Reklama

2017-09-19 20:19:47

Blog

KARŁOWICZ, TATRY, FOTOGRAFIA

Reklama

Rok po śmierci Mieczysława Karłowicza pod lawiną u stóp Małego Kościelca, w 1910, Sekcja Turystyczna Towarzystwa Tatrzańskiego wydała tom jego pism taternickich i fotografii zatytułowany "Mieczysław Karłowicz w Tatrach", z krzyżykiem niespodzianym na okładce, dziś bibliofilski rarytas. Później wznawiano ten tom dwukrotnie w 1957 i 1968 roku, uzupełniając go przedmową Jerzego Młodziejowskiego, drobnymi tekstami niezamieszczonymi w pierwszym wydaniu, kroniką życia autora oraz relacją Mariusza Zaruskiego "Ostatnim śladem", w której pierwszy naczelnik TOPR opisał wyprawę poszukiwawczą i znalezienie ciała Karłowicza.

     Po latach przerwy, w 2016 ukazały się dwie książki upamiętniające sto czterdziestą rocznicę urodzin kompozytora, przypominające go jako fotografa, publicystę górskiego, taternika i narciarza. Wydawnictwo Astraia zdecydowało się wznowić tom z roku 1910 i sygnuje swoje wydawnictwo jako drugie (czemu nie czwarte?) wydanie tej książki. Dobór i kolejność tekstów i zdjęć są powielone z pierwszego wydania, a uzupełnia je wstęp wydawcy, przedmowa napisana przez muzykologa i taternika Władysława Malinowskiego oraz przygotowany przezeń szczegółowy wykaz tatrzańskich przejść Karłowicza. 
     Teksty te, publikowane za życia kompozytora w czasopismach – „Taterniku”, „Pamiętniku Towarzystwa Tatrzańskiego”, „Wędrowcu” i „Słowie Polskim” – weszły do kanonu klasycznej tatrzańskiej publicystyki przełomu XIX i XX stulecia. Z jednej strony są świadectwem romantycznego, pełnego emocji, entuzjastycznego stosunku do gór ich autora, z drugiej zaś wyraża w nich Karłowicz ducha modernizmu z jego pierwiastkiem sportowym, zdobywczym. 
     Opisuje wycieczkę na Gerlach w towarzystwie przewodnika Jędrzeja Wali, epicką dziewięciodniową wycieczkę w towarzystwie legendarnego Klimka Bachledy, w czasie której wszedł na szereg wybitnych tatrzańskich szczytów; wejścia na Ostry Szczyt, Kościelec, Rohacze; wycieczki samotne na Kieżmarski i Jaworowy. Warto na nowo przeczytać te teksty, bo nic nie straciły ze swej urody, opisują ważne rozdziały turystycznej eksploracji Tatr i dają świadectwo znaczenia Tatr w życiu kompozytora. 
     Wracając po dziewięciu dniach z Klimkiem z gór pisze Karłowicz: „Z przełęczy między Kopami ujrzałem Zakopane. Schodziłem niechętnie, czując coraz bardziej ciężar nizinnego powietrza. A jednocześnie za mną zapuszczała się kurtyna z chmur, zakrywając cuda, na które przez dni dziewięć dane mi było patrzeć. 
     Otuliły się tym razem góry już na dobre; gdy po paru tygodniach ukazały się znowu, ułożone były do snu zimowego pod zwartym całunem śnieżnym. Pożegnałem je na długi przeciąg szarej, chmurnej zimy miejskiej.” Minęło ponad sto lat, zmieniła się konwencja, stylistyka, środki wyrazu, ale szkoda, że nikt już dziś nie pisze o Tatrach z takim uczuciem, wrażliwością i troską. 
