2015-08-01 17:54:44

OJCIEC I SYN

Reklama

Od 1 sierpnia w Parku Miejskim w Zakopanem oglądać można wystawę plenerową zatytułowaną: „Witkiewicz i Witkacy. Ojciec i syn”. To skierowana do szerokiej publiczności prezentacja postaci obydwu artystów, którzy na trwałe weszli do historii naszego miasta. Przygotowałem tę wystawę wraz z moimi przyjaciółmi z Fundacji „Zakopiańczycy. W poszukiwaniu tożsamości” – Piotrem Mazikiem i Kubą Szpilką. Graficznie opracował ją Staszek Berbeka, a zdjęcia pochodzą z archiwum Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem. Wystawę, będącą jednym z elementów Roku Witkiewiczów, zrealizowano ze środków Urzędu Miasta Zakopanego. Zachęcając do jej obejrzenia, zamieszczam poniżej słowo wstępne do tej prezentacji.

     Stanisław Witkiewicz bywał w Zakopanem od 1886 roku, na stałe zaś osiadł tutaj w 1890, a jego syn Stanisław Ignacy opuścił miasto wraz z wybuchem II wojny światowej. Te bez mała sześć dekad, to w zakopiańskiej historii czas Witkiewiczów. Przez dwa pokolenia tworzyli materię i ducha tego miejsca. I wciąż trwają w jego architekturze, w ikonograficznych przedstawieniach, w literackich dziełach, w legendzie, wspomnieniach, w postawionych pytaniach i w kwestiach, które podnieśli. W tym sensie są Witkiewiczowie stale pod Tatrami żywo obecni. Nie można zrozumieć pięknego wydarzenia polskiej kultury, jakim jest Zakopane, wydarzenia, które przecież trwa, bez obecności ojca i syna, Stanisława i Stanisława Ignacego, bez spotkania z tymi niezwykłymi ludźmi.
     Kiedy Witkiewicz senior zamieszkuje pod Giewontem jest już uznanym malarzem i głośnym krytykiem sztuki, opiniotwórczym publicystą.  Dla małej góralskiej wsi, której kariera ledwo się wówczas zaczyna, to wydarzenie brzemienne w skutki. Witkiewicz zobaczy w Tatrach i świecie okołotatrzańskim zjawisko wielkiej wagi dla narodowej kultury. Z talentem i entuzjazmem będzie je współkreował i propagował. Stworzy styl zakopiański w architekturze, a zaprojektowane przez niego budynki staną się symbolami Zakopanego. Opierając się na góralskich konstrukcjach i zdobnictwie wypromuje nową jakość w meblarstwie i zdolny będzie przekonać prominentnych ludzi epoki, że przedmioty w takim stylu warto mieć. Wreszcie w 1891 roku opublikuje Na przełęczy. Wrażenia i obrazy z Tatr. Książka zilustrowana 135 autorskimi drzeworytami, wielokrotnie potem wznawiana, nazywana była ewangelią, czy epopeją tatrzańską i dla popularyzacji Tatr i Zakopanego miała znaczenie fundamentalne. Zawarte w niej obrazy góralszczyzny, wyłożony sens i wdzięk istnienia w górach, ożywiający i odnawiający, estetyczny powab tej rzeczywistości, wszystko to stanie się kanonicznym sposobem rozumienia i widzenia Tatr i Zakopanego. Witkiewicz buduje zakopiańską legendę i pieczętuje ją pomnikiem spotkania szlachetnego, ideowego inteligenta – Tytusa Chałubińskiego, z wolnym, twórczym, oryginalnym góralem – Sabałą, spotkania, z którego poczęła się nowa forma polskiej kultury. 
