Reklama

2017-07-14 21:55:13

Blog

FAŁSZERZE PIEPRZU

reklama
Reklama

Okładka tej książki nie zdradza jej złożonej zawartości i dramatycznej wymowy. Ot sielski, rodziny obrazek. Dwoje dorosłych – zapewne rodzice, gra na trawie w piłkę z dwójką chłopców, w tle młody, iglasty zagajnik. Ojciec ubrany elegancko: skórzane półbuty, spodnie od garnituru, biała koszula, zapewne przed rozpoczęciem gry zdjął marynarkę. Mama w jasnej sukience. Dwaj chłopcy, mają po kilka lat, jeden młodszy, drugi starszy, we wzorzystych sweterkach i krótkich spodniach. Unosząca się w powietrzu piłka, sylwetka ojca i ręce mamy rozmazane ruchem. Śmieją się radośnie. Tylko najmłodszy, o gęstej kędzierzawej czarnej czuprynie zauważył fotografa i patrzy prosto w obiektyw, jakby nie uczestniczył w zabawie. Bladoniebieska okładka, proste litery.

     Jestem jednym ze świadków powstawania tej książki. Dobrze pamiętam ten grudniowy dzień w 2012 roku, kiedy to podczas dorocznych zakopiańskich spotkań antropologicznych Monika Sznajderman przeczytała swój tekst zatytułowany Przerwy w pamięci. Historia rodzinna. Przejmującą historię, która zaczynała się od sądowego pisma w sprawie zapomnianej podwarszawskiej działki. A rozwinęła się we wspomnienie domu, który na niej stał i zamieszkujących go ludzi. Monika skończyła czytać i zapadła dojmująca cisza. A rok później pojawił się kolejny fragment tej historii, a potem jeszcze jeden i już było jasne, że to jest materiał na książkę, że rodzi się niezwykła opowieść. Książka o pamięci. Książka zrodzona z milczenia. 
     Fałszerze pieprzu to istotnie jest rodzinna historia Moniki Sznajderman – antropologa kultury, szefowej Wydawnictwa Czarne – opowiedziana na przestrzeni stu lat od narodzin jej pradziadków w Radomiu w 1859 roku, po jej przyjście na świat  w roku 1959. A w zasadzie są to dwie niezależnie snujące się opowieści – o żydowskiej rodzinie ojca i polskiej rodzinie matki, jedni prawie wszyscy zginęli, drudzy wszyscy przeżyli. Jedna to żydowska rodzina „bez historii”, druga – rodzina inteligencka, ziemiańska z bogatą i wyrazistą historią. To żywoty i historie równoległe, które mało mają punktów stycznych, rzadko się przecinają. Biegną zasadniczo obok siebie, odrębnie, radykalnie odmiennie, szczególnie w latach drugiej wojny światowej. 
     Autorka przypomina za Tonym Judtem, że najtrwalszym i najbardziej wyróżniającym się ze wszystkich rabinicznych nakazów jest Zachor! – pamiętaj! I spełnianiem tego nakazu tłumaczy własną aktywność pisząc: „Dlatego właśnie to robię – drążę i mnożę, ściubię, nizam i wyłapuję. Z wygrzebanych fragmentów historii, z nielicznych dokumentów i jeszcze mniej licznych słów mojego ojca, ocalałego z Holocaustu, buduję opowieść. Ta książka powstała z jego milczenia. Mój ojciec należy do tych, którzy milczą. To milczenie jest ogromne, przepastne i można się w nim utopić. Dlatego zaczęłam pamiętać. Przeciw temu milczeniu, przeciw zapomnieniu, przeciw nicości, która chciałaby to wszystko pochłonąć”.
