Polecamy
Czas na starcie kandydatów na burmistrza. 15 października godz. 18.00 MOK Nowy Targ, 16 października godz. 18.00 Kino Giewont Zakopane. Zaprasza Tygodnik Podhalański i Podhale24

Reklama

2018-02-15 17:58:21

Blog

SZLAKIEM ZNAKOMITYCH ZAKOPIAŃCZYKÓW

Reklama

Pod koniec ubiegłego roku nakładem Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem ukazał się nowy przewodnik. „Szlak znakomitych zakopiańczyków” autorstwa Zbigniewa Moździerza i wyżej podpisanego. To propozycja dla osób zainteresowanych dziejami naszego miasta. Historię miejsca można opisywać na rozmaite sposoby: chronologicznie, topograficznie, biograficznie. Wybraliśmy ten ostatni trop, aby opowiedzieć dawniejsze dzieje wioski pod Giewontem przez pryzmat zamieszkujących tu osób. Tych, które odegrały w historii Zakopanego, a czasem Polski, ważną, godną uwiecznienia rolę. Tak powstała ta książeczka.

     Książeczka, bo format jest poręczny, kieszonkowy (A-6), a publikacja niezbyt obszerna – liczy 148 stron. Żeby zmieścić na takiej przestrzeni rozsądną liczbę biogramów i zdjęć trzeba było dokonać wyboru. Postanowiliśmy ograniczyć się do osób mieszkających w Zakopanem, które urodziły się w XIX stuleciu. Ważnym kryterium było zamieszkiwanie w Zakopanem przez dłuższy okres czasu. Wielu z naszych bohaterów nie urodziło się tutaj, ale kiedyś tu przyjechali i postanowili zostać, osiąść, zapuścić tu swoje korzenie.
     Jedni ze względów estetyczno-sentymentalnych, inni z konieczności. Jedni, jak dr Tytus Chałubiński, przyjeżdżali do Zakopanego od lat zanim zdecydowali się tu zamieszkać. Inni, jak August Zamoyski czy Mariusz Zaruski, spędzili tu zaledwie kilka, zazwyczaj bardzo intensywnych lat. Jeszcze inni, jak Wojciech Brzega, urodzili się w Zakopanem i spędzili tu większość swojego życia.
     Znaczną grupę stanowili chorzy, którzy szukali w górach zdrowia. Zakopane wcześnie stało się ważnym ośrodkiem leczenia gruźlicy, a wielu jego rezydentów, zamieszkało tu z powodu tej śmiertelnej dawniej choroby, by wymienić z tego grona tylko Stanisława Witkiewicza, Władysława Matlakowskiego, Karola Szymanowskiego czy Maksymiliana Marię Kolbego. 
     Kryterium wyboru była więc data urodzenia, ale z racji długowieczności niektórych z naszych bohaterów, w opisach sięgamy często głęboko w wiek XX. Książka jest podzielona na rozdziały obejmujące rozmaite grupy zawodowe: lekarzy, nauczycieli, architektów. Osobne rozdziały poświęcono artystom i ludziom pióra oraz społecznikom, przedsiębiorcom, księżom i ludziom związanym z turystyką i sportem. 