     W 1908 roku ciężko chory Stanisław opuści na stałe Zakopane i Polskę. Pozostałe lata życia spędzi w Lovranie nad Adriatykiem. Oprócz licznych i ważkich materialnych śladów swego pobytu w cieniu Giewontu, pozostawi jeszcze dwa rozrachunkowe teksty: Bagno i Po latach. Zmierzy się w nich z zakopiańskimi problemami, które mimo upływu wieku nic nie straciły na aktualności. Są tam pytania o właściwą ścieżkę rozwoju miejscowości, o różnicę między efektownym populizmem nakierowanym na oczywisty, acz krótkotrwały zysk, a odpowiedzialnym działaniem, którego celem jest długotrwała jakość. Jest namysł nad tym jak znaleźć się wobec nieuchronnych zmian cywilizacyjnych i kulturowych. Jak wykorzystać niesione przez nie potencje nie gubiąc przy tym szczególnych własności wpisanych w region. To jest spadek zostawiony wszystkim miłośnikom Tatr i Podtatrza przez Stanisława Witkiewicza. Umiera w 1915 roku, a jego trumnę przez ogarniętą wojną Europę przewozi do Zakopanego Maria Dembowska, jedna z niezwykłych postaci, które otaczały go za życia. Jego pogrzeb na Pęksowym Brzyzku był manifestacją wolnej i twórczej Polski. Zakopane w tamtych latach – także dzięki Witkiewiczowi – było jedną z jej ostoi.
     Zostawił w swoim ukochanym miejscu jeszcze jeden wielki skarb. Był nim Witkacy. Inaczej niż ojciec, syn przez prawie całe życie mieszkał w Zakopanem. Trwał w nim niemal pół wieku będąc jedną z jego najbardziej rozpoznawalnych figur i ważną jego atrakcją. Nigdy nie było ono jednak tematem jego twórczości, zasadniczym dla niej odniesieniem. Nawet w najbardziej z zakopiańskich jego powieści 622 upadki Bunga, czyli Demoniczna kobieta portret elity uzdrowiska z Malinowskim, Chwistkiem, Szymanowskim, Micińskim, Limanowskim, Solską głęboko został przetworzony i odrealniony. W tej przestrzeni także radykalnie różnił się od ojca. Był artystą awangardowym i trudnym, elitarnym i głęboko krytycznym myślicielem. Wyrastał radykalnie ponad miejsce i czas, w którym przyszło mu żyć, a niezrozumienie dotykało go nie tylko w „rozwydrzonym w używaniu życia” zakopiańskim kurorcie. Wielu jego bywalców i mieszkańców namalował, bowiem tu najprężniej działała jego Firma Portretowa. Napisał o Zakopanem kilka drobnych tekstów, prawdziwie jednak wielkim dramatem, dla którego miasto i jego historia były sceną, a mieszkańcy aktorami, była jego zakopiańska egzystencja. Z tej sztuki, w której zagrał wielką główną rolę, którą sam wyreżyserował, mamy mnóstwo zdjęć i relacji. Miny, gesty, ekscentryczne zachowania, mnogość scen z niezwykłymi postaciami, wiele tekstów wciąż domagających się interpretacji. Ten dramat wpisuje Zakopane w historię sztuki. Bogato nas Witkacy uposażył. I przewrotnie. Ten duchowy rewolucjonista, poszukiwacz nowych, otwierających form wyrazu i myślenia, każe w ostatnim akcie pochować na zakopiańskim Cmentarzu Zasłużonych, kilkadziesiąt lat po swojej śmierci, w odnowionym matczynym grobie, w trakcie artystycznie opracowanej i szumnej ceremonii pogrzebowej, nikomu nieznane zwłoki. I wszyscy wiedzą o pomyłce i nic to nie zmienia, bo przedstawienie musi trwać. Nic się nie kończy. Witkacy nadal jest grany.  Ojciec i syn chodzą ulicami tego miasta. Na szczęście. 