     Ojciec to profesor Marek Sznajderman, profesor nauk medycznych, wybitny kardiolog, rocznik 1927, syn Ignacego Sznajdermana, lekarza neurologa, który latem 1942 roku poszedł ze swoim młodszym synem na Umschlagplatz. Zachowało się wspomnienie Aleksandra Szejmana o tym jak pojawił się u nich doktor Sznajderman z młodszym synkiem, żeby się pożegnać przed pójściem na Umschlagplatz, podczas gdy starszy syn, piętnastoletni Marek, wyszedł z getta w specjalnej grupie żydowskich robotników. Mówi o nim Szejman: „Ja tego starszego syna znałem […] To był piękny chłopak, wysoki, smutny zawsze strasznie. I miał w spojrzeniu coś takiego szlachetnego”. A jego córka Monika pisze dziś: „To byłeś ty. Ocalałeś jako jedyny z nich wszystkich. Nie mogłeś jednak udźwignąć pamięci. Uniosłeś ledwie okruchy, z których teraz ja próbuję zbudować opowieść. Zaludnić puste miejsce na miedzeszyńskiej polanie. Niedawno pojechałam tam po raz pierwszy. Zabudowę podwarszawskiej dzielnicy willowej przerywa las. Tam stoi twój pensjonat pamięci, tato”. 
     Skoro ojciec milczy to córka zaczyna mówić, zaczyna pisać. Szuka w archiwach, podróżuje do Radomia, skąd wywodzi się rodzina ojca, opisuje niespodziewanie odnalezione kilka lat temu w Ameryce rodzinne fotografie. Pierwszy rozdział ma formę listu pisanego do ojca, listu pełnego zrozumiałych emocji. Pełen jest także imion i nazwisk, pełen zdjęć i rozbudowanej genealogii. Pełen list krewnych, licznych ciotek, wujków, kuzynów i kuzynek, pełen zrytmizowanych wręcz spisów egzotycznie dziś brzmiących imion i nazwisk, brzmiących niemal jak biblijne rodowody z Księgi Rodzaju, z Bereszit
     Autorka za Susan Sontag w fotografiach szuka dowodów rzeczowych, że oni wszyscy istnieli. Odtwarza najdrobniejsze szczegóły, pisze zwracając się do ojca: „To dzięki słowom i fotografii wiemy, że 12 października 1932 roku w wielkim skupieniu rysowałeś kredkami na miedzeszyńskiej werandzie. Wiemy, jaką miałeś piżamę. Wiemy też, jak padało ostatnie październikowe światło. Bo dzień był raczej pochmurny, ale z dłuższymi przejaśnieniami. Masz już pięć lat. I siedem lat szczęśliwego dzieciństwa przed sobą. Dlatego tak porusza mnie fotografia tuż sprzed wojny, z 5 czerwca 1939 roku. To zdjęcie zrobiono w Warszawie. Żegnacie wyjeżdżających do Stanów krewnych. Na kanapie w ciemnawym pokoju na tle kwiaciastej tapety siedzą dorośli. Na podłodze Aluś, twój brat, ty po lewej przy nakrytym obrusem stole. Masz bystre spojrzenie i zegarek na lewej ręce”. 
     Ale sięgnięcie do dwudziestolecia międzywojennego nie wystarcza. Trzeba wejść w zaułki dziewiętnastowiecznego Radomia, szukać dalej i głębiej, nadrabiać zaległości. „Słabo znałeś ojca, jeszcze gorzej – bo wcale – jego rodzinę. Ani jednego imienia. Siedemdziesięciu lat było trzeba, abym wydobyła ich z zapomnienia. Jestem twoją pamięcią, tato. Chcianą lub niechcianą. Ale jest to także moja pamięć, a historia, którą odtworzyłam, zaczyna się sto lat przed moim urodzeniem – w 1859 roku, kiedy w dalekim, egzotycznym Radomiu urodzili się moi dalecy, egzotyczni pradziadowie: Fajga z domu Flamenbaum i Izrael Moszek Sznajderman”. 
     Monika Sznajderman starannie odtwarza charakter chwili, szuka konkretu wobec którego postawić może los swoich wydobywanych z zapomnienia krewnych. „Moja prababka Chana Gitla, zwana w domu Gucią, nie doczekała wojny: umarła 20 stycznia 1935 roku i jako Gustawa pochowana została na cmentarzu przy ulicy Okopowej. Gdy umierała, było mglisto, pochmurno, z lekkimi przejaśnieniami. Z powodu ciężkiej choroby (zakażenia krwi) Junoszy-Stępowskiego w Teatrze Nowym odwołano wieczorne przedstawienie. Nad łóżkiem artysty obradowały aż dwa konsylia lekarskie. W Teatrze Wielkim dawano Fausta z Nocą Walpurgii. W Instytucie Reduty jak co wieczór szła Teorja Einsteina w reżyserii Juliusza Osterwy. W kinie Adria pokazywano film Rodzina Rotszyldów, a w Kinie Miejskim – Przedmieście. W Cyrku Staniewskich o 16.20 i o 20.15 można było obejrzeć nowy program z udziałem Nicola Lupo i klownów Barracetan. Ale nikogo z was to nie obchodziło”. 
