Reklama

2017-11-01 18:59:53

1 listopada

Tajemnicza mogiła

Reklama

Reklama

Przez lata myślał, że to mogiła partyzanta albo nauczyciela zamordowanego przez hitlerowców. Okazało się, że prawda jest zupełnie inna, a ostatnie chwile spoczywającego tam człowieka były przerażające.

Krzysztof Przybyła pracuje w nowotarskim nadleśnictwie od 25 lat. Bór zwany "Kombinackim" zna jak własną kieszeń. Jest jednak miejsce, które przez lata było dla niego zagadką. To grób na skraju lasu, niedaleko zakopianki, dziś vis a vis Castoramy.  

- Nie było widać tego grobu, bo był tu gęsty zagajnik. Ale była tabliczka świadcząca, że to miejsce martyrologii i nazwisko na kamiennej płycie "Władysław Patkowski" wraz z datą śmierci - 16 grudnia 1943 r. - opowiada leśnik. - Nie byłem nawet pewny, czy rzeczywiście jest tam czyjeś ciało. Pytałem różnych ludzi, czy wiedzą, kto tam leży. Jedni mówili, że to partyzant Ognia, inni, że został tam zastrzelony nauczyciel za tajne nauczanie w czasie okupacji - wspomina. Leśnik twierdzi, że w latach 80. mogiłą opiekowała się Szkoła Podstawowa nr 2 w Nowym Targu, choć zapewne ani nauczyciele, ani dzieci nie wiedziały, kto tam spoczywa. W latach 90. uczniowie tu już nie przychodzili. Krzysztof Przybyła sam wykarczował krzaki, wokół grobu posadził brzozy. Co roku przed Wszystkimi Świętymi zapalał znicz, choć nie miał pojęcia, kim był Władysław Patkowski i jak zginął. W rozwikłaniu zagadki pomogła leśnikowi dopiero Karolina Panz, która bada losy nowotarskich Żydów, a także artykuł Michała Maciaszka w nr 16 Almanachu Nowotarskiego (2012 r.)

Okazało się, że za przytartym na płycie nazwiskiem Władysława Patkowskim kryje się tak naprawdę Milke Reiner, Żyd z Krakowa.

Małżeństwo Mala i Milke Reinerowie ukrywali się w czasie wojny pod polskim nazwiskiem jako Aniela i Władysław Patkowscy. On był inżynierem, ona nauczycielką stosującą metodę korczakowską. W listopadzie 1943 r. wracali po pracy z Krakowa do Skawiny, gdzie wtedy mieszkali. W domu została ich 13-miesięczna córka Miriam. - W pociągu zatrzymał ich kierownik policji kryminalnej z Chabówki - Krzyżanowski. Był z Kripo, policji śledczej specjalizującej się w wyłapywaniu Żydów - opowiada Karolina Panz, która przy okazji badania losów nowotarskich Żydów dotarła w IPN-ie do materiałów dotyczących tej historii.

Policjanci zabrali Reinera do toalety w pociągu, żeby sprawdzić, czy jest obrzezany. Gdy okazało się, że jest Żydem zatrzymali go razem z żoną. Przewieźli do Zakopanego, do hotelu "Palace", gdzie znajdowała się wtedy siedziba gestapo. Male po 3 tygodniach została wypuszczona. Przekonała Niemców o swoim aryjskim pochodzeniu. Tak się umówili z mężem, że będą mówić, że jest Polką, która wyszła za mąż za Żyda. Milke Reiner na początku grudnia został przewieziony do więzienia w Nowym Targu, gdzie spędził kilka godzin. Jeden z volksdeutschów wyprowadził go na skraj miasta i oddał w jego kierunku kilka strzałów. Kazał Wiktorii Polak, starszej kobiecie mieszkającej w pobliżu, pilnować ciała. Sam poszedł szukać osób, które wykopią grób. Przyszedł z czwórką  mężczyzn, którzy pracowali w pobliskim tartaku. Po jego powrocie okazało się, że Żyd żyje nadal. Kolejne trzy kule pozbawiły go ostatecznie życia. Volksdeutsch kazał mężczyznom wykopać grób w pobliskim rowie, w błocie. Gdy okazało się, że dół jest za mały, kazał odrąbać nogi nieboszczykowi. Popychając kopniakami ciało, wrzucił je do grobu. Ponoć wracał konno w to miejsce jeszcze kilka dni i tratował grób.