     Pierwsza część opisuje, używając określenia Ferdynanda Hoesicka, „legendowe postaci zakopiańskie”. Wśród nich Sabałę, księdza Stolarczyka, Chałubińskiego i Zamoyskiego. We wstępie Zbigniew Moździerz omawia syntetycznie powstanie i rozwój Zakopanego do połowy XX wieku.
     Każdy biogram opatrzony jest wykazem miejsc związanych z daną osobą, syntetyczną bibliografią oraz, poza kilkoma wyjątkami, fotograficznym portretem opisywanej osoby. Nie ma w tym przewodniku klasycznie przedstawionych tras zwiedzania. Można go wykorzystywać na rozmaite sposoby: wędrując szlakiem jednego z bohaterów, wybierając jedną z zakopiańskich rodzin lub podążając szlakiem lekarzy, czy artystów malarzy. Sposobów może być tyle, ilu czytelników. 
     Mam nadzieję, że nasza książka dopełnia dotychczasową literaturę przedmiotu. W 2014 roku Muzeum Tatrzańskie wydało przewodnik autorstwa Zbigniewa Moździerza Szlak stylu zakopiańskiego. Rok wcześniej Zbigniew Moździerz i Jerzy Roszkowski opublikowali Szlak Zamoyskiego. Jest też znakomity, od dawna nie wznawiany, Zakopane. Przewodnik historyczny Macieja Pinkwarta i Lidii Długołęckiej-Pinkwart. Przewodnikowo jest chyba Zakopane najlepiej i najdokładniej opisanym miastem w Polsce. Co nie znaczy, że nie istnieją wciąż przestrzenie słabo obecne w przewodnikowym piśmiennictwie i że nie ma już nic do roboty. Na razie nie wiadomo czy Muzeum Tatrzańskie zdecyduje się na kolejną część Szlaku znakomitych zakopiańczyków, poświęconą osobom urodzonym w XX wieku. Zresztą prawdopodobnie nie zmieściliby się wszyscy w jednym tomie…
     W tym opisywanym zamieszczono 122 biogramy i 133 zdjęcia. Książkę uzupełnia wybrana bibliografia, skorowidz opisanych osób i plan Zakopanego z zaznaczonymi obiektami na trasie z Nawsia do Kuźnic. Publikacja została wydana również w angielskiej wersji językowej. Projekt dofinansowano z funduszy miasta Zakopanego za pośrednictwem Zakopiańskiego Centrum Kultury. Przewodnik można kupić w oddziałach Muzeum Tatrzańskiego i w internecie na stronie: muzeumtatrzanskie.pl
     Na okładce zdjęcie autorstwa Stanisława Witkiewicza, dobrze znane i świetnie ilustrujące złożony charakter Zakopanego. Idą obok siebie Sabała, góral symbolizujący miejscową tradycję i kulturę oraz młody Staś Witkiewicz, urodzony w Warszawie, w przyszłości jeden z najwybitniejszych polskich artystów XX wieku, mieszkaniec Zakopanego, radykalnie kwestionujący podhalańską tradycję i wartości. Takie właśnie – złożone, niejednoznaczne, inspirujące i niezwykłe jest Zakopane, które próbowaliśmy przedstawić. 