     Równolegle toczy się druga część opowieści, a dotyczy rodziny ze strony matki. Babcia Maria z Lachertów, jej siostra i trzech braci oraz ich żony, mężowie, dzieci. Ziemiańska rodzina z Ciechanek na Lubelszczyźnie i jej losy. Dzięki niej autorka przeżyła szczęśliwe dzieciństwo „bez poczucia jakiegokolwiek braku”. Babcia Maria, silna osobowość próbująca kultywować w szarości PRL-u kulturę przedwojennego szlacheckiego dworku. 
     Fascynujące dzieje moskiewskich losów rodziny, gdzie pradziadek dorobił się znacznego majątku, ale musiał wraz z rodziną salwować się w 1918 roku ucieczką do Polski. Majątek Ciechanki – rodzinna wiejska Arkadia i Warszawa – miejsce karier, interesów, miejskich rozrywek i zabaw. Świat szlacheckiego dworu z jego elegancją, filantropią, dobrą kuchnią, literacką i muzyczną kulturą. Konie, polowania, mecze tenisa, pikniki. A obok dworu żydowski sztetl w Łęcznej, z którego mieszkańcami łączyły dwór nieliczne gospodarcze interesy. 
     Bohdan Lachert kończy architekturę, po wojnie będzie jednym z głównych architektów nowej Warszawy. Zygmunt Lachert zarządza rodzinnym majątkiem, a po śmierci Piłsudskiego zajmuje się polityką, zostaje aktywnym i prominentnym działaczem Stronnictwa Narodowego. Poza Bohdanem reszta rodziny podziela jego polityczne sympatie. W czasie wojny będzie aktywny w strukturach podziemnego państwa, po wojnie skazany na dożywocie spędzi w więzieniu dziewięć lat. „Dużo czasu zajęło mi zmierzenie się z narodowymi sympatiami mojej polskiej rodziny” – pisze autorka. „Dziś, po latach, mimo że znam już historyczne przyczyny i mentalne uwarunkowania prawicowego konserwatyzmu moich polskich krewnych, nadal trudno mi go pojąć. Stronnictwo Narodowe było w latach trzydziestych jawnie faszystowskie.” 
     I tak toczą się równoległe losy – w Warszawie getto, łapanki i terror, w lubelskiem popularne konne wyścigi. „Teoretycznie mogli się spotkać latem czterdziestego pierwszego roku na drodze do Warszawy moi krewni z obu stron: polski dziedzic i dwóch przerażonych żydowskich chłopców po śmierci matki wracających ze Złoczowa do warszawskiego getta. Gdyby jednak tak się przypadkiem stało, zapewne by się nie dostrzegli – przeszliby obok siebie obojętnie, tak jak żyli obok siebie w Polsce od dawna”. 
     Jestem przekonany, że jest to jedna z najważniejszych książek, które ukazały się w ubiegłym roku w Polsce. Uzyskała już między innymi nominację do nagrody literackiej "Nike". To znakomite literacko i głęboko przemyślane przejmujące świadectwo, które przez pryzmat rodzinnych losów opowiada o tragicznej dwudziestowiecznej historii naszego kraju. Książka bolesna, podwójny portret równoległych losów Polaków i Żydów. Obraz życia, które przerosło po raz kolejny literacką fikcję. Z pogodną puentą, której bohaterką jest nieżyjąca już mama autorki: „dzięki niej stało się to, co wydawało się niemożliwe, i splotły się losy Lipskich, Lachertów, Ciświckich i Mottych z losami Rozenbergów, Weissbaumów, Flamenbaumów i Sznajdermanów. Dzięki niej w 1959 roku, równo w sto lat po narodzinach moich żydowskich pradziadków Fajgi Flamenbaum i Izraela Moszka Sznajdermana, jakaś historia domknęła się, zatoczyła koło i przyszłam na świat. Dzięki niej ty, Żyd, leczyłeś zmęczone więzieniem serce Zygmunta (…) Dzięki niej ta historia wcale nie musi się smutno kończyć”. 

