Reklama

2015-05-18 14:14:51

Reklama

ZBRODNIA W MURZASICHLU

Głodny, zmęczony letnim upałem i długą wędrówką niedźwiedź, gdzieś w Dolinie Suchej Wody pomiędzy Brzezinami a Psią Trawką, zwabiony zapachem padliny, ryjąc w stromo opadającej ku wodzie skarpie potoku, wykopuje z ziemi, rozrywa i roznosi wokół – jak się wkrótce okaże – ludzkie szczątki. W tym samym czasie Anna Serafin, młoda doktor antropologii z Krakowa pakuje w domu plecak i szykuje się do wyjazdu na krótkie wakacje do Murzasichla, gdzie przed laty, jako młoda panienka, co roku spędzała lato.

     Tak rozpoczyna się fabuła powieści kryminalnej Małgorzaty i Michała Kuźmińskich zatytułowanej Śleboda, która kilka tygodni temu ukazała się na rynku nakładem Wydawnictwa Dolnośląskiego. Śleboda to, jak wiadomo, po góralsku wolność, ale w tym przypadku to także nazwisko zamordowanego starego górala z Murzasichla, którego mroczna przeszłość odsyła nas do niechlubnych kart wojennej historii Podhala. Oczywiście chodzi o Goralenvolk, który chyba po raz pierwszy został w ten sposób literacko wykorzystany jako jeden z wiodących wątków powieści kryminalnej. 
     Wydaje się, że ten zabieg ma go zdemitologizować, że czas odziera to ponure historyczne wydarzenie z mgły niedopowiedzeń, wątpliwych tajemnic, wstydliwego milczenia. Powieść dość swobodnie przemieszcza się pomiędzy rozmaitymi planami czasowymi – druga wojna światowa, lata powojenne, współczesność. Współczesność jest oddana barwnie i dość prawdziwie, a bohaterowie artykułują wprost szereg problemów z jakimi zmaga się Podhale. Na ile góralszczyzna jest „autentyczna” a na ile „komercyjna”? Czy na Podhalu liczy się jeszcze duch czy już tylko pieniądz? Jak radzimy sobie z demonami przeszłości i pokusami nowoczesności? Bohaterowie rozmaicie odpowiadają na te dylematy. Jest organizujący nowoczesne eventy Józek, który kocha góralską muzykę, ale nie radzi sobie z alkoholem. Jest jego wykorzystywana i zagubiona siostra Kaśka. Jest wreszcie ich mądra babka – Babońka – która uosabia mądrość wieku, powściągliwość dawnego wychowania oraz zwyczajną ludzką godność i sprawiedliwość. Są też stojący na przeciwnym biegunie miejscowi politycy i biznesmeni. 
     Akcja toczy się wartko, książkę czyta się szybko i z prawdziwą przyjemnością. Tym bardziej, że nie brak w niej drugiego dna, wątków godnych namysłu i rozważenia. Przejmujący jest krótki monolog leciwej, mądrej Babońki wygłoszony na cmentarzu po pogrzebie starego Ślebody; słowa o utracie pamięci i tożsamości na Podhalu, w imię pogoni za pieniędzmi i bożkami współczesności. Mistrzowskie jest wplecenie tego samego cytatu z hołdu górali złożonego papieżowi pod Wielką Krokwią, w synchronicznie wygłoszone pierwszomajowe kazanie księdza i przemówienie partyjnego działacza. Ale nie za wszystko autorom należy się pochwała. 
     Zakopanego nie można i nie wypada nazwać Stolicą Podhala, wiadomo że ten zaszczytny tytuł przysługuje jedynie Miastu, czyli Nowemu Targowi. W Kuźnicach nie ma żadnego ronda i przez Kuźnice nie da się dojechać do Murzasichla. Policjant z kości i krwi, a szczególnie góralski policjant, nigdy nie użyje wobec niesympatycznej mu osoby miałkiego określenia „skurczysyn” tylko wypowie wiadome słowo z całą jego mocą i dosłownością. Ceprostrada to nie asfaltowa droga do Morskiego Oka, lecz szlak z Morskiego Oka na Szpiglasową Przełęcz. Takich drobiazgów uzbierałoby się więcej, ale przyznajmy – to tylko drobiazgi. 
