Reklama

2017-07-07 23:07:18

Blog

RAJ JERZEGO KUKUCZKI

Reklama

To zdumiewające, że pierwsza książkowa biografia jednego z najsłynniejszych polskich wspinaczy ukazała się dopiero dwadzieścia siedem lat po jego tragicznej śmierci. W czasach gdy półki niektórych księgarń uginają się od opasłych biografii drugorzędnych piłkarzy wydanych jeszcze w trakcie ich kariery sportowej, nikt wcześniej nie zdecydował się na opisanie życia i górskich osiągnięć Jerzego Kukuczki. Co prawda mieliśmy do dyspozycji świetny film Pawła Wysoczańskiego "Jurek" oraz autobiograficzne książki "Na szczytach świata" i "Mój pionowy świat", ale wiadomo jaka jest różnica między biografią a autobiografią.

     Bardzo często tak zwane „górskie” książki pisują ludzie z branży – sami wspinacze, dziennikarze mediów związanych z górami, specjaliści zajmujący się tą tematyką. Biografię Jerzego Kukuczki napisali dwaj dziennikarze z katowickiego oddziału Gazety Wyborczej nie zajmujący się wcześniej tematyką górską, ale biegli w swoim fachu. Dariusz Kortko pisywał wcześniej głównie na tematy medyczne, a Marcin Pietraszewski to dziennikarz śledczy. Mimo to napisali książkę nie tylko ciekawą, ale także kompetentną. To ważne, bo tematyka górska nie ma w Polsce szczęścia do wydawców, a przykłady wręcz kuriozalnych publikacji z tej dziedziny można mnożyć. 
     Mamy do czynienia z klasyczną książkową biografią, która zaczyna się co prawda od rozdziału o niespodziewanej śmierci Kukuczki na południowej ścianie Lhotse w 1989 roku, ale już dalej chronologicznie podąża za życiem bohatera. Poznajemy beskidzkie korzenie Kukuczki, jego rodziców – górali z Istebnej, rodzeństwo, dzieciństwo i lata szkolne, pierwsze sportowe zainteresowania. I wreszcie ten dzień, kiedy w wieku siedemnastu lat wyjeżdża z kolegami w skałki, po raz pierwszy się wspina i notuje w pamiętniku: „Tak odkryłem zupełnie dla mnie nowy, pionowy świat. Od tej pory wszystko inne przestało się liczyć”. 
     Poza codziennością – pracą, rodziną – zaczęła się normalna w tamtych latach droga górskiego rozwoju. Harcerski Klub Taternicki, jurajskie skałki, kurs taternicki, członkostwo w Klubie Wysokogórskim. A przy tym zapomniana już dziś mizeria PRL-u: brak sprzętu wspinaczkowego, ubrań, butów, wszystkiego. Kukuczka wspina się coraz lepiej, jest dobry technicznie, szybki, dokonuje znaczących przejść w Tatrach, zalicza pierwsze wyjazdy zagraniczne w góry Bułgarii, w Dolomity i Alpy francuskie. W 1974 roku wyprawa na Alaskę, zdobycie wierzchołka Mount McKinley i poważne odmrożenia. Potem w 1976 Hindukusz, a trzy lata później pierwsza śląska wyprawa w Himalaje. Wraz z trzema partnerami Kukuczka zdobywa swój pierwszy ośmiotysięcznik, czwartą górę świata Lhotse, nie korzystając z tlenu z butli. 
     Potem rusza lawina – co roku góra, potem dwa, nawet trzy ośmiotysięczniki w jednym roku, wyścig z Reinholdem Messnerem o Koronę Himalajów, wygrany przez Tyrolczyka. To najbardziej znany fragment życiorysu Kukuczki. Ale autorzy szczęśliwie zwracają też uwagę na to, co często umyka czytelnikom nastawionym na sukces, na rekord, na wyczyn. Bo Korona Kukuczki jest ze szlachetniejszego kruszcu – kilka szczytów zdobywa nowymi drogami, trzy zdobycze to pierwsze wejścia zimowe, na inne wchodzi w stylu alpejskim, bez zakładania licznych obozów i w minimalnym zespole. 
     Wraz z Wojciechem Kurtyką tworzy na kilka sezonów najlepszy zespół w historii polskiego wspinania w górach wysokich. Autorzy zgrabnie pokazują różnice między partnerami, ich podejściem do wspinania, do gór, do ryzyka, do życia. Na zdrowy rozum ten zespół nie powinien funkcjonować i w końcu partnerzy się rozstają, ale wcześniej zapisują na swoim koncie kilka znakomitych przejść, z niepowtórzonym do dziś trawersem masywu Broad Peaku. 
