Reklama

2017-09-19 20:19:47

Blog

KARŁOWICZ, TATRY, FOTOGRAFIA

Reklama

Rok po śmierci Mieczysława Karłowicza pod lawiną u stóp Małego Kościelca, w 1910, Sekcja Turystyczna Towarzystwa Tatrzańskiego wydała tom jego pism taternickich i fotografii zatytułowany "Mieczysław Karłowicz w Tatrach", z krzyżykiem niespodzianym na okładce, dziś bibliofilski rarytas. Później wznawiano ten tom dwukrotnie w 1957 i 1968 roku, uzupełniając go przedmową Jerzego Młodziejowskiego, drobnymi tekstami niezamieszczonymi w pierwszym wydaniu, kroniką życia autora oraz relacją Mariusza Zaruskiego "Ostatnim śladem", w której pierwszy naczelnik TOPR opisał wyprawę poszukiwawczą i znalezienie ciała Karłowicza.

     Po latach przerwy, w 2016 ukazały się dwie książki upamiętniające sto czterdziestą rocznicę urodzin kompozytora, przypominające go jako fotografa, publicystę górskiego, taternika i narciarza. Wydawnictwo Astraia zdecydowało się wznowić tom z roku 1910 i sygnuje swoje wydawnictwo jako drugie (czemu nie czwarte?) wydanie tej książki. Dobór i kolejność tekstów i zdjęć są powielone z pierwszego wydania, a uzupełnia je wstęp wydawcy, przedmowa napisana przez muzykologa i taternika Władysława Malinowskiego oraz przygotowany przezeń szczegółowy wykaz tatrzańskich przejść Karłowicza. 
     Teksty te, publikowane za życia kompozytora w czasopismach – „Taterniku”, „Pamiętniku Towarzystwa Tatrzańskiego”, „Wędrowcu” i „Słowie Polskim” – weszły do kanonu klasycznej tatrzańskiej publicystyki przełomu XIX i XX stulecia. Z jednej strony są świadectwem romantycznego, pełnego emocji, entuzjastycznego stosunku do gór ich autora, z drugiej zaś wyraża w nich Karłowicz ducha modernizmu z jego pierwiastkiem sportowym, zdobywczym. 
     Opisuje wycieczkę na Gerlach w towarzystwie przewodnika Jędrzeja Wali, epicką dziewięciodniową wycieczkę w towarzystwie legendarnego Klimka Bachledy, w czasie której wszedł na szereg wybitnych tatrzańskich szczytów; wejścia na Ostry Szczyt, Kościelec, Rohacze; wycieczki samotne na Kieżmarski i Jaworowy. Warto na nowo przeczytać te teksty, bo nic nie straciły ze swej urody, opisują ważne rozdziały turystycznej eksploracji Tatr i dają świadectwo znaczenia Tatr w życiu kompozytora. 
     Wracając po dziewięciu dniach z Klimkiem z gór pisze Karłowicz: „Z przełęczy między Kopami ujrzałem Zakopane. Schodziłem niechętnie, czując coraz bardziej ciężar nizinnego powietrza. A jednocześnie za mną zapuszczała się kurtyna z chmur, zakrywając cuda, na które przez dni dziewięć dane mi było patrzeć. 
     Otuliły się tym razem góry już na dobre; gdy po paru tygodniach ukazały się znowu, ułożone były do snu zimowego pod zwartym całunem śnieżnym. Pożegnałem je na długi przeciąg szarej, chmurnej zimy miejskiej.” Minęło ponad sto lat, zmieniła się konwencja, stylistyka, środki wyrazu, ale szkoda, że nikt już dziś nie pisze o Tatrach z takim uczuciem, wrażliwością i troską. 
