2015-12-17 12:12:35

Reklama

ZAKOPANE – NIEOBECNE MIASTO

Reklama
reklama
Reklama

Zazwyczaj pisząc o jakiejś przestrzeni, jakimś mieście, szukamy miejsc pięknych, atrakcyjnych, niepowtarzalnych. Szczególnie jeżeli chcemy napisać przewodnik. Ale książka, o której chcemy napisać, to przewodnik nietypowy, może nawet coś w rodzaju anty-przewodnika. Prowadzi po ciemnych zaułkach, przestrzeniach pomijanych i zapomnianych, wyrzuconych z pamięci. Stąd tytuł: Nieobecne miasto. Przewodnik po nieznanym Zakopanem.

     Te pomijane, zapomniane przestrzenie rozumieć należy w kategoriach idei, choć miewają one także swoje manifestacje w przestrzeni fizycznej, w tkance miasta. Chodziło nam o pokazanie trzech wymiarów Zakopanego, bez których miasto to nie istniało by w obecnym kształcie, a które w dotychczasowych opracowaniach traktowane były po macoszemu – pomijane wstydliwym milczeniem. Bo Zakopane nie byłoby takie, jakie jest, bez ciężkiej pracy i wysiłku licznych przybyłych i osiadłych tu ceprów, bez wielu sanatoriów i zaludniających je tysięcy gruźlików, bez społeczności zakopiańskich Żydów, która podzieliła los pobratymców w całej Polsce i Europie, zamordowana w czasie drugiej wojny światowej. 
     W rozdziale Ceprzy. Ciemna strona jasnego przedstawienia, piszemy o ceprach w podstawowym, pierwotnym znaczeniu tego słowa. O ludziach przyjezdnych, którzy trafili tu szukając pracy. Zazwyczaj ciężkiej, mozolnej, słabo płatnej. To oni w dużej mierze utrzymywali w działaniu i współtworzyli to miasto, nie mając ani ziemi, ani własności, ani kapitału. Tym różnili się od miejscowych – górali i zamożnych przyjezdnych – panów, gości. 
     W drugim rozdziale Gruźlica. Zapoznany czynnik rozwoju Zakopanego, opisujemy początki Zakopanego jako stacji klimatycznej, powstawanie kolejnych sanatoriów, a wreszcie dużego i znaczącego ośrodka leczenia gruźlicy. W Zakopanem jednocześnie przebywało czasami kilka tysięcy chorych, których obecność była sprawcza dla powstawania infrastruktury, tworzyła miejsca pracy i wzrastającą zamożność miasteczka pod Giewontem. 
     Żydzi stanowili przed drugą wojną światową około jednej szóstej mieszkańców Zakopanego. Byli wśród nich biedni sklepikarze i bogaci przedsiębiorcy, byli adwokaci i lekarze, byli artyści i sportowcy. Mieli swoje synagogi i cmentarz, swoje sklepy i kamienice, swoje organizacje i sportowe kluby. Wyjechali, zostali zabici, zniknęli. Także z pamięci i opowieści. Piszemy o nich w rozdziale Zostały tylko okruchy pamięci
     W epilogu zatytułowanym Zobaczyć inaczej Zakopane proponujemy nowe spojrzenie na – wydawało by się – tak dobrze znane nam miasto. „Jesteśmy przekonani, że Zakopane można spotkać inaczej. W niespiesznej wędrówce, poświęcając więcej uwagi miejscom niby znanym i tym zgoła pospolitym, pamiętając przy tym, że nasza wiedza – osobliwie o przestrzeniach kulturowo istotnych – zawsze jest zmityzowana, co nie znaczy nieprawdziwa, ale jednostronna i upraszczająca. Mini przewodnik, który przedstawiamy to zachęta do tego rodzaju spacerów. Po przestrzeni i czasie. W materii miasta wypatrujemy ludzi i ich nieoczywistych historii, a zjawiska, procesy uobecniają się nam w architektonicznym zamęcie i urbanistycznym nieporządku. Nawet brak, nieobecność staje się ciekawa, gdy jesteśmy w stanie zwrócić na nią uwagę i myśleć o jej znaczeniu. Czy przydaje to Zakopanemu urody? Pewnie nie. Czyni je jednak ciekawszym, mniej banalnym miejscem. Ceprzy, gruźlicy i Żydzi pozwalają nam ćwiczyć wyobraźnię, praktykować pamięć, a tropiąc ślady uczyć się uważności. Taki proponujemy program. Trochę pracy i wysiłku, taka miejska wspinaczka, szukanie nowych dróg w Zakopanem”. 
     Dr Zbigniew Benedyktowicz z Instytutu Sztuki PAN w recenzji naukowej książki napisał między innymi: „…nie jest to jeszcze jeden przypadkowy, szczegółowo-przyczynkarski, rutynowy i schematyczny sposób pisania o historii miasta i miejsca, tak szczególnie zapisanego i znaczącego w pamięci, i historii, nie tylko dla jego mieszkańców, ale dla całego kulturowego dziedzictwa i kulturowego krajobrazu Polski. Powiem więcej, podjęty przez autorów zamysł i zrealizowana przez nich praca jest także oryginalnym dziełem i znaczącym wkładem, tak pod względem metodologicznym, jak ze względu na świadomość i stale towarzyszący autorom głęboki namysł i refleksję teoretyczną, do dziedziny, jaką stanowią współczesne badania z zakresu antropologii miasta, antropologii miejsca, antropologii historii,  antropologii wyobraźni”. 
     Książka została opracowana graficznie i złożona do druku przez Staszka Berbekę, który zaprojektował także okładkę. Zawiera dziewięćdziesiąt archiwalnych, mało znanych zdjęć ze zbiorów Muzeum Tatrzańskiego oraz liczący kilkadziesiąt pozycji wykaz literatury. Liczy 194 strony. A my szukamy wydawcy. 