Maciej Krupa, Zbigniew Moździerz, Szlak znakomitych zakopiańczyków. Przewodnik. Muzeum Tatrzańskie, Zakopane 2017, s. 148, cena 10,- zł. 
Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Krzysiek 2018-02-16 13:09:07
pani Krupa, książka jest od ponad pół roku na rynku wiec nie potrzeba robić jej takiej reklamy, zwłaszcza, ze nie jest twórcza. To, ze robi sobie Pan autopromocje to inna bajka, ale Pan z tego słynie :)
Maciej Krupa 2018-02-16 11:06:50
@Tomasz Pomurnik
Tak jest oczywiście biogram Stanisława Barabasza - strona 39. Tak - cena 10,- zł, taką cenę ustalił wydawca czyli Muzeum Tatrzańskie.
@Monika
Szanowna Pani, nasza książka nie jest zlepkiem innych książek, tylko tekstem oryginalnym. Oczywiście korzystamy z literatury, którą uczciwie wymieniamy w bibliografii. Oczywiście cytujemy w biogramach fragmenty innych tekstów, ale cytaty są zawsze wyróżnione wcięciem i kursywą i opatrzone odnośnikiem. Nie sposób napisać książki historycznej bez oparcia o rozmaitego typu źródła. Ale sugestia, że jest ona zlepkiem cudzych tekstów jest nieprawdziwa. To nasz własny tekst.
monika 2018-02-16 06:48:22
Szkoda, ze publikacja jest zlepkiem innych ksiażek a nie tekstem własnym
  • PRACA | dam
    Hot Chicken Bar w Rabce-Zdrój poszukuje osób do obsługi klienta, kierowców oraz barmanki.
    Tel.: 790388654
  • BIZNES
    Chochołowskie termy sp. z o.o zatrudnią osoby do pracy na stanowiska: barman, kelner, kucharz, pomoc kuchenna, cukiernik Zainteresowane osoby prosimy o przesłanie swoich aplikacji* (CV) z podaniem nazwy stanowiska w tytule maila na adres:rekrutacja@chocholowskietermy.pl lub dostarczenie do siedziby firmy. Skontaktujemy się z wybranymi osobami. * Nie zapominamy o zapisie: ?Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu rekrutacji zgodnie z art. 6 ust. 1 lit. a Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) .?
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    OPEL CORSA 1.2, bezwypadkowy, serwisowany, 41.000 km, 6-letni, szary, 1-właściciel, idealny -
    Tel.: 18 20 614 22.
  • PRACA | dam
    Instruktor Narciarstwa. Szkoła narciarska KaniówkaSKI prowadzi nabór. Lekcje odbywają się na terenie Ośrodka Narciarskiego Kaniówka oraz Kotelnica (wstęp poza kolejnością, bramkami instruktorskimi). Gwarantowane atrakcyjne wynagrodzenie.
    Tel.: 663878339
    E-mail: kontakt@szkolakaniowka.pl
    WWW: www.szkolakaniowka.pl
  • PRACA | szukam
    INFORMATYK SZUKA PRACY JAKO PROGRAMISTA, SERWISANT KOMPUTEROWY, ADMINISTRATOR SIECI KOMPUTEROWYCH. Umiejętność programowania w języku Java w stopniu zaawansowanym. Znajomość programów: Adobe Photoshop, Adobe Design, Corel, Excel, Word, PowerPoint, Access. Tel. 504 937 442
  • PRACA | dam
    Karczma Giewont w Bukowinie Tatrzańskiej zatrudni kucharza/kucharkę i pomoc kuchenną. Praca stała. tel 660087077
    Tel.: 664498283
  • PRACA | dam
    Hotel *** NAT w Bukowinie Tatrzańskiej zatrudni kucharza śniadaniowego/ kucharza zmianowego/ kelnerkę
    Tel.: 506093576
    E-mail: dyrektor.bukowina@nat.p
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    Sprzedam KROWY i MASZYNY ROLNICZE.
    Tel.: 698000998
  • PRACA | dam
    Firma MISINIEC zatrudni KIEROWCĘ kategoria C E
    Tel.: 602107107
    E-mail: holserwis-misiniec@wp.pl
  • PRACA | dam