     Druga książka – Widok piękny bez zastrzeżeń Polskiego Wydawnictwa Muzycznego – poświęcona jest fotografii tatrzańskiej Karłowicza. Był w tej dziedzinie mistrzem, ba, w pewnym momencie nawet, w obliczu kłopotów związanych z recepcją swojej muzyki, rozważał możliwość zostania zawodowym fotografem. Na starannie wydany i ze smakiem zaprojektowany tom składa się pięćdziesiąt zdjęć autorstwa Mieczysława Karłowicza, trzy jego teksty, które są zamieszczone także w wyżej omówionej książce i wspomniany już tekst  Zaruskiego Ostatnim śladem. Książkę uzupełnia kronika wydarzeń z życia Karłowicza i spis literatury.
     Elementem nowym i dla tej publikacji – poza zdjęciami – kluczowym, jest wstępny esej Justyny Nowickiej Mieczysław Karłowicz jako fotograf. Wybrane konteksty. Autorka kompetentnie, choć w dużym skrócie przypomina ostatnią wyprawę Karłowicza nad Czarny Staw Gąsienicowy, opisuje podejście do zjawiska fotografii na przełomie XIX i XX stulecia, rekapituluje początki fotografii górskiej na świecie i w Polsce. Fragmenty zachowanych listów pozwalają autorce na pokazanie praktyki fotograficznej Karłowicza. Nowicka podkreśla wyjątkowość zdjęć artysty i jego znaczenie w historii fotografii tatrzańskiej. A dobrze zeskanowane i starannie wydrukowane zdjęcia pozwalają podziwiać znakomite oko i warsztat autora, szczególnie widoczny w ostrych, wyrazistych konterfektach tatrzańskich turni: Zadniego Mnicha, Giewontu, Zamarłej, Małej Pośredniej Grani. 
     Warto poświęcić tym fotografiom nieco czasu. Na stronie szóstej – maleńka sylwetka Klimka Bachledy stojącego na dnie Doliny Batyżowieckiej, u stóp potężnej południowej ściany Batyżowieckiego Szczytu, stanowi barthesowskie punctum tego zdjęcia. Ciekawe byłoby studiowanie całego albumu zdjęć Karłowicza, jego autorskiego wyboru. Trzy takie albumy przez niego stworzone i zakomponowane, zachowały się w zbiorach Centralnej Biblioteki Górskiej PTTK w Krakowie. W książce zobaczyć można stronę tytułową albumu z roku 1906 zatytułowanego Tatry. Staranne ręczne pismo, dwa zakopiańskie widoczki, ostre, starannie wykadrowane, z nieodłącznym Giewontem i reglami w tle. 
     Jak to możliwe, że znani zakopiańczycy tamtej epoki tak hojnie zostali obdarowani licznymi talentami? Tytus Chałubiński, Witkiewiczowie, Mariusz Zaruski, Rafał Malczewski. Wszechstronnie utalentowany Mieczysław Karłowicz był jednym z nich. Znalazł on trwałe miejsce nie tylko w dziejach muzyki, ale także w historii tatrzańskiego piśmiennictwa i fotografii. Wszechstronność to nader rzadka i godna podziwu. Obydwie starannie i ładnie wydane książki dowodzą tego w pełni. Szkoda tylko, że częściowo się powielają. 

Mieczysław Karłowicz w Tatrach. Pisma taternickie i zdjęcia fotograficzne. Kraków: „Astraia”, 2016, 152 s.: il.; 24 cm – zł 39,-

