Reklama

2017-12-22 15:57:06

Słowacja

Górale ruscy i pienińscy znów razem

Reklama

Reklama
Reklama

W kinie Tatra w Starej Lubovni odbyła się premiera filmu "Muzyka bez granic" - autorstwa dr Justyny Cząstki-Kłapyty.

Reklama

Premiera filmu połączona została z promocją płyty zawierającej nie tylko ten film, ale także nagrania 64 pieśni, które stanowią podsumowanie badawczych działań dokumentujących zbliżone warianty pieśniowe obu społeczności góralskich – ruskiej i pienińskiej po obu stronach granicy państwowej Małych Pienin. 


Dokument filmowy stanowi zarówno dopełnienie tych nagrań pieśniowych, jak i podsumowanie całego projektu „Muzyka bez granic”, którego głównym organizatorem jest Fundacja "Dobra Wola", a współorganizatorami po stronie polskiej – Miejski Ośrodek Kultury w Szczawnicy, Szałas Groń na Palenicy, a po słowackiej stronie - Lubovnianskie Osvetove Stredisko.

Projekt badawczy realizowany był przez cały rok 2017, oprócz aspektów etnomuzycznych miał, jako główny swój cel, ukazać i ożywić zapomniane dawne więzi górali pienińskich z tzw. Zahorianami - czyli Rusinami-Rusnakami zamieszkującymi Pieniny po obydwu stronach granicy. Z polskiej strony to tereny po dawnej "Rusi Szlachtowskiej" a więc rusińskie wsie Szlachtowa, Jaworki, Czarna i Biała Woda - których mieszkańców wysiedlono w ramach niesławnej "Akcji Wisła". Po słowackiej stronie to rusińskie wsie Litmanova, Velki Lipnik i Kamienka. W projekcie uczestniczyli również polscy górale pienińscy, którzy kultywują syntezę dawnej i dzisiejszej kultury tego regionu.

Analiza porównawcza zgromadzonych źródeł pieśniowych prowadzona była z perspektywy emicznej, czyli opartej na subiektywnych odczuciach nosicieli pieśniowej tradycji. - Przy identyfikowaniu odtwarzanych z nagrań wątków pieśniowych mieli oni za zadanie kierować się w pierwszej kolejności kryteriami muzycznymi, a dopiero w drugiej kolejności treściowymi, co nie należy w ludowej percepcji muzycznej do zadań najprostszych – mówi dr Justyna Cząstka-Kłapyta, która dokonała analizy zgromadzonego materiału źródłowego liczącego łącznie 211 nagrań pieśniowych, z których 113 zostało powtórnie nagranych w Sovart studio nagrań w Szczawnicy (przy MOK), a 63 ukazały się na płycie. 

Najwięcej zbieżności melodycznych i treściowych wykazał repertuar pieśni biesiadnych. Zbliżona pod względem melodycznym okazała się także grupa repertuaru wykonywanego na wolnym powietrzu. Zarówno górale pienińscy, jak i ruscy z Velkego Lipnika i Kamionki oraz byłej Rusi Szlachtowskiej określają tę kategorię pieśni nutami/ntami polanowymi albo nazywają je špivanky/śpiewki polanowe. Niezwykłą wartość jego nagrań podkreśla fakt, że stanowią jedyną zachowaną spuściznę muzyczną Rusinów Szlachtowskich, którzy jak cały etnos ruski miał ogromny wpływ na kształtowanie kultury muzycznej wielu regionów Karpat. 

Porównanie swojskiego repertuaru pieśniowego górali pienińskich z repertuarem słowackich sąsiadów i z zapamiętanymi z okresu przed II wojną światową pieśniami 93 letniego mieszkańca Jaworek – Bazylego Hnadkowicza pozwoliło wydobyć na światło dzienne dawno niewykonywane przez górali po obu stronach granicy melodie (pieśni) i udowodnić, jak wiele związków łączyło te dwie grupy etniczne. Nagrania wraz z filmem mają budzić refleksję nad fenomenem kształtowania muzycznych tradycji obszarów pogranicza kulturowego, które są wyjątkowe, jak polsko-słowacki region Pienin. Nie można zrozumieć kultury muzycznej polskiej części regionu pienińskiego bez wyjścia poza jego granice kulturowe, językowe, narodowościowe i wyznaniowe. W końcu udało nam się spojrzeć na ten znaczący dla dzisiejszego kształtu kultury muzycznej górali pienińskich wycinek regionu Pienin z perspektywy jakby całości, niezależnej od podziałów państwowych i wyznaniowych – mówi autorka projektu.

