Reklama

2018-11-11 13:27:40

Rabka-Zdrój

Marszałek jadał u Wenca

Reklama

Reklama

Przyszli legioniści Piłsudskiego organizowali w Rabce swe „Kursy instruktorskie”. W Zdroju bywał też sam marszałek, widywano go w knajpie u Wenca...

Franciszek Wenc był zdolnym kucharzem. Ożenił się w Rabce, u Stolarczyków. Jeszcze po koniec dziewiętnastego stulecia odkupił od krakowianina Budkiewicza restaurację „Pod Matką Boską”. Właściciel, szukając oszczędności przeniósł restaurację do rodzinnego domu, w sąsiedztwo stacji kolejowej. Rodowa siedziba Wenców, specjalnie na tę okazję została wyposażona w werandę. W tym samym - mniej więcej - czasie (na początku drugiej dekady dwudziestego stulecia) w Rabce pełną parą szło szkolenie przyszłych legionistów Piłsudskiego. U Wenców strzelcy się stołowali a nierzadko też suto popijali. Córki właściciela lokalu miały wśród wojaków wielu adoratorów. Pamiątką owych afektów, była bogata korespondencja, którą Wencówne wymieniały z legionistami. Sporo listów i kart pocztowych zachowało się w rodzinnych zbiorach do dzisiaj. „Pani Loli na pamiątkę pobytu nieznośnych legionistów w Rabce ofiaruje Władek Wolski” – Skreślił jeden z piłsudczyków na odwrocie pocztówki opatrzonej datą 9 lutego 1915 roku. 

O tym, jak w Rabce powstawały Polskie Drużyny Strzeleckie wspominał w „Gazecie Podhalańskiej” z września 1938 roku Piotr Hrabyk. Do zorganizowania w uzdrowisku PDS został zobowiązany, jak się okazuje, Jerzy Czoponowski, wówczas akademik UJ a zarazem delegat Okręgowej Drużyny Strzeleckiej. Czoponowski przyjechał do Rabki w 1913 i w niedzielę, dokładnie 12 października w domu Józefa Klempki zwołał „poufne zebranie młodzieży rabczańskiej”. Przedstawiony przez niego pomysł powołania drużyny strzeleckiej został ponoć przyjęty oklaskami. Chęć przystąpienia do zgrupowania zadeklarowało kilkudziesięciu młodzieńców. Powołano też władze drużyny. Jej komendantem został Stanisław Stampfl, wówczas zarządca dóbr dr Kazimierza Kadena. Pierwsze ćwiczenia drużyny odbyły się w willi „Wisła”. – „Ćwiczono chętnie i ochoczo” – relacjonował Hrabyk. – „Najpierw w ubraniach cywilnych, a później w czapkach drużyniackich, kupionych ze składek członkowskich. Dopiero z początkiem 1914 r. mieli drużyniacy kompletne mundury, składające się z pasa, spodni, czarnych sztylp. Mundury zakupione na raty, spłacalne po 4 korony miesięcznie, w firmie Steinera Henryka w Rabce. Broń kupowano ze składek i z dochodów 2 imprez, które organizowali z nakładem dużej pracy i wysiłków komendant Stampfl i referent oświatowy Łysek Mieczysław. Broń ćwiczebną stanowiły krótkie karabinki, zwane „Kropaczkami” z trójkątnymi  długimi bagnetami. Kupiono też kilka „Wendli” nieprzydatnych do strzelania, a wyłącznie do ćwiczeń, gdyż były przedziurawione za wybuchową komorą. Mieli też nasi strzelcy cielęce tornistry austriackie, ładownice, plecaki, sznury do czyszczenia karabinów i kociołki. Miśkowiec, żołnierz austriacki dostarczył strzelcom rabczańskim Manlichera, systemu 9 mm – 95. Miała drużyna własną sygnałówkę i 6 trąbek  do marszów sygnałowych” – donosiła „Gazeta Podhalańska”. Hrabyk przypomniał też o kilku „marszach demonstracyjnych”, które w 1914 roku „odbyła rabczańska drużyna”. Strzelcy maszerowali na Słone, pod Grzebień i do Chabówki. Najokazalszy „marsz” odbył się trzeciego maja 1914 roku. Niemal równie huczny był przemarsz na odpust do kościółka św. Krzyża na Piątkowej Górze, czy wreszcie - marsz na „ćwiczenia z ostrym strzelaniem” na Obidowej. 