Widok piękny bez zastrzeżeń. Fotografia tatrzańska Mieczysława Karłowicza. Kraków: „Polskie Wydawnictwo Muzyczne”, 2016, 152 s.: il.; 24 cm – zł 39,- 
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Góral z Trójmiasta 2017-09-20 21:57:56
Mieczysław Karłowicz robił naprawdę dobre zdjęcia. A także bardzo interesująco pisał. Kto nie zna - polecam.
Zawsze idąc nad Czarny Staw Gąsienicowy lub stamtąd wracając zatrzymuję się choć na chwilę by spojrzeć kolejny raz na Kamień.
krzysiek z G. 2017-09-19 21:22:55
Niby nic nowego , ale zawsze . Każda taka publikacja jest bezcenna wobec tego , co oferuje "kultura współczesna " / szczególnie ta obrazkowa - infantylna , głośna , przygłupia .Tamci zakopiańczycy byli chojnie obdarzeni talentami - TAK ! Kiedyś maturzysta miał jakąś wiedzę a co ma dzisiejszy magister / inżynier/ ?- dyplom ! Jest specjalistą , ale o podstawach , dorobku ojczystej / co to jest ta "ojczysta "? / kultury nie wie nic , bo na fejsszajsbuku nie było !
  • PRACA | dam
    Poszukuję instruktorów do nauki jazdy na nartach i desce. Oferujemy ubrania firmowe, karnet. Płacimy 10 euro za godzinę. Praca od zaraz w miejscowości Zdziar w STRACHAN SKI CENTRUM (8 km od Jurgowa) Telefon kontaktowy : +421 919 298 356 Dziak Jaroslav.
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A. WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKA: KASJER, SPRZEDAWCA- KASJER I PRACOWNIK SKLEPU W ZAKOPANEM TEL. 668 333 831
  • PRACA | dam
    Poszukiwana osoba do opieki przy starszym mężczyźnie na Maruszynie. Możliwość zakwaterowania.
    Tel.: 182754849 lub 602446792
  • PRACA | dam
    Przyjmę krawca/ową do szycia kurtek skórzanych.Nowy targ praca stała.Nowy Targ
    Tel.: 601508717
    E-mail: waciop@interia.pl
    GG: Nowy Targ
    Inne: Piotr
  • MOTORYZACJA | inne
    Wycinka Przycinka Drzew w TRUDNYCH WARUNKACH 691317098 anbud-biuro@wp.pl
    Tel.: 691317098
    E-mail: kic-and@wp.pl
    GG: ZĄB
    Inne: ANDRZEJ
  • USŁUGI | budowlane
    POKRYCIE DACHOWE, RYNNY, OBRÓBKI, PODBITKI, WYKOŃCZENIA WNĘTRZ itp. 531 001 608.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię osobę do roznoszenia ulotek
    Tel.: 693636136
  • USŁUGI | budowlane
    Odśnieżanie dachów
    Tel.: 511398998
  • PRACA | dam
    przyjmę dziewczynę do pensjonatu,pomoc,kuchnia,jadalnia
    Tel.: 1820 11076 kom.728796709
    E-mail: annachy@gazeta.pl
  • PRACA | dam
    Nie palącą dziewczynę do pomocy:pokojówka kelnerka kuchnia w Bukowinie Tatrzańskiej od zaraz z zamieszkaniem i wyżywieniem 602742925
    Tel.: 602742925
    E-mail: dwbasia@neostrada.pl
  • SPRZEDAŻ | tv, agd, komputery
    Sprzedam witryny chłodnicze ze sklepu w dobrym stanie 602742925
    Tel.: 602742925
    E-mail: dwbasia@neostrada.pl
  • USŁUGI | budowlane
    Firma remontowo budowlana z wieloletnim doświadczeniem w Niemczech szuka zleceń. Wykonujemy kompleksowe remonty domów mieszkań i biur .
    Tel.: 880823102
    E-mail: firmafilas@gmail.com
  • RÓŻNE