     Gwara jest poprawna, gdzieniegdzie można by dyskutować, ale jak wiadomo do dziś zapis gwary góralskiej nie został skodyfikowany, więc w gruncie rzeczy każdy może pisać po góralsku jak mu się podoba. Autorzy radzą sobie nieźle, widać mieli dobrych nauczycieli. Ale pieniądze po góralsku to nie są „dutki”, tylko „dudki” i to jest błąd rażący. Tyle o gwarze. 
     Jeżeli zaś chodzi o język literacki, to niektóre fragmenty powieści aż ociekają przymiotnikami i przysłówkami, powodując wrażenie, że niektóre zdania są jakby cytatami z kiepskiego tabloidu. Dla przykładu: „Wskazał podkomisarzowi grubaśny kubek z utłuczonym uchem pełen czarnej zalewajki z grubym kożuchem fusów na wierzchu. Chowaniec chciwie złapał naczynie w masywne dłonie”. I jeszcze jeden cytat: „Staruszka bezceremonialnie postawiła przed nią parujący talerz góralskiego barszczu. Na powierzchni zupy pełgały delikatne oczka tłuszczu, w których uwięzione były drobiny kopru”. Drodzy Autorzy, proszę Was – nie idźcie tą drogą! 
     Podsumowując, pojawił się na rynku dobry kryminał osadzony zgrabnie w podhalańskich i góralskich realiach. Świetna lektura z kręgu literatury popularnej, nie pozbawiona głębszego historycznego i kulturowego tła. Ale w końcu takiego właśnie kryminału należy się spodziewać od duetu autorskiego złożonego z etnolożki i dziennikarza. Tylko czy odważą się spojrzeć w oczy swoich czytelników zza Sichły? Czy przyjadą promować książkę na Podhalu? Póki co przeczytajcie Ślebodę i zmierzcie się z opisem zbrodni, która budzi upiory przeszłości. 

Małgorzata i Michał Kuźmińscy, Śleboda. Wydawnictwo Dolnośląskie, Wrocław, 2015, ss. 336

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Góral z Trójmiasta 2015-05-20 15:36:28
Ronda w Kuźnicach nie ma, lecz jest przecież Rondo Kuźnickie, a przez nie można pojechać choćby i do Chin ;)
Spora część klasycznych ceprów bierze właśnie asfalt do Morskiego Oka za osławioną Ceprostradę, zdarzyło mi nieraz prostować tego typu opinie.
Zbyt kwiecisty styl to niestety wada wielu współczesnych "kryminałów", może chodzi o to by dzieło miało więcej stron? ;)
Reasumując - rzucę okiem przy okazji wizyty w księgarni, jeśli wciągnie to przeczytam.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • PRACA | dam
    Aparthotel Renesans w Zakopanem poszukuje kandydatów na stanowisko POKOJOWA. Stabilna praca w nowo otwieranym Obiekcie. Zgłoszenia prosimy kierować na adres: praca@renesans.pl lub tel. 602444734.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA LOKALE HANDLOWO - USŁUGOWO - BIUROWE o powierzchniach ok. 58 i 55 m2, oraz PIWNICA 23 m2. Możliwość połączenia lokali. Zakopane centrum, ul. Kościuszki - 691 124 272.
  • USŁUGI | budowlane
    REMONTY I WYKOŃCZENIA. 660 079 941.
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    DESKI ŚWIERKOWE, dł. 5 m, gr. 53 mm. DRZEWO OPAŁOWE BUK. 660 079 941.
  • USŁUGI | budowlane
    ADAPTACJA PODDASZY, OCIEPLENIA WEŁNĄ MINERALNĄ, SUFITY PODWIESZANE, ZABUDOWY GK, WYKOŃCZENIA WNĘTRZ. 660 079 941.
  • USŁUGI | budowlane
    ŁAZIENKI KUCHNIE PLYTKI INSTALACJE MONTAZ MEBLI ARMATURY. 602839607
    Tel.: 602839607
  • PRACA | dam
    Centralny Ośrodek Sportu w Zakopanem zatrudni Kasjera. 725300144 https://bip.cos.pl/1509/zakopane praca.zakopane@cos.pl
    Tel.: 725300144
  • USŁUGI | budowlane
    WYKONCZENIA I REMONTY. 602839607
    Tel.: 602839607
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    ŁAZIENKI KUCHNIE PLYTKI INSTALACJE MONTAZ MEBLI ARMATURY. 602839607
    Tel.: 602839607
  • USŁUGI | budowlane
    TYNKI I WYLEWKI MASZYNOWE tanio i solidnie, zacieranie mechaniczne, technika silosowa. Realizujemy małe i duże obiekty 18 26 550 39, 503 532 680.