     Druga książka – Widok piękny bez zastrzeżeń Polskiego Wydawnictwa Muzycznego – poświęcona jest fotografii tatrzańskiej Karłowicza. Był w tej dziedzinie mistrzem, ba, w pewnym momencie nawet, w obliczu kłopotów związanych z recepcją swojej muzyki, rozważał możliwość zostania zawodowym fotografem. Na starannie wydany i ze smakiem zaprojektowany tom składa się pięćdziesiąt zdjęć autorstwa Mieczysława Karłowicza, trzy jego teksty, które są zamieszczone także w wyżej omówionej książce i wspomniany już tekst  Zaruskiego Ostatnim śladem. Książkę uzupełnia kronika wydarzeń z życia Karłowicza i spis literatury.
     Elementem nowym i dla tej publikacji – poza zdjęciami – kluczowym, jest wstępny esej Justyny Nowickiej Mieczysław Karłowicz jako fotograf. Wybrane konteksty. Autorka kompetentnie, choć w dużym skrócie przypomina ostatnią wyprawę Karłowicza nad Czarny Staw Gąsienicowy, opisuje podejście do zjawiska fotografii na przełomie XIX i XX stulecia, rekapituluje początki fotografii górskiej na świecie i w Polsce. Fragmenty zachowanych listów pozwalają autorce na pokazanie praktyki fotograficznej Karłowicza. Nowicka podkreśla wyjątkowość zdjęć artysty i jego znaczenie w historii fotografii tatrzańskiej. A dobrze zeskanowane i starannie wydrukowane zdjęcia pozwalają podziwiać znakomite oko i warsztat autora, szczególnie widoczny w ostrych, wyrazistych konterfektach tatrzańskich turni: Zadniego Mnicha, Giewontu, Zamarłej, Małej Pośredniej Grani. 
     Warto poświęcić tym fotografiom nieco czasu. Na stronie szóstej – maleńka sylwetka Klimka Bachledy stojącego na dnie Doliny Batyżowieckiej, u stóp potężnej południowej ściany Batyżowieckiego Szczytu, stanowi barthesowskie punctum tego zdjęcia. Ciekawe byłoby studiowanie całego albumu zdjęć Karłowicza, jego autorskiego wyboru. Trzy takie albumy przez niego stworzone i zakomponowane, zachowały się w zbiorach Centralnej Biblioteki Górskiej PTTK w Krakowie. W książce zobaczyć można stronę tytułową albumu z roku 1906 zatytułowanego Tatry. Staranne ręczne pismo, dwa zakopiańskie widoczki, ostre, starannie wykadrowane, z nieodłącznym Giewontem i reglami w tle. 
     Jak to możliwe, że znani zakopiańczycy tamtej epoki tak hojnie zostali obdarowani licznymi talentami? Tytus Chałubiński, Witkiewiczowie, Mariusz Zaruski, Rafał Malczewski. Wszechstronnie utalentowany Mieczysław Karłowicz był jednym z nich. Znalazł on trwałe miejsce nie tylko w dziejach muzyki, ale także w historii tatrzańskiego piśmiennictwa i fotografii. Wszechstronność to nader rzadka i godna podziwu. Obydwie starannie i ładnie wydane książki dowodzą tego w pełni. Szkoda tylko, że częściowo się powielają. 

