Reklama

2019-04-23 23:19:58

Blog

PUSTY LAS

Reklama

Reklama

Monika Sznajderman mieszka w Beskidzie Niskim już ponad trzydzieści lat. I pisze wprost, że to jest jej miejsce na ziemi, powiada – „chciałabym zostać w nim do końca”, i dodaje, że tam znajduje się: „moje symboliczne i jak najbardziej realne jądro świata”. Jej najnowsza książka zatytułowana "Pusty las" ukazuje się na rynku 24 kwietnia, a już dwa dni później autorka spotka się z czytelnikami w Zakopanem.

     W tej znakomitej, niezwykłej książce, autorka w kilku miejscach bardzo wyraźnie się sama się sobie dziwi, pisząc: „Co ja właściwie tu robię, w tej ruskiej okolicy, na wysiedlonej Łemkowszczyźnie [...] Dziecko żydowsko-polskie z tak zwanej dobrej inteligenckiej rodziny, ‘inteligencja pracująca’, mówiono w tamtych dziwnych czasach, dziewczyna z warszawskiego Nowego Światu i okolic, panna do spodu miejska […] Co ja tu robię? Pytam więc często sama siebie w nagłym zadziwieniu”. Monika Sznajderman nieustannie się dziwi w tej książce. 
     Żyjąc, zajmujemy miejsce tych, którzy byli przed nami, taka jest oczywista kolej rzeczy. Jak jednak żyć w miejscu, w którym garstka ludzi zajmuje miejsce po ośmiuset, jak wypełnić taką przestronną pustkę? Szczególnie gdy tych ośmiuset nie odeszło tak, jak nakazuje czas, lecz zmiotła ich historia? Pusty las to opowieść autorki o życiu w Wołowcu, beskidzkiej wsi, z której kolejno znikali szukający szczęścia za oceanem biedacy, wizjonerscy nafciarze, Żydzi, Cyganie, Łemkowie. To także jej hołd dla tego miejsca na ziemi, jego historii, przyrody i jego mieszkańców.
     Jak napisał profesor Paweł Próchniak: "Pusty las to książka o życiu „wśród zrujnowanych cerkwi i zdziczałych sadów”, o wrastaniu w osierocony krajobraz i o czytaniu świata, który trwa już tylko w powidokach czegoś, czego „nie wolno przeoczyć”. Monika Sznajderman czyta Beskid Niski i czyta Wołowiec – czyta swoje miejsce na ziemi, miejsce życia na łące pamięci, w wyrwach po dawnych mieszkańcach Łemkowszczyzny. Te wyrwy, te pasma pustki – niewidoczne na pierwszy rzut oka – zjawiają się pośród słów, zawołane po imieniu. W tej prozie niemal słychać stukot klawiszy pod opuszkami palców, słychać oddech zbratany z rytmem kroków. I słychać też – mocno, wyraźnie – coś, co jest „jak łemkowskie gorzkie żale, jak smutna litania”. Pusty las – miejsce, od którego wieje grozą, całe w dreszczach, zagrzebane w cierpkiej ciszy. I jednocześnie jest to miejsce żywych głosów, codziennej krzątaniny, powszedniej czułości istnienia, która pachnie chlebem, tarniną i mgłą. Może w tym właśnie leży tajemnica tej prozy – w czułości, z jaką Monika Sznajderman dotyka ziemi niczyjej, leżącej pod białym, lodowatym słońcem, śmiertelnie zranionej. Ta czułość dotknięć jest czułością słów, ale ma też w sobie coś z miłości – przenikliwej, trzeźwej, dyskretnej. Taka miłość staje w pustym lesie, nawołuje. Wywabia z nieistnienia to, co powinno trwać. Układa usta do dawno zapomnianych imion jak do pocałunku. Powierza istnienie wyobraźni – osłania je, opatruje jego rany". 
