Reklama

2018-02-15 17:58:21

Reklama

Blog

SZLAKIEM ZNAKOMITYCH ZAKOPIAŃCZYKÓW

Reklama

Pod koniec ubiegłego roku nakładem Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem ukazał się nowy przewodnik. „Szlak znakomitych zakopiańczyków” autorstwa Zbigniewa Moździerza i wyżej podpisanego. To propozycja dla osób zainteresowanych dziejami naszego miasta. Historię miejsca można opisywać na rozmaite sposoby: chronologicznie, topograficznie, biograficznie. Wybraliśmy ten ostatni trop, aby opowiedzieć dawniejsze dzieje wioski pod Giewontem przez pryzmat zamieszkujących tu osób. Tych, które odegrały w historii Zakopanego, a czasem Polski, ważną, godną uwiecznienia rolę. Tak powstała ta książeczka.

     Książeczka, bo format jest poręczny, kieszonkowy (A-6), a publikacja niezbyt obszerna – liczy 148 stron. Żeby zmieścić na takiej przestrzeni rozsądną liczbę biogramów i zdjęć trzeba było dokonać wyboru. Postanowiliśmy ograniczyć się do osób mieszkających w Zakopanem, które urodziły się w XIX stuleciu. Ważnym kryterium było zamieszkiwanie w Zakopanem przez dłuższy okres czasu. Wielu z naszych bohaterów nie urodziło się tutaj, ale kiedyś tu przyjechali i postanowili zostać, osiąść, zapuścić tu swoje korzenie.
     Jedni ze względów estetyczno-sentymentalnych, inni z konieczności. Jedni, jak dr Tytus Chałubiński, przyjeżdżali do Zakopanego od lat zanim zdecydowali się tu zamieszkać. Inni, jak August Zamoyski czy Mariusz Zaruski, spędzili tu zaledwie kilka, zazwyczaj bardzo intensywnych lat. Jeszcze inni, jak Wojciech Brzega, urodzili się w Zakopanem i spędzili tu większość swojego życia.
     Znaczną grupę stanowili chorzy, którzy szukali w górach zdrowia. Zakopane wcześnie stało się ważnym ośrodkiem leczenia gruźlicy, a wielu jego rezydentów, zamieszkało tu z powodu tej śmiertelnej dawniej choroby, by wymienić z tego grona tylko Stanisława Witkiewicza, Władysława Matlakowskiego, Karola Szymanowskiego czy Maksymiliana Marię Kolbego. 
     Kryterium wyboru była więc data urodzenia, ale z racji długowieczności niektórych z naszych bohaterów, w opisach sięgamy często głęboko w wiek XX. Książka jest podzielona na rozdziały obejmujące rozmaite grupy zawodowe: lekarzy, nauczycieli, architektów. Osobne rozdziały poświęcono artystom i ludziom pióra oraz społecznikom, przedsiębiorcom, księżom i ludziom związanym z turystyką i sportem. 
     Pierwsza część opisuje, używając określenia Ferdynanda Hoesicka, „legendowe postaci zakopiańskie”. Wśród nich Sabałę, księdza Stolarczyka, Chałubińskiego i Zamoyskiego. We wstępie Zbigniew Moździerz omawia syntetycznie powstanie i rozwój Zakopanego do połowy XX wieku.
     Każdy biogram opatrzony jest wykazem miejsc związanych z daną osobą, syntetyczną bibliografią oraz, poza kilkoma wyjątkami, fotograficznym portretem opisywanej osoby. Nie ma w tym przewodniku klasycznie przedstawionych tras zwiedzania. Można go wykorzystywać na rozmaite sposoby: wędrując szlakiem jednego z bohaterów, wybierając jedną z zakopiańskich rodzin lub podążając szlakiem lekarzy, czy artystów malarzy. Sposobów może być tyle, ilu czytelników. 
     Mam nadzieję, że nasza książka dopełnia dotychczasową literaturę przedmiotu. W 2014 roku Muzeum Tatrzańskie wydało przewodnik autorstwa Zbigniewa Moździerza Szlak stylu zakopiańskiego. Rok wcześniej Zbigniew Moździerz i Jerzy Roszkowski opublikowali Szlak Zamoyskiego. Jest też znakomity, od dawna nie wznawiany, Zakopane. Przewodnik historyczny Macieja Pinkwarta i Lidii Długołęckiej-Pinkwart. Przewodnikowo jest chyba Zakopane najlepiej i najdokładniej opisanym miastem w Polsce. Co nie znaczy, że nie istnieją wciąż przestrzenie słabo obecne w przewodnikowym piśmiennictwie i że nie ma już nic do roboty. Na razie nie wiadomo czy Muzeum Tatrzańskie zdecyduje się na kolejną część Szlaku znakomitych zakopiańczyków, poświęconą osobom urodzonym w XX wieku. Zresztą prawdopodobnie nie zmieściliby się wszyscy w jednym tomie…
     W tym opisywanym zamieszczono 122 biogramy i 133 zdjęcia. Książkę uzupełnia wybrana bibliografia, skorowidz opisanych osób i plan Zakopanego z zaznaczonymi obiektami na trasie z Nawsia do Kuźnic. Publikacja została wydana również w angielskiej wersji językowej. Projekt dofinansowano z funduszy miasta Zakopanego za pośrednictwem Zakopiańskiego Centrum Kultury. Przewodnik można kupić w oddziałach Muzeum Tatrzańskiego i w internecie na stronie: muzeumtatrzanskie.pl
     Na okładce zdjęcie autorstwa Stanisława Witkiewicza, dobrze znane i świetnie ilustrujące złożony charakter Zakopanego. Idą obok siebie Sabała, góral symbolizujący miejscową tradycję i kulturę oraz młody Staś Witkiewicz, urodzony w Warszawie, w przyszłości jeden z najwybitniejszych polskich artystów XX wieku, mieszkaniec Zakopanego, radykalnie kwestionujący podhalańską tradycję i wartości. Takie właśnie – złożone, niejednoznaczne, inspirujące i niezwykłe jest Zakopane, które próbowaliśmy przedstawić. 