Monika Sznajderman, Fałszerze pieprzu. Historia rodzinna. Wydawnictwo Czarne, Wołowiec, 2016.

Tekst ukazał się pierwotnie w numerze 3/2017 miesięcznika "Nowe Książki".
Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
rys 2017-08-09 21:44:12
koniczyna - teraz na Podhalu robi sie interesy a nie bawi w polityke. Poza tym nie czas na wypominki. Trzeba pamietac, ale i trzeba zyc.
ps. Zgoda bogaci !!!
koniczyna 2017-07-18 20:44:04
w tej chwili na TVP Kultura leci program o niemieckim mordzie na Polakach we wsi Sochy
koniczyna 2017-07-15 07:45:27
"...w Warszawie getto, łapanki i terror, w lubelskiem popularne konne wyścigi."

normalnie mnie zatkało!

zapraszam autora do wsi Sochy, gdzie na cmentarzu będzie mógł zapoznać się z opisem przebiegu i skutków innego rodzaju "wyścigów"

ponadto zauważyłam (chyba, że niezbyt wnikliwie czytałam), że w tekście ani razu nie pojawiają się słowa: Niemiec, niemiecki, Hitler, hitlerowcy, za to mamy : "?Dużo czasu zajęło mi zmierzenie się z narodowymi sympatiami mojej polskiej rodziny? ? pisze autorka. ?Dziś, po latach, mimo że znam już historyczne przyczyny i mentalne uwarunkowania prawicowego konserwatyzmu moich polskich krewnych, nadal trudno mi go pojąć. Stronnictwo Narodowe było w latach trzydziestych jawnie faszystowskie.?