     Z kolei profesor Roch Sulima, antropolog kultury, napisał o tej książce: "Powtarzane często pytanie: „Co ja tu robię?” jest ostatecznie pytaniem: „Kim jestem?”. Odpowiedź autorki nie jest spekulacją, ale działaniem, zatrudnieniem, budowaniem domu, zamieszkiwaniem, „wrastaniem” w tę pustkę po Łemkach, Żydach, Cyganach. Tworzeniem ze śladów i znaków przeszłości, głównie jednak „śladów śmierci, a nie śladów życia”, własnej „okolicy”, czyli ustanawianiem świata na nowo i siebie w tym świecie, gdzie „przedwieczorną porą czuje się smutek, drżenie i lęk”. Najważniejszą sprawą wydaje się jednak to, że Monika Sznajderman bliska jest odnalezienia języka, w którym może rozmawiać z nieobecnymi, z jej nieznanymi sąsiadami. Ten język jest widzeniem „przez nicość”, przybliżaniem się do świata z czułością, a nie widzeniem-władaniem. To bardzo ważne w czasach, gdy pamięć staje się towarem. Pusty las jest zapisem odnajdywania siebie przez powinność wobec Innych. I nie jest metaforą. Jednym z powtarzalnych wyobrażeń w tej książce jest właśnie las, który z bezlitosną obojętnością porasta progi zburzonych domostw i świątyń, ogrody i pola, wydeptane ścieżki, bezimienne mogiły i cmentarne nagrobki, ale też jako „drzewo z grobu” wpisuje się w odwieczną topikę życia". 
     Monika Sznajderman (ur. 1959) – antropolog kultury, wydawca, autorka książek. Studiowała w Katedrze Etnografii Uniwersytetu Warszawskiego. Następnie podjęła studia doktoranckie w Instytucie Sztuki PAN w Warszawie. Zajmowała się między innymi antropologią współczesności, kulturą masową, filmem, formami współczesnej wyobraźni religijnej. Stale współpracuje z kwartalnikiem Konteksty Instytutu Sztuki PAN. W 1996 roku założyła wraz z mężem Andrzejem Stasiukiem i prowadzi do dziś Wydawnictwo Czarne, jedną z czołowych polskich oficyn, specjalizujące się w literaturze faktu. Jest autorką pięciu książek. Trzy pierwsze poświęciła tematyce antropologicznej. Były to: Zaraza. Mitologia dżumy, cholery i AIDS (1994); Współczesna Biblia Pauperum. Szkice o video i kulturze popularnej (1998) oraz praca doktorska zatytułowana Błazen. Maski i metafory (2000, 2014) napisana pod kierunkiem prof. Ludwika Stommy.
     W 2016 roku ukazała się jej książka Fałszerze pieprzu. Historia rodzinna, za którą została w 2017 roku wyróżniona Nagrodą im. Marii i Łukasza Hirszowiczów, Nagrodą Literacką Miasta Radomia oraz Nagrodą im. Jerzego Turowicza. Książka ta była również nominowana do Nagrody im. Ryszarda Kapuścińskiego, nagrody Śląski Wawrzyn Literacki, Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus oraz znalazła się w finale Nagrody Literackiej Nike. Fałszerzy pieprzu przetłumaczono na język niemiecki, w przygotowaniu przekłady francuski i hiszpański. 
     Zredagowała kilka antologii esejów i reportaży, m.in. Nostalgia. Eseje o tęsknocie za komunizmem (2002); Znikająca Europa (z Kathariną Raabe, 2006); Jako dowód i wyraz przyjaźni. Reportaże o Pałacu Kultury (z Magdaleną Budzińską, 2015) oraz Przecież ich nie zostawię. O żydowskich opiekunkach w czasie wojny (z Magdaleną Kicińską, 2018). W 2014 roku została uhonorowana w Lublinie Nagrodą im. Zbigniewa Hołdy. W tym samym roku przyznano jej nagrodę TVP Kultura – Gwarancje Kultury w kategorii Menadżer kultury. Mieszka w Wołowcu w Beskidzie Niskim.

