POLECAMY
5-latek na Orlej Perci w dzisiejszym Tygodniku Podhalańskim

2015-08-01 17:54:44

Reklama

OJCIEC I SYN

Reklama
Reklama

Od 1 sierpnia w Parku Miejskim w Zakopanem oglądać można wystawę plenerową zatytułowaną: „Witkiewicz i Witkacy. Ojciec i syn”. To skierowana do szerokiej publiczności prezentacja postaci obydwu artystów, którzy na trwałe weszli do historii naszego miasta. Przygotowałem tę wystawę wraz z moimi przyjaciółmi z Fundacji „Zakopiańczycy. W poszukiwaniu tożsamości” – Piotrem Mazikiem i Kubą Szpilką. Graficznie opracował ją Staszek Berbeka, a zdjęcia pochodzą z archiwum Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem. Wystawę, będącą jednym z elementów Roku Witkiewiczów, zrealizowano ze środków Urzędu Miasta Zakopanego. Zachęcając do jej obejrzenia, zamieszczam poniżej słowo wstępne do tej prezentacji.

     Stanisław Witkiewicz bywał w Zakopanem od 1886 roku, na stałe zaś osiadł tutaj w 1890, a jego syn Stanisław Ignacy opuścił miasto wraz z wybuchem II wojny światowej. Te bez mała sześć dekad, to w zakopiańskiej historii czas Witkiewiczów. Przez dwa pokolenia tworzyli materię i ducha tego miejsca. I wciąż trwają w jego architekturze, w ikonograficznych przedstawieniach, w literackich dziełach, w legendzie, wspomnieniach, w postawionych pytaniach i w kwestiach, które podnieśli. W tym sensie są Witkiewiczowie stale pod Tatrami żywo obecni. Nie można zrozumieć pięknego wydarzenia polskiej kultury, jakim jest Zakopane, wydarzenia, które przecież trwa, bez obecności ojca i syna, Stanisława i Stanisława Ignacego, bez spotkania z tymi niezwykłymi ludźmi.
     Kiedy Witkiewicz senior zamieszkuje pod Giewontem jest już uznanym malarzem i głośnym krytykiem sztuki, opiniotwórczym publicystą.  Dla małej góralskiej wsi, której kariera ledwo się wówczas zaczyna, to wydarzenie brzemienne w skutki. Witkiewicz zobaczy w Tatrach i świecie okołotatrzańskim zjawisko wielkiej wagi dla narodowej kultury. Z talentem i entuzjazmem będzie je współkreował i propagował. Stworzy styl zakopiański w architekturze, a zaprojektowane przez niego budynki staną się symbolami Zakopanego. Opierając się na góralskich konstrukcjach i zdobnictwie wypromuje nową jakość w meblarstwie i zdolny będzie przekonać prominentnych ludzi epoki, że przedmioty w takim stylu warto mieć. Wreszcie w 1891 roku opublikuje Na przełęczy. Wrażenia i obrazy z Tatr. Książka zilustrowana 135 autorskimi drzeworytami, wielokrotnie potem wznawiana, nazywana była ewangelią, czy epopeją tatrzańską i dla popularyzacji Tatr i Zakopanego miała znaczenie fundamentalne. Zawarte w niej obrazy góralszczyzny, wyłożony sens i wdzięk istnienia w górach, ożywiający i odnawiający, estetyczny powab tej rzeczywistości, wszystko to stanie się kanonicznym sposobem rozumienia i widzenia Tatr i Zakopanego. Witkiewicz buduje zakopiańską legendę i pieczętuje ją pomnikiem spotkania szlachetnego, ideowego inteligenta – Tytusa Chałubińskiego, z wolnym, twórczym, oryginalnym góralem – Sabałą, spotkania, z którego poczęła się nowa forma polskiej kultury. 