Witkiewicz i Witkacy. Ojciec i syn. Wystawa plenerowa w Parku Miejskim w Zakopanem. Koncepcja, wybór zdjęć i teksty: Piotr Mazik, Kuba Szpilka i Maciej Krupa. Opracowanie graficzne: Staszek Berbeka. Zdjęcia ze zbiorów Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem. Zrealizowano ze środków otrzymanych od Urzędu Miasta Zakopanego. 

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Fibi 2015-08-01 22:12:28
No nareszcie.... ;)
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia w Rabce-Zdroju przy ul. Orkana: kiosk wolnostojący o pow. 25 m2 oraz lokale na piętrze o powierzchniach 12 i 32 m2, tel. 504 252 727.
  • PRACA | dam
    Sieć sklepów z odzieżą używaną poszukuje młodych, energicznych osób do prowadzenia sklepów. Wymagana własna działalność gospodarcza lub chęć jej założenia. Nie wymagamy wkładu własnego. Atrakcyjne warunki finansowe. Praca na terenie Nowy Targ, Rabka, Zakopane, Mszana Dolna, Myślenice. 662 262 053.
  • PRACA | dam
    ?TESKO" TKGK Sp. z o.o. w Zakopanem zatrudni KIEROWCĘ kat. C, praca stała, pełen etat. Tel. 18 20 25 632/633, tesko@tesko.pl, www.tesko.pl.
  • NIERUCHOMOŚCI | zamiana
    RABKA - MIESZKANIE 54 m2, Ip, komfortowe zamienię na podobne w Krakowie. 785 152 920.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DOM - stan surowy zamknięty, całość cegła, posiada parter i niezależne piętro. Powierzchnia użytkowa 343m2. Budynek ocieplony, posiada rozprowadzone światło, wodę i kanał. Położony jest w Chabówce na działce 32 arowej, na lekkim wzniesieniu, wśród zieleni, z daleka od hałasu i zgiełku, w odległości 1km od "zakopianki" i Rabki-Zdroju. Droga dojazdowa utwardzona, niezależna. Budynek posiada 7 pokoi na dole i 6 na piętrze, plus łazienki, garderoba i garaż. Możliwość wewnętrznej adaptacji w zależności od potrzeb na dom jedno lub dwurodzinny, pensjonat lub działalność usługową. Kontakt 785 152 920, 773 973 777, domchabowka@gmail.com
  • PRACA | dam
    Willa "Kurant" przyjmie do pracy na stałe KUCHARKĘ/-RZA i POMOC KUCHENNĄ Z DOŚWIADCZENIEM. Umowa o pracę. Kontakt: 601 544 134. CV: kurant@willakurant.pl
  • PRACA | dam
    Niemcy, WÓZEK WIDŁOWY. 11euro/godz. Od zaraz!!!
    Tel.: 575839824
  • PRACA | dam
    Centralny Ośrodek Sportu - OPO w Zakopanem zatrudni na pełen etat Recepcjonistę / Recepcjonistkę. Szczegóły na stronie internetowej.
    Tel.: (018) 26 325 00; 725 300 164
    WWW: http://bip.cos.pl/311/20-04-2017-ogloszenie-o-naborze-recepcjonista
  • PRACA | dam
    Zatrudnie malarzy,fliziarzy,regipsiarzy.Konkretne osoby i pomocnicy.
    Tel.: 608061354
    E-mail: remmar.biuro@onet.pl
  • ZDROWIE I URODA
    Agencja MEDICUS - kompleksowa opieka nad seniorem,
    Tel.: 503 650 903
    E-mail: medicus.opieka@gmail.com,
    WWW: www.opiekunkimedyczne.info
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy przy wylewkach maszynowych i betonach przemysłowych
    Tel.: 664427752
  • PRACA | dam
    Poszukuję hydraulika, praca na terenie Zakopane i okolice
    Tel.: 722310615
    E-mail: thermosoft@onet.pl
  • PRACA | dam
    Pomoc kuchenna do pensjonatu w Poroninie. Możliwość zamieszkania
    Tel.: 601528365
  • PRACA | dam
    Hotel Murowanica rekrutuje Recepcjonistów. Konkurencyjne wynagrodzenie,młody zespół,komfortowe godziny pracy.
    Tel.: 182063362
    E-mail: kontakt@hotel-murowanica.pl
  • PRACA | dam
    Potrzebny cieśla
    Tel.: tel 574 628 955
  • BIURA ARCHITEKTONICZNE