Film jest dostępny w Internecie na profilu facebookowym „Muzyki bez granic” oraz na kanale YouTube. W imprezie zorganizowanej na Słowacji przez Lubowlańskie Osvetowe Stredisko oraz Stowarzyszenie Młodzi Rusini wzięli udział: Justyna i Piotr Kłapytowie, reżyser filmów dokumentalnych Krzysztof Krzyżanowski, Alina Doboszewska z Fundacji Dobra Wola, Anna Łoś z Radia Kraków, Piotr Gąsienica - były dyrektor MOK-u w Szczawnicy, redaktorka miesięcznika "Z doliny Grajcarka" Alina Lelito z mężem Piotrem, który nagrywał płytę związaną z projektem, etnograf Piotr Krzywda, uczestnicy projektu Jan Kubik i Marian Jarosz, Andrzej Dziedzina Wiwer z żoną Marią, Janina Gawlik, Halina Stopka, Irena Stopa, Agnieszka Stopka, Helena Łazarczak, Anna Węglarz oraz reprezentantki społeczności jaworskiej i Stowarzyszenia na Rzecz Promocji i Rozwoju Jaworek - Stanisława Mazurek, Halina Gąsienica i Zofia Ikoniak - żona śp. Filipa, Rusnaka z Jaworek.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • USŁUGI | inne
    50zł za założenie najlepszej lokaty 3,5%
    WWW: www.kasazakonto.eu
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    SUZUKI GRAND VITARA II 2005 stan bardzo dobry, Zakopane
    Tel.: 604112080
  • PRACA | dam
    Do stróżowania/dozoru zatrudnię. Zakopane
    Tel.: 510417782
  • PRACA | dam
    Spółka POLSKIE TATRY S.A zatrudni KUCHARZA do Hotelu "Tatry" na Polanie Zgorzelisko z możliwością zakwaterowania. Tel. 18 20 637 30 lub 506 129 438.
  • PRACA | dam
    INSTYTUT SZKOLENIA zaprasza na kursy: - OPERATORA KOPARKI I KOPARKO-ŁADOWARKI, kontakt 781 600 400 lub mail: instytutszkolen.podhale@gmail.com
  • PRACA | dam
    KIEROWCA CE w ruchu międzynarodowym, dwutygodniowe kółka, wysokie wynagrodzenie od 6500zł
    Tel.: 667471998
    E-mail: tadziej@poczta.onet.pl
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    Sprzedam czarną krowę
    Tel.: 694763102
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    TOYOTA AVENSIS r.p.2005, 2.0D
    Tel.: 602139613
    E-mail: wacsmo@gmail.com
  • MOTORYZACJA | kupno
    SKUP Samochodów Każda Marka
    Tel.: 512-700-770
  • PRACA | dam
    PENSJONAT W KOŚCIELISKU zatrudni na stałe, z możliwością zamieszkania POKOJÓWKI. 608 806 408
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    WYNAJMĘ BUDY-STOISKA POD HANDEL W CENTRUM BIAŁKI, dobra lokalizacja, dobre ceny. 608 806 408
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA LOKAL 110mkw W CENTRUM NOWEGO TARGU ul. Krzywa, z odbiorami, pod KAWIARNIĘ, ZAKŁAD FRYZJERSKI, BIURO. 608 806 408
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy w sklepie spożywczym EURO na UL.ZAMOYSKIEGO 1. Praca zmianowa na stanowisku sprzedawca.Mile widziane doświadczenie.
    Tel.: 501366626
    E-mail: darczar1@o2.pl
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    LAND ROVER DISCOVERY 3, r.p.2008, przebieg 400 000 km, serwisowany, I właściciel, cena 35000 zł. 602 378 614
  • PRACA | dam
    Nowy Targ zatrudnię KUCHARZA-POMOC KUCHENNĄ. 794 380 578.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam Willę w centrum Zakopanego z przeznaczeniem na pokoje gościnne.
    Tel.: 515247140
  • PRACA | dam
    RECEPCJONISTA/KA - HOTEL W BUKOWINIE TATRZAŃSKIEJ poszukuje osobę na ww. stanowisko, praca zmianowa, umowa o pracę
    Tel.: 507645428
    E-mail: ks.morskieoko@nat.pl
  • PRACA | dam
    Praca na budowie - docieplenia, wykończenia. Zakopane i okolice.
    Tel.: 500160574