Maciej Krupa, Piotr Mazik, Kuba Szpilka, Nieobecne miasto. Przewodnik po nieznanym Zakopanem

Fotografie z archiwum Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego 

Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
seba 2015-12-28 19:06:47
Jak się tylko ukaże kupię na 100%
FanclubBeaty 2015-12-26 17:52:55
Trzeba sobie samemu wydać i już. Trzech was jest autorów wiec koszty / 3
koniczyna 2015-12-24 16:39:29
Zdrowych i spokojnych Świąt Bożego Narodzenia, Wigili spędzonej w rodzinnej atmosferze miłości, samych sukcesów w nadchodzącym Nowym Roku 2016
całej Redakcji Tygodnika Podhalańskiego, wszystkim bez wyjątku blogerom i komentatorom życzy

koniczyna
zycenia 2015-12-24 16:02:38
ku pamieci mieci kupa
wpisol sie wom maciek krupa
Góral z Trójmiasta 2015-12-20 22:56:52
Jeśli tylko się ukaże, zaraz kupuję.
"Kroniki" świetne, mam nadzieję że kolejna rzecz będzie na podobnym poziomie.
Pozdrowienia dla autora :)
johnu 2015-12-20 19:41:11
daj se spokój z tymi promocjami , biznes nie idzie to spasuj
proponuje 2015-12-20 11:09:44
proponuje autorowi wziac kredyt na wydanie ...jako ze jest to bestseller ktory na pewno w mig sie rozejdzie to wnet sie spalaci....nikt nie bedzie ryzykowal oplacalnosci...to nie te czasy kiedy glupi lud kupowal wszystko