    Zatrudnię konserwatora do hotelu
    Tel.: 182063362
  • PRACA | dam
    Spółka POLSKIE TATRY S.A zatrudni KUCHARZA/POMOC KUCHENNĄ do Zajazdu Górskiego Kuźnice. Tel. 1820 63730 lub 601 268 550. Szczegółowe informacje na stronie www.polskietatry.pl
  • PRACA | dam
    Spółka POLSKIE TATRY S.A zatrudni KELNERKĘ/KELNERA do Zespołu Pensjonatów "Dolina Białego". Tel. 1820 63730 lub 603 750 122. Szczegółowe informacje na stronie
    WWW: www.polskietatry.pl
  • PRACA | dam
    Przyjmiemy monterów instalacji sanitarnych do pracy w rejonie Podhala.
    Tel.: 505193217
  • PRACA | dam
    Z. R. GŁOWACCY ZATRUDNI PRACOWNIKÓW BUDOWLANYCH DO ROBÓT WYKOŃCZENIOWYCH W ZAKOPANEM. 608 813 506
  • USŁUGI | inne
    Strony www, Sklepy internetowe, Aplikacje mobilne
    Tel.: +48 790 269 328
  • PRACA | dam
    Willa SILENE w Bukowinie Tatrzańskiej zatrudni KELNERA lub KELNERKĘ. Praca stała lub tylko na weekendy.
    Tel.: 605229259
  • PRACA | dam
    POSZUKUJĘ POMOCY DO DWÓJKI STARSZYCH OSÓB - ZAKOPANE - WARUNKI DO UZGODNIENIA -
    Tel.: 506 214 798.
  • PRACA | dam
    Karczma pod Gontem w Zakopanem zatrudni PIZZERA, KELNERA/-KE I KIEROWCĘ, praca stała. 500 740 479, 506 099 671
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    Kupię OWCE z kolczykami.
    Tel.: 888613332
    E-mail: gilkazik@o2.pl
  • PRACA | dam
    Przyjmę budowlańców na budowę w Rabce i Zakopanym. Umowa o prace, wysokie zarobki.
    Tel.: 609075091
    E-mail: GB.ANDRZEJZAJAC@INTERIA.PL
    Inne: ANDRZEJ
  • PRACA | dam
    RATOWNIK WODNY- Aqua Park poszukiwany więcej informacji pod nr. tel.
    Tel.: 601406956
    Inne: Maciej
  • PRACA | dam
    Hotel Eco Tatry*** poszukuje pracowników na stanowisko Recepcjonistka / Recepcjonista, Kucharka/Kucharz, Portier. CV proszę przesyłać na adres: ksiegowosc@projinwest.pl, tel. 608088017
  • PRACA | dam
    Pomoc Kuchenna (zmywak, obierak)- Bukowina Tatrzańska. Praca stała co 2 dzień.
    Tel.: 510213878
  • NAUKA
    ZAOCZNE LICEUM DLA DOROSŁYCH W ZAKOPANEM, ul. Nowotarska 42. Tel. 182012410, 603890169,
    WWW: www.sei.edu.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Witam. Jestem zainteresowany kupnem działki budowlanej w pow tatrzańskim lub nowotarskim. Do kwoty 90 000 zł Kontakt mail
    E-mail: sllavack@gmail.com
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam WYSŁODKI BURACZANE.
    Tel.: 663535221
  • PRACA | dam
    KIEROWCA CE w ruchu międzynarodowym, dwutygodniowe kółka, wysokie wynagrodzenie od 6500zł
    Tel.: 667471998
    E-mail: tadziej@poczta.onet.pl
  • PRACA | dam
    Praca w Norwegii .Firma Norweska zatrudni; tynkarzy,również początkujących,stolarzy,dekarzy,malarzy,blacharzy budowlanych. Języki obce NIE wymagane-pracownicy z Podhala. Zarobki ; 10,000-15,000 zł./miesiąc. Zjazdy do kraju co 2-3 tygodnie. Zapewniamy mieszkanie. Tel;
    Tel.: 667 602 602
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