Maciej Krupa, Zbigniew Moździerz, Szlak znakomitych zakopiańczyków. Przewodnik. Muzeum Tatrzańskie, Zakopane 2017, s. 148, cena 10,- zł. 
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Krzysiek 2018-02-16 13:09:07
pani Krupa, książka jest od ponad pół roku na rynku wiec nie potrzeba robić jej takiej reklamy, zwłaszcza, ze nie jest twórcza. To, ze robi sobie Pan autopromocje to inna bajka, ale Pan z tego słynie :)
Maciej Krupa 2018-02-16 11:06:50
@Tomasz Pomurnik
Tak jest oczywiście biogram Stanisława Barabasza - strona 39. Tak - cena 10,- zł, taką cenę ustalił wydawca czyli Muzeum Tatrzańskie.
@Monika
Szanowna Pani, nasza książka nie jest zlepkiem innych książek, tylko tekstem oryginalnym. Oczywiście korzystamy z literatury, którą uczciwie wymieniamy w bibliografii. Oczywiście cytujemy w biogramach fragmenty innych tekstów, ale cytaty są zawsze wyróżnione wcięciem i kursywą i opatrzone odnośnikiem. Nie sposób napisać książki historycznej bez oparcia o rozmaitego typu źródła. Ale sugestia, że jest ona zlepkiem cudzych tekstów jest nieprawdziwa. To nasz własny tekst.
monika 2018-02-16 06:48:22
Szkoda, ze publikacja jest zlepkiem innych ksiażek a nie tekstem własnym
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Szukam do wynajecia lokalu w Zakopanym na Krupówkach od 40m do 150 m2 wejscie prosto z ulicy, parter .Ogolnopolska firma z branzy spozywczej. Wynajem na długi okres
    Tel.: 660797241
    E-mail: marekg@b12.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Kupie działke budowlana w Zakopanym i Białce Tatrzańskiej
    Tel.: 660797241
    E-mail: marekg@b12.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    POSZUKUJĘ MAŁEGO MIESZKANIA LUB DOMKU NA PODHALU, chętnie w rozliczeniu opieka nad domem lub prace ogrodowe.
    Tel.: 501 714 728.
  • USŁUGI | budowlane
    Kompleksowe remonty budowlane, flizowanie malowanie, adaptacja poddaszy
    Tel.: 690254318
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    PŁYTY drogowe betonowe. Sprzedaż / wynajem.
    Tel.: 605061314
  • SPRZEDAŻ | różne
    ZIEMIA ogrodowa przesiewana, sprzedaż/transport.
    Tel.: 605061314
  • MOTORYZACJA | inne
    Delikatny płyn antybakteryjny do mycia dłoni wzbogacony o ekstrakt z aloesu i witaminy A,E i F Skutecznie czyści dłonie bez użycia wody .Bardzo wydajny szybko się wchłania i nie pozostawia lepkiej warstwy.Niska cena przy większej ilości możliwość negocjacji Cen Zapraszam do zakupu
    Tel.: 605992477
    E-mail: luczkowskitrans@gmail.com
  • USŁUGI | inne
    PROFESJONALNA WYCINKA - PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH. 691317098
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - BUDOWLAŃCY. Firma Norweska zatrudni w Oslo, TYNKARZY, STOLARZY, MALARZY, MONTERÓW RUSZTOWAŃ, BLACHARZY ORAZ MŁODYCH DO PRZYUCZENIA W ZAWODZIE - TYNKARZ. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 1-3 tygodni. Zarobki od 15 do 25 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602
  • KUPNO
    Kupię GÓRALSKI KREDENS I INNE MEBLE ZROBIONE Z DREWNA LIMBY - 601 39 34 06