Tragiczną prawdę żona Rainera odkryła, kiedy zaraz po wojnie w 1945 r. przyjechała na Podhale w poszukiwaniu męża. Zabrała ze sobą jego zdjęcie. O tym, że męża zabrano do Nowego Targu dowiedziała się od współwięźnia, który był z Milke Reinerem. W Nowym Targu dotarła do klucznika więzienia Stanisława Bibro, który powiedział jej o tym, że jej męża zastrzelił Henryk Kiss, volksdeutsch polskiego pochodzenia. Pracował na posterunku niemieckiej żandarmerii w Nowym Targu. Bibro zaprowadził także kobietę na miejsce, gdzie został zabity i pochowany. Kobieta, żeby się upewnić, że w rowie spoczywa jej mąż, dokonała ekshumacji. Małżonka rozpoznała po gumowcach, ubraniu, a także charakterystycznym uzębieniu. To jej życzeniem było, by ciało pozostało w Nowym Targu. Tym razem Milke Reiner został pochowany w trumnie. Jego grób został przesunięty o kilkaset metrów, na skraj lasu. Na mogile pojawiła się tablica, a na niej nazwisko Władysława Patkowskiego.

Dotarła także do kobiety, która pilnowała wtedy zwłok. Wiktoria Kudasik mieszkała w pobliskim domu, jej córka Rozalia była praczką na posterunku żandarmerii. Szybko dotarła także do mężczyzn, którzy kopali grób i byli świadkami zbrodni. 

Czasy powojenne nadal dla Żydów były niebezpieczne, dlatego Male Reiner podawała fałszywe dane. Pod takim nazwiskiem zgłosiła się także do Urzędu Bezpieczeństwa, by poinformować o zbrodni dokonanej na jej mężu. Rozpoczęło się śledztwo w tej sprawie. Kobieta dotarła do jednego z zakładów fotograficznych w Nowym Targu. Od właściciela dowiedziała się, że w czasie okupacji uwiecznił on wszystkich pracowników więzienia, jednak klisze przekazał do UB. Wśród sfotografowanych osób był także Henryk Kiss, Polak pochodzący z okolic Skierniewic.  Okazało się też, że kobieta, która pilnowała zwłok, rozpoznała go po wojnie na ulicy w Katowicach. Miał na sobie mundur Wojska Polskiego. On także ją poznał, na jej widok w popłochu wsiadł w samochód i odjechał. Niedługo potem zobaczyła go w Bytomiu córka Kudasikowej, Rozalia. 

Henryk Kiss został szybko zatrzymany. Sąd Najwyższy skazał go na karę śmierci. Amnestia uchroniła go przed egzekucją, ale nigdy już z więzienia nie wyszedł. Male Reiner dopiero podczas procesu w 1949 r. przyznała się do swojego pochodzenia żydowskiego. W 1950 r. wraz z odnalezioną córką Miriam wyjechała z Polski do Izraela. Córka tam już została, założyła rodzinę, dziś sama ma dwoje dzieci. Male Reiner przeniosła się do Kalifornii w USA. Zmarła w wieku 90 lat.

Grobem do dziś opiekuje się syn Rozalii. Takie było jej życzenie przed śmiercią. - Od jednego z nauczycieli, którzy tutaj jeżdżą na rowerze,  dowiedziałem się, że grobem opiekuje się syn praczki, a wnuk tej kobiety. Widział go tu przy grobie, ale nie zna jego nazwiska. Ja też wiedziałem, że ktoś tutaj się pojawia systematycznie - plewi, zapala znicze, ale nigdy nie spotkałem go przy grobie - mówi Krzysztof Przybyła. 

- Chciałbym go poznać, porozmawiać z nim. To niesamowita historia i to, że opiekuje się grobem obcego człowieka. Kogoś, kogo nigdy nie poznał - dodaje leśniczy.