Wiedzę o rabczańskich Polskich Drużynach Strzeleckich próbował usystematyzować Adam Jaworski, rabczanin i historyk. W literaturze i archiwaliach odnalazł wzmianki na temat czterech zorganizowanych w uzdrowisku „Kursach instruktorskich” (od grudnia 1912 roku, do stycznia 1914). Wśród prowadzących je wykładowców byli między innymi: Michał Rola Żymierski (który już po drugiej wojnie Światowej, pod rządami komunistów dorobił się szlifów marszałkowskich), Mieczysław Norwid-Neugebauer (późniejszy generał). W kursach brał udział również (późniejszy komendant Armii Krajowej), generał Stefan Grot Rowecki, który do Rabki przedzierał się przez „zieloną granicę” z terenu zaboru rosyjskiego i tutaj miał ponoć zdobywać pierwsze szlify podoficerskie. Jaworskiemu udało się również potwierdzić pobyt w uzdrowisku samego marszałka Józefa Piłsudskiego. Najpewniej odwiedził on Rabkę dwukrotnie. Datę jednej z tych wizyt udało się odtworzyć dokładnie. 13 – 14 sierpnia 1913 roku, Piłsudski zatrzymał się w uzdrowisku przy okazji przemarszu drużyn strzeleckich (który odbył  się w ramach ćwiczeń polowych). 

Także z relacji nieżyjącego już Kazimierza Romańskiego, wnuka słynnego rabczańskiego restauratora  wynikało, że w restauracji Wenców bywały znane osobistości. Michał Rola Żymierski, miał odwiedzać wyszynk dwukrotnie, sam marszałek Józef Piłsudski też bywał w lokalu. Z wczesnych lat szkolnych Kazimierzowi Romańskiemu zapadła w pamięci atmosfera swoistego kultu, jakim otaczano osobę marszałka przed wojną. Przywiązanie narodu do Piłsudskiego dawało się szczególnie odczuć przy okazji obchodów Święta Niepodległości. Główne uroczystości rozpoczynały się już po zmroku. 

- Chodziliśmy z specjalnie przygotowanymi lampionami. Głównym punktem programu był zawsze capstrzyk, po którym dostojnicy wygłaszali bardzo poważne przemówienia. To była połowa lat trzydziestych, miałem wówczas może z czternaście lat – wspominał w Rozmowie z Tygodnikiem Podhalańskim pan Kazimierz. – Pamiętam też, że z tymi latarniami maszerowaliśmy pod „Jagiellonkę”, gdzie mieszkał jeden z legionistów. Żołnierze Piłsudskiego cieszyli się wówczas nadzwyczajnym poważaniem. 

Z czasów nauki w szkole powszechnej Romański zapamiętał jeszcze jeden epizod związany z marszałkiem. Pod koniec lat dwudziestych Piłsudski, dla poratowania zdrowia, wyjechał na Maderę. Każdy uczeń został zobowiązany, by wystosować do niego kartkę z pozdrowieniami. 