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DZIAŁKI - 3 HA - koło Białki Tatrzańskiej. 18 28 564 54.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko kelnera/kelnerki do restauracji w Zakopanem 512351742
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko pomocy kuchennej do restauracji w Zakopanem 512351742
  • PRACA | dam
    Szukamy pracownika na stanowisko kucharza do restauracji w Zakopanem 512351742
  • PRACA | dam
    STUDIO PAZNOKCI W NOWYM TARGU zatrudni na etat -
    Tel.: 696 01 22 00
  • PRACA | dam
    PENSJONAT 10-POKOJOWY W PORONINIE ZATRUDNI z zakwaterowaniem (sprzątanie, przygotowanie śniadań), tel. 691888444
2020-04-10 13:00 Ocalić od zapomnienia 2020-04-10 12:44 Rękawiczki wyszły 2020-04-10 12:01 Bójka w centrum Zakopanego. Jeden z mężczyzn uderza pałką (ZDJĘCIA) 3 2020-04-10 12:00 Triduum Paschalne on-line. Dziś transmisja o godz. 18 2020-04-10 12:00 Uwaga, konkurs! Coś lekkiego do poczytania 2020-04-10 11:15 Nie pozwolili na wywiezienie z Polski środków ochrony osobistej 2020-04-10 10:32 Kolejki także przed cukierniami 3 2020-04-10 10:28 Kolejne dwie osoby wyzdrowiały w Małopolsce. Mniej nowych przypadków 1 2020-04-10 09:45 Proboszcz ukarany grzywną. Odprawił mszę dla 60 osób 9 2020-04-10 08:59 Podatki i śmierć. Listonosze muszą dostarczyć kilka tysięcy wezwań podatkowych 13 2020-04-10 08:01 Dziesiąta rocznica katastrofy smoleńskiej 2020-04-10 00:00 Druga część tarczy antykryzysowej dla firm. Pobierz ściągawkę przygotowaną przez AUDITPLUS 2020-04-09 21:00 Wielkanocna Kosołecka w czasie pandemii 2020-04-09 20:15 Żmija na kwarantannie 1 2020-04-09 19:30 Dramat handlowców - nowotarski jarmark zupełnie pusty 1 2020-04-09 19:00 Dziś zakopiańscy policjanci zawrócili 10 aut z turystami (WIDEO) 17 2020-04-09 18:00 Wójt z apelem do mieszkańców 2 2020-04-09 17:26 Zapraszamy do wspólnego przeżywania Triduum Paschalnego. Trwa transmisja. (WIDEO) 2020-04-09 17:15 Mali dziennikarze piszą 2020-04-09 16:30 Hodowcy piszą do ministra 5 2020-04-09 16:28 Najpiękniejszy przystanek świata (WIDEO) 1 2020-04-09 15:45 Wanta to miejsce kwarantanny, nie izolacji 3 2020-04-09 15:25 Wirtualny konkurs palm 2020-04-09 15:00 Darmowe maseczki dla mieszkańców 4 2020-04-09 14:26 Na Litwince w Czarnej Górze przeglądamy nowy numer Tygodnika (WIDEEO) 2020-04-09 14:23 Z koronawirusa robią pisanki 1 2020-04-09 14:15 Drukowanie masek ochronnych nabiera tempa 1 2020-04-09 13:45 Od przyszłego czwartku obowiązek zasłaniania twarzy. My namawiamy do tego od dziś 8 2020-04-09 13:30 Duże wsparcie dla Kuchni Brata Alberta. Potrzebujący mogą odbierać produkty 2020-04-09 13:15 Zgubiłam klucze - pomóżcie 3 2020-04-09 12:15 OrgaNova kwarantanna 2020-04-09 11:55 Uwaga - wszyscy nosimy maseczki, nawet na zewnątrz! 