  • PRACA | szukam
    KUCHARKA, POMOC KUCHENNA, SPRZĄTANIE. 796 358 958.
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    SZCZENIAKI SHIH TZU. 730 519 594.
  • PRACA | dam
    Przyjmę Cieślę - budowa w Kluszkowcach Stawka do uzgodnienia Proszę dzwonić - 788 624 940. 788 624 940 aleksandra@tatrastyle.pl
    Tel.: 788
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA LOKAL NA PIZZERIĘ W ZAKOPANEM. 502 658 638
  • SPRZEDAŻ | różne
    SPRZEDAM SIANO W BALACH. 502 658 638
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA PLAC POD MAGAZYN. 502 658 638
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA HALE NA WARSZTAT SAMOCHODOWY, LAKIERNIĘ, PRALNIE, HURTOWNIĘ, MAGAZYN. 502 658 638
  • USŁUGI | budowlane
    USŁUGI REMONTOWO-BUDOWLANE, ŁAZIENKI, ZABUDOWY, ADAPTACJA PODDASZY, REMONTY, DOCIEPLENIA BUDYNKÓW, FASADY. 693 206 403.
  • USŁUGI | budowlane
    USŁUGI REMONTOWO-BUDOWLANE, DOMY OD PODSTAW, POKRYCIA DACHOWE, SZALUNKI STROPOWE. 693 206 403.
  • USŁUGI | budowlane
    USŁUGI MINIKOPARKĄ 2.5 TONY - 722 307 227.
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    Sprzedam KANTÓWKĘ, KROKWIE, DESKI, GONTY i OPAŁ - 788 344 233.
  • PRACA | dam
    PENSJONAT "Willa Park" W CENTRUM ZAKOPANEGO ZATRUDNI OSOBĘ DO SPRZĄTANIA I RZYGOTOWYWANIA ŚNIADAŃ. 509 578 689.
  • PRACA | dam
    Kucharz al'a carte- Restauracja Górska w Białce Tatrzańskiej Do uzupełnienia zespołu poszukujemy osoby na stanowisko: KUCHARZ. Oferta pracy dla kucharza z doświadczeniem zawodowym. Praca na stałe, bardzo dobre warunki pracy. Więcej informacji pod nr. 518 259 536 www.restauracjagorska.pl rest.gorska@gmail.com
    Tel.: 518 259 536
    E-mail: rest.gorska@gmail.com
    WWW: www.restauracjagorska.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Las z drzewostanem pow. 41ar w Lipnicy Wielkiej 603071487, 609325040.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    APARTAMENT Za Strugiem, Zakopane - 607 506 428.
  • USŁUGI | inne
    PROFESJONALNA WYCINKA DRZEW, GAŁĘZI Z PODNOŚNIKA I Z UŻYCIEM LINY. 889 105 476
  • USŁUGI | budowlane
    FLIZOWANIE, REMONTY, WYKOŃCZENIA. 882080371.
  • USŁUGI | budowlane
    KAMIENIARSTWO. 882080371.
  • USŁUGI | budowlane
    KAMIENIARSTWO, ELEWACJE, OGRODZENIA - WSZYSTKO Z KAMIENIA. 509 169 590.
  • USŁUGI | budowlane
    USŁUGI BLACHARSKO-DEKARSKIE, KRYCIE I PRZEKRYCIA DACHÓW, KOMINY, BALKONY, RYNNY, GZYMSY, FASADY. 889 388 484.
  • NAUKA
    NATIVE SPEAKER - JĘZYK ANGIELSKI - nauka face to face lub online, PRZYGOTOWANIE DO MATURY - Zakopane, okolice - 605 069 173
  • USŁUGI | budowlane
    TYNKI MASZYNOWE. 604 857 880.