    Zapraszamy osoby w wieku 60+ do wzięcia udziału w bezpłatnych warsztatach komputerowych oraz florystycznych, które rozpoczną się w drugiej połowie stycznia 2019 roku. Warsztaty będą odbywały się w Białym Dunajcu w ramach Podhalańskiego Centrum Aktywności Lokalnej. Organizatorem warsztatów jest Stowarzyszenie Edukacji Pozaformalnej "Meritum"
    Tel.: Więcej informacji pod numerem telefonu: 884 990 478
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki Maszynowe i tradycyjne, wykończenia wnętrz Tel: 516 175 182,
    Tel.: 886 417 003
  • PRACA | dam
    Norwegia/Tynkarze.Praca całoroczna.Chłopaki z Podhala.Zarobki w przeliczeniu; od 17-25 Euro/godz.Zjazdy do kraju,wg.własnego uznania,średnio co 2-3 tyg.Języki obce NIE wymagane.Tel;
    Tel.: 699 559 329
  • PRACA | dam
    POSZUKUJEMY DZIEWCZYNY NA STANOWISKO SPRZEDAWCA do butiku WYMAGANIA: kreatywność, zainteresowanie modą, samodzielność i zaangażowanie, UMOWA O PRACĘ PEŁNY ETAT na czas nieokreślony, WYNAGRODZENIE 2500-3000 tys. brutto
    Tel.: 660-521-738
    E-mail: bazaarconceptstore1@gmail.com
    WWW: www.facebook.com/bazaarconceptstore
  • PRACA | dam
    SPRZEDAWCA stacji BP Jodła w Zakopanem - dołącz do zespołu. Oferujemy: - pracę w stabilnej firmie, - atrakcyjne wynagrodzenie 2993-3542 zł/mies. i premie, - wymiar etatu dostosowany do twoich potrzeb, - ścieżki kariery: możliwość aplikowania na wyższe stanowiska. Kontakt telefoniczny: 784 095 202. Odpowiedzi prosimy kierować przez poniższy link:
    WWW: https://system.erecruiter.pl/FormTemplates/RecruitmentForm.aspx?WebID=8c1de992f5354fa18312c9f2cac0b97b
  • USŁUGI | budowlane
    RENOWACJE ŁAZIENEK, REMONTY OGÓLNE - firma z 20-letnim doświadczeniem. 505 966 625.
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
2019-01-18 19:39 Norweg wygrał kwalifikacje. Wszyscy Polacy w konkursie 2019-01-18 19:15 Nowy Targ dla prezydenta Adamowicza 2019-01-18 19:07 Tankowanie w sercu miasta 4 2019-01-18 17:28 Konsultowana Strefa Aktywności 1 2019-01-18 15:59 Treningi czas zacząć. Kubacki skacze najdalej! 2019-01-18 14:59 Śmierć w autokarze 2019-01-18 14:52 Na zakopiance coraz większy ruch 2019-01-18 14:42 Nasz śnieg najdroższy 2019-01-18 14:22 Takie dawniej były skoki 2019-01-18 13:14 Żartowniś od bomby 1 2019-01-18 12:49 Goszczyński ze srebrną tarczą w rankingu Perspektyw 2019-01-18 12:30 Koniki sprzedają bilety na Puchar po 200 zł 2 2019-01-18 12:13 Puchar Świata czas zacząć 2019-01-18 11:36 Różowe niebo w czasie zachodu słońca. Goryczkowa kursuje 2019-01-18 11:29 Dwunastogodzinny maraton narciarski 2019-01-18 10:47 Kibice odbierają bilety 1 2019-01-18 10:41 Tak właśnie wygląda na pieszo, pozdrawiam burmistrza 22 2019-01-18 09:45 Straganów na ul. Piłsudskiego przybywa 3 2019-01-18 09:25 Fotoreporter-samorządowiec 1 2019-01-18 06:45 Pożar pod Gubałówką 4 2019-01-17 20:15 Na skrzyżowaniu bez zmian 8 2019-01-17 20:14 Alarm bombowy w centrum Rabki 4 2019-01-17 18:48 Turystyka podwyższonego ryzyka 2019-01-17 17:08 Szpitalna ruina - zaczęły się wyburzenia 2019-01-17 16:01 Drapieżna dziura 2019-01-17 15:55 