     Jak wielu wybitnych sportowców, Jerzy Kukuczka nie był typem intelektualisty, ale miał w sobie siłę, upór, odwagę i determinację, które pozwalały mu dokonywać rzeczy wielkich. Czasem kosztem partnerów, bez wątpienia kosztem rodziny i bliskich. Autorzy uczciwie dają temu świadectwo. Piszą o partnerach, którzy stracili przy nim życie, o synach, którzy zostali bez ojca, o żonie, która zawsze była w cieniu, a dziś z oddaniem pełni rolę kustosza pamięci o Jerzym Kukuczce. 
     Podtytuł książki brzmi: Opowieść o najsłynniejszym polskim himalaiście. I tak jest w istocie. Kukuczka dla masowej publiczności był i pozostał największym polskim wspinaczem. To nic, że Wanda Rutkiewicz wyprzedziła mężczyzn w górach wysokich i jako pierwsza osoba z Polski weszła na Mount Everest i K2. To nic, że Wojciech Kurtyka jest bardziej ceniony na świecie i w kręgach fachowców. W zeszłym roku otrzymał za to Złoty Czekan za całokształt osiągnięć wspinaczkowych, najbardziej cenioną nagrodę wspinaczkową na świecie. To Jerzy Kukuczka, jako jedyny wspinacz w historii, trafił w 1987 roku do pierwszej dziesiątki najlepszych sportowców plebiscytu „Przeglądu Sportowego”, w którym zajął drugie miejsce, zdobywając blisko dwieście siedemdziesiąt tysięcy głosów. To on zyskał masową popularność. 
     Autorzy zgrabnie poszerzają tło swojej opowieści pisząc o zdobywaniu funduszy na wyprawy, o pracach wysokościowych, powszechnym przemycie i handlu. Jest też rozdział Bibuła o zaangażowaniu niektórych wspinaczy w działalność opozycyjną oraz inwigilacji tego środowiska przez Służbę Bezpieczeństwa PRL. Środowisko górskie uchodziło za niepokorne, wystarczy wspomnieć proces taterników z 1970 roku. Nie było jednak monolitem, byli w nim aktywni działacze opozycji, byli też agenci bezpieki. Jerzy Kukuczka, jak większość Polaków, był neutralny, nie był ani członkiem partii, ani członkiem „Solidarności”, polityka go nie interesowała. 
     W jednym z wywiadów powiedział: „Gdybym mieszkał na Zachodzie, nazwałbym się zawodowym alpinistą. Ale mieszkam w Polsce, jestem więc technikiem elektrykiem pracującym w górnictwie, 40-letnim, z tendencją do tycia, żoną i dwójką dzieci”. Wierzył w opiekę Opatrzności, wierzył w swój fart, ale wierzył też w przeznaczenie i w to, że nie da się przed nim uciec. 
     Wydawnictwo Agora w ostatnich latach coraz częściej sięga do tematyki górskiej. Kukuczka na szczęście pozbawiony jest wad poprzednich książek górskich Agory. To dobrze napisana, ładnie złamana książka, którą ilustruje niemal dwieście starannie dobranych zdjęć, wiele – szerzej nieznanych. Nie obyło się jednak bez kilku niezręczności. Nie ma sensu pisać „góra Logana” [s. 89] zamiast Mount Logan, tak jak nie mówi się przecież „góra Everesta”. Denerwujące są błędy w nazwiskach wspinaczy, literówki, pomylone imiona. 
     Zaletą książki są także obszernie cytowane, a dotychczas szerzej nieznane, fragmenty dzienników Jerzego Kukuczki. Podczas niemal każdej wyprawy miał on zwyczaj prowadzenia notatek. Często są to suche zapisy o przebiegu zdarzeń, rzadziej zapis własnych odczuć i refleksji. Przed ostatnią wyprawą na Lhotse dedykuje swój dziennik: „Tym którzy nigdy nie wrócą i pozostali na zawsze górach” oraz „Synom i żonie – którzy zawsze czekają”. Dziś słowa te brzmią jak memento, ale bardziej jeszcze daje do myślenia złożone z dwóch słów motto tamtego zeszytu: „Paradise – raj”. 

Dariusz Kortko, Marcin Pietraszewski, Kukuczka. Opowieść o najsłynniejszym polskim himalaiście. Wydawnictwo Agora, Warszawa, 2016, 400 s.