Mieczysław Karłowicz w Tatrach. Pisma taternickie i zdjęcia fotograficzne. Kraków: „Astraia”, 2016, 152 s.: il.; 24 cm – zł 39,-

Widok piękny bez zastrzeżeń. Fotografia tatrzańska Mieczysława Karłowicza. Kraków: „Polskie Wydawnictwo Muzyczne”, 2016, 152 s.: il.; 24 cm – zł 39,- 
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Góral z Trójmiasta 2017-09-20 21:57:56
Mieczysław Karłowicz robił naprawdę dobre zdjęcia. A także bardzo interesująco pisał. Kto nie zna - polecam.
Zawsze idąc nad Czarny Staw Gąsienicowy lub stamtąd wracając zatrzymuję się choć na chwilę by spojrzeć kolejny raz na Kamień.
krzysiek z G. 2017-09-19 21:22:55
Niby nic nowego , ale zawsze . Każda taka publikacja jest bezcenna wobec tego , co oferuje "kultura współczesna " / szczególnie ta obrazkowa - infantylna , głośna , przygłupia .Tamci zakopiańczycy byli chojnie obdarzeni talentami - TAK ! Kiedyś maturzysta miał jakąś wiedzę a co ma dzisiejszy magister / inżynier/ ?- dyplom ! Jest specjalistą , ale o podstawach , dorobku ojczystej / co to jest ta "ojczysta "? / kultury nie wie nic , bo na fejsszajsbuku nie było !
  • PRACA | dam
    Przyjmę pracownika do zakł. kuśnierskiego
    Tel.: 888267329
  • PRACA | dam
    Zatrudnię SPRZĄTACZKĘ (rencistkę) z rzetelnym podejściem. Praca w Nowym Targu , ul. Ludźmierska na 1/2 lub 1/3 etatu w godzinach 15-20. 606 123 437.
  • PRACA | dam
    Praca stała Zakopane Kierowca Magazynier Zakopane
    Tel.: 694-763-155
    E-mail: pracapodhalee@gmail.com
  • PRACA | dam
    Hotel "Foluszowy Potok" Zakopane, ul. Zamoyskiego 42 zatrudni: KELNER/KA. Praca w systemie zmianowym, co 2 dzień. 660 41 00 46
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ SPRZEDAWCĘ W SKLEPIE ELEKTRO-NARZĘDZIOWYM. STAŻ HANDLOWY MIN. 2 LATA. 600 38 38 52
  • USŁUGI | budowlane
    POKRYCIA DACHOWE, RYNNY, OBRÓBKI, PODBITKI, WYKOŃCZENIA WNĘTRZ, FASADY, OCIEPLENIA, KOMINY, MONTAŻ OKIEN DACHOWYCH. 531 001 608.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię ELEKTROMONTERA/ELEKTROTECHNIKA do pracy w serwisie elektronarzędzi w Zakopanem. 600 38 38 52
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA KOMFORTOWE, NOWE, UMEBLOWANE MIESZKANIE 50m2, CENTRUM NOWY TARG ul. Krzywa. 698 559 040
  • PRACA | dam
    PRACA W AUSTRII. MURARZ, CIEŚLA, OPERATOR ŻURAWIA. Austriackie warunki. Agencja Pracy Diwa (cert.6760). 513106189, 668835085,
    E-mail: pach@diwa-personalservice.pl
    WWW: www.diwapolska.pl
  • SPRZEDAŻ | różne
    BUDKA NA OSCYPKI wys. 2.46, szer. 183 (z ladą 2m), dł. 1.30. Tanio! 696 926 486.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE W CENTRUM ZAKOPANEGO. 696 333 919 DZWONIĆ PO GODZ. 14.00
  • PRACA | dam
    HOTEL *** w Bukowinie Tatrzańskiej zatrudni na stałe pracownika recepcji. Elastyczny grafik pracy, stabilne warunki zatrudnienia.
    Tel.: 506093576
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Szukam do wynajęcia/ wydzierżawienia pensjonatu, apartamentów
    Tel.: 660337657
  • PRACA | dam
    Przyjmę osobę do produkcji mebli. Skrzypne
    Tel.: 790537408
  • PRACA | dam
    SPRZEDAWCĘ I PRACOWNIKA DO PIELĘGNACJI ROŚLIN. CZARNY DUNAJEC, e-mail: s.lapka@gros24.pl
  • PRACA | dam
    SPRZEDAWCĘ DO SKLEPU AGD RTV ZAKOPANE. e-mail: s.lapka@gros24.pl
  • PRACA | dam
    PRACOWNIKA BIUROWEGO ZAKOPANE, cały etat. Mile widziane doświadczenie i znajomość programu Optima. e-mail: s.lapka@gros24.pl
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI: POMOC KELNERSKĄ weekendy, święta, wakacje (z możliwością noclegu). 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI: KELNERKĘ, praca stała z możliwością noclegu. 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    HOTEL *** w Bukowinie Tatrzańskiej zatrudni na stałe kucharza zmianowego, pomoc kuchenną. Elastyczny grafik pracy, stabilne warunki zatrudnienia.