mk

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • PRACA | dam
    DO GABINETU KOSMETYCZNEGO w Zakopanem szukam STYLISTKI PAZNOKCI, KOSMETYCZKI EWENTUALNIE PANI, KTÓREJ PASJĄ JEST STYLIZACJA PAZNOKCI, z możliwością przyuczenia w zawodzie kosmetyczki. Praca od poniedziałku do piątku. Warunki do uzgodnienia. Tel. 600801308
  • PRACA | dam
    Praca w Niemczech dla ogólnobudowlańców od zaraz. 12-15 euro na godzinę
    Tel.: 535294557
    E-mail: nagranicy@poczta.fm
  • PRACA | dam
    Przyjmę pomocnika do zakładu garbarskiego, dobre wynagrodzenie ubezpieczenie.
    Tel.: 888267329
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI: POMOC KUCHENNĄ praca stała lub sezonowa z możliwością noclegu. 601 533 566, 18 20 64 305
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    DACIA DUSTER 1.5 dCi / 110 / 4x4, pierwsza rejestracja 26.11.2012, 103.850 km, poj. 1461ccm, moc 81 kW / 110KM, c.25 500zł. 601 207 659
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Nowy dom zamiast mieszkanie w Zaskalu 150 m2, nie przepłacaj za mieszkanie. 660797241, marekg@b12.pl
    Tel.: 660797241
    E-mail: marekg@b12.pl
  • PRACA | dam
    Firma Skicontrol H.Martinczak.s.k.a. (BiałkaTatrzańska) zatrudni DORADCĘ KLIENTA. Oferujemy: stałe zatrudnienie w oparciu o umowę o pracę. Poszukujemy: osoby z doświadczeniem w bezpośrednim kontakcie z klientem i/lub znajomością rozwiązań IT, znajomością języka angielskiego oraz prawem jazdy kat.B. Główne obowiązki: opieka nad klientem, doradztwo, promowanie firmy. Aplikacje prosimy przesyłać na adres praca@skicontrol.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Dom do zamieszkania od razu w Banskiej Wyżnej -sprzedam
    Tel.: 660797241
    E-mail: marekg@b12.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Piękny nowy dom góralski z bali na super widokowej działce Czarna Góra sprzedam
    Tel.: 660797241
    E-mail: marekg@b12.pl
  • POŻYCZKI
    SUPER OFERTA KREDYT GOTÓWKOWY-KONSOLIDACYJNY MOŻLIWOŚĆ NAJNIŻSZEJ RATY NA RYNKU FINANSOWYM. ZADZWOŃ DO DORADCY . T-500 072 678.
  • POŻYCZKI
    GOLD CENT FINANSE NOWE SUPER PROPOZYCJE POŻYCZKOWE TYLKO DOWÓD OSOBISTY !!! T-18 542 40 56.
  • PRACA | dam
    KĄPIELISKO GEOTERMALNE SZYMOSZKOWA przyjmie na sezon letni OSOBY DO PRACY W PUNKTACH GASTRONOMICZNYCH. Kontakt 693 319 707
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DZIAŁKA ZA STRUGIEM -
    Tel.: 532 107 701
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Do sprzedania atrakcyjny, funkcjonujący PENSJONAT w Kościelisku -
    Tel.: 607 506 428
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    MIESZKANIE - UDZIAŁ W BUDYNKU. ZAKOPANE, 250.000 zł. 607 506 428
  • PRACA | dam
    KARCZMA W ZAKOPANEM ZATRUDNI: BARMANA/-KĘ, KELNERA/-KĘ z doświadczeniem. Dobre wynagrodzenie, umowa o pracę.
    Tel.: 880 563 097
  • PRACA | dam
    SPRZEDAWCĘ DO SKLEPU SPOŻYWCZEGO, z doświadczeniem - Kuźnice -
    Tel.: 880 563 097
  • PRACA | szukam