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A. WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKO SPRZEDAWCA - KASJER W ZAKOPANEM I NOWYM TARGU. TEL. 668 333 831.
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A. WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKO SPRZEDAWCA - KASJER W ZAKOPANEM I NOWYM TARGU. TEL. 668 333 831.
  • PRACA | dam
    Praca w Norwegii .Firma Norweska zatrudni; tynkarzy,również początkujących,stolarzy,dekarzy,malarzy,blacharzy budowlanych. Języki obce NIE wymagane-pracownicy z Podhala. Zarobki ; 10,000-15,000 zł./miesiąc. Zjazdy do kraju co 2-3 tygodnie. Zapewniamy mieszkanie. Tel;
    Tel.: 667 602 602
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
2018-07-23 08:00 Na Bachledzkim Wierchu pojawił się znak zakaz ruchu 2018-07-22 20:26 Ulica zamieniła się w rwący strumień (WIDEO) 2 2018-07-22 20:07 Obok czy za sobą - Spisz ekstremalnie 2018-07-22 19:04 Podtopienia także w Piekielniku 2018-07-22 19:00 Oblężenie beczkowozów 2018-07-22 18:53 Deszcz ciągle pada. Kolejne interwencje strażaków 2018-07-22 18:22 Taternik ranny pod Mnichem 2018-07-22 18:06 Taki warkocz tylko w Poroninie 2018-07-22 17:10 Lipnica Mała pod wodą (WIDEO) 2 2018-07-22 16:16 Oberwanie chmury także nad powiatem tatrzańskim (ZDJĘCIA, WIDEO) 3 2018-07-22 16:06 Andrzej Bargiel zjechał z K2! 8 2018-07-22 15:23 Woda znów zalewa domy 2018-07-22 15:02 Wielkie grzybobranie 1 2018-07-22 14:19 Jeźdźcy na lotnisku 2018-07-22 13:43 Śmiertelne dachowanie 14 2018-07-22 13:40 Odpustowe kramy przy muzeum 2018-07-22 13:30 Spustoszenia po wielkiej wodzie 2 2018-07-22 12:25 Dunajec jak Żółta Rzeka 4 2018-07-22 11:07 Zakorkowane 2 2018-07-22 10:36 Stare Dobre Małżeństwo w Zakopanem. Mamy zaproszenia 1 2018-07-22 10:00 Stanisława Celińska na literackim szlaku 2018-07-22 09:52 Festiwalowe urodziny Muzyki na Szczytach 2018-07-22 09:47 Dni Muzyki Karola Szymanowskiego po raz 41 2018-07-22 09:07 Poroniańskie Lato w pełni 2018-07-22 09:01 Nokaut Polaków w Wiśle! 2018-07-22 08:49 Gwiazdozbiór Hej Fest 2018-07-21 21:00 Mistrzowski udój 2018-07-21 20:04 Prawdziwkowe szaleństwo czas zacząć 3 2018-07-21 19:05 Polak Węgier dwa bratanki 4 2018-07-21 19:01 Pociąg - najlepsze rozwiązanie 6 2018-07-21 17:46 Akcja ratunkowa na Dunajcu 5 2018-07-21 17:30 Śmieciowy krajobraz po wielkiej wodzie 5 2018-07-21 16:32 Mieli pod górę 2018-07-21 15:34 Kwietniki blokują parkujących 8 2018-07-21 14:30 Charytatywne mienia wyprzedawanie 4 2018-07-21 13:58 Morskie Oko oblężone 5 2018-07-21 13:35 Mistrzowskie parkowanie 2 2018-07-21 12:52 Woda nabroiła 1 2018-07-21 12:30 Kolejna ekstremalnie trudna akcja GOPR 1 2018-07-21 11:27 Kociczka MILUSIA szuka dobrego domu 2018-07-21 10:34 Biały Dunajec bez wody pitnej 2 2018-07-21 10:25 Parking z dzikimi zasadami u wylotu Doliny Kościeliskiej 15 2018-07-21 08:50 Wykształcona kosmetolog 8 2018-07-21 08:31 Piękne Tatry 2018-07-21 07:51 GOPR ratuje w Karakorum 1 2018-07-20 22:29 Przystań po przejściu wielkiej wody 3 2018-07-20 20:28 Flisacy zawiesili spływ Dunajcem 1 2018-07-20 19:05 Deweloperzy atakują granice Tatrzańskiego Parku Narodowego (WIDEO) 14 2018-07-20 18:58 Atak na pięć szczytów 2018-07-20 18:25 Alkoholu w mieście nie zabraknie 1