     W 1908 roku ciężko chory Stanisław opuści na stałe Zakopane i Polskę. Pozostałe lata życia spędzi w Lovranie nad Adriatykiem. Oprócz licznych i ważkich materialnych śladów swego pobytu w cieniu Giewontu, pozostawi jeszcze dwa rozrachunkowe teksty: Bagno i Po latach. Zmierzy się w nich z zakopiańskimi problemami, które mimo upływu wieku nic nie straciły na aktualności. Są tam pytania o właściwą ścieżkę rozwoju miejscowości, o różnicę między efektownym populizmem nakierowanym na oczywisty, acz krótkotrwały zysk, a odpowiedzialnym działaniem, którego celem jest długotrwała jakość. Jest namysł nad tym jak znaleźć się wobec nieuchronnych zmian cywilizacyjnych i kulturowych. Jak wykorzystać niesione przez nie potencje nie gubiąc przy tym szczególnych własności wpisanych w region. To jest spadek zostawiony wszystkim miłośnikom Tatr i Podtatrza przez Stanisława Witkiewicza. Umiera w 1915 roku, a jego trumnę przez ogarniętą wojną Europę przewozi do Zakopanego Maria Dembowska, jedna z niezwykłych postaci, które otaczały go za życia. Jego pogrzeb na Pęksowym Brzyzku był manifestacją wolnej i twórczej Polski. Zakopane w tamtych latach – także dzięki Witkiewiczowi – było jedną z jej ostoi.
     Zostawił w swoim ukochanym miejscu jeszcze jeden wielki skarb. Był nim Witkacy. Inaczej niż ojciec, syn przez prawie całe życie mieszkał w Zakopanem. Trwał w nim niemal pół wieku będąc jedną z jego najbardziej rozpoznawalnych figur i ważną jego atrakcją. Nigdy nie było ono jednak tematem jego twórczości, zasadniczym dla niej odniesieniem. Nawet w najbardziej z zakopiańskich jego powieści 622 upadki Bunga, czyli Demoniczna kobieta portret elity uzdrowiska z Malinowskim, Chwistkiem, Szymanowskim, Micińskim, Limanowskim, Solską głęboko został przetworzony i odrealniony. W tej przestrzeni także radykalnie różnił się od ojca. Był artystą awangardowym i trudnym, elitarnym i głęboko krytycznym myślicielem. Wyrastał radykalnie ponad miejsce i czas, w którym przyszło mu żyć, a niezrozumienie dotykało go nie tylko w „rozwydrzonym w używaniu życia” zakopiańskim kurorcie. Wielu jego bywalców i mieszkańców namalował, bowiem tu najprężniej działała jego Firma Portretowa. Napisał o Zakopanem kilka drobnych tekstów, prawdziwie jednak wielkim dramatem, dla którego miasto i jego historia były sceną, a mieszkańcy aktorami, była jego zakopiańska egzystencja. Z tej sztuki, w której zagrał wielką główną rolę, którą sam wyreżyserował, mamy mnóstwo zdjęć i relacji. Miny, gesty, ekscentryczne zachowania, mnogość scen z niezwykłymi postaciami, wiele tekstów wciąż domagających się interpretacji. Ten dramat wpisuje Zakopane w historię sztuki. Bogato nas Witkacy uposażył. I przewrotnie. Ten duchowy rewolucjonista, poszukiwacz nowych, otwierających form wyrazu i myślenia, każe w ostatnim akcie pochować na zakopiańskim Cmentarzu Zasłużonych, kilkadziesiąt lat po swojej śmierci, w odnowionym matczynym grobie, w trakcie artystycznie opracowanej i szumnej ceremonii pogrzebowej, nikomu nieznane zwłoki. I wszyscy wiedzą o pomyłce i nic to nie zmienia, bo przedstawienie musi trwać. Nic się nie kończy. Witkacy nadal jest grany.  Ojciec i syn chodzą ulicami tego miasta. Na szczęście. 

Witkiewicz i Witkacy. Ojciec i syn. Wystawa plenerowa w Parku Miejskim w Zakopanem. Koncepcja, wybór zdjęć i teksty: Piotr Mazik, Kuba Szpilka i Maciej Krupa. Opracowanie graficzne: Staszek Berbeka. Zdjęcia ze zbiorów Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem. Zrealizowano ze środków otrzymanych od Urzędu Miasta Zakopanego. 