    Tel.: 784056441
  • PRACA | dam
    Przyjmę pracownika do zakładu garbarskiego na mokry z doświadczeniem, wym. również prawo jazdy
    Tel.: 888267329
  • IMPREZY OKOLICZNOŚCIOWE
    Restauracja Przy KominQ Zakopane
    Tel.: +48 500 352 220
    WWW: https://www.goldhotel.eu/restauracja
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA MAŁA SZWAJCARIA NA UMOWĘ O PRACĘ ZATRUDNI: KUCHARZA Z PRZYGOTOWANIEM ZAWODOWYM, KELNERKĘ, PANIĄ NA ZMYWAK -
    Tel.: 600 076 107.
  • PRACA | dam
    Butik CH Carolina Herrera (Fashion Street) poszukuje kandydata na stanowisko: SPRZEDAWCA, miejsce pracy ZAKOPANE (Fashion Street), umowa o pracę, atrakcyjny system wynagrodzeń, szkolenia
    Tel.: 182020880
    E-mail: biuro@bachleda.pl
  • USŁUGI | budowlane
    W sprzedaży ziemia ogrodowa przesiewana, do ogródków przydomowych i na trawniki.
    Tel.: 605061314
    E-mail: tomaszsledz80@gmail.com
  • USŁUGI | budowlane
    Wyburzenia, rozbiórki budynków, kruszenie gruzu budowlanego.
    Tel.: 605061314
    E-mail: tomaszsledz80@gmail.com
  • PRACA | dam
    Przedsiębiorstwo budowlane zatrudni pracowników w zawodzie:malarz, murarz, cieśla, zbrojarz, pomocnik budowlany, operator koparki.
    Tel.: 602629623
  • USŁUGI | budowlane
    DOCIEPLENIA.
    Tel.: 509596074
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki Maszynowe, Wykończenia wnętrz
    Tel.: Tel: 516 175 182
  • USŁUGI | budowlane
    Wylewki Maszynowe!
    Tel.: 573035958
    E-mail: adriantoczek24@gmail.com
  • ZDROWIE I URODA
    MAREK HANDZLIK - SPECJALISTA UROLOG. USG układu moczowego. Przyjmuje co drugą środę. ZMIANA ADRESU: Ul. Orkana 6d (NZOZ "Medicatio"). Rejestracja pn.-pt. 8-18: 18 20 644 15.
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
  • PRACA | dam
    PENSJONAT 10-POKOJOWY ZATRUDNI z zakwaterowaniem (sprzątanie, przygotowanie śniadań), tel.691888444
  • PRACA | dam
    BIURO RACHUNKOWE w Białce Tatrzańskiej zatrudni KSIĘGOWEGO, tel. 691888444
  • PRACA | dam
    Norwegia/Tynkarze.Praca całoroczna.Chłopaki z Podhala.Zarobki w przeliczeniu; od 17-25 Euro/godz.Zjazdy do kraju,wg.własnego uznania,średnio co 2-3 tyg.Języki obce NIE wymagane.Tel;
    Tel.: 699 559 329
2019-03-19 11:08 Okradali sklepy w Zakopanem. Nawet trzy razy dziennie 2019-03-19 09:59 Zgubił szlak na Rysach. Trwa akcja ratunkowa 2019-03-19 07:58 Śmieć pod mostem 1 2019-03-18 22:10 Szturmują górala na Krupówkach 2019-03-18 21:33 Podhale dwa razy prowadziło, ale przegrało w dogrywce 2019-03-18 20:47 Nowy sołtys w Piekielniku 1 2019-03-18 20:16 Wiosna przyszła - czas rozebrać lodowisko 2019-03-18 19:39 Śpiesz się trochę wolniej 2 2019-03-18 19:14 Takie śmietnisko obok parkingu przy Powstańców Śląskich 1 2019-03-18 18:27 Ta góralska chałupa powstała w 1830 r. Teraz nabrała nowego blasku 2 2019-03-18 18:21 Policja ujawnia okoliczności sobotniego wypadku 9-latka na quadzie 2019-03-18 17:55 Zakopane w żółtych kamizelkach 2019-03-18 16:58 Rasizm za piątkę 10 2019-03-18 16:41 Wybory czas zacząć 2019-03-18 16:12 Pamiętaj, aby zapinać pasy. Policjanci w jeden dzień skontrolowali 111 pojazdów 4 2019-03-18 16:04 Podpalił, posiedzi 2019-03-18 15:57 Zakopiański teatr w Częstochowie 2019-03-18 15:53 Jechał na skuterze w parku narodowym w Gorcach. Strażnicy ukarali go mandatem 3 2019-03-18 15:44 Brytyjski escape room i moc atrakcji 2019-03-18 15:30 Prezydent Andrzej Duda na Forum Górskim w Zakopanem 1 2019-03-18 15:19 W Tatrach pada śnieg, ale w kolejnych dniach więcej słońca 2019-03-18 14:45 Ostatnia szansa na zapisy do IV edycji zawodów No Limit Kasprowy 2019-03-18 14:36 Pasjonaci drzew, lasów i ekologii! 