Burmistrz Miasta Zakopanego, Wydawnictwo Czarne, Muzeum Tatrzańskie oraz Fundacja „Zakopiańczycy. W poszukiwaniu tożsamości” zapraszają na spotkanie z cyklu »CZARNE NA BIAŁYM« z udziałem MONIKI SZNAJDERMAN autorki książki PUSTY LAS. Rozmowę poprowadzą Maciej Krupa i Kuba Szpilka. Spotkanie odbędzie się 26 kwietnia 2019 roku, w piątek,  o godz. 18:00, w kawiarni „Kmicic” w Zakopanem, przy ulicy Staszica 11a. Wstęp wolny – Zapraszamy!

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • PRACA | dam
    Hotel Murowanica 3* poszukuje KONSERWATORA, mile widziane doświadczenie pracy w hotelu, umowa o pracę, elastyczny czas pracy, posiłki pracownicze.
    Tel.: 182063362
    E-mail: kontakt@hotel-murowanica.pl
  • PRACA | dam
    Przyjmę krawcową do szycia kurtek skórzanych. Nowy Targ, możliwość szycia w domu. Atrakcyjne wynagrodzenie.
    Tel.: 601508717
    E-mail: waciop@interia.pl
    WWW: Grel, 38
    GG: Nowy Targ
    Inne: Piotr
  • POŻYCZKI
    ZMNIEJSZ SWOJE RATY I POCZUJ FINANSOWĄ ULGĘ !!! ZADZWOŃ DO BIURA I UMÓW SIĘ NA SPOTKANIE. T-18 542 40 56.
  • POŻYCZKI
    CHWILÓWKI, CHWILÓWKI, CHWILÓWKI TYLKO DOWÓD. T-694 567 002.
  • POŻYCZKI
    WAKACJE Z KASĄ ,WAKACJE Z KASĄ. WEŹ POŻYCZKĘ NA SWOJE WAKACYJNE PLANY !!! DUŻE KWOTY. T- 500 072 678.
  • PRACA | dam
    Bachleda Hotel sp. z o.o. zatrudni RECEPCJONISTĘ oraz PRACOWNIKA DZIAŁU TECHNICZNEGO. Oferujemy: - pełne przeszkolenie, - przeszkolenie w zakresie technik sprzedaży, - przeszkolenie w zakresie obsługi systemów rezerwacji, - bardzo dobre warunki pracy z opcją wyżywiania, - systemy motywacyjne, - wynagrodzenie podstawowe oraz premie. Wyślij swoje CV na adres: kstopka@kasprowy.pl, 18 202 40 61
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Pracujące małżeństwo SZUKA DOMU DO WYNAJĘCIA - Rogoźnik, Szaflary, Krempachy i okolice do 10 km. Tel. 510 061 921.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię od zaraz pracowników budowlanych z doświadczeniem, praca w Krakowie, wynagrodzenie 25 zł/godz. na rękę, dwudaniowy obiad, zakwaterowanie. Firma z Bukowiny Tatrzańskiej. 697-610-826.
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ SPRZEDAWCĘ DO SKLEPU Z MINERAŁAMI I BIŻUTERIĄ - KRUPÓWKI -
    Tel.: 693 722 444
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DOM JEDNORODZINNY W ZAKOPANEM. 605 564 270
  • PRACA | dam
    Zatrudnię POMOC KUCHENNĄ - Nowy Targ. 502 64 84 94.
  • USŁUGI | budowlane
    Świadczymy usługi przewozowe z wykorzystaniem samochodu ciężarowego z HDS (wywrotka, max. udźwig 6 ton, wysięg 10 metrow
    Tel.: 694601628
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Białka Tatrzańska-biura, gabinety, usługi, lokale - lokal 150m do adaptacji możliwość podziału 50zł/m2
    Tel.: 501321709
    E-mail: helenastopka@gmail.com
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA KOMFORTOWE, NOWE, UMEBLOWANE MIESZKANIE 50m2, CENTRUM NOWY TARG ul. Krzywa. 698 559 040
  • IMPREZY OKOLICZNOŚCIOWE
    IMPREZY OKOLICZNOŚCIOWE - KARCZMA GÓRALSKI SZAŁAS "KURNIAWA" - ZAKOPANE 601 50 44 86. www.willasport.pl
  • PRACA | dam
    KUCHARKA co drugi dzień - Zakopane
    Tel.: 600712721
    GG: Zakopane
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Na tablicy ogłoszeń Urzędu Gminy Nowy Targ oraz na stronie internetowej www.ugnowytarg.pl znajduje się wykaz nieruchomości przeznaczonej do sprzedaży w trybie bezprzetargowym: - działka ewid. nr 4188/340 o pow.: 0,0724 ha, objęta KW nr NS1T/00050221/4 położona w Łopusznej, przy ul. Gorczańskiej. Cena nieruchomości: 50 000 zł netto plus podatek VAT.