bardzo mnie zasmucił ten wpis pana Macieja Krupy.
  • PRACA | dam
    Zespół Pensjonatów ?Dolina Białego? w Zakopanem zatrudni KELNERKĘ/KELNERA oraz POMOC KUCHENNĄ. Tel. 18 20 63730 w. 21 lub 603 750 122.
  • USŁUGI | inne
    Montaż łańcuchów świetlnych, przycinka kosmetyczna drzew, inne prace wysokościowe
    Tel.: tel:18-267-23-28, kom: 728-809-935
  • BIURA RACHUNKOWE
    AUDITPLUS - Zakopane, Kościuszki 1/301 - Księgowość - Kadry i Płace - JPK - Doradztwo
    Tel.: tel. +48 18 20 00171
    E-mail: biuro@auditplus.pl
    WWW: www.auditplus.pl
  • PRACA | dam
    SZKOŁA NARCIARSKA MAŁE CICHE zatrudni INSTRUKTORÓW. Umowa, ubezpieczenie, atrakcyjne warunki pracy.
    Tel.: +48 601-662-058
    E-mail: szkolamaleciche@gmail.com
  • PRACA | dam
    ZAPRASZAMY DO WSPÓŁPRACY INSTRUKTORÓW NARCIARSTWA. Wymagania m.in. doświadczenie w zawodzie i dobra znajomość języka angielskiego. Skorzystaj z szansy dla Ciebie na pracę w międzynarodowym zespole i wysokie zarobki! CV - biuro@zakopane-goski.pl
    Tel.: 692987940
  • PRACA | dam
    PRACA W WYPOŻYCZALNI NART w Zakopanem - zapraszamy już teraz! Szukamy młodych i pracowitych osób z dobrą znajomością języka angielskiego w mowie. Oferujemy przeszkolenie z zakresu pracy, możliwość rozwoju i wysokie zarobki! CV - biuro@zakopane-goski.pl
    Tel.: 692987940
  • PRACA | dam
    Spółka POLSKIE TATRY S.A. zatrudni KIEROWNIKA DZIAŁU TECHNICZNEGO z doświadczeniem na podobnym stanowisku. Szczegółowe informacje na stronie www.polskietatry.pl. Termin składania aplikacji: do 30.11.2017 r. do godz. 15.00. Tel. 18 20 63730 w.21.
  • USŁUGI | inne
    MYCIE DOMÓW WEW. Wolne terminy. 880 363 281.
  • PRACA | dam
    Krakowska firma budowlana INSIDE SYSTEM przyjmie do pracy wykwalifikowane brygady tynkarskie z własnym sprzętem lub bez. Praca głownie na terenie Krakowa. Oferujemy możliwość zakwaterowania. Gwarantujemy stabilną pracę przez cały rok i dobre warunki. Kontakt Paweł
    Tel.: 790 444 554
  • PRACA | dam
    OSOBA SPRZĄTAJĄCA POCZTA - Lipnica Wielka, Szczawnica lub Zakopane - 510011464, 510014867
  • BIZNES
    Do wynajęcia na dłuższy okres DZIAŁKA PRZEMYSŁOWO-USŁUGOWA, szer. 25m, dł. 80m, Ratułów, 200 m od Kalbudu. 669 032 602.
  • BIZNES
    Do wynajęcia POWIERZCHNIA UŻYTKOWA 200 m2, z dużym parkingiem - okolice Czarnego Dunajca, pod gabinety, biura itp. 669 032 602.
  • PRACA | dam
    KARCZMA W PORONINIE ZATRUDNI OSOBĘ NA STANOWISKO POMOC KUCHENNA. PRACA STAŁA. 600 071 887
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Kupię DOM w Zakopanym najlepiej z bali lub mieszkanie w centrum.
    Tel.: 660797241
  • PRACA | dam
    Restauracja w Bukowinie Tatrzańskiej szuka KELNERKI. Mile widziane doświadczenie.
    Tel.: 609 683 058, 18 20 78 169
    E-mail: willa@podmiedza.pl
  • PRACA | dam
    Pensjonat w Białce Tatrzańskiej poszukuje energicznej osoby z doświadczeniem do przygotowywania i obsługi bufetu śniadaniowego. Praca w godz. 6:00-12:00 Tel : 608 335 053.
  • PRACA | dam
    Karczma Szymaszkowa zatrudni KUCHARZA ? praca stała, dobre warunki płacowe, tel. 602 766 602.
  • PRACA | dam
    Karczma Szymaszkowa zatrudni KELNERA/KELNERKĘ, tel. 602 766 602.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DOM DREWNIANY po remoncie, Nowy Targ centrum. 607 98 53 68.
  • PRACA | dam
    NIEPALĄCĄ DZIEWCZYNĘ do pomocy w pensjonacie POKOJÓWKA, KELNERKA, POMOC KUCHENNA. Bukowina Tatrzańska - na stałe z zamieszkaniem. 602 74 29 25.
  • PRACA | dam
    Potrzebna PANI DO GOTOWANIA i POMOC do pensjonatu - Białka Tatrzańska. 600 746 779.
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ: MENADŻERA, SZEFA KUCHNI, KUCHARZA, POMOC KUCHENNĄ - ZMYWAK. RESTAURACJA MAŁA SZWAJCARIA, ZAKOPANE, ZAMOYSKIEGO 11 -
    Tel.: 600 07 61 07.
  • PRACA | dam