Tekst ukazał się pierwotnie w numerze 5/2017 miesięcznika "Nowe Książki"
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Matt Z_ne 2017-07-08 08:13:39
Przecież ta książka wyszła ponad rok temu i napisane na jej temat zostało już wszystko. Co się tak autor bloga nagle obudził?
Beata Słama 2017-07-08 02:34:37
Fatalna interpunkcja.
  • PRACA | dam
    Przyjmę pracownika do zakł. kuśnierskiego
    Tel.: 888267329
  • PRACA | dam
    Zatrudnię SPRZĄTACZKĘ (rencistkę) z rzetelnym podejściem. Praca w Nowym Targu , ul. Ludźmierska na 1/2 lub 1/3 etatu w godzinach 15-20. 606 123 437.
  • PRACA | dam
    PRZYJMĘ DO PRACY BUFETOWĄ, DO BARU W ZAKOPANEM. Praca stała, bardzo dobre wynagrodzenie.
    Tel.: 502 271 486
  • PRACA | dam
    Praca stała Zakopane Kierowca Magazynier Zakopane
    Tel.: 694-763-155
    E-mail: pracapodhalee@gmail.com
  • PRACA | dam
    Hotel "Foluszowy Potok" Zakopane, ul. Zamoyskiego 42 zatrudni: KELNER/KA. Praca w systemie zmianowym, co 2 dzień. 660 41 00 46
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ SPRZEDAWCĘ W SKLEPIE ELEKTRO-NARZĘDZIOWYM. STAŻ HANDLOWY MIN. 2 LATA. 600 38 38 52
  • USŁUGI | budowlane
    POKRYCIA DACHOWE, RYNNY, OBRÓBKI, PODBITKI, WYKOŃCZENIA WNĘTRZ, FASADY, OCIEPLENIA, KOMINY, MONTAŻ OKIEN DACHOWYCH. 531 001 608.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię ELEKTROMONTERA/ELEKTROTECHNIKA do pracy w serwisie elektronarzędzi w Zakopanem. 600 38 38 52
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA KOMFORTOWE, NOWE, UMEBLOWANE MIESZKANIE 50m2, CENTRUM NOWY TARG ul. Krzywa. 698 559 040
  • PRACA | dam
    PRACA W AUSTRII. MURARZ, CIEŚLA, OPERATOR ŻURAWIA. Austriackie warunki. Agencja Pracy Diwa (cert.6760). 513106189, 668835085,
    E-mail: pach@diwa-personalservice.pl
    WWW: www.diwapolska.pl
  • SPRZEDAŻ | różne
    BUDKA NA OSCYPKI wys. 2.46, szer. 183 (z ladą 2m), dł. 1.30. Tanio! 696 926 486.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE W CENTRUM ZAKOPANEGO. 696 333 919 DZWONIĆ PO GODZ. 14.00
  • PRACA | dam
    HOTEL *** w Bukowinie Tatrzańskiej zatrudni na stałe pracownika recepcji. Elastyczny grafik pracy, stabilne warunki zatrudnienia.
    Tel.: 506093576
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Szukam do wynajęcia/ wydzierżawienia pensjonatu, apartamentów
    Tel.: 660337657
  • PRACA | dam
    Przyjmę osobę do produkcji mebli. Skrzypne
    Tel.: 790537408
  • PRACA | dam
    SPRZEDAWCĘ I PRACOWNIKA DO PIELĘGNACJI ROŚLIN. CZARNY DUNAJEC, e-mail: s.lapka@gros24.pl
  • PRACA | dam
    SPRZEDAWCĘ DO SKLEPU AGD RTV ZAKOPANE. e-mail: s.lapka@gros24.pl
  • PRACA | dam
    PRACOWNIKA BIUROWEGO ZAKOPANE, cały etat. Mile widziane doświadczenie i znajomość programu Optima. e-mail: s.lapka@gros24.pl
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI: POMOC KELNERSKĄ weekendy, święta, wakacje (z możliwością noclegu). 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI: KELNERKĘ, praca stała z możliwością noclegu. 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    HOTEL *** w Bukowinie Tatrzańskiej zatrudni na stałe kucharza zmianowego, pomoc kuchenną. Elastyczny grafik pracy, stabilne warunki zatrudnienia.
    Tel.: 784056441
  • IMPREZY OKOLICZNOŚCIOWE
    Restauracja Przy KominQ Zakopane
    Tel.: +48 500 352 220
    WWW: https://www.goldhotel.eu/restauracja