  • IMPREZY OKOLICZNOŚCIOWE
    FOTOGRAFIA, STRONY WWW.
    Tel.: Tel: 731 155 745
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    TOYOTA AURIS 1.4 D4D 2007, ZADBANY, SALON Polska, 2 właściciel, BEZWYPADKOWY 13500 zł 792 184 509
  • PRACA | dam
    PENSJONAT 10-POKOJOWY W PORONINIE ZATRUDNI z zakwaterowaniem (sprzątanie, przygotowanie śniadań), tel. 691888444
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    SKUP Samochodów za GOTÓWKĘ. Osobowe, dostawcze. KAŻDA marka.
    Tel.: 512700770
  • PRACA | dam
    Sprzedawcę w serwisie samochodowym (obsługa klienta), możliwe douczenie, etat. Czarny Dunajec
    Tel.: 508314117
    E-mail: biuro@fudala.com.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    MAM DO WYNAJĘCIA HOSTEL W ZAKOPANEM CENTRUM PRZY KRUPÓWKACH możliwość 350 miejsc noclegowych, 50zł/osoba nocleg - lub szukam kierownika, wspólnika. 604 22 33 77
  • PRACA | dam
    ZAKOPANE PRACA! TYNKARZA-TYNKI TRADYCYJNE ZEWNĘTRZNE ELEWACJI BUDYNKÓW. Proponowana stawka 35zł/godz. 604 22 33 77
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - DLA MŁODYCH, AMBITNYCH, POCZĄTKUJĄCYCH! Firma Norweska zatrudni w Oslo, na warunkach norweskich, młodych początkujących (nawet od razu po szkole) pracowników do przyuczenia w zawodzie TYNKARZ, MONTER RUSZTOWAŃ. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca na stałe/całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 2-3 tygodnie. Zarobki od 13 do 23 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    GÓRALSKI DOMEK - Zapraszamy do Cichego - spokojnej miejscowości, kilkanaście kilometrów od Zakopanego, gdzie czeka gotowy na Wasz przyjazd góralski domek "z duszą". Do dyspozycji: obszerny salon z tv, w pełni wyposażona kuchnia, 3 sypialnie (jedna 4-osobowa i dwie 2-osobowe, z możliwością dostawki) oraz 2 łazienki. Na miejscu parking.
    Tel.: 507 171188.
    WWW: www.goralskidomek.podhale.pl
2019-07-23 18:59 Tak wyglądają niektóre kosze w Zakopanem 2019-07-23 18:02 Szczęśliwe jutro czeka na dzieci 2019-07-23 16:46 Śledztwo w sprawie śmierci 12-letniej dziewczynki (WIDEO) 1 2019-07-23 15:45 Deszczowe Krupówki pod parasolem 2019-07-23 14:22 Skład reprezentacji Polski na zawody Grand Prix w Hinterzarten 2019-07-23 14:16 Czołowe zderzenie na drodze do Morskiego Oka. 5 osób rannych (WIDEO, ZDJĘCIA) 5 2019-07-23 13:43 Szczegóły wczorajszego wypadku w Chochołowie. Policja ostrzega 2019-07-23 12:30 Na jakiej podstawie ... 5 2019-07-23 12:28 Znamy przyczynę śmierci 12-letniej dziewczynki 8 2019-07-23 11:58 Karambol w Ludźmierzu. Dwie osoby ranne (ZDJĘCIA) 2 2019-07-23 11:30 Kolejka na Kasprowy nie będzie kursować przez dwa miesiące 3 2019-07-23 11:00 Winda w przejściu podziemnym nie będzie czynna przez kilka tygodni 1 2019-07-23 10:40 Zmarł przed domem 2019-07-23 09:23 Góralskie Jodło w deszczu (GALERIA ZDJĘĆ) 2019-07-23 08:01 Teatr zaprasza na "Portki" 2019-07-22 22:20 Zapłonie watra 1 2019-07-22 21:52 Budowa z niesamowitym widokiem na Tatry 10 2019-07-22 20:34 Sześcioletnia dziewczynka ciężko poraniona przez kosiarkę 2019-07-22 20:23 Jubileusz 400-lecia Dzianisza (GALERIA ZDJĘĆ) 2019-07-22 19:18 Czy skakanie na bungee jest bezpieczne? (WIDEO) 