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Fibi 2015-08-01 22:12:28
No nareszcie.... ;)
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia lokal handlowy w Krakowie przy jednej z głównych ulic (100 metrów od Filharmonii, 5 minut od Rynku Głównego ) -jednym z ważnych szlaków turystycznych Rynek Gł. - Wawel o pow.ok 170 m 2. Lokal posiada witrynę od ulicy i dwa wejścia od tyłu. Znakomicie nadaję się na sklep, restaurację , pizzerię ,aptekę , gabinety lekarskie, stomatologiczne, fitness itp. Kontakt 533 263 553.
  • PRACA | dam
    PRZYJME pracownika do zakladu kusnierskiego
    Tel.: 601504522
  • PRACA | dam
    Firma Budowlana zatrudni cieślę szalunkowego, murarza, zbrojarza, ociepleniowca. Zapewniamy stałą pracę, dojazd, zakwaterowanie i dobre zarobki,
    Tel.: tel. 535 372 746
  • PRACA | dam
    Restauracja Termy Szaflary ZATRUDNI PIZZERA
    Tel.: 698694677
    E-mail: restauracja@termyszaflary.com
    WWW: www.termyszaflary.com
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy w Karczmie w Czorsztynie kucharkę/ pomoc kuchenną od zaraz.
    Tel.: Tel. 509920018
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    YORKI - SZCZENIĘTA -
    Tel.: 574 496 394
  • PRACA | dam
    KIEROWCA SAMOCHODU CIĘŻAROWEGO - Firma IDS SERVICE Sp. z o.o. poszukuje do pracy Kierowców Samochodów Ciężarowych (wywrotka) do pracy w delegacji. Wymagania: Prawo jazdy C, CE. Oferujemy umowę o pracę + bardzo atrakcyjne wynagrodzenie. Kontakt: 609402828
  • PRACA | dam
    OPERATOR MASZYN BUDOWLANYCH - Firma IDS SERVICE Sp. z o.o. poszukuje do pracowników do pracy (w delegacji) na stanowisko Operatora maszyn budowlanych; Koparki, koparko-ładowarki, walce drogowe, spycharki. Wymagania: Prawo jazdy min B uprawnienia Koparki jednonaczyniowe klasa II, Koparko-ładowarki, Walce drogowe. Oferujemy umowę o pracę + bardzo atrakcyjne wynagrodzenie. Kontakt: 609402828
  • PRACA | dam
    PRACOWNIK WYPOŻYCZALNI ROWERÓW w Sromowcach - tel.602 25 11 66
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A., WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKA: ZASTĘPCA KIEROWNIKA SKLEPU ORAZ SPRZEDAWCA - KASJER W ZAKOPANEM I NOWYM TARGU. TEL. 668 333 831
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA MAŁA SZWAJCARIA, ZAKOPANE, ZAMOYSKIEGO 11 ZATRUDNI: KELNERKĘ, POMOC KUCHENNĄ, KUCHARZA -
    Tel.: 600 07 61 07.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    SPRZEDAM DZIAŁKI ROLNE: NR 42 OBRĘB 22 o pow. 0,1095 ha i NR 34/2 OBRĘB 22 o pow. 3822 ha. Zakopane.
    Tel.: 666 988 922.
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy przy wylewkach maszynowych i betonach
    Tel.: 664427752
  • PRACA | dam
    PRACA W RECEPCJI . Hotel w Białce Tatrzańskiej poszukuje osoby na stanowisko recepcjonista/recepcjonistka. Praca na stałe, bardzo dobre wynagrodzenie. Mile widziane doświadczenie na podobnym stanowisku, język angielski w mowie i piśmie w stopniu komunikatywnym.
    Tel.: 509 222 630
    E-mail: barbarakowalczyk155@gmail.com
  • PRACA | dam
    KUCHARKĘ zatrudni DOM WCZASOWY - dobre warunki.
    Tel.: 18 20 66 836.
  • PRACA | dam
    STUDIO PAZNOKCI LEJDIS W NOWYM TARGU-SALA ZABAW MAŁPI GAJ zatrudni do manicure i pedicure. 691 888 444.
  • PRACA | dam