przy okazji bedzie to dla autora sprawdzian ...jak jest oceniany przez ewentualnych odbiorcow dla ktorych pisze i ilu ma fanow
Maro555 2015-12-20 10:38:16
Może zdecyduje się Pan na wydanie jako ebook zanim znajdzie sie wydawca?
g 2015-12-17 19:56:44
co do żydów.. dlaczego nie dbają o swoje groby? w Czarnym Dunajcu jest pięknie położony, ogrodzony cmentarz z walającymi się nagrobkami -ze stertą śmieci na grobach,,,Niech mi nikt nie mówi ,że żydów już nie ma w Zakopanem - sama znam kilku. Czyżby :inwestowaniie" w groby swoich przodków było wstydliwe? nieopłacalne?
  • PRACA | dam
    Zatrudnię do pracy w sklepie wielobranżowym. Od zaraz na stałe.
    Tel.: 507466798
  • PRACA | dam
    Aqua Park Zakopane zatrudni PRACOWNIKA OBSŁUGI SPRZĄTAJĄCEJ. Tel. 602 263 516 lub 1820 63730 w.21.
  • PRACA | dam
    Zajazd Górski Kuźnice zatrudni KELNERKĘ / KELNERA. Tel. 601 268 550 lub 1820 63730 w.21.
  • PRACA | dam
    Restauracja TERMY SZAFLARY zatrudni KELNERA/KELNERKĘ na pełny etat
    Tel.: 698694677
    E-mail: Restauracja@termyszaflary.com
    WWW: www.termyszaflary.com
  • PRACA | dam
    Zatrudnię SZPACHLARZY, MALARZY. 731 877 220.
  • USŁUGI | budowlane
    ADAPTACJE, REMONTY - WYKOŃCZENIA WNĘTRZ.
    Tel.: 609066503
  • PRACA | dam
    Restauracja w Nowym Targu zatrudni na stałe KELNERKĘ/RECEPCJONISTKĘ. 607 888 555.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia LOKAL/HALA 450 m2 - Nowy Targ, Sikorskiego. 609 55 66 77.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    MIESZKANIE W KRAKOWIE, PODGÓRZE, 47 m2, umeblowane, do zamieszkania od zaraz. 600 290 390.
  • PRACA | dam
    Firma budowlana zatrudni pracowników budowlanych do pracy na terenie kraju i Słowacji. Zapewniamy dowóz do miejsca pracy, zakwaterowanie, jeden posiłek dziennie oraz zjazd raz w tygodniu do miejsca zamieszkania. Wynagrodzenie około 4-5 tysięcy zł/miesięcznie. Kontakt telefoniczny 502 418 740.
  • PRACA | dam
    Pilnie zatrudnię 2 lektorów j. angielskiedo w Nowym Targu i w Zakopanem. 600 393 500
  • PRACA | dam
    Pensjonat Silverton w Białce Tatrzańskiej zatrudni osobę do pracy na recepcji/do prowadzenia małego pensjonatu na cały etat.
    Tel.: 185330400
    E-mail: kontakt@silverton.info.pl
    WWW: pensjonat-silverton.pl
  • PRACA | dam
    FIRMA BUDOWLANA ZATRUDNI: CIEŚLĘ, DEKARZA. 600 38 38 52
  • PRACA | dam
    HOTEL "TATRY" na Polanie Zgorzelisko zatrudni KELNERKĘ/KELNERA z możliwością zakwaterowania. Tel. 506 129 438 lub 1820 63730 w.21.
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ: KUCHARZA/-KĘ, KELNERKĘ - RESTAURACJA MAŁA SZWAJCARIA, ZAKOPANE, ZAMOYSKIEGO 11 -
    Tel.: 600 07 61 07.
  • PRACA | dam
    OPIEKUNKI MEDYCZNE ZATRUDNIĘ -
    Tel.: 503 650 903.
  • ZDROWIE I URODA
    Agencja MEDICUS - opieka nad seniorem,
    Tel.: 503 650 903,
    WWW: opiekunkimedyczne.info
  • PRACA | dam
    Restauracja Bajera w NT zatrudni KELENRKI.
    Tel.: 501012912
  • PRACA | dam
    PENSJONAT W ZAKOPANEM ZATRUDNI KELNERKĘ DO PRACY W WEEKENDY (SOBOTA, NIEDZIELA). Praca stała, całoroczna. tel. 666378357
  • PRACA | dam
    Zatrudnię KIEROWCĘ ZMIENNIKA NA TAXI - Zakopane -
    Tel.: 888 223 761.
  • PRACA | dam
    KELNER/KELNERKA, PRACA W WEEKENDY, 602 272 013.
  • PRACA | dam
    KUCHARZA, POMOC KUCHENNĄ, PRACA W RABCE, 602 272 013.
  • PRACA | dam
    KIEROWCĘ KAT. D, NOWY TARG I OKOLICE, 602 272 013.