17 2020-04-09 11:30 Apteka za żelazną kurtyną 3 2020-04-09 10:45 Dziś szczyt przedświątecznych zakupów? Kolejka przed Lidlem w Zakopanem 4 2020-04-09 10:00 Pozdrowienia znad Rzeki Perłowej dla Podhala i Zakopanego (WIDEO) 2020-04-09 09:16 Porzucony autobus w Zakopanem 6 2020-04-09 08:30 Nie wypalaj traw 4 2020-04-09 07:00 Świąteczne wydanie Tygodnika Podhalańskiego 2020-04-08 21:59 Apel o pomoc dla Kuchni Brata Alberta w Zakopanem (WIDEO) 7 2020-04-08 21:38 Rabczański szpital apeluje o wsparcie 4 2020-04-08 20:53 Policjanci kontrolują auta wjeżdżające do powiatu tatrzańskiego (WIDEO) 10 2020-04-08 19:47 Pięknie udekorowała ogród w Zakopanem 5 2020-04-08 19:02 Przedświąteczne kolejki przed sklepami 6 2020-04-08 18:42 18 nowych zakażeń w Małopolsce. Bez nowych przypadków na Podhalu 3 2020-04-08 18:35 Kurs: Pieniny (WIDEO) 2020-04-08 18:30 Pusty targ pod Gubałówką. Każdy zamknięty stragan to przynajmniej jedno miejsce pracy (ZDJĘCIA) 2 2020-04-08 18:02 Cmentarze również pod nadzorem policji! (WIDEO) 10 2020-04-08 17:32 Nie pij, działaj w grupie 1 2020-04-08 17:02 Dziś nasz autobus wyruszy wyjątkowo o godz. 19! 2020-04-08 16:42 Śmierć podczas prac leśnych
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2020-04-10 12:53 1. policja musi przecież biegać po lesie oraz ścigać przestępców na rowerach....... 2020-04-10 12:50 2. A co szkodzi zaparkować radiowóz przy Granicie? 2020-04-10 12:42 3. @realista. Czy ty wiesz ilu Niewinnym ludziom na świecie od powstania do dnia dzisiejszego upuścił krwi Kościół Pana Jezusa? Czy ty wiesz ile Niewinnych ludzi zginęło by wypełniło się "posłannictwo" papieża Polaka? 2020-04-10 12:40 4. A Policja w tym czasie kontroluje samotnych rowerzystów np. na Zoniówce. 2020-04-10 12:30 5. Ktoś wprowadził bezsensowne zakazy wydłubane z nosa . Terroryzuje się ludzi nierzetelnymi informacjami . Sparalizowany kraj , bilionowe straty w myśl grypki i 5000 chorych z których umarły tylko osoby chore na współistniejące choroby .. Bezmózgi sanepid szykanuje ludzi . Są tacy, którzy temu przyklaskują ,ciesząc z bezprawnej krzywdy wyrządzanej sąsiadowi . Z takim stanem serca wchodzą w Święta Katolickie Komunizm to ustrój bohatersko zwalczający trudności ,które sam stwarza . Na normalną grypę zapada rocznie miliard ludzi ,umiera 650 000 . Koncerny medyczne postanowiły dodatkowo zarobić , banksterzy wprowdzić karty zamiast gotówki , NWO zniewolić ludzi , Gates zaszczepić śmiertelnymi szczepionkami . Małomyśląca gawiedź pozwoli wmówić sobie wszystko Tresura lemingów się udała, naród boi własnego cenia . Zamiast poszukać rzetelnej informacji łyka bełkot z tv i mass mediów . Tymczasem śmiertelność mniejsza niż przy sezonowej grypie ,przebieg i wyleczalność dobra Media i rządzący światem mają dla was tresurę . Wkrótce łykniecie nową szczepionkę i podatki i brak wolności której i tak wam nie potrzeba 2020-04-10 12:23 6. Wyzdrowiały z najdroższej dotychczasowej grypy . Sparalizowany kraj , bilionowe straty w myśl grypki i 5000 chorych z których umarły tylko osoby chore na współistniejące choroby . Komunizm to ustrój bohatersko zwalczający trudności ,które sam stwarza . Na normalną grypę zapada rocznie miliard ludzi ,umiera 650 000 . Koncerny medyczne postanowiły dodatkowo zarobić , banksterzy wprowdzić karty zamiast gotówki , NWO zniewolić ludzi , Gates zaszczepić smiertelnymi szczepionkami . Małomyśląca gawiedź pozwoli wmówić sobie wszystko Tresura lemingów się udała, naród boi własnego cenia . Zamiast poszukać rzetelnej informacji łyka bełkot z tv i mass mediów . Tymczasem śmiertelność mniejsza niż przy sezonowej grypie ,przebieg i wyleczalność dobra Media i rządzący światem mają dla was tresurę . Wkrótce łykniecie nową szczepionkę i podatki i brak wolności której i tak wam nie potrzeba 2020-04-10 12:20 7. W każdym mieście i na wsi w Polsce decyzje podatkowe urzędy dostarczają do końca lutego. 