    Szukam OSOBY DO PROWADZENIA PENSJONATU - Bukowina Tatrzańska. 698 777 227.
  • PRACA | dam
    Potrzebna POMOC do pensjonatu w Białce Tatrzańskiej. 694 011 551.
  • PRACA | dam
    PRACOWNIK GOSPODARCZY Zakopane ul. Małaszyńskiego - 510011464,510014867
  • PRACA | dam
    Karczma pod Gontem w Zakopanem zatrudni KUCHARZA lub KUCHARKĘ z doświadczeniem, praca stała. 500 740 479
  • USŁUGI | budowlane
    POMIARY ELEKTRYCZNE: instalacje nowe, istniejące, po remoncie. Pomiary oświetlenia. Pensjonaty, budynki mieszkalne, biura, itp. Pełna dokumentacja. Wystawiam faktury.
    Tel.: 607085020
  • PRACA | dam
    POSZUKUJEMY KIEROWNIKA ZMIANY DO SKLEPU SPORTOWEGO NA KRUPÓWKACH. Umowa o pracę, dobre warunki zatrudnienia. Kontakt:
    Tel.: 605 147 470.
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    SKUP Samochodów.
    Tel.: 512700770
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam wysłodki buraczane suche i mokre.
    Tel.: 663535221
    E-mail: grzesik99@wp.pl
  • PRACA | dam
    Zatrudnię PRACOWNIKÓW na budowę. 500160574
    Tel.: 500160574
  • PRACA | dam
    OSOBĘ NA ZMYWAK I DO POMOCY W KUCHNI. Bukowina Tatrzańska
    Tel.: 510213878
  • PRACA | dam
    POSZUKUJEMY POMOCY DOMOWEJ DO PRACY U POLSKIEJ RODZINY POZA GRANICAMI KRAJU. Bezdzietna rodzina przedsiębiorców, przebywająca na stałe zagranicą poszukuje Pani do pracy w charakterze pomocy domowej. Praca na dłuższy czas, na terenie Europy Zachodniej.ZAKRES OBOWIĄZKÓW: sprzątanie, prasowanie, ogólne prace domowe. Z uwagi na charakter pracy poszukujemy osoby wolnej od obowiązków w kraju. Panie zainteresowane podjęciem pracy prosimy o przesłanie CV na podany adrese-mail: mspraca@okpoczta.pl Mile widziane referencje z pracy o podobnym charakterze.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię do pracy POMOC KUCHENNĄ I KELNERKĘ. Umowa o pracę, Białka Tatrzańska. 608 605 414.
  • PRACA | dam
    KIEROWCĘ TIRA. 697 699 752
  • SPRZEDAŻ | różne
    HURTOWNIA SKÓR Z IMPORTU oferuje: KAWAŁKI I CAŁE SKÓRY KOŻUCHOWE (MERYNO I TOSKANĘ) oraz SKÓRY LICOWE I TAPICERSKIE. 608 716 249, 661 215 577.
  • IMPREZY OKOLICZNOŚCIOWE
    NOWO OTWARTY GÓRALSKI SZAŁAS "KURNIAWA" - PRZYGOTOWUJEMY IMPREZY OKOLICZNOŚCIOWE do 70 osób, EVENTY - MOŻLIWOŚĆ WYNAJĘCIA SAMEGO LOKALU - ZAKOPANE, CHŁABÓWKA 50A. 601 50 44 86.
    WWW: https://www.facebook.com/Willa-Sport-Zakopane-Firma-DIG-Dariusz-Kr%C3%B3l-182237178575876/?ref=br_rs
  • PRACA | dam
    Zatrudnię KIEROWCĘ ZMIENNIKA NA TAXI - Zakopane -
    Tel.: 888 223 761.
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    Noclegi w Zakopanem
    WWW: www.eNOCLEGI.biz
2017-11-21 21:08 Ule, sztuka wojenna, a reforma goni reformę 2017-11-21 19:45 Nowy parking w okolicach Wielkiej Krokwi 1 2017-11-21 18:51 Mistrzostwa Świata Juniorów w narciarstwie w Polsce, ale nie w Zakopanem 1 2017-11-21 18:41 W stronę Pysznej i tatrzańskiej poezji 2017-11-21 17:51 Opuszczanie strefy komfortu. Amerykanie uczyli nas jak robić biznes 2017-11-21 16:42 Transplantacja - nie ma większego daru 1 2017-11-21 16:16 Drugie miejsce Maksymiliana Wielgusa 1 2017-11-21 15:49 Miłośnicy squasha do boju 2017-11-21 15:13 Nadciąga odwilż. Najpierw śnieg, później deszcz, a od czwartku słońce 2017-11-21 14:32 Na Wielkiej Krokwi przez 5 lat można organizować Puchar Świata 1 2017-11-21 13:25 Ponad 200 tancerzy na scenie 1 2017-11-21 11:48 Zaduszki elektroniczne 1 2017-11-21 11:16 Zadymienie na Bachledach 2 2017-11-21 11:07 Mrówka w mieście - market na każdą potrzebę 2017-11-21 10:51 Aneta Larysa Knap i jej Folk Design Luksusową Marką Roku 3 2017-11-21 08:51 Nocny pożar w Pieniążkowicach 2017-11-21 07:59 „Metalka” i „Szkoła kadetów” górą w Międzyszkolnej Lidze Strzeleckiej 2017-11-20 22:22 Rosyjski skoczek po upadku w Wiśle trafił do kliniki na Podhalu 2 2017-11-20 21:13 O smogu, social mediach i nie tylko 3 2017-11-20 20:41 Czyja to zguba? 