  • USŁUGI | budowlane
    MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
2024-04-24 14:30 Dzień Narciarza w Muzeum Tatrzańskim 2024-04-24 14:16 Uwaga, utrudnienia drogowe w Nowym Targu 2024-04-24 14:00 Nie żyje Stanisław Snopek były ordynator nowotarskiego szpitala 2024-04-24 12:58 Młody mężczyzna poszukiwany za przestępstwa narkotykowe zatrzymany w Chochołowie 2024-04-24 12:30 Fundusze Europejskie dla Małopolski. Oferta wiosenna 2024-04-24 12:20 5 zalet rolet zewnętrznych, o których warto wiedzieć 2024-04-24 12:03 Zapewnij właściwe ilości wody pracownikom - dystrybucja wody dla firm 2024-04-24 11:59 Pył nie do wytrzymywania na ul. Tetmajera. Interwencja Straży Miejskiej 5 2024-04-24 11:09 Szkolenia żeglarskie - dlaczego warto się zapisać? 2024-04-24 11:00 Stawiają koło młyńskie pod Olimpem w Zakopanem 11 2024-04-24 10:15 Kubota w historii mody obuwniczej: ewolucja Klapkowego Stylu 2024-04-24 10:00 Fundusze EOG zmieniają Miasto i Gminę Czarny Dunajec! 2024-04-24 10:00 Grzegorz Watycha po raz trzeci wygrał wybory, ale konkurenci nie myślą ułatwić mu rządzenia 2024-04-24 08:59 Dziś opady deszczu i śniegu, ale z każdym dniem pogoda będzie coraz lepsza 2024-04-24 08:00 Nowotarskie dzieciaki świętowały Dzień Ziemi! 2024-04-23 23:40 Samochód jechał pod prąd zakopianką. Ekstremalnie niebezpieczne zachowanie (WIDEO) 11 2024-04-23 21:40 Definitywny koniec z narciarstwem w Tatrach 5 2024-04-23 20:41 Kijem Rzeki nie zawrócisz 2024-04-23 19:39 Ostry zakręt w stronę Hyrnego, czyli jedziemy z tą sztuką przez duże "S" (WIDEO) 2024-04-23 18:00 Policyjne ćwiczenia na Podhalu 17 2024-04-23 17:30 Przegląd smaków z różnych stron świata 3 2024-04-23 17:00 To nie zmiana władzy sprawiła, że na Cyrhli zatrzymano prace, jest odpowiedź urzędu 1 2024-04-23 16:00 Na majówkę, na majówkę... Sprawdź, gdzie warto w Polsce zaplanować długi weekend! 2024-04-23 15:00 Kolumbijczycy i Nepalczycy ukryli się w pojemnikach na mięso 1 2024-04-23 14:36 Dywany orientalne - jak poznać te oryginale? 2024-04-23 14:00 Elektryczny wózek odnaleziony na Równi Krupowej 3 2024-04-23 13:29 Streszczenie - wszystko, co warto wiedzieć. Jak napisać naprawdę dobre streszczenie? 2024-04-23 13:00 Czworaczki niedługo wracają do domu 4 2024-04-23 12:44 Fenomen Tatrzańskiego Orła 2024-04-23 12:00 Taki rzadki i kolorowy gość odwiedził Dzianisz (WIDEO) 3 2024-04-23 11:46 Czarter Jachtów - świetny pomysł na wakacje 2024-04-23 11:01 Jak dobrać podłogę do mieszkania? 2024-04-23 11:00 Bajkowy poranek w Dolinie Strążyskiej (WIDEO) 1 2024-04-23 10:55 10 Niezwykłych Atrakcji w Zakopanem, Które Musisz Zobaczyć 2024-04-23 10:00 Nie dość, że pijany to jeszcze wpadł na radiowóz 3 2024-04-23 09:55 Kto rozpoznaje tego psiaka 6 2024-04-23 09:00 Pomoc na dwa serca 2024-04-23 08:00 Zbyt wcześnie dotknięte cierpieniem, czyli obozowe strofy z Ravensbruck 6 2024-04-23 07:30 Mroczne zakamarki czasem lepiej pozostawić niezbadane... Mamy dla Was książki 2024-04-22 23:08 Dramatyczna akcja GOPR na Maciejowej 1 2024-04-22 22:00 W środę pogrzeb Józefa Krzeptowskiego, gospodarza tatrzańskich schronisk i ratownika TOPR 2024-04-22 21:00 11 edycja Pieniny Ultra-Trail za nami! (ZDJĘCIA) 2024-04-22 20:00 Kolejny etap zabezpieczania osuwiska. Kiedy droga będzie przejezdna? 2024-04-22 18:59 Radość ze sztandaru! (ZDJĘCIA i WIDEO) 2024-04-22 17:59 Rozmawiamy z Łukaszem Filipowiczem, nowym burmistrzem Zakopanego (WIDEO) 40 2024-04-22 17:30 Festiwal Nowe Horyzonty tournée 2024 tylko w nowotarskim kinie MCK 2024-04-22 16:59 Podjeżdżają ciężarówki i zrzucają ziemię 25 2024-04-22 16:30 Mistrz i uczeń wspólnie na scenie 2024-04-22 16:06 Czy to przez zmianę władzy, czy przez fatalną pogodę wszystko na Cyrhli stoi? 5 2024-04-22 15:59 W Zakopanem sypie śnieg, ale to już raczej ostatni zimowy dzień (WIDEO)