    INFORMATYK SZUKA PRACY JAKO PROGRAMISTA, SERWISANT KOMPUTEROWY, ADMINISTRATOR SIECI KOMPUTEROWYCH. Umiejętność programowania w języku Java w stopniu zaawansowanym. Znajomość programów: Adobe Photoshop, Adobe Design, Corel, Excel, Word, PowerPoint, Access. Tel. 506 188 980
  • PRACA | dam
    Przyjmę pracownika do zakładu kuśnierskiego znającego się na pracy
    Tel.: 888267329
  • PRACA | dam
    Sklep Multibrandowy MONT BRAND(z markami Guess, Tommy Hilfiger, Calvin Klein) w Galerii Handlowej Krupówki 40 , poszukuje Panią na STANOWISKO SPRZEDAWCY . Wymagania; komunikatywność, wysoka kultura osobista, zaangażowanie, zainteresowanie modą. Wysokie wynagrodzenie, prowizja od sprzedaży, praca na pełen etat. Telefon;
    Tel.: 660-719-519,
    E-mail: budzuu@wp.pl
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIMY, POMOC KUCHENNĄ, KUCHARKĘ. Tel. 608 088 017
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
  • USŁUGI | budowlane
    Usługi budowlane Domy szkieletowe wykończenia i remonty (glazura, gładzie, malowania, pracę wykończeniowe stolarskie) brygada 8 osobowa.
    Tel.: 572312171
    WWW: Sierockie 21b,
    GG: Biały Dunajec
    Inne: Dawid
  • PRACA | dam
    FIRMA JERONIMO MARTINS POLSKA S.A. WŁAŚCICIEL SKLEPÓW BIEDRONKA, POSZUKUJE OSÓB NA STANOWISKA: KASJER, SPRZEDAWCA- KASJER I PRACOWNIK SKLEPU W ZAKOPANEM TEL. +48 22 205 33 10
  • PRACA | dam
    Pomoc domowa - sprzątanie, pranie, prasowanie, ogród - w soboty godz. 8 - 16. Bór k. Szaflar.
    Tel.: 608570500
  • PRACA | dam
    Z. R. GŁOWACCY ZATRUDNI PRACOWNIKÓW BUDOWLANYCH DO ROBÓT WYKOŃCZENIOWYCH W ZAKOPANEM. 608 813 506
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    AUDI A4 ALLROAD QUATTRO benzyna 2.0 tsi 211 KM full opcja 137 tys. srebrny 51.900 do negocjacji 608232654
  • SPRZEDAŻ | maszyny, narzędzia
    WITRYNA CHŁODNICZA na ciasta, serki regionalne, stal nierdzewna 1300x700x1300 stan bdb 1990 zł Szczawnica 608 232 654
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ SPRZEDAWCĘ MĘŻCZYZNĘ DO SKLEPU Z FARBAMI. Pełny etat, warunki zatrudnienia do ustalenia. Czarny Dunajec. 601 464 273.
  • PRACA | dam
    STOLARZA - PRACA STAŁA, ZAKOPANE. 691 090 770
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI: POMOC KELNERSKĄ na 4-miesięczny kontrakt (czerwiec-wrzesień), 15 000zł netto. 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI: KELNERKĘ, praca stała z możliwością noclegu. 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI: POMOC KELNERSKĄ weekendy, święta, wakacje (z możliwością noclegu). 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    Zatrudnię bądź przyuczę pracownika na stanowisko piekarz. Doświadczenie w branży piekarskiej nie jest wymagane. Miejsce pracy Raba Wyżna
    Tel.: 604815957
    E-mail: marcin.talaga@gmail.com
  • PRACA | dam
    Zatrudnię KUCHARKĘ i POMOC DO PENSJONATU. 669 493 772
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    KUPIĘ DZIAŁKI BUDOWLANE, DOMY, MIESZKANIA Zakopane i najbliższe okolice tel. 606 253 595.