    Kierownik Budowy tel.694743564
    Tel.: 602816541
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    SKUP SAMOCHODÓW Każda Marka Najlepsze Ceny na Podhalu Osobowe, Dostawcze oraz ciężarowe
    Tel.: 512700770
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA GABINET GINEKOLOGICZNY (SPEŁNIAJĄCY WYMOGI SANITARNE) LUB INNY - W ZAKOPANEM.
    Tel.: 793 333 072.
  • PRACA | dam
    Sanatorium w Szczawnicy zatrudni lekarza specjalistę balneologii lub rehabilitacji medycznej. Warunki do uzgodnienia. Możliwość zamieszkania.
    Tel.: 182622510
    E-mail: biuro@spabudowlani.pl
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA MAŁA SZWAJCARIA, ZAKOPANE, ZAMOYSKIEGO 11 ZATRUDNI: KELNERKĘ, POMOC KUCHENNĄ, KUCHARZA -
    Tel.: 600 07 61 07.
  • PRACA | dam
    Potrzebna NIANIA do dzieci - Bukowina Tatrzańska
    Tel.: 510-213-878
  • PRACA | dam
    Kelnerka/Kelner Bukowina Tatrzańska praca całoroczna
    Tel.: 510-213-878
  • PRACA | dam
    Biuro RACHUNKOWE ZATRUDNI KSIĘGOWEGO ORAZ STAŻYSTĘ, PRACA W BIAŁCE TATRZAŃSKIEJ LUB JABŁONCE TEL. 691888444
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
2017-04-25 19:30 Od czwartku załamanie pogody, a na razie tęcza nad Zakopanem 2017-04-25 19:04 Jeden dzień wiosny i śnieg prawie zniknął z Zakopanego 2017-04-25 18:13 Zaginiony odnalazł się 2017-04-25 16:55 Smog jako szansa czyli Podhalańskie Targi Budownictwa 1 2017-04-25 16:42 Budynki PKL na Kasprowym dla skarbu państwa? PKL odpowiadają 10 2017-04-25 14:51 Ksiądz złapał złodziei 2 2017-04-25 13:42 Spalarnia śmieci 2 2017-04-25 11:31 Fenomen Ochotnicy 7 2017-04-25 09:28 Dziś w MOK - wieczór pamięci Romana Szewczyka 2017-04-25 08:42 Dramat w Skawie. Mężczyzna zginął pod kołami pociągu 3 2017-04-25 08:27 Halny szaleje w Tatrach. Ponad 100 km na godz. 2017-04-25 07:41 Kadeci z pucharem dowódcy 2017-04-24 19:47 Wielkie góralskie świętowanie 2017-04-24 18:33 Powrót pięknej wiosny, ale tylko dziś i we wtorek. Silny wiatr w Tatrach 2017-04-24 18:01 4 maja wracają „Muzyczne czwartki w patio” 2017-04-24 16:57 Chatka - vabank czyli przedsiębiorcy niepełnosprawnym 2017-04-24 16:55 Miłosz na salonie 9 2017-04-24 16:06 Informacja turystyczna nieczynna. Najbliższa czynna informacja... 6 2017-04-24 15:55 Alarm pożarowy pod Wielką Krokwią 2017-04-24 15:29 Bal starosty po raz dziewiąty (galeria zdjęć) 2017-04-24 15:14 Rekultywacja terenu na Gubałówce 2 2017-04-24 14:15 Wojownicza gala w Nowym Targu 2017-04-24 14:11 Otwarcie nowej siedziby Polskiego Związku Głuchych (zdjęcia) 2017-04-24 13:18 1 maja - rajd rowerowy śladami św. Jana Pawła II 2 2017-04-24 13:14 Zaginiony na Podhalu mieszkaniec Pomorza 2017-04-24 13:07 Na Goryczkowej można jeździć na nartach 2017-04-24 13:03 W ratuszu - o sztuce i propagandzie 2017-04-24 10:25 Mężczyzna poważnie ranny po wybuchu petardy 2017-04-24 10:16 Wpadł z "trawką" 2017-04-24 08:41 25 lat więzienia dla zabójcy Michała Marka 2 2017-04-24 08:16 Miasto znów pod śniegiem 2017-04-24 07:34 Mikroprojekty dofinansowane 1 2017-04-23 22:47 W budynku zapaliło się siano. Szybka akcja strażaków 3 2017-04-23 20:29 Geotermia Podhalańska prezentuje koszty korzystania z geotermalnego ciepła 9 2017-04-23 20:18 Góralskie wesele według Mateusza Kiszeli (zdjęcia, wideo) 3 2017-04-23 19:49 Z Ożarowa do Krościenka 1 2017-04-23 18:54 Nadeszła pora wypasów 1 2017-04-23 17:04 Jubileuszowe spotkanie przyjaciół Kasprowego Wierchu 3 2017-04-23 15:44 13 