5 2017-11-20 19:01 Zmiany w Związku Podhalan 2017-11-20 17:57 Jak świętować to z rozmachem 2017-11-20 17:20 Jelonek w kadrze 2 2017-11-20 17:08 Dziadońcyn Smycek dla Kościeliska (wideo) 2017-11-20 16:46 Filmy inspirowane Conradem 1 2017-11-20 15:53 XVI Majowe Granie 2017-11-20 15:29 Emocji nie było - radni zdjęli opłaty targowe z porządku obrad 2017-11-20 15:00 Nie żyje dr Irena Gąsienica Roj 2017-11-20 15:00 Szaleństwo na stoku? Chroń skórę przed wiatrem i mrozem 2017-11-20 14:36 Po prostu pięknie na Kasprowym 2017-11-20 14:34 O nowotarskich zbiorach na konferencji w Siedlcach 2017-11-20 13:40 Parking utonął pod śniegiem 3 2017-11-20 12:44 Poruszenie na Podtatrzańskiej 2017-11-20 10:42 Potrącenie na przejściu dla pieszych na Kasprowicza (aktualizacja) 8 2017-11-20 10:37 Pożegnanie z honorami ks. Franciszka Juchasa 2017-11-20 09:54 Biały poranek w mieście 2017-11-20 09:30 Coraz więcej śniegu. Odwilż od środy 4 2017-11-20 08:09 Pinkwarta podróż do Grecji 2 2017-11-19 22:00 MISTRZ I UCZEŃ 2017-11-19 21:03 "Skalni" świętowali 1 2017-11-19 20:01 Na każdy temat #mamczasrozmawiac 2017-11-19 19:05 Muzeum narciarstwa w Kuźnicach 5 2017-11-19 18:02 Księga pomysłów na czyste środowisko 2 2017-11-19 16:55 Szklanka na Salamandrze 2017-11-19 16:46 Srebrny Kamil Stoch 1 2017-11-19 16:00 Trasa na Słowację wyjątkowo pusta 5 2017-11-19 15:29 Nie żyje Jaga Siemaszko 1 2017-11-19 14:01 Zbierała podpisy pod poparciem dla Grzegorza Jóźkiewicza 7 2017-11-19 13:13 W ratuszu - o średniowiecznych zamkach 2017-11-19 13:00 Reggae Pod Gontem 1
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2017-11-21 20:19 1. To jest parking zaporowy. Kilkaset metrów dalej odjeżdżają busy do Białki. 2017-11-21 20:14 2. TPN blokuje reanimację Kasprowego. Woda z Kuźnic do śnieżenia Goryczkowej jest według derekcji szkodliwa. Może jak śniegiem zawieje mocniej ze Słowacji, to także się Kasprowy rozpuści. PIS i Bąk zamiast zrobić z TPN-e porządek odgraża się, że wyrzuci PKL z budynków i chyba zamknie kolejkę. Już dwa razy starosta wychwalał się, że ją odzyskał. Pięknym za nadobne odpłaca się Ziobrowski panom z PTTK. Najpierw PTTK poparło PIS na Kasprowym i podpisało na wiosnę jakieś porozumienie o przekazaniu nieruchomości skarbowi państwa. A teraz TPN wyrzuca PTTK ze schronisk. Jednym słowem wojna na górze. Ciekawe kto ma na prawdę w tym interes. Dla dobra polskiego narciarstwa trzeba przy najbliższych wyborach rozgonić te sitwy. A Pan Bąk nie się idzie leczyć. Bo kilka lat temu walczył, aby kolejki nie przejął TPN i gmina, a teraz postępuje dokładnie przeciwnie. Czy przy takiej władzy będzie w Zakopanem dobrze. 2017-11-21 19:36 3. U mojej mamy w lutym tego roku został wykryty rak . nie paliła papiersów dbała o siebe co z tego ? mieszkała całe życie blisko dużego dymiacego komina Lekarze nie dawali dużych szans co najwyżej kilka miesięcy życia . W tej chwili mama się śmieje że "chodzi na imprezy chemiczne" czyli na cykle chemii i dzięki informacji w szpitalu od jednej również chorej osoby równocześnie z leczeniem szpitalnym bierze co dzień ekstrakt konopny CBD + CBDA 6 % , napisze stronę choć co nie który będą odbierać to za reklamę www.konopiafarmacja.pl , ale warto kupić takie rzeczy z sprawdzonych źródeł ? no i najważniejsze Świeże wyniki rezonansu - choroba cofnęła się o prawie połowe .dodam tylko, że stadium choroby w IV notabene ostatniej fazie, więc lekarze nie dawali żadnych szans przypadek mamy nazywają cudem !! Cóź nauka i medycyna jest potrzebna, ale nie można jej zawierzać w 100% tylko szukać innych rozwiązań oczywiście w granicach rozsądku. Polecam i warto walczyć o siebie ustawa antysmogowa jest nam bardzo potrzena jeśli nie chcemy aby chorowali i umierali nasi bliscy na tak poważne choroby 