  • USŁUGI | budowlane
    USŁUGI SAMOCHODEM CIĘŻAROWYM z HDS (wywrotka, max. udźwig 6 ton, wysięg 10 metrow), Roboty ziemnie
    Tel.: 694601628
  • PRACA | dam
    KASJER/KASJERKA - praca w sklepie spożywczym w Bukowinie Tatrzańskiej
    Tel.: 609820250
    E-mail: as.stasik@op.pl
  • PRACA | dam
    BIURO RACHUNKOWE w Poroninie zatrudni KSIĘGOWEGO, tel. 607863893
  • PRACA | dam
    PENSJONAT 10-POKOJOWY ZATRUDNI z zakwaterowaniem (sprzątanie, przygotowanie śniadań), tel.691888444
2019-05-26 16:39 109. Salon Poezji w nowotarskim Ratuszu z małżeństwem Cyrwusów (zdjęcia) 2019-05-26 16:31 Nie ma pociągów, ale będzie remont 2019-05-26 15:31 MOK jak marzenie - przynajmniej jeśli chodzi o koszty 2019-05-26 15:28 Kto widział zaginionego szczeniaka? 1 2019-05-26 14:23 Jest ufna, łagodna i samotna - kto zaopiekuje się suczką? 2019-05-26 13:56 Wyborcza frekwencja w mieście powyżej średniej krajowej 2019-05-26 13:29 Płochliwe życie jaszczurki 1 2019-05-26 12:44 Pod Giewontem głosuje dużo turystów 2019-05-26 12:09 Bo głosowanie może zmienić świat 2 2019-05-26 11:29 105. lat temu na Hali Gąsienicowej odprawiono pierwszą mszę świętą 2019-05-26 11:04 Beskidzkie Camino czyli 50 km do Ludźmierza 2019-05-26 10:26 Prymicje na zakopiance (WIDEO) 2 2019-05-26 09:54 Wyborcza machina powoli się rozkręca 2019-05-26 08:29 Cubana Cup na parkiecie 2019-05-26 07:00 Rozpoczęły się wybory do Parlamentu Europejskiego. Jak głosujemy? 2019-05-25 22:29 Ameryka głosuje w Domu Podhalan 4 2019-05-25 22:01 Pociągiem do Popradu 6 2019-05-25 21:38 Portret jest jak wiersz 2019-05-25 21:00 Murek przy mostku zakochanych w niezbyt dobrym stanie 5 2019-05-25 20:51 Sytuacja na Dunajcu powoli się stabilizuje 2019-05-25 20:01 Dworcowe przystanki jak należy 2019-05-25 17:50 Rondo niczym hala bezkresna (WIDEO) 2 2019-05-25 17:23 Zakopiańscy oldboje zwyciężyli 2019-05-25 17:19 W mieście owiec przybędzie 2 2019-05-25 17:15 Na Głodówce zepsuł się autobus 2019-05-25 16:24 Do przerwy 1:1 w zmaganiach bratanków (WIDEO) 2019-05-25 15:49 Polska - Węgry. Mecz na szczycie właśnie się rozpoczyna (WIDEO) 2019-05-25 15:00 Droga na Rusińskim Wierchu w opłakanym stanie 10 2019-05-25 14:56 Uwaga turyści zrzut wody z zapory utrudni turystykę na Dunajcu 1 2019-05-25 14:09 Miasto słońcem oddycha 2019-05-25 13:57 Podhale żegna Andrzeja Haniaczyka. 1 2019-05-25 13:25 W nowotarskich „Jatkach” - o papieskiej pielgrzymce 2019-05-25 13:04 Śmieciowe góry 2 2019-05-25 13:01 Opóźnienia w budowie obwodnicy 1 2019-05-25 11:59 Auto zawisło na barierach (aktualizacja) 3 2019-05-25 10:40 Przebłysk lata na Krupówkach 2019-05-25 09:31 Zaglądamy na Kasprowy Wierch (WIDEO) 2019-05-25 09:17 Nie czekają na innych - młodzież bierze się za śmieci 2 2019-05-25 08:32 Słońce na niebie, deszcz odroczony, ale na szlakach błoto 2019-05-25 08:00 Radni sadzą kwiatki 7 2019-05-25 00:05 Rozpoczęła się cisza wyborcza. Głosujemy w niedzielę 1 2019-05-24 22:44 Strajk dla klimatu (WIDEO) 4 2019-05-24 22:30 Dzieciak w