Beata Zalot
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
rys 2017-11-02 18:06:21
mirus - tobie to sie juz przelewa od tego wtlaczania
wiktoria 2017-11-02 17:35:05
@lachu niejaki są niesamowite historie góralskich ktolickich grobów , tylko trzeba się chcieć i zapoznac z tą historią , i powiem aż ciarki przez ciało przechodzą
Lach 2017-11-02 13:09:15
Historia jaśnie komentującym nie za bardzo przypadła do gustu. Żeby to chociaż jeszcze był UB-ol albo PPR-owiec, to można by w poczuciu patriotycznego obowiązku splunąć na mogiłę. No a tu? Zwykły człowiek, ofiara morderstwa, pasowałoby mu znicz zapalić. No ale to żydek i to jeszcze pod polskim nazwiskiem się ukrywa, jako ten Szechter i Geremek, co nam telo krwi napsuli!
I ten zabójca, cholera go jasna, jakiś taki niewyraźny. Ani to Szkop, ani Banderowiec, ani Ruski. Powiedz, że Polak, to znowu bedo kłamać, że wszyscyśmy z Jedwabnego, w którym mało co się wydarzyło, a dużo naopowiadano - bzdur jakowychś i pomówień czarnych.
Nie, cholera, nie jest to dobry artykuł.
Pani red. Zalot, a mało to w okolicy góralskich katolickich grobów? Ciągle ino te żydy i żydy, może w końcu zrobio z tym porządek jakim dekretem, bo już się żyć nie do. I nie fce.
jalfiak 2017-11-02 12:38:44
A kto zna historię człowieka i grobu w Tomanowej Dolinie ? Kiedyś przypadkiem usłyszałem o tym będąc na Hali Ornak ale nic poza tym faktem, że jest...
rys 2017-11-02 11:20:40
@mirus - TAK OGOLNIE TO DOBRZE SIE CZUJESZ?
Towarzysz RP 2017-11-02 06:34:57
Na tabliczce powinno pisać prawdziwe, żydowskie nazwisko a nie jakieś zmyślone. Tego wymaga uczciwość wobec ludzi.
niegoralen 2017-11-01 22:03:28
Jak powszechnie wiadomo mundur, tak zwanego "ludowego wojska polskiego", to nie mundur "Wojska Polskiego".
ludowe wojsko polskie to wojsko sowieckie mówiące czasem po polsku. Natomiast kadra oficerska, a szczególnie dowództwo tego wojska, mówiło i pisalo tylko po rosyjsku.
niegoralen 2017-11-01 20:33:45
volksdeutsch to człowiek deklarujący narodowość niemiecką. wczesniej mógł mieć obywatelstwo polskie.
  • USŁUGI | budowlane
    Posadzki Maszynowe!
    Tel.: 573035958
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Do sprzedania atrakcyjny, funkcjonujący PENSJONAT w Kościelisku -
    Tel.: 607 506 428
  • POŻYCZKI
    WEŹ POŻYCZKĘ DLA DWOJGA -GOTÓWKA CZEKA WŁAŚNIE NA CIEBIE, -BEZ ZAŚWIADCZEŃ O PRACY, - ZGARNIJ NAWET 25 000 ZŁ. ZADZWOŃ DO DORADCY T-533 263 553.
  • POŻYCZKI
    BARDZO DUŻA GOTÓWKA DLA FIRM DLA FIRM !!! -BEZ ZAŚWIADCZEŃ - GOLD CENT FINANSE. T-18 542 40 56.
  • POŻYCZKI
    DARMOWE CHWILÓWKI - PROMOCJA TELEFON 694 567 002.
  • PRACA | dam
    Hotel "Foluszowy Potok" Zakopane, ul. Zamoyskiego 42 zatrudni: KUCHARZA/-KĘ I POMOC KUCHENNĄ. Praca stała, w systemie zmianowym. 660 41 00 46
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    MIESZKANIE - UDZIAŁ W BUDYNKU. ZAKOPANE, 250.000 zł. 607 506 428
  • PRACA | dam
    Poszukuje doswiadczonych osob do pracy na budowie w Niemczech z zakwaterowaniem. Okolice Frankurtu
    Tel.: 00491774439609
    E-mail: kapi22@icloud.com