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2024-04-24 13:36 1. IgorB, pełna zgoda. Przejeżdżałem tamtędy dzisiaj i to co zobaczyłem woła o pomstę do nieba. To jest bardzo przykre, kiedy żądza pieniądza niektórym przesłania wszystko. Argument Tdz: co robić gdy jest brzydka pogoda, jest po prostu kuriozalny. " ... my lokalni przedsiębiorcy żyjemy w dużej mierze z turystów ... " . Może was, tych lokalnych przedsiębiorców jest za dużo, hmmmm ? Z drugiej strony, nad takimi sytuacjami powinna panować administracja miasta. Po to między innymi jest i za to pobiera wynagrodzenie. Yayami ..., jeżeli to szydera to spoko ale jeżeli to opinia zgodna z przekonaniami to wcale nie spoko! 2024-04-24 13:33 2. Na cześć i chwałę proponuję wyrzeźbić w ścianie Giewont podobizny burmistrzów tak jak jest w stanach w Mount Rushmore .to dopiero będzie atrakcją na miarę kiczolandu. 2024-04-24 13:22 3. Widać, że absolwenci zaocznych i wieczorowych gimnazjów są wszędzie. 2024-04-24 13:18 4. @IgorB, niestety ma Pan rację w każdym zdaniu. Szkoda, że nikogo z władz miasta to nie interesuje. To jak wygląda otoczenie skoczni, Gubałówka, Krupówki, ten słynny park kulturowy, którego nie ma to wszystko jest skandalem, który nie przeszkadza burmistrzom ani radnym. Do nich nic nie dociera , ani "trzy kubki", ani kapela " ona lubi pomarańcze" , dinozaury i straszliwe budki pod Gazdą. Park miejski i płac z pomnikiem grunwaldzkim jak wyjęte z filmów o ZSRR. Obok budynek straszydło. Czekam kiedy zburzą Jutrzenkę bo przestała tam pasować. To KATASTROFA jest , której nikt nie zatrzyma. 2024-04-24 12:34 5. robią tak, bo ich kandydatka przegrała 2024-04-24 12:32 6. Jak tarcza jest do cięcia na sucho to się wody nie leje. Jeszcze niedawno nikt nie protestował jak nam wmawiano, że pył (piasek) znad Sahary jest normalnym zjawiskiem. 2024-04-24 12:24 7. Powstają następne skocznie na drodze . Kolejny debilny pomysł władzuchy na testowanie zawieszeń pojazdów . Podobnie jak skocznie na Szymoszkowej geniuszy ze starostwa . Który kierowca i jego auto to wytrzyma 2024-04-24 12:23 8. ZAKOPANE TO STAN UMYSŁU. 2024-04-24 12:23 9. To już jest skandal, stajemy się Mielnem do kwadratu, gdzie ilość badziewia urosła do takich rozmiarów, że jest to najgorsze miejsce na urlop nad Bałtykiem. Kiedyś w Zakopanem nie było tego syfu, on zaczął rosnąć po trochu, kiedyś mówiłem, że w porównaniu do miejscowości nadmorskich u nas nie jest tak źle, wciąż mając nadzieje, że nie dogonimy tego co się tam stało. Ale niestety teraz czara goryczy się przelała - ten syf pod skocznią doprowadził do takiej degradacji tego terenu, że osobiście już zupełnie nie mam ochoty dla przyjemności zapuszczać się w tamte tereny. Kiedyś kilkanaście lat temu (pewnie nasz Burmistrz nie pamięta bo jest dość młody), nie było tych bud (slamsów), tego bangladeszu, nie było dinozaurów, nie było parkingów dla kamperów, nie było pozbijanych z desek różnych konstrukcji, a przede wszystkim nikt jeszcze nie wymyślił, że można w Zakopanem handlować chińskim badziewiem