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA MAŁA SZWAJCARIA NA UMOWĘ O PRACĘ ZATRUDNI: KUCHARZA Z PRZYGOTOWANIEM ZAWODOWYM, KELNERKĘ, PANIĄ NA ZMYWAK -
    Tel.: 600 076 107.
  • PRACA | dam
    Butik CH Carolina Herrera (Fashion Street) poszukuje kandydata na stanowisko: SPRZEDAWCA, miejsce pracy ZAKOPANE (Fashion Street), umowa o pracę, atrakcyjny system wynagrodzeń, szkolenia
    Tel.: 182020880
    E-mail: biuro@bachleda.pl
  • USŁUGI | budowlane
    W sprzedaży ziemia ogrodowa przesiewana, do ogródków przydomowych i na trawniki.
    Tel.: 605061314
    E-mail: tomaszsledz80@gmail.com
  • USŁUGI | budowlane
    Wyburzenia, rozbiórki budynków, kruszenie gruzu budowlanego.
    Tel.: 605061314
    E-mail: tomaszsledz80@gmail.com
  • PRACA | dam
    Przedsiębiorstwo budowlane zatrudni pracowników w zawodzie:malarz, murarz, cieśla, zbrojarz, pomocnik budowlany, operator koparki.
    Tel.: 602629623
  • USŁUGI | budowlane
    DOCIEPLENIA.
    Tel.: 509596074
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki Maszynowe, Wykończenia wnętrz
    Tel.: Tel: 516 175 182
  • USŁUGI | budowlane
    Wylewki Maszynowe!
    Tel.: 573035958
    E-mail: adriantoczek24@gmail.com
  • ZDROWIE I URODA
    MAREK HANDZLIK - SPECJALISTA UROLOG. USG układu moczowego. Przyjmuje co drugą środę. ZMIANA ADRESU: Ul. Orkana 6d (NZOZ "Medicatio"). Rejestracja pn.-pt. 8-18: 18 20 644 15.
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
  • PRACA | dam
    PENSJONAT 10-POKOJOWY ZATRUDNI z zakwaterowaniem (sprzątanie, przygotowanie śniadań), tel.691888444
  • PRACA | dam
    BIURO RACHUNKOWE w Białce Tatrzańskiej zatrudni KSIĘGOWEGO, tel. 691888444
  • PRACA | dam
    Norwegia/Tynkarze.Praca całoroczna.Chłopaki z Podhala.Zarobki w przeliczeniu; od 17-25 Euro/godz.Zjazdy do kraju,wg.własnego uznania,średnio co 2-3 tyg.Języki obce NIE wymagane.Tel;
    Tel.: 699 559 329
2019-03-19 17:23 Krupówki nośnikiem przestępstw 2019-03-19 16:18 Bezpiecznie na nartach. Półtora tysiąca osób na stokach 2019-03-19 15:07 Ostatnie dni astronomicznej zimy. Giewont odsłania białe oblicze 2019-03-19 14:59 Przeglądy kolejek PKL. Na Kasprowym na nartach do 6 maja? 2019-03-19 14:02 Ski-alpinistka zginęła w Tatrach Słowackich 2019-03-19 13:43 Strażnicy graniczni z Zakopanego zatrzymali Gruzina 1 2019-03-19 13:36 Czekają na adopcję 2019-03-19 12:35 Kiedyś można tu było spotkać poszukiwaczy skarbów 2019-03-19 11:08 Okradali sklepy w Zakopanem. Nawet trzy razy dziennie 2019-03-19 09:59 Zgubił szlak na Rysach. Trwa akcja ratunkowa 2019-03-19 07:58 Śmieć pod mostem 2 2019-03-18 22:10 Szturmują górala na Krupówkach 2019-03-18 21:33 Podhale dwa razy prowadziło, ale przegrało w dogrywce 2019-03-18 20:47 Nowy sołtys w Piekielniku 1 2019-03-18 20:16 Wiosna przyszła - czas rozebrać lodowisko 2019-03-18 19:39 Śpiesz się trochę wolniej 3 2019-03-18 19:14 Takie śmietnisko obok parkingu przy Powstańców Śląskich 1 2019-03-18 18:27 Ta góralska chałupa powstała w 1830 r. Teraz nabrała nowego blasku 2 2019-03-18 18:21 Policja ujawnia okoliczności sobotniego wypadku 9-latka na quadzie 2019-03-18 17:55 Zakopane w żółtych kamizelkach 2019-03-18 16:58 Rasizm za piątkę 10 2019-03-18 16:41 Wybory czas zacząć 2019-03-18 16:12 Pamiętaj, aby zapinać pasy. Policjanci w jeden dzień skontrolowali 111 pojazdów 4 2019-03-18 16:04 Podpalił, posiedzi 2019-03-18 15:57 Zakopiański teatr w Częstochowie 2019-03-18 15:53 Jechał na skuterze w parku narodowym w Gorcach. Strażnicy ukarali go mandatem 3 2019-03-18 15:44 Brytyjski escape room i moc atrakcji 2019-03-18 15:30 Prezydent Andrzej Duda na Forum Górskim w Zakopanem 1 2019-03-18 15:19 W Tatrach pada śnieg, ale w kolejnych dniach więcej słońca 2019-03-18 14:45 Ostatnia szansa na zapisy do IV edycji zawodów No Limit Kasprowy 2019-03-18 14:36 Pasjonaci drzew, lasów i ekologii! 