    CIEŚLA SZAL., MURARZ, ELEKTRYK, OPERATOR ŻURAWIA. WYMAGANA ZNAJOMOŚĆ J. NIEMIECKIEGO. Cert. 6760. Kom. 513106189;
    E-mail: pach@diwa-personalservice.pl,
    WWW: www.diwa-personalservice.pl
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    Noclegi w Zakopanem
    WWW: www.eNOCLEGI.biz
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    SKUP SAMOCHODÓW Każda Marka Osobowe Dostawcze Nowsze i starsze
    Tel.: 512-700-770
  • PRACA | dam
    Zatrudnię UCZCIWEGO KIEROWCĘ NA TAXI - Zakopane -
    Tel.: 888 182 207.
  • PRACA | dam
    Zbrojarzy, mosty Zakopianka od 16 zł
    Tel.: 609964333
    E-mail: p.wojtas@stalmontaz.eu
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
2017-06-29 14:26 Jednogłośne absolutorium 2017-06-29 13:52 Tajemnica znikającego lasu 2017-06-29 12:00 Czekając na siłownię 2017-06-29 11:40 Marionetki i wilcze ataki na sesji 2017-06-29 11:15 Chmury, burze i słońce 2017-06-29 11:00 „Pierwsi Niepodlegli” - Muzeum Podhalańskie w makroregionalnym projekcie 2017-06-29 10:35 Nożownik za kratkami 2017-06-29 10:18 Parkowanie pod Szymonkiem 5 2017-06-29 09:00 Co w Tygodniku? 2017-06-29 08:03 Kolejka nie kursuje 2017-06-29 07:57 Harnasie, cepry i koncerty znanych gwiazd 1 2017-06-29 05:50 Oddał portfel z kasą 2017-06-28 22:57 Burza nad Zakopanem 1 2017-06-28 21:19 Faszysta z pędzlem poszukiwany 2017-06-28 20:00 Najciemniej pod latarnią 2017-06-28 19:15 Siatkarskie emocje w Czarnym Dunajcu i Rabce 2017-06-28 18:45 Agresywny topielec zaatakował ratowników 5 2017-06-28 17:10 Burzowe chmury nad Zakopanem 2017-06-28 16:50 Szpital poza siecią 2017-06-28 16:25 Apel do złodzieja 2017-06-28 15:13 Raniony nożem mężczyzna w szpitalu 5 2017-06-28 14:57 Osobówką w tira 2017-06-28 14:17 Boją się ujawnić termin wizyty kontrowersyjnego ministra 7 2017-06-28 14:06 Bryza pod Ratuszem 2017-06-28 13:55 Promocjny film z Czorsztyna 2017-06-28 13:00 Balkonowa zmiana na Łukaszówkach 2 2017-06-28 12:00 Krościenko i 22 młodych muzykantów 2017-06-28 11:11 Słońce i wietrzna pogoda 2017-06-28 11:00 Dookoła Spisza 2017-06-28 10:55 Pan Bóg mu strzelił bramkę 1 2017-06-28 10:36 Wójt i absolutorium 2017-06-28 09:55 Kolejna kolorowa buda 1 2017-06-28 09:24 Dikanda w Zakopanem 2017-06-28 08:15 Kolejka na Kasprowy uruchomiona 2017-06-28 08:00 Radni jednomyślnie, RIO z zastrzeżeniami 3 2017-06-27 21:15 A to miejsce rozpoznasz? 11 2017-06-27 21:08 Ochotnica może pochwalić się zielenią 2017-06-27 20:38 Takie widoki tylko z Litwinki 1 2017-06-27 20:05 LOT wznawia połączenie Kraków - Chicago 4 2017-06-27 18:24 Stadion z nowym ogrodzeniem 1 2017-06-27 17:47 Dłuższy remont na wakacje 2 2017-06-27 17:00 Zagłosuj na policjanta 2017-06-27 16:28 Krościenko czeka na biegaczy 2017-06-27 16:00 Atak barszczu na Sobiczkowej 5 2017-06-27 14:04 Balkon niczym potrzask 2017-06-27 14:02 Ekologiczne Forum w Zakopanem 1 2017-06-27 12:00 Wykrył promile 1 2017-06-27 11:11 Strążyska wciąż w remoncie 4 2017-06-27 10:44 Gratulujemy, zagadka rozwiązana 2017-06-27 10:00 Most na Dutkówkę zagrożony 3