maja Bieg o Puchar Rektora PPWSZ. Zapisy rozpoczęte 2017-04-23 14:58 Narciarski Don Kichot 2 2017-04-23 14:02 Przedstawiciele KOD Podhale na Rynku w Krakowie 16 2017-04-23 13:31 Co z odwodnieniem na Kościelnej 2017-04-23 11:58 Kiermasz obuwia marki Badura na wiosnę/lato 2017 2017-04-23 11:25 Niedzica ma ogromne serce 2017-04-23 09:38 Znowu śnieżyca nad Zakopanem. Spadnie do 15 cm śniegu 2 2017-04-23 08:39 Dziś Światowy Dzień Książki. Co czytacie? Mamy książkowe nagrody 1 2017-04-22 22:47 CeperenVolk - nieznana historia zdrady 33 2017-04-22 22:36 Pożar w Leśnicy. Wybuchła butla z gazem 3 2017-04-22 20:27 Kultowa kawiarnia zniknęła z Krupówek 10 2017-04-22 19:02 Memoriał im. Piotra Malinowskiego (zdjęcia)
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2017-04-25 22:15 1. Do Waluś Co Ty pijesz? 2017-04-25 21:55 2. Lach - badania genetyczne potwierdzają tylko, że między góralami podhalańskimi, a pozostałymi mieszkańcami kraju nie ma większych różnic genetycznych. Przyjęliśmy część kultury wołoskiej ponieważ zwyczaje wypasania owiec od nich przejęliśmy, a wraz z nimi naleciałości językowe. To, że ktoś przyjął zwyczaje picia herbaty i używa kilka zwrotów po angielsku, nie czyni go Anglikiem. 2017-04-25 21:52 3. Nie ten kierunek. Jedźcie na Snozke, to gdzie piknikował z Ireną Kinaszewską. Ksiądz też człowiek. 2017-04-25 21:42 4. Tyle, że to poprzednia władza gminy jest za to odpowiedzialna 2017-04-25 21:42 5. Tragedia. Niszczyciele Gorców ! 2017-04-25 21:38 6. Trzeba sprawę załatwić szybko bo ceny mieszkań w NT polecą na łeb na szyję. 2017-04-25 21:37 7. I Bardzo dobrze ! Na Podhalu zima długo trzyma,więc to bardzo dobry pomysł 2017-04-25 21:30 8. "Mam wrażenie, że puszczacze muzyki w poszczególnych stacjach radiowych cechują się coraz bardziej ograniczoną wiedzą muzyczną. Nie w sensie teorii muzyki lecz choćby historii polskiej, europejskiej i światowej piosenki, od lat 50-tych ubiegłego wieku do teraz. Wszechobecne są, puszczane - sorki - do zarzygania, ostatnie hiciory gwiazdeczek, o których nikt nie będzie pamiętał za pół roku. Lub, do znienawidzenia, w kółko dwa hiciory np Police czy Genesis. Albo dlatego, że mają ograniczoną ze względów umów ramowych do minimum listę utworów, lub też, co byłoby zupełnie straszne - ich znajomość muzyki ogranicza się do kilkudziesięciu, góra kilkuset kawałków. śp. Wojciech Młynarski mawiał, ze w sumie nie słucha radia, gdyż ma świetną pamięć muzyczną i ma już dość słuchania w kółko tych samych piosenek." -koni, poznajesz ten tekst? Przypomnieć ci jego autora? Z kogo, oprócz siebie, próbujesz robić idiotę?? Nawet góral z trójmiasta odebrał to tak: "A tymczasem jeden Młynarski napisał dla siebie i różnych innych wykonawców parę tysięcy tekstów." Może zacznij do swoich wypocin dołączać instrukcję obsługi. Albo może lecytynkę zażywaj. Ps. "I po drugie - śp Wojciech Młynarski nie jest moim ulubionym autorem ani wykonawcą." -O nawoływaniu do wzniesienia się ponad i do wyluzowania też ci mam przypomnieć, tudzież o podrzucaniu komentarza, "który to RAZ zamieścił kaisik po pogrzebie śp Wojciecha Młynarskiego?" 2017-04-25 21:02 9. żaba czy ty wiesz durnoto co piszesz ,zdajesz sobie sprawę ? 2017-04-25 21:02 10. Wten sposob "padl" Nosal. Powodzenia. Jak my nie zarabiamy, to nikt nie zarobi. Tylko kto przyjedzie do Zakopanego.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Pożegnania

Album TP

Bojcorka

FILMY TP