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 2-POZIOMOWE, Zakopane Pardałówka, 68m2, c.1200zł + media, minimum rok. 608 697 065
  • PRACA | dam
    Sprzedawcę w serwisie samochodowym (obsługa klienta), możliwe douczenie, etat. Czarny Dunajec
    Tel.: 508314117
    E-mail: biuro@fudala.com.pl
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    HYUNDAI i20 benzyna 1,2 , r.p. 2010, przebieg 169 400 km, 3-drzwiowy, polski salon, wystawiam fakturę Vat. 605 564 270
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DOM JEDNORODZINNY W ZAKOPANEM. 605 564 270
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    LABRADORY szczenięta biszkoptowe, czekoladowe 793-490-210
  • PRACA | dam
    MANSTEL Bednarczyk, Słowik, Wiącek sp. j. 0 zatrudni pracownika na stanowisko: Asystent projektanta sieci elektroenergetycznych. Obowiązki: pozyskiwanie uzgodnień przebiegu sieci z właścicielami nieruchomości, uczestniczenie w wykonywaniu projektów techniczno-prawnych. Wymagania: wykształcenie min średnie techniczne, prawo jazdy kat. B. Oferujmy: zatrudnienie na umowęo pracę, samochód, telfon, laptop do celów służbowych.
    Tel.: 609728138
    E-mail: jacek.slowik@manstel.pl
    WWW: www.manstel.pl
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIMY, POMOC KUCHENNĄ, KUCHARKĘ. Tel. 608 088 017
  • PRACA | dam
    NIEMCY PRACA Niemiecka firma ALP BAU zatrudni od zaraz murarzy oraz cieśli szalunkowych. Niemiecka umowa, mieszkania oraz samochody firmowe, częste zjazdy do kraju.
    Tel.: 722240044
    E-mail: praca@conexio.pl
    WWW: www.conexio.pl
    GG: Opole
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    MAM DO WYNAJĘCIA HOSTEL W ZAKOPANEM CENTRUM PRZY KRUPÓWKACH możliwość 350 miejsc noclegowych, 50zł/osoba nocleg - lub szukam kierownika, wspólnika. 604 22 33 77
  • PRACA | dam
    ZAKOPANE PRACA! TYNKARZA-TYNKI TRADYCYJNE ZEWNĘTRZNE ELEWACJI BUDYNKÓW. Proponowana stawka 35zł/godz. 604 22 33 77
  • PRACA | dam
    Zlecę POKRYCIE BALKONU 10m2 blachą. Wynagrodzenie 5000zł. 604 22 33 77, 697 353 012
  • USŁUGI | budowlane
    KOMPLEKSOWE WYKOŃCZENIA WNĘTRZ, KAMIENIARKA. 606 292 966.
  • USŁUGI | budowlane
    Świadczymy usługi ziemne i przewozowe z wykorzystaniem -samochodu ciężarowego z HDS (wywrotka, max. udźwig 6 ton, wysięg 10 metrow)
    Tel.: 694601628
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - DLA MŁODYCH, AMBITNYCH, POCZĄTKUJĄCYCH! Firma Norweska zatrudni w Oslo, na warunkach norweskich, młodych początkujących (nawet od razu po szkole) pracowników do przyuczenia w zawodzie TYNKARZ, MONTER RUSZTOWAŃ. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca na stałe/całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 2-3 tygodnie. Zarobki od 13 do 23 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602
  • PRACA | dam
    Kucharka - Pomoc KUCHENNA - Zakopane
    Tel.: 600712721
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Apartament 90 m, 2 sypialnie, duży salon z jadalnią i otwartą kuchnią, podziemny garaż, okolice rondo Kuźnice, dostępny od zaraz, najem długoterminowy.
    Tel.: +48608450888
  • PRACA | dam