  • PRACA | dam
    PRACA W KUCHNI NA TERENIE RABKI, 602 272 013.
  • USŁUGI | budowlane
    BUDOWY BUDYNKÓW JEDNO I WIELORODZINNYCH, PENSJONATY oraz BUDYNKI PRZEMYSŁOWE.
    Tel.: 609075091
  • PRACA | dam
    PRZYJMĘ POMOC KUCHENNĄ ORAZ POKOJÓWKĘ, tel. 608088017
  • PRACA | dam
    PRZYJMĘ DZIEWCZYNĘ DO SPRZĄTANIA 3 RAZY W TYGODNIU PO 5 GODZIN, W CUKIERNI, PŁACA DO UZGODNIENIA, 728 129 499.
  • MOTORYZACJA | inne
    WYPOŻYCZĘ AUTO OSOBOM PRZYJEŻDŻAJĄCYM Z ZAGRANICY, 728 129 499.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    TANIE POKOJE DLA STUDENTÓW, 728 129 499.
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    DOM DREWNIANY do przeniesienia - sprzedam. 530 161 671.
  • USŁUGI | budowlane
    STUDNIE GŁĘBINOWE. 509 898 583.
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam wysłodki buraczane.
    Tel.: 663535221
  • PRACA | dam
    Przyjmę KUCHARZA/KĘ I POMOC KUCHENNĄ - Białka Tatrzańska. 608 101 076.
  • PRACA | dam
    Restauracja w Nowym Targu zatrudni na stałe KUCHARZA. 607 888 555.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    BUKOWINA TATRZAŃSKA, SPRZEDAM PENSJONAT, 606 677 311.
  • SPRZEDAŻ | różne
    MATERIAŁY OPAŁOWE M.IN. WĘGIEL KOSTKA, WĘGIEL ORZECH, EKOGROSZEK, PELET. Ceny od 750 zł/t. Zadzwoń i dowiedz się więcej: 18 20 70 341
  • PRACA | dam
    Poszukujemy KUCHARZA/KUCHARKI z doświadczeniem, praca w Restauracji w centrum Szczawnicy.
    Tel.: 600-315-389
  • PRACA | dam
    Poszukuję HYDRAULIKA, Zakopane i okolice.
    Tel.: 722310615
    E-mail: thermosoft@onet.pl
  • PRACA | dam
    Nalewki Góralskie zatrudnią SPRZEDAWCĘ. tel. 691 166 005
    Tel.: 691 166 005
    E-mail: bafia@interia.pl
  • PRACA | dam
    DELIKATESY NA KRZEPTÓWKACH PRZYJMĄ DO PRACY SPRZEDAWCÓW I MAGAZYNIERÓW. 504 154 670
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
  • PRACA | dam
    STUDIO PAZNOKCI LEJDIS W NOWYM TARGU-SALA ZABAW MAŁPI GAJ zatrudni do manicure i pedicure. 691 888 444.
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    Noclegi w Zakopanem
    WWW: www.eNOCLEGI.biz
2017-09-23 20:00 Harcerze zjechali w góry 2017-09-23 19:50 Krupówki wieczorową porą (wideo) 2017-09-23 18:59 Wisła remisuje z Sandecją 2017-09-23 18:49 Zmarł były zakopiański radny 2017-09-23 18:49 Zderzenie na Alejach 3 Maja 1 2017-09-23 18:46 Policja poszukiwała upośledzonego mężczyzny 2017-09-23 18:37 Mimo fatalnych warunków poszli na Zawrat. Musieli zadzwonić po pomoc 2 2017-09-23 18:03 Grzybów zatrzęsienie 2 2017-09-23 17:42 Katarzyna Niewiadoma piąta na Mistrzostwach Świata 2017-09-23 17:33 Babiogórska Jesień zapanowała w Zawoi 2017-09-23 16:02 W Zakopanem każde ręce do pracy na wagę złota 1 2017-09-23 14:01 Szaleni naukowcy, człowiek - bateria i spektroskop ze śmieci 2017-09-23 11:52 Kolejna kolizja na tymczasowym moście 3 2017-09-23 11:41 Policjanci zatrzymali mężczyznę podejrzewanego o podpalenie 2 2017-09-23 10:00 Jest dotacja na wymianę pieców 2017-09-23 08:01 Opowieści o żołnierzach Andersa 3 2017-09-22 21:25 Psy, studnia i pytania o środowisko 7 2017-09-22 20:30 Hojny minister 2017-09-22 20:04 Młodzi piją bez nadzoru 7 2017-09-22 17:28 Jeszcze parę dni a klacz by nie przeżyła 18 2017-09-22 17:07 Wracają „Muzyczne czwartki w patio” 2017-09-22 17:02 Dzień herbowego niedźwiedzia 2017-09-22 15:05 Mur wali się jak domek z kart 9 2017-09-22 