2018-09-26 13:45 Studenci już wracają do miasta 2018-09-26 12:31 Wybory w Zakopanem pół żartem, pół serio (WIDEO) 9 2018-09-26 11:47 Żywioł folkloru 2018-09-26 11:09 Namysłowski, górale i Krywań (GALERIA ZDJĘĆ) 2018-09-26 10:53 „Pan Tadeusz z M3” na Kasprowym Wierchu 2018-09-26 09:44 Bajkowy poranek w Tatrach (WIDEO, ZDJĘCIA) 2018-09-26 08:01 Zawody z uśmiechem i dobroczynnością 2018-09-25 22:20 Górale i jazzmani (WIDEO) 1 2018-09-25 20:14 Znowu kolizja na ul. Szaflarskiej 2018-09-25 19:08 Na Rysach śniegu po kolana (WIDEO) 2 2018-09-25 18:23 Przy ścieżce rowerowej będzie też postój dla dorożek 6 2018-09-25 16:22 Kobieta poszkodowana w pożarze domu w Dzianiszu 2018-09-25 16:14 Dwójka w zatoczce 2018-09-25 16:00 Grad zasypał Olczę 1 2018-09-25 15:59 Górale na piątkę w Jelenia Góra Trophy 2018-09-25 15:51 Małopolska Joy Ride - zakończenie sezonu rowerowego na Harendzie 2018-09-25 15:01 Kalatówki też pod śniegiem 2018-09-25 13:56 Ulica zastawiona samochodami 5 2018-09-25 12:34 Na Gubałówce też posypało 2 2018-09-25 12:23 Charytatywny koncert Pomoc na Szczytach (WIDEO) 2018-09-25 11:32 Awanturnik pod kluczem 1 2018-09-25 10:01 Nocny spacer młodego byczka 1 2018-09-25 09:57 Śnieg także w Zakopanem (ZDJĘCIA, WIDEO) 2018-09-25 09:05 Stłuczka na Szaflarskiej 2018-09-25 07:58 Świetny początek roku „Septymy” 2 2018-09-25 00:00 Farby Dulux Nobiles w sklepie Młotek 2018-09-24 21:02 Szczecińskie śniadanie na Rysach 11 2018-09-24 20:01 Koniec sezonu pod Giewontem. Zamknięte stragany 1 2018-09-24 19:16 Zaśnieżony Giewont odsłonił się na kilka minut 1 2018-09-24 18:16 29- latek kandydatem na burmistrza Szczawnicy 22 2018-09-24 17:09 Rockowa profilaktyka z przestrogą w tle 2018-09-24 15:32 Na razie grad, we wtorek śnieg? 1 2018-09-24 14:25 Strażnicy graniczni biegną "Wokół Niepodległej". Będą utrudnienia w ruchu 3 2018-09-24 14:03 Rudy piesek z czerwoną obrożą czeka na pana 2018-09-24 13:32 Prawie 4 promile alkoholu w organizmie a ten jedzie 1 2018-09-24 12:50 Podróże kształcą - podróże łączą 2018-09-24 12:33 Śnieg pada coraz niżej 2018-09-24 11:27 Groźne dachowanie w Ochotnicy Górnej 2018-09-24 11:17 Traktorzysta z promilem 2018-09-24 10:24 Dziecko uderzone zerwanymi linkami energetycznymi 1 2018-09-24 10:23 PSL idzie do miasta 2018-09-24 09:27 Na Łomnicy wiało 172 km na godz. Kilka interwencji strażaków pod Giewontem 2018-09-24 08:01 Wiersze dla poety 2018-09-23 22:25 W Zakopanem i Tatrach już mocno wieje. Prognozy mówią o 180 km na godz. 2 2018-09-23 20:18 Karaś powalczy z Dorulą 36 2018-09-23 20:04 Taka jazda tylko dla twardzieli 1 2018-09-23 19:22 Pierwszy dzień jesieni grzybiarze nie próżnują 2018-09-23 19:09 Uwaga na silny wiatr 2018-09-23 18:30 Polityka wkracza w szkolne progi? 16 2018-09-23 18:06 Dla niektórych wakacje właśnie się zaczęły 2
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2018-09-26 14:27 1. Jożin z Bażin też mażił, ale baby nie lał ! 2018-09-26 14:24 2. Prąd to ekologia ? To ile trzeba spalić węgla na 1 KW wiesz enapokaz. Bo co bo może u nas to ten prąd z elektrowni wodnych, słonecznych czy wiatrowych - bzdury kropla w morzu w naszej energetyce. Koń to czysta ekologia, a na nawozie końskim rosną najlepsze pieczarki. Ochroniarze i zieloni specjaliści od rozmnażania kornika po to, żebyśmy nie byli konkurencyjni dla Niemców w produkcji drewna użytkowego ktoś powinien im powiedzieć dość ! 2018-09-26 14:22 3. A jak się mnie pani pyta skąd się wzięli ci liderzy. To każdy przypadek należy analizować oddddzielnie i np. taki Puchatek wziął się z pustych ambicji nie popartych wiedzą, zdolnościami, intelektem. 