    Nowoczesna klinika stomatologiczna w centrum Zakopanego zatrudni, na dogodnych warunkach, osobę w charakterze asystentki stomatologicznej.
    Tel.: 530602603
    E-mail: stomatologia@przyrowni.eu
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI: POMOC KUCHENNĄ praca stała lub sezonowa z możliwością noclegu. 694 184 929, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    GOSPODA PODKOWA W ZAKOPANEM OSOBĘ NA ZMYWAK. Praca stała, sezonowa. 694 184 929, 18 20 64 305
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A. WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKA: KASJER, SPRZEDAWCA- KASJER I PRACOWNIK SKLEPU W ZAKOPANEM TEL. +48 22 205 33 10
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    KUPIĘ DZIAŁKI BUDOWLANE, DOMY, MIESZKANIA Zakopane i najbliższe okolice tel. 606 253 595.
2019-06-26 08:09 Dachowanie na drodze do Cichego 2019-06-26 08:01 Żłobek na papierze 2019-06-26 07:30 Kolizja autobusu na wjeździe do Zakopanego 2019-06-25 21:59 Remontu nie będzie - inwestor chce za dużo 2 2019-06-25 21:04 Śmigłowiec ewakuował turystę z okolic Krzyżnego 1 2019-06-25 20:50 Zmarł Tomasz Krzyżanowski, pracownik TPN, muzykant, twórca sztuki teatralnej 4 2019-06-25 20:30 Rynek w kwiatach 2 2019-06-25 19:36 Do przeglądu! Sprawdź swoje auto przed wakacjami 2019-06-25 19:32 Zaczęły się wakacje, trzy kubki na Gubałówce bez zmian (WIDEO) 9 2019-06-25 19:13 Jelonek spaceruje po Zakopanem (WIDEO) 1 2019-06-25 18:01 Bałwan się roztopił, sprawa w prokuraturze została 5 2019-06-25 17:51 Wenezuela - jak socjalizm zrujnował potentata naftowego Południowej Ameryki 3 2019-06-25 17:35 Za czym kolejka ta w czasie upału stoi? 2019-06-25 17:23 Gitarowy recital w nowotarskich „Jatkach” 2019-06-25 17:12 Studentki z Podhalanki symulują niemal perfekcyjnie 1 2019-06-25 17:00 Gwiazdy na filmowym planie na Gubałówce 6 2019-06-25 16:56 Północna część gminy ma szansę na gaz 6 2019-06-25 15:59 Nowy asfalt w Rynku 3 2019-06-25 14:59 Student z wyróżnieniem 1 2019-06-25 14:26 Korzenie i inspiracje Rząsy 2019-06-25 13:59 Jest miasto w Europie, które usuwa wszystkie reklamy 5 2019-06-25 12:58 Pierwszy krakowski satelita niebawem będzie krążyć wokół Ziemi 3 2019-06-25 12:41 Eliminacje Mistrzostw Polski w Neuroshima Hex! 2019-06-25 12:04 Najpiękniejsze lądowanie świata 2019-06-25 12:03 Cudowna pogoda i coraz cieplej (WIDEO) 2019-06-25 11:03 Zostawiła ubranie i zniknęła 5 2019-06-25 09:50 Bójka na Kasprowicza. Strażnicy miejscy i policjanci zatrzymali trzech mężczyzn 4 2019-06-25 09:34 Niebezpieczna brama weselna. W poprzek drogi rozciągnęli linkę 5 2019-06-25 09:17 Strażak ze żmiją 1 2019-06-25 08:29 Zmiany na trasie 6. i 7. etapu Tour de Pologne 3 2019-06-25 08:06 W parkowej altanie znów muzycznie 1 2019-06-25 07:00 Rżnięty złodziej 2019-06-24 22:25 Z przemytu na salony 2019-06-24 21:49 Historia jednego kasku (WIDEO) 2019-06-24 21:27 Śmieci na Równi Krupowej 6 2019-06-24 20:45 Polscy turyści zgubili szlak i przeszli na Słowację. Kobieta spadła po skałach 8 2019-06-24 19:58 Burmistrz z zaufaniem absolutoryjnie wychwalony 1 2019-06-24 19:47 Tęcza nad Zdrojem. Chcą zorganizować festiwal 7 2019-06-24 18:29 Niezawiniona tragedia 1 2019-06-24 18:06 Darmowe warsztaty dla hotelarzy 2019-06-24 17:30 Dziś dużo chmur, ale od wtorku cieplej i więcej słońca 2019-06-24 16:56 Epidemia "Odchodzę!" 