Radni zgłaszają projekt uchwały o przemocy w rodzinie 19 2019-01-17 15:43 Puchar Świata jeszcze się nie zaczął, a parkingi już pełne 3 2019-01-17 15:37 Zdrój na gazie 2019-01-17 15:20 "Łopatujemy" nadal 1 2019-01-17 15:00 Handel biletami na skoki już się zaczął 2 2019-01-17 14:34 Lawina zasypała szałas przy trasie narciarskiej 2019-01-17 14:19 Duże zainteresowanie „małym ZUS-em” na Podhalu 2 2019-01-17 14:15 Słońce wschodziło dziś na różowo 2019-01-17 13:58 Mordercze treningi pod Kasprowym 2019-01-17 13:46 Kolędowanie w szczytnym celu 2019-01-17 13:27 Młodzież opanowała Krupówki 2019-01-17 13:19 Brnij w śniegu albo płać mandat 2019-01-17 12:51 Dziś wieje, ale w weekend przestanie. Skoki nie są zagrożne 1 2019-01-17 12:38 Silny wiatr w Tatrach. Kolejka na Kasprowy stanęła 2019-01-17 12:01 Zgłoś osobowość 2019-01-17 11:58 Ferie w Kinie 2019-01-17 11:47 Pług zajechał drogę pijanemu kierowcy 1 2019-01-17 11:42 Nic tylko biegać! 2019-01-17 11:19 Zaparkował przy przejściu dla pieszych 7 2019-01-17 10:38 Jasełka pełne światłości 2019-01-17 10:30 Wypadek w Klikuszowej 1 2019-01-17 10:01 Dziś z „Tygodnikiem Podhalańskim” - kolejny numer „Gazety Targowej” 2019-01-17 09:34 Charytatywny Bal Walentynkowy 2019-01-17 09:17 Giewont znowu się odsłonił. W Tatrach lawinowa czwórka 2019-01-17 09:01 Śmierć, diabeł i Herod zatańczyli po góralsku
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2019-01-18 21:10 1. Przecież to na dwa trzy samochody, te elektryki to poroniony pomysł. Jeden pojedzie w lewe drugi w prawo trzeci na skos i wszystkie kable się poplątaja. A co z innymi ? Po kablach będą jeździć? A ja będziemy mln elektryków jak premier zapowiada to cała polska w jeden węzeł się zakorkuje. Ludzie opamietajacie się!!! 2019-01-18 20:53 2. Czegoś nie rozumiem. Za komuny żelazko o mocy 750 W prasowało dobrze, teraz musi być 2100 W. Podobnie odkurzacz, teraz odkurzacz robi za Farelkę bo grzeje mocą 1600 W. Zastanawiam sie, czy nie montować gniazda siłowe w każdym pomieszczeniu bo przyszłościowo przejdziemy na urządzenia zasilane 400 V. Chyba, że w kapitaliźmie liczą inaczej moc, przecież jest Międzynarodowy Układ Jednostek SI. 2019-01-18 20:34 3. Jeśli koś myśli jak ja to jest normalny jeśli nie to ? Mentalność Kalego to cech dzisiejszych czasów lub poziom ludzi żyjących w tych czasach. Podobnie jeśli wygram wybory to OK jeśli nie to "kaplica". I zniszczyć, obrazić i opluć to trwa tu i teraz. 2019-01-18 20:32 4. Szkoda, że takich informacji brak brak z Gminy Bukowina T., a tyle się dzieje, przynajmniej miało się dziać... 2019-01-18 20:27 5. Jak w 21 wieku dojechać do tego dystrybutora ? Może nabrać do wiaderka ? 2019-01-18 20:00 6. Pamiętam że w czasach słusznie minionych ,kiedy było 50 razy mniej pojazdów ogłaszano ochronę śniegu w Zakopanem Wi też nie odśnieżano ulic.Było pięknie!Liczę,że śnieg w górach dotrwa do kwietnia,a na Kasprowym do końca maja.Wreszcie nie będę musiał szukać śniegu na Słowacji,ani w Alpach.WSZYSTKIEGO NAJLEPSZEGO,ŚNIEGOWEGO.;-) 2019-01-18 19:13 7. I super wkoncu cos na miare 21 wieku ! 