15:02 Miłość niejedno ma imię 2017-09-22 14:24 Konkurs Amatorskiej Twórczości Plastycznej po raz 41 - MOK zaprasza do udziału 2017-09-22 13:30 Kania gigant w lesie w Gorcach 2 2017-09-22 13:08 Polaniorzom 40 lat minęło 2017-09-22 13:01 Charytatywnie dla sąsiada 2017-09-22 12:16 Koncert muzyki perskiej w Zakopanem 1 2017-09-22 11:37 Zaginiony mieszkaniec Nowego Targu 2017-09-22 11:21 Kolejne ostrzeżenie meteorologiczne. Tym razem drugiego stopnia 6 2017-09-22 10:50 Okradł metodą na komornika 1 2017-09-22 10:18 W ratuszu - o nowotarskich gimnazjalistach sprzed I wojny światowej 2017-09-22 10:14 Imprezy odwołane przez pogodę 2017-09-22 10:01 Miastowi przesiadają się na autobusy 2017-09-22 09:40 Dunajec wylał 8 2017-09-22 09:35 Powyżej 1600 metrów w Tatrach leży śnieg 2017-09-22 09:07 Noc deszczowa i niespokojna 2017-09-22 08:58 Woda porwała traktor 2017-09-22 08:31 Groźne zderzenie w Podwilku 2017-09-21 23:38 Pożar w Dzianiszu. Podpalenie? 6 2017-09-21 23:17 Warsztaty na niepogodę 2017-09-21 22:28 Stan wody w Potoku Młyniska podniesiony, ale zagrożenia nie ma 1 2017-09-21 21:13 Kanał YouTube Tygodnika najpopularniejszy 4 2017-09-21 20:15 Opady trochę słabną. Tak wygląda Dunajec w Szaflarach 2 2017-09-21 20:03 20 lecie ZEW Niedzica i wyjątkowy koncert 2017-09-21 19:53 26 urodziny Palenicy 2017-09-21 19:41 Wielka woda na tamie pod Nosalem. Apelujemy o rozwagę (wideo) 7 2017-09-21 19:36 Na Kasprowym już zima (zdjęcia, wideo) 2 2017-09-21 19:33 Takich zawodów rowerowych jeszcze nie było!
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2017-09-20 22:47 1. Każdy pracownik ochrony zdrowia ma obowiazek posiadać indetyfikatkor i w ten sposób odróżnia się pielegniarzy od lekarzy. Poza tym czepki to już przeszłość na oddziałach tego nie ma. 2017-09-18 07:57 2. A powiedźcie co z kobietą??? czy ktoś się nią zaopiekował??? 2017-09-14 07:54 3. piękne dzieła, twórczość i wystawa , piękna oprawa muzyczna ale najpiękniejsi byli ludzie. 2017-08-09 16:21 4. Wy to nazywacie emocjami ? 2017-08-09 11:14 5. Serdecznie gratuluję:) życzę pomyślności i powodzenia wraz z Nojśwarniejsą ładnie się prezentują. GRATULACJE ale chciała bym skomentować Pana Mateusza Zając z Rabki Zdrój błagam wyrzuć tą koszulę to nie koszula góralska co to za wzory przy szyi, zrozumcie ludzie te hafty to stylizacja, zrozumcie chłopy jak chcecie się ładnie prezentować to koszule z mankietami, kołnierz, stójka a nie jakieś pseudo koszule. Błagam!!!!!!!! I WSZYSCY CO TO PRZECZYTAJĄ MIEJCIE NA UWADZE:) chciałam pogratulować Klimkowi Słodyczka który najpiękniej zatańczył, nie zgub tego bo uważam że jesteś w swoim pokoleniu a nie jeden starszy mógłby się nauczyć tańczyć od Ciebie a i instruktor nie będę wymieniać którego zespołu NAJLEPSZY W TYM CO ROBISZ. Brawa dla rodziców:) Super chłopaki. PS pisze po polsku bo chce aby wszyscy zrozumieli:) może to dotrze do ludzi :) dzięki za hejt z góry .... i wyrzucie ludzie te ohydne koszule i kto je wprowadził na rynek powinni zamknąć i zlinczować. 2017-08-07 18:31 6. brawo , świetny chłopak! 2017-08-07 17:26 7. Michał SUPER występ :D 2017-08-07 14:43 8. Michał gratuluję! :) 2017-08-06 19:06 9. Czy ktoś zginął w tym pożarze? 2017-08-05 08:18 10. pani Hania to piękna kobieta i ten wspaniały głos
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

FILMY TP

Bojcorka

Pożegnania

Album TP