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2017-06-29 11:41 1. dramat , jak co roku , coraz to gorsze zespoły , a i śmierdząca inhalacja szambem -bezcenna 2017-06-29 11:20 2. ... mimo wszystko panie byly policjancie zbulwersowany instruktorze obecnie kulturalnie i na miejscu by bylo jednak nie zajmowac miejsca (niewlasciwie oznaczonego) przeznaczonego dla osoby niepelnosprawnej i dodatkowo nieladnie jest zajmowac przejscie od kraweznika do sciany tzw chodnika. skoro jest pan sprawny i wozidelka ma zakupy market udostepnia mozna zgodnie z przepisami zaparkowac na poboczu drogi dojazdowej do szymonka zrobic spacerek. Tak wyszedl z pana zwykly "cebulak" i cwaniak. 2017-06-29 10:47 3. dokladnie, może i są źle oznakowane ale nie trzeba tego wykorzystywać. 2017-06-29 10:44 4. Jak ten były policjant uczy młodych kierowców skoro sam nie zna przepisów ruchu drogowego i rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych . Powinni pozbawić go uprawnień instruktora nauki jazdy. 2017-06-29 10:41 5. Nauczyciel uczący naginania przepisów... 2017-06-29 10:24 6. Ten sposób parkowania jest jak najbardziej prawidłowy i zalecany ,POpieram ! 2017-06-29 09:04 7. Smog przez cały rok, rżnięto drzewa przez trzy miesiące z okładem, Szyszko jako prelegent ... to jest po prostu bezczelność i hucpa. Obecność Szyszki zobowiązuje do powiedzenia pewnych oczywistości; nie Forum Ekologiczne tylko Forum Antyekologiczne. Jakoś, mam takie wrażenie, że to 'forum' to ściema Szyszki. listek figowy dla jego poczynań antyekologicznych i mocno biznesowych. 2017-06-29 08:58 8. Niby tacy niewierzący, a wierzą we wszystkie bzdury. 2017-06-29 08:51 9. Szyszko TRYBUNAŁ czeka...!!!!!!!! 2017-06-29 07:54 10. pierwszy w historii minister ochrony środowiska który nie dba o środowisko a wręcz je niszczy. Z resztą był też ministrem który próbował zniszczyć Rospudę budową drogi.
2017-06-28 02:05 1. Bralem udzial w kilkunatu splywach w latach 1965-1973 piekna impreza ,kajaki skladaki PAX ,KLEBER meta jezioro Roznowskie.Wspominam bardzo milo....to byly czasy !!!!!!!! 2017-06-25 23:36 2. Niech żałuje kto nie był. Przednia zabawa :) 2017-06-15 22:24 3. Miejscowość niewielka tylko pod względem ludności, bo obszrowo największa w powiecie. Naborzeństwo przecudne Prowadzne przez Księży charyzmatycznych werbistów i tutejsi jakże zaangażowani w te święto. Jedyny mankament to żucie gumy przez całą msze przez ( jak sie dowiedziałem) syna sołtysa, który niósł sztandar :-( poprostu wstd. 2017-06-15 15:59 4. A gdzie strażacy? Tyle zdjęć nam robili, a ani jednego nie ma. ;( 2017-06-12 21:27 5. Piękna uroczystość, piękne zdjęcia, piękna pogoda, dzieci wraz z swoimi nauczycielami bardzo ładnie się prezentują. 2017-06-07 21:21 6. Świetne zdjęcia i dlatego żyję ,coś pięknego:) 2017-06-07 10:52 7. Niestety młodych nie ma i nie będzie..... Dostały nagrody pieniężne czy tylko uścisk prezesa? 2017-06-02 17:10 8. Dyc to są dzieci a nie żołnierze ... I taki halo a kaj maja spluwy coby zrobić powstanie od tego rzadku 2017-06-01 02:40 9. a feld marszalek z dzikim wzrokiem musztre odebral???Mlodzi bacznosc bo antek nie lubi starego wojska misiewiczei i inni doradcy to smietanka 2017-05-31 13:16 10. Dla mnie nawet oglądanie zdjęć jest szczęściem , że widzę i ... że wiem co widze :)) skończyły się chodzenia , lażenia , wspinania , w Zakopanem mieszkanie :(( ale na szczęście jeszcze wiem co to sa TATRY i pamiętam pierwsze ich zobaczenie w 1935 roku .....
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

FILMY TP

Pożegnania

Album TP

Bojcorka

Advertisement