wmawiając ludziom, że to są pamiątki... hahaha. Kiedyś człowiek z przyjemnością spacerował ul. Piłsudskiego pod skocznie i potem ul. Bronisława Czecha - teraz to już zupełnie nie jest miejsce nadające się na spacer. Skoczni nie widać, gór nie widać, to po co tam w ogóle spacerować? Zamiast tego bangladesz. Jak miasto w ogóle może przechodzić ze spokojem wobec takiej sytuacji kiedy przestrzeń publiczna jest degradowana w taki sposób. My mówimy o promocji miasta, o zachęcaniu turystów do przyjeżdżania do Zakopanego, na Podhale, a do zaoferowania mamy dla nich taki syf - buda na budzie, cygańskie osiedle, bangladesz... 8 lat rządów poprzedniej ekipy i nikt tego nie zauważył i nikomu to nie przeszkadzało. No i co nastały nowe rządy nowej ekipy - pojawiło się Przyjazne Zakopane - ale mam jakoś obawy o to czy w ogóle coś się zmieni, z ostrożnej retoryki nowego Burmistrza nie wynika żeby jakoś radykalnie miał tutaj coś pozmieniać (posprzątać).. No zobaczymy, ludzie chcą zmian, ale czy one nastąpią? Mam nadzieję, że tak - bo jak nie to kolejne 4 lata marazmu przed nami. 2024-04-24 12:18 10. Ja jestem za tym aby powstawały takie atrakcje. Do miasta przyjezdza sporo turystów. Co mają robic gdy jest brzydka pogoda? Nie każdy lubi górskie wyprawy. Dzięki takim inwestycja turyści oraz zakopiańska młodzież mają gdzie spędzać czas. Jedni pójdą w góry, a inni będą bawic sie w mieście. Rejon krupowek i skoczni to tereny mocno turystyczne. Gdy turysta się nudzi wyjeżdżą a my lokalni przedsiębiorcy żyjemyw dużej mierze z turystów. Ważne tylko żeby takie obiekty powstawały "z glowa" żeby nie wyglądało jak nasz gubalowski "bangladesz"
2024-04-22 15:13 1. Tutaj można się wiele dowiedzieć o naszym świecie i przyszłości. Super! 2024-04-21 22:36 2. Dlaczego nie piszecie o hejcie jaki sąsiedzi wyrzygują na organizatorów tej inwestycji? Grupa sąsiadów brnie w zaparte, skargi, blokady, pisma, w żaden sposób nieuzasadnione. Może nagłośnienie ich zachowania przywróci im poczucie przyzwoitości i serdeczności wobec osób którym los nie oszczedził kalectwa? 2024-04-05 23:21 3. O myszka znowu się lansuje, a miała zawiesić kampanię wyborczą. Najlepsze są jej plakaty wyborcze - poza z założonymi rękami obrazuje jej ostanie dwie kadencje na stanowisku zastępcy burmistrza: "siedziałam dwie kadencje z założonymi rękami i nic nie robiłam i staram się teraz o wasz głos drodzy mieszkańcy aby sobie dalej tak posiedzieć tylko za lepszą kasę" 2024-04-05 23:11 4. O myszka znowu się lansuje, a miała zawiesić kampanię wyborczą. Najlepsze są jej plakaty wyborcze - poza z założonymi rękami obrazuje jej ostanie dwie kadencje na stanowisku zastępcy burmistrza: "siedziałam dwie kadencje z założonymi rękami i nic nie robiłam i staram się teraz o wasz głos drodzy mieszkańcy aby sobie dalej tak posiedzieć tylko za lepszą kasę" 2024-04-05 07:05 5. BRAWO WY !!! 2024-03-29 17:19 6. Ja się pytam jaką partię ten pan reprezentuje?Nazwa komitetu nic nie mówi. 2024-03-14 18:58 7. I to jest miś a nie jakosi cepersko podróba! 2024-03-09 17:01 8. Deportowac drugiego na anktartyde. 2024-02-23 16:54 9. patrząc na tą kobitkę z kieleckiego to cuć ze wiosna idzie ... cuć to nawet niedźwiedzie z gawry wychodzą a niedzwiedzice śpią ... po co wszytko im wiedzieć ... po co ... 2024-02-22 20:48 10. Pnioki, sroki w krzoki takie potoki.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

FILMY TP

Pożegnania


REKLAMA