2018-09-26 14:20 4. Figurant w teczce, kontra góral z Poronina, kontra solarium, kontra marzyciel - to wybieram tego piątego 2018-09-26 14:13 5. A jaki tu wybór geriatria (czyli wiek podeszły) czy młodość ? 2018-09-26 13:55 6. Marek Donatowicz to jedyny kandydad, który jest z Zakopanego i trzyma poziom 2018-09-26 13:54 7. Oczywiście mógłbym to szanownej Pani wytłumaczyć. Tyle tylko że merytoryczna dyskusja z Panią jest bezcelowe gdyż Pani bazuje na błędnych założeniach. A kandydaci na radnych nie są tacy jak lokalna społeczność tylko jak ich liderzy, którzy wykreowali te często bardzo marne komitety. 2018-09-26 13:38 8. Chyba zostaje tylko Darek, jaki jest taki jest, ale ma chyba mój głos 2018-09-26 13:37 9. Na PiS i PO nie głosuje, zostaje 2 kandydatów 2018-09-26 13:33 10. a czy ktoś pisze tu o jednostronnej winie społeczeństwa ??? może warto zastanowić się dlaczego w takim razie Ci kompetentni bardziej nie kandydują ? I co zrobić żeby tacy ludzie zaczęli zajmować się sprawami całej społeczności ? Zastanawiam się tylko dlaczego w innym gminach (miejscach) się udaje a tutaj nie ?? znasz odpowiedź?
2018-09-20 23:43 1. ciekawe ile z tych ludzi gór wyszło uczciwie "na piechtę" a na ile było to spotkanie "ludzi samochodów terenowych" w górach 2018-09-14 06:54 2. Ok. Jest popyt jest podaż. Dlaczego jesr zdziwienie. Normalka jak w każdym miejscu gdzie są turyści 2018-09-12 18:01 3. Zebztebie! Dobrze, że piszą o chińskiej tandecie, bo po pierwsze przez nią coraz mniej widać prawdziwą kulturę Podhala, do tego, to bardzo źle dla środowiska jeżeli aż stamtąd przychodzi to wszystko... Z całym tym krupówkowym syfem to miasto straciło swój niepowtarzalny klimat. 2018-09-10 15:34 4. A gdzie jest gwiazdor z pod K2?? 2018-09-06 13:09 5. Pyzdra, jedz lepiej dalej miodek z chin z pestycydami w ogromnych dawkach. Ja chcąc kupić miód jadę do pszczelarza na wieś położoną nieopodal zakopanego i mogę się smakować pysznym, zdrowym i naturalnym miodem z ekologicznego miejsca! Pozdrawiam! 2018-09-05 19:28 6. zawiodłam się na Zakopanem, same chińskie duperele, nic do kupienia typowo z Podhala, zadnych ręcznych wyrobów, nic nie kupiłam, 2018-09-01 13:06 7. Dodam, że miód kupiony pod Gubałówką z pasieki w Bukowinie T. nie dorównuje miodom z poza UE i Chin. Widać, że naród góralski jest wierzący i wszystko chrzci. 2018-08-31 11:38 8. Nie wszystko pochodzi z chin,wyroby drewniane,kapcie i wyroby skórzane pochodzą z Polski od lokalnych wytwórców! ! !Kule itp pochodzą z chin ale kupowane są od hurtownika który zamawia to w chinach i nie da się kupić innych...jest kilka sklepów które oferują hand made,folk & love itd. 2018-08-30 19:55 9. Owszem, jest sporo produktów ''Made in China'' ale jak zwykle rzetelności w sprawdzeniu co z danych zdjęć jest chino-pochodne brak. Może zamiast opisywać ile jest badziewia napiszecie ile jest regionalnych produktów, nawet w Zakopanem są ludzie którzy przykładają się do wykonywania różnego rodzaju pamiątek . No chyba że to idzie metodą ''antyreklama to zawsze jakaś tam reklama .... 2018-08-29 19:41 10. Ja widziałem figurkę świecącą w ciemności (fosforyzującą) Tyrannosaurus Rex stojącą na kawałku skały z napisem "Zakopane". Nie wiem czy była kupiona w Zakopanem ale zrobiło to mi dzień weselszym.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Pożegnania

FILMY TP

Bojcorka

Album TP