15 marca mija pierwsza rata kwartalna zapłaty. Teraz mamy już kwiecień. Kto odpowiada za ten bałagan? Cywilizowane miasta zatrudniają gonców do roznoszenia korespondencji. Wychodzi to dużo taniej. Ale nie w Zakopanem. Szczególnie teraz wymagane jest myślenie. 2020-04-10 12:07 8. Do siekiera motyka.... wesołych świąt dla Ciebie i dużo dużo rozumu na nadchodzące święta bo tego brakuje ci najbardziej... 2020-04-10 12:05 9. W Skrzypnem też nałożono mandat na księdza, niech Sromowce nie są takie osamotnione :) 2020-04-10 12:05 10. A tak z innej beczki. Pewno im kasy brakło. Bo kredyty trzeba spłacać. Na co poszły te miliony. Czyżby gmina traciła płynność finansową. A premier ciągle obiecuje nowe ulgi. Tylko kretyni pomyślcie o tym, że większość tych podatków przychodzi do starszych osób, które przelewu przez internet nie zrobią. A kasa w urzędzie zamknięta. No i zakaz przemieszczania. Zapłacenie podatku nie jest konieczne życiowo.
2020-04-09 00:31 1. do - i love pazdury - Inni moga brac tylko przyklad z tak zadbanej i czystej bacowki. A oscypki i wedzony bundz smakuja wybornie. Tylko od nasej Baby Bacy nie boimy sie kupowac. 2020-03-29 23:21 2. Tego co teraz przeżywamy, Witkacy nie był w stanie nawet w swoich wizjach sobie wyobrazić. 2020-03-22 11:49 3. Takie pustki to były w 1981r zaraz po ogłoszeniu stanu wojennego 2020-03-21 18:06 4. I tak do świąt, istna bryndza dla straganiarzy i właścicieli kwater... A może i przez święta wszyscy będą siedzieć na 4 literach lub jajkach niepoświęconych w chałupach. Co wtedy? Nie wytrzymamy ? A może do wyborów? Może nie przetrwamy pandemii, wszystko możliwe. Przyroda zrobi z nami porządek. Kto to przewidzi. Cieszmy się jeszcze życiem . Dobrze , że 2 mld poszło na TVP, to i świętowanie w Kościołach nam TVP zastąpi. Internet zakupy, na tace przestaniecie dawać... I na co będziecie narzekać? Tylko na tego małego koronawirusa. A ja olewam jego i chodzę na działkę. Rewela, roboty w kit, powietrze, wiosna się budzi, sama radość. I Wam to samo radzę. 2020-03-20 15:30 5. Myślę, że sporo osób może teraz zapragnąć te puste Krupówki zobaczyć. 2020-03-19 18:27 6. Straganiarze widać niewzruszeni 2020-03-18 22:45 7. tylko i wyłącznie to nas może uratować...siedzieć w domu 2020-03-17 13:27 8. Kpina. Ale w końcu całą tą chińszczyznę na tych kramikach trzeba opchnąć... Szkoda gadać. 2020-03-15 17:33 9. Bardzo dobrze że ludzie siedzą w domu. 2020-03-15 12:07 10. Te śmierdzące sery powinno się zutylizować bo inaczej zamrożą i póżniej sprzedadzą....Podejrzewam że już były odmrażane !!! Jak można to kupować?!?!
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Bojcorka

FILMY TP

Pożegnania

Album TP