rosomaku 1 2019-05-24 22:16 Malarska Walusiówka 2019-05-24 22:01 Mocne strony kobiety - nowotarżanka w konkursie Cosmopolitan 2019-05-24 20:47 Szkolne wycieczki mokną w Zakopanem 2 2019-05-24 19:59 Jak wygląda głuszec, jaka roślina jest w herbie parku? (WIDEO) 1 2019-05-24 19:04 Kolizja z sygnalizatorem przy zjeździe z Alei 2019-05-24 18:19 Zakopiański Dzień Dziecka 2019. Lekcja folkloru, tradycji i historii 2019-05-24 18:18 Dwa medale na Mistrzostwach Polski Mażoretek
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2019-05-26 15:55 1. Widzieliśmy go koło godziny 12 na szlaku do strazyskiej, ale wyglądało to tak jakby szedł z właścicielami.. 2019-05-26 14:26 2. A licencję na komercyjne wykonywanie zdjęć w TPN-ie wykupiliście? Bo jeśli nie, to lepiej szybko skasujcie to zdjęcie. Straż Parku czuwa! 2019-05-26 14:15 3. obywatelu, jest akurat odwrotnie. Parlament UE JEST organem ustawodawczym. 2019-05-26 13:24 4. Na Głodowskim działki koło drogi uregulowali, na Rusińskim jest "bonanza" ale to skutki tego, że od początku był "dziki zachód"... Na drodze od Komarnika Ludwik Rzepka zrobił drogę w szczerym polu bez pozwolenia jak leciało polnym szlakiem (nie przejmowali się z wójtem po czyim), bez utwardzenia odwodnienia i podbudowy... Teraz widać fuszerke i wszystko się sypie, choć prawdą jest, że wytrzymało 20 lat i służyło ludziom. Dziś tak się nie da i na nic podpisy - to nie komuna - a wójt to nie sekretarz partii. Trzeba wydzielić w mapach pas drogowy i zrzec się własności, albo dać za grosze gminie, bo pewnie nie stać ją aby tyle działek wykupić... Nie wierzę, aby właściciele dla swojego dobra do darowizny się uniżyli... I dopiero wtedy trzeba wybrać maras pod marnym spękanym asfalcikiem, poszerzyć drogę do parametrów "gminnej", wysypać na całej długości 70 cm kruszywem. wykonać fosy i przepusty oraz chodnik... No i koniecznie zrobić chodniki... Tak , z tego co czytałem zrobili w Czarnej Górze do Kozińca, a jak się jeden nie zgadzał to sołtys i radni dotąd za nim chodzili aby popuścił na 5 m. I A więc ci co podpisali, nich się biorą za robotę, bo będzie jak z kanalizacją w Białce - czyli latami.. 2019-05-26 12:45 5. -parlament UE nie ma mocy ustawodawczych 2019-05-26 11:56 6. Na miotłach się nie dało akurat pasowało by do obrządku . 2019-05-26 10:58 7. Idiotyzm 2019-05-26 10:30 8. jeżeli ktoś ma obywatelstwo polskie , nie zrzekł się i go nie pozbawiono go tegoż obywatelstwa to ma prawo takie same jak każdy inny , a polonia amerykańska pewnie więcej się interesuje polityką jak niejeden tu mieszkający 2019-05-26 10:29 9. @kuczyńskam, czytając to co napisałaś zastanawiam się czy i Ty powinnaś o czymkolwiek decydować jak nie rozumiesz tego o czym tu pisze. 2019-05-26 10:06 10. Zgadzam się z wypowiedzią, ze Polak mieszkający poza Europa nie powinien decydować o składzie parlamentu europejskiego , my nie wybieramy amerykańskich władz
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Pożegnania

Album TP

Bojcorka

FILMY TP