6 2019-03-18 14:05 Kobieta sołtysem 1 2019-03-18 14:05 Krokusowy najazd na Chochołowską za dwa tygodnie? 6 2019-03-18 13:17 70 lat z Koziołkiem Matołkiem (WIDEO) 1 2019-03-18 12:59 Drogowcy zamknęli pas zakopianki w Nowym Targu 2019-03-18 12:12 Sąd aresztował nożownika z Zakopanego 2019-03-18 12:00 Będzie drogo 5 2019-03-18 11:17 Bieg Kolorowych Skarpetek w Zakopanem. Zmiana godziny startu 2019-03-18 11:15 Tony żwiru na chodnikach 7 2019-03-18 10:06 Noc w zawieszeniu 1 2019-03-18 08:01 Najlepsze szarlotki serwują w tatrzańskich schroniskach 3 2019-03-18 06:58 Zbliżają się wybory sołeckie. Kandydaci na sołtysów 1 2019-03-17 23:59 107. salon poezji w nowotarskim ratuszu (zdjęcia) 2019-03-17 22:30 Ratunek na gąsienicach 1 2019-03-17 22:12 Daniel Barłóg w domu Wielkiego Brata 1 2019-03-17 21:50 Drogowe piruety i podejrzana ucieczka 2 2019-03-17 21:25 Góralka z Orawy w Domu Big Brothera 9 2019-03-17 21:04 Czy te żabki trochę się nie pospieszyły z wiosenną miłością? 2019-03-17 20:30 Przerażeni śmietnikiem, posprzątali okolicę 4 2019-03-17 19:56 Sołtys Kościeliska w Łowiczu 7
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2019-03-19 17:11 1. To gapowiczka jedna, dobrze ze historia zakonczona szczescliwie. 2019-03-19 15:35 2. Proponuję wpisać na ju: Pszoniak & Fronczewski - Student Awas. 2019-03-19 14:53 3. Drogi TP - zamiast wciąż pisać o śmieciach tu i tam to może podejmijcie całą szanowną redakcją #trashchallenge i nam wszystkim miło będzie jak potem zrobicie o tym artykuł... To ja ERNIE rzucam Wam to wyzwanie! 2019-03-19 14:19 4. Krzychu Krystkowiak a może nich się ucywilizują i jak jest ograniczenie to się do niego stosują? 2019-03-19 10:45 5. RACJA , NA POCZATEK LEKARZ POWINIEN ODPOWIADAC ZA WSPÓŁUDZIAŁ W MORDERSTWIE, BO DOSKONALE WIEDZIAŁ O GROŹNYM STANIE PACJENTA, A PÓŹNIEJ POLICJA , KTÓRA ODMÓWIŁA POMOCY. TO BYŁY STARSZE OSOBY I CHOCIAŻBY Z TEGO POWODU POLICJA POWINNA TAM POJECHAC, A NIE WYCIERAC SIE OPINIĄ, ŻE JESZCZE SIE NIC NIE STAŁO, ALE W TYM MIEŚCIE TO NORMA, NIE MA POMOCNEGO LEKARZA , POLICJANTA , BURMISTRZA - TUTAJ PANUJE WOLNO AMERYKANKA, KARA SIĘ ZA WSZYSTKO MIESZKAŃCÓW, TURYSTÓW WOGÓLE. 2019-03-19 10:34 6. Gratulacje Panie Władku wreszcie dobra zmiana 2019-03-19 10:20 7. Tak się kończy cwaniakowanie gdy trafi się na lepszego cwaniaka :) 2019-03-19 09:11 8. ~~kierowca , gdzie tu masz teksty rasistowskie ??? gdyby takie były to by je usunęli. A po drugie ,czy to aż tak ważny temat , aby o tym pisać ? Oczywiście bandytyzmu nie można tolerować, a chłopak niech wraca do zdrowia. 2019-03-19 08:45 9. Bardzo dobrze że napitki i trunki są na najniższej półce jakby były na najwyższej to sprzedawca musiałby za każdym razem wchodzić po drabinie 2019-03-19 07:47 10. A tatuaże to jako promocja patologii okaleczania swojego ciała?
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

FILMY TP

Pożegnania

Bojcorka