6 2019-03-18 14:05 Kobieta sołtysem 1 2019-03-18 14:05 Krokusowy najazd na Chochołowską za dwa tygodnie? 6 2019-03-18 13:17 70 lat z Koziołkiem Matołkiem (WIDEO) 1 2019-03-18 12:59 Drogowcy zamknęli pas zakopianki w Nowym Targu 2019-03-18 12:12 Sąd aresztował nożownika z Zakopanego 2019-03-18 12:00 Będzie drogo 5 2019-03-18 11:17 Bieg Kolorowych Skarpetek w Zakopanem. Zmiana godziny startu 2019-03-18 11:15 Tony żwiru na chodnikach 7 2019-03-18 10:06 Noc w zawieszeniu 1 2019-03-18 08:01 Najlepsze szarlotki serwują w tatrzańskich schroniskach 3 2019-03-18 06:58 Zbliżają się wybory sołeckie. Kandydaci na sołtysów 1 2019-03-17 23:59 107. salon poezji w nowotarskim ratuszu (zdjęcia) 2019-03-17 22:30 Ratunek na gąsienicach 1 2019-03-17 22:12 Daniel Barłóg w domu Wielkiego Brata 1 2019-03-17 21:50 Drogowe piruety i podejrzana ucieczka 2 2019-03-17 21:25 Góralka z Orawy w Domu Big Brothera 9 2019-03-17 21:04 Czy te żabki trochę się nie pospieszyły z wiosenną miłością? 2019-03-17 20:30 Przerażeni śmietnikiem, posprzątali okolicę 4 2019-03-17 19:56 Sołtys Kościeliska w Łowiczu 7 2019-03-17 19:56 Nowy taras widokowy, stąd widać co widać 1 2019-03-17 19:00 Puchary Reksia rozdane (zdjęcia z dekoracji) 2019-03-17 18:20 Następcy Kowalczyk, Stocha i Małysza (galeria zdjęć) 2019-03-17 17:28 Dni otwarte u kadetów 2019-03-17 17:00 Pożegnanie z sortownią 2019-03-17 16:37 Zaręczyny w Chochołowskiej, wołanie o pomoc i nagroda 4 2019-03-17 16:30 Widoki ze Zdroju na Babią Górę i nie tylko 4 2019-03-17 16:00 Samotnie przez Ziemię Świętą 2
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2019-03-19 10:45 1. RACJA , NA POCZATEK LEKARZ POWINIEN ODPOWIADAC ZA WSPÓŁUDZIAŁ W MORDERSTWIE, BO DOSKONALE WIEDZIAŁ O GROŹNYM STANIE PACJENTA, A PÓŹNIEJ POLICJA , KTÓRA ODMÓWIŁA POMOCY. TO BYŁY STARSZE OSOBY I CHOCIAŻBY Z TEGO POWODU POLICJA POWINNA TAM POJECHAC, A NIE WYCIERAC SIE OPINIĄ, ŻE JESZCZE SIE NIC NIE STAŁO, ALE W TYM MIEŚCIE TO NORMA, NIE MA POMOCNEGO LEKARZA , POLICJANTA , BURMISTRZA - TUTAJ PANUJE WOLNO AMERYKANKA, KARA SIĘ ZA WSZYSTKO MIESZKAŃCÓW, TURYSTÓW WOGÓLE. 2019-03-19 10:34 2. Gratulacje Panie Władku wreszcie dobra zmiana 2019-03-19 10:20 3. Tak się kończy cwaniakowanie gdy trafi się na lepszego cwaniaka :) 2019-03-19 09:11 4. ~~kierowca , gdzie tu masz teksty rasistowskie ??? gdyby takie były to by je usunęli. A po drugie ,czy to aż tak ważny temat , aby o tym pisać ? Oczywiście bandytyzmu nie można tolerować, a chłopak niech wraca do zdrowia. 2019-03-19 08:45 5. Bardzo dobrze że napitki i trunki są na najniższej półce jakby były na najwyższej to sprzedawca musiałby za każdym razem wchodzić po drabinie 2019-03-19 07:47 6. A tatuaże to jako promocja patologii okaleczania swojego ciała? 2019-03-19 07:44 7. i dobrze. Tylko czemu kierowca ministra Brudzińskiego za przekroczenie o 48 w zabudowanym dostał pouczenie??? W cywilizowanym kraju kierowca miałby sprawę w sądzie, a minister stałby przed gabinetem premiera z gotową dymisją. Ale u nas nie. Bananowa republika kolesi 2019-03-19 07:43 8. Oni sami zaczynają a potem płaczą jacy poszkodowani biedne Romy mógł nie fikac to by nie dostał no ale on jako poszkodowany romans dostanie od OPS zapomogę na leczenie w szpitalu 2019-03-19 07:42 9. pobili człowieka. Tyle. A pod artykułem pełno rasistowskich komentarzy w których autorzy zaprzeczają możliwości rasistowskiego ataku. Jeśli napastnicy myśleli tak jak wy to był na pewno atak rasistowski. Żałosne 2019-03-19 07:39 10. hmm a wczoraj za przekroczenia o 48 w zabudowanym dawali tylko pouczenia? A nie, tylko jednemu, kierowcy ministra Brudzińskiego. Jakby zabił kogoś na przejściu to by może 50 zł mandatu dostał. Równi i równiejsi
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

Bojcorka

FILMY TP

Pożegnania