2017-11-21 19:30 4. Jesteśmy z Ciebie dumni, Twoi wychowawcy z P7- Zakopane 2017-11-21 19:21 5. " będą się na skoczni mogły odbywać międzynarodowe zawody " Pytanie zachodzi jakie ? Olimpiada w d..ie, Mistrzostwa Świata ( nawet juniorów ) w d..ie, Puchar Świata w kombinacji w du.ie, a poza tym Puchar Świata w biegach w du.ie, Biathlon w d..ie, narciarstwo alpejskie w czarnej du.ie np. Puchar Świata na Nosalu i Kasprowym. Sport w Zakopanem upadł, nawet brak starań o jakiekolwiek zawody rangi Mistrzostw Świata czy Mistrzostw Europy, dziś już wiadomo, że centrum skoków narciarskich to Wisła, a jazdy szybkiej na lodzie to nawet nie wiem gdzie na pewno nie w Zakopanem bo dziś liczy się tor kryty. I tak po kolei wszędzie będzie du.a czarna du.a. a oni zajmują się i będą zajmować się sobą. Choć to fakty to będzie wielki ryk że polityka, no trudno innych argumentów na podważenie faktów nie ma ! 2017-11-21 17:43 6. Nowy Targ powinien być dumny że ma tak dobrą szkołę wyższą, a na jej czele tak wspaniałą Postać. 2017-11-21 15:31 7. W ramach tego że no proponuję drut zbrojeniowy 12 i zalać betonem B25. 2017-11-21 15:26 8. Wielka szkoda że nie mogę przyjechać. Bardzo lubię takie klimaty . 2017-11-21 15:25 9. @Kask: to zależy czy w palenisku znajdą szczątki opon i sklejkę... 2017-11-21 14:48 10. W tym czymś to ani żony do piwnicy po ziemniaki bym nie wysłał .
2017-11-18 00:43 1. Cudowne! Ale jest coś niegodziwego w tym, że najpiękniejsze miejsce parki (a zwłaszcza TANAP) pozamykały. To dla kogo Bóg stworzył świat? Po co te widoki? Aby nikt ich nie mógł oglądać? Czy zwierzęta wymrą jeżeli by tam zrobić trudny, wymagający, daleki szlak - np. przez doline Jaworową? W Jaworowej i tak są pustki. Dlaczego nie można pójść do Żabich? Do Ciężkiego Stawu? do Czarnej Jaworowej Doliny? Na Hawrań a u nas na Wołoszyn? na Kopę Magury? na Miedziane? Na Gładką Przełęcz? Na Bobrowiec? Granią wokół Kościeliskiej? Czy naprawdę zwierzęta wyginą jeżeli my pójdziemy zobaczyć te piękne miejsca? Jest prosty pomysł - niestety nierealny - na to aby zrekompensować straty w przyrodzie: zakaz sprzedaży alkoholu w schroniskach. Będzie mniej azotu w glebie, a niejeden nie pójdzie do schroniska wiedząc że nie ma piwa. 2017-11-11 08:09 2. bodyj ta kany z takim graniym 2017-11-04 20:09 3. Niech spoczywają w wypasie, za życia go nie mieli... 2017-10-25 20:57 4. Lubię jak opowiadają (p. Lisowscy), ale za bardzo koloryzują, bajki lubiłem jak byłem dzieckiem, no i te czapeczki - zwykła błazenada 2017-10-20 22:50 5. Państwo Lisowscy prowadzą w Radio Kraków niezmiernie ciekawą audycję pod nazwą "Południki Szczęścia", od niedawna w czwartki w godz. od 20.00 do 21.00, a wcześniej w soboty pt."Południk Cafe". 12.października w odcinku pt."Uśmiechnięte 'Południki Sżczęścia", p.Lisowscy stwierdzili, że chcieliby jeszcze dotrzeć do Bhutanu, do miejsca, w którym cytuję "poczucie szczęścia i zadowolenia mieszkańców jest ważniejsze od produktu krajowego brutto, [...] oni to mają na co dzień, z tym się budzą i z tym idą spać". Piękne i drogie marzenia, niemniej, marzenia są po to, by je spełniać! Wielu sukcesów i powodzenia!! 2017-10-18 22:24 6. Moniczko piękne zdjęcia zapierają dech w piersiach rzadko kiedy oglądam takie zdjęcia Pełen profesjonalizm 2017-10-18 12:42 7. Pani Moniko piękne zdjęcia pełen profesjonalizm takich zdjęć i ujęć powinien zazdrościć niejeden fotograf Super !!! czapki z głów Po takich zdjęciach powinna Pani otrzymać dużo propozycji . 2017-10-16 21:53 8. Dziekuje Pani Zofi za piekne zdjecia zalaczam je na fecbooku i oglada je znajomi i nie tylko tu w Australi Ameryce i Londyn i Doha 2017-10-10 21:41 9. Przepięknie 2017-10-01 02:28 10. przecież to już zima...
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

FILMY TP

Pożegnania

Album TP

Bojcorka