2 2019-06-24 16:52 Pożar na Kozińcu (ZDJĘCIA, WIDEO) 4 2019-06-24 16:20 Powstaje scena przed koncertami na Równi Krupowej 4 2019-06-24 15:38 Letnie wędrówki z Tatrzańskim Parkiem Narodowym 2 2019-06-24 15:15 Zamknięty przejazd, remont się przedłuża 2 2019-06-24 13:56 Kręcą film. Przez Krupówki trudno się przecisnąć 6 2019-06-24 12:58 Rozpoczęła się budowa ronda. Na razie nie ma utrudnień 5 2019-06-24 12:31 Lider wiedzy i wartości 2019-06-24 11:58 Zero Waste po góralsku
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2019-06-26 08:05 1. Bałwana nie ma, kara niewiadomo czy bedzie, a tu jeszcze niektórzy odberaja godziny w urzedzie za lepienie balwana :) pewnie w tym czasie obmyślają już gdzie postawić nowego bałwana, bo w takie upały taki bałwan to by się przydał 2019-06-26 08:03 2. Czy tych oszukanych idiotów zmusza ktoś do nielegalnego hazardu? Jesteś głupkiem, to płać podatek od głupoty. 2019-06-26 08:02 3. Prawdziwy leśniczy robiłem w lesie w kuźnicach to trzeba było źerdzie wyciągać ręcznie a dzisiaj jak patrzę w tym samym miejscu wyciogajom tzw. L aż serce się kraje poco my tak robili ale pilnował żeby buki nieniszczyć . Miał wysprzotany Las a dziś bodej ka bodej !!! Spoczywaj i odpoczywaj. 2019-06-26 07:54 4. Informacja na temat sieci gazowej słabo była promowana , wiekszosc ludzi nie wiedziala o ankiecie . Widac nie kazdy sie interesuje....lepiej nadal palic smieci i narzekać na choroby ....Piekielnik to miejscowosc zacofanych i upartych orawcow 2019-06-26 07:48 5. Noo. Same gwiazdy panocku. Aż się przed oczami ciemno robi. 2019-06-26 07:44 6. "Ciężki sprzęt mógł uszkodzić zabytkowe fundamenty". Oryginalna logika w dowodzeniu szkody przez pana konserwatora. Gołąb pana iksińskiego przelatywał nad moją chałupą i mógł mi narobić na głowę. Ide do syndu. 2019-06-26 06:37 7. Aha, czyli to inwestor chce za dużo, a nie miasto by chciało ale nie ma pieniędzy... 2019-06-26 06:20 8. Lekkie przegięcie, czyj to syn, pasierb, wnuk? Ledwo zaczął studia i to jest osiągniecie? Gdzie reszta studentów? Widząc tylko jedno zdjęcie już wiem jak pierd... nie na temat i myśli ze ludzie go słuchają jeśli rozkłada ręce jak Merkel lub AH. 2019-06-26 03:05 9. Znowu sie chwali ? A co sie stalo zima kiedy nowo wybrany pan wojt kazal i pozbieral -po wsiach nalezacych do gminy Czarny Dunajec - swiatelka ozdabiajace ulice podczas Swiat Bozego Narodzenia i Nowego Roku ? Dlaczego to zrobil ? Wiem odpowie : Oszczednosc . Jest takie ''porzekadlo'' chytry dwa razy traci . A z tego co widze kwiaty sa wszedzie i nikt sie nie przechwala . To tak nie ladnie sie przechwalac - ze many kwiatki - ! Bodej ta kany . 2019-06-26 02:40 10. Jakie gwiazdy ??? Jak na razie ciemna noc . Do gwiazd to im jeszcze bardzoo daleko .
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

FILMY TP

Pożegnania

Bojcorka