2019-01-18 18:59 8. zeby znowu przez ten snieg nie doszlo do zamachu,,,, 2019-01-18 17:45 9. Poziom komentarzy żenujący. Nie robią nic - źle, chcą coś zrobić - też źle. Zakopane jako jedyne nie ma tej uchwały. Ciemnogrod z Figlem kościelnym na czele. Cieszę się że w końcu ktoś normalny chce to zmienić. Tylko pytanie czy to nie będzie walka z wiatrakami.... Powodzenia i jestem ZA 2019-01-18 17:29 10. @chruszczow ty napewno potomek kilkunastu tyśięcy radzieckich utrwalaczy władzy ludowej przywieziony w 45 roku ze związku radzieckiego bo i nazwisko zgadza się i poglądy, tak tylko w kraju twoich przodków a tak na marginesie należałoby zapytać czy w innych miastach o tej wielkości gdzie obowiązuje uchwała przemocowa jest mniej przemocy , bo jeżeli nie to po co to uchwalać jak jest dobrze ,powinniśmy być dumni z Zakopanego że do tej pory nie uchwaliła tego lewackiego przepisu
2019-01-16 10:07 1. Aleeee !!!!!!!!!!!!!! Widok z Łomnicy to coś niesamowitego... Byłam tam nie tak dawno - też zimą. Śniegu było trochę mniej, a na niebie czysty błękit, ani jednej chmury, zero wiatru . Powietrze kryształ, a panorama Tatr - od Bielskich po koniec Zachodnich . Wrażenia nie do opisania. Z wielkim sentymentem obejrzałam te cudowne zdjęcia. Dziękuję !!! 2019-01-14 20:02 2. Fakt,takich pięknych widoków już dawno na Podhalu nie było. 2019-01-10 18:46 3. Bardzo piękne anioły i tak miło się je podziwia,mimo że widze o oglądam je w internecie 2019-01-08 16:59 4. Święta rodzina wspaniała, dzieciątko cudowne. Szyk i elegancja, oto co cechuje tę rodzinę. Kochani, życzę Wam samych szczęśliwych dni. Czętochowianka 2019-01-05 17:00 5. O rany, kilka centymetrów śniegu i już armagedon. Rozum to element zapomniany. Nie wyjeżdżać z domów. Na prawdę tragefia z myśleniem. Śniegu nie ma, to źle, jak jest to też źle. Nawet najwyższy nie jest w stanie im dogodzić. W górach mieszkają nie od wczoraj. Ale raczej nie nauczyli się niczego, a raczej zapomnieli wręcz. Najlepiej jakby śnieg im padał tylko na stoki. A drogi były czyste i suche. A jak już pisałem wcześniej, odrobina rozumu wystarczy. 2019-01-04 23:46 6. Książka taka sobie,jak zresztą inna tej autorki,,Zakopane odkopane".Najlepsza pozycja o Tatrach,ratownictwie jaką czytalem to bez watpienia,,Góry mojej mlodosci"Jerzego Hajdukiewicza. 2019-01-03 14:30 7. polecam zobaczyć na żywo oraz można sobie coś wybrać i kupić 2018-12-27 09:27 8. Jakoś dziwnie przypomina okładkę i szatę graficzną i treść książki Jagiełły... Nie podoba mis ie to, tak sie nie robi! 2018-12-14 23:05 9. Że tak powiem książka nudna pisana tylko dla pieniędzy . Czyta sie jak wiadomości na portalu informacyjnym przy niej kroniki topr to wybitne dzieło :) czy januszom w klapkach otworzy oczy - nie sądzę . Pozdrowienia dla TOPR :) 2018-12-11 10:33 10. To prawda, do Jagiełły autorce tej książki jest daleko, bardzo daleko. A książka jest nudna, niestety.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

FILMY TP

Bojcorka

Pożegnania