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2018-07-23 07:53 1. A może z innej beczki. Parlament RP debatuje o tym jak się pozbyć ze stołków kilku sędziów czy uniemożliwić prywatnym mediom krytykowania Rządu. A nasze Ministerstwo Ochrony Środowiska ma dane o gigantycznie wzrastającym od dwóch lat imporcie śmieci i nie znalazło czasu aby się tym zająć? Natomiast polska mafia śmieciowa zarabia na imporcie z Wielkiej Brytanii. Ja myślałem, że PiS zlikwidował już wszelkiego rodzaju mafie. Co robi w tej sprawie nasza posłanka od ochrony środowiska. 2018-07-23 00:03 2. najlepiej pływać jak wody nie ma - to fakt - społeczeństwo niewieścieje i niebawem chodzenie po deszczu bez parasola będzie nieodpowiedzialnym - ekstremalnym wybrykiem, opisywanym w mediach. 2018-07-22 22:21 3. Dalej piszcie gdzie stoją, gdzie badają trzeźwość, gdzie jest czarne BMW a będzie takich więcej!!! 2018-07-22 22:12 4. Ile trzeba mieć HUF, żeby spokojnie jechać na 4 dni do Budapesztu? Bo 500 PLN, to około 37657 HUF. 2018-07-22 22:11 5. ale jaja , ktoś zrobił drogę i nie przewidział że będzie padał deszcz! zapomniał o rowach melioracyjnych. 2018-07-22 21:38 6. Piękne Powodzenie Polaka - gratulacje. 2018-07-22 20:53 7. Stare kozaki i to jest grzybobranie??? 2018-07-22 20:43 8. @ceperka - no i jak tam w Białce Tatrzańskiej? Dotarła do was propaganda? 2018-07-22 19:14 9. Jeszcze dwa lata temu pracował tam taki starszy pan, i nie było żadnych problemów. Od zeszłego sezonu zrobił się jakiś cyrk. Zresztą przy Kościeliskiej od paru lat w ogóle jest jakaś dziwna sytuacja z parkingami, a naganiacze prawie przed auto wyskakują. Chcecie mieć klientów to przede wszystkim wywieście widoczne z drogi cenniki. 2018-07-22 19:00 10. Franciszek, gdyby ktoś nie laził za grzybami to byś sobie nie kupil a nawet zeby kupić to musisz podejsc.
2018-07-15 11:25 1. PODGORICA to -CZARNOGÓRA - MONTENEGRO 2018-07-14 23:40 2. Mnie dziwi jedna rzecz. Dlaczego przy wylotach z głównych tras wycieczkowych np dolina Kościeliska lub przy zejściu do Kuźnic nie ma żadnych śmietnikow??? Brak takich prostych rozwiązań jest dziwny. Co tatrzański park nie może w ramach biletów postawić smietnikow? A potem się dziwią że leży na ulicy...co ludzie do domu mają nosić? 2018-07-08 07:15 3. Podgorica jest stolicą Czarnogóry . Takie małe sprostowanie 2018-06-29 22:57 4. Naszczescie widać po tych fotach ze coraz mniej ludzi jest naiwnych i sprzątają Tatry za tych darmo zjadow z tpn na lesniczowkacz siedzi po paru chłopa cały dzień i biora za to gruba kasę bo wszystko wziete do rezerwatow scislych tak ze ludzie nie maja tam wstepu hodowla kornika i drzewo marniejace za miliony złotych do tego jeszcze biorą gruba kasę za bilety to nie mają za co wynająć ludzi do sprzątania? 2018-06-28 15:27 5. Dobrze, że jest tak dużo zdjęć bo jeszcze ktoś mógłby odnieść wrażenie że były tysiące albo miliony zatroskanych obywateli prl. 2018-06-20 14:26 6. Z całym szacunkiem dla mistrza: Józef Piłsudski, Ryszard Kaczorowski, Władysław hr. Zamoyski, Kazimierz Przerwa Tetmajer, Władysław Orkan, Kornel Makuszyński, Ignacy Mościcki, Stanisław Witkiewicz i ... Kamil. Wszystko w porządku panowie radni? 2018-06-19 12:00 7. Czy ci zaKODowani to wiedzą co to jest faszyzm? Jak na zjazd całej małopolski, Oświęcimia, Raciborza itd. to po jednym delegacie z miasta chyba przypadło, patrząc po frekwencji. 2018-06-18 12:01 8. Tryzub widze jest na każdej demonstracji. O co im kaman??? 2018-06-18 10:07 9. Jak to miło, że panowie z antyislamu, też poparli tę akcję. 2018-06-13 23:24 10. ciekawostka ze ta firma dalej istnieje tu jest link do strony producenta jednej z tych starych maszyn .. http://www.cramer.eu/pl/strona-glowna.html
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

FILMY TP

Bojcorka

Album TP

Pożegnania