2 2019-07-22 19:14 Komisariat w poczekalni 3 2019-07-22 18:45 Dyrektor odchodzi, a nowego kandydata nie ma 2 2019-07-22 17:50 Łatają dziury w Zakopanem 2019-07-22 16:49 Radny z Krakowa testuje hulajnogi na drodze do Morskiego Oka 14 2019-07-22 16:10 Jutro sekcja zwłok 12-letniej dziewczynki, która zmarła w pensjonacie w Zakopanem 2019-07-22 16:05 ARTYŚCI JUŻ, OD JEDNEJ Z MUZ. DO PRZODU RUSZ! 2019-07-22 15:44 Zderzenie przy wjeździe do centrum Zakopanego. Duży korek 2019-07-22 15:43 Wielkie emocje w Poroninie. Konkurs na najdłuższy warkocz 2019-07-22 15:33 Odpust i złoty jubileusz kapłaństwa kardynała Stanisława Ryłko 2019-07-22 15:16 Kłusownicy z rozmachem 1 2019-07-22 14:49 Nad Zakopanem chmury. Na razie upały nam nie grożą 2019-07-22 14:00 Niebieskie świętowanie 1 2019-07-22 13:48 Piesek znaleziony w Witowie 2 2019-07-22 13:18 Śmierć turysty w willi w Niedzicy 3 2019-07-22 12:46 Śmierć 12-letniej dziewczynki w pensjonacie 10 2019-07-22 12:24 Wandale na placu zabaw w Zakopanem 4 2019-07-22 11:30 Od września kolejne remonty linii kolejowej 1 2019-07-22 10:14 Zlikwidowana nielegalna plantacja marihuany 3 2019-07-22 08:01 A może taki górski etap na rowerze. 1000 metrów pod górę 2019-07-21 21:30 Nowy budynek i drzewa na jubileusz 3 2019-07-21 20:15 Niektórym ulewa się podobała, innym nie (WIDEO) 2019-07-21 19:00 Winda przy przejściu podziemnym na Krupówkach nadal nie działa 2019-07-21 18:45 Utrudnienia w ruchu w Pieninach 13 2019-07-21 18:00 Turysta na grząskim gruncie 5 2019-07-21 17:05 Czy ktoś poznaje czworonożnego taternika 2019-07-21 17:00 Mistrzowie dojenia wyłonieni 3 2019-07-21 16:37 Z widokiem na Tatry 2019-07-21 16:10 Spotkania przy pianinie 2019-07-21 16:00 Wielkie święto parowozu (Zdjęcia) 1 2019-07-21 15:19 Gwałtowne burze przechodzą nad Podhalem
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2019-07-23 17:52 1. Wyrazy współczucia dla rodziny czy wiadomo w jakim pensjonacie było to przykre zdarzenie ważne informacje Proszę odpowiedź 2019-07-23 17:39 2. Z fijokrami nie macie szans za mało hajsu macie heheheheh. 2019-07-23 17:25 3. Free Rider z Olsztyna dał popis na szosie... Brawo ty 2019-07-23 17:13 4. Może bliżej organizatorzy napiszą jakie ugrupowanie nie są mile widziani wręcz, żeby lepiej nie przychodzili. Teraz nastały takie czasy, że nie wiadomo gdzie nogę postawić. 2019-07-23 16:35 5. no przeciez jest napisane na passacie free rider||(tylna szyba|) nikt nie ma nic do 500 plus zycie w zako to piekło i uprzedzam zlosliwosci nie wyprowadze sie paa 2019-07-23 15:59 6. no i kozaaacko, w końcu bedzie jeszcze mniej ceprów i januszy, których i tak tam być nie powinno. 2019-07-23 15:45 7. Rintintin....co Ty chcesz od tego 500+? Brakuje Ci czegoś , że zazdrościsz tym co biorą 500+? I dlaczego od razu Grażyny i Janusze? Coś się tak uwziął na tych ludzi? Skąd wiesz jaka była przyczyna kolizji i kto jechał pojazdami? Jak Ci już nie staje i nie możesz dorobić do tego 500+ co Cię tak boli ,to weź się zajmij np.czytaniem książek to może wiedza, którą być może wchłoniesz choć trochę Cię uspokoi i zaczniesz normalnie i logicznie myśleć. 2019-07-23 15:38 8. 1 mila polska = 8,534 km = 8 staje = 7,99 wiorst rosyjskich = 9332, 89 jard. 2019-07-23 15:24 9. Szanowna Autorko, gdyby ziściły się Pani fanatyczno - fantastyczne mrzonki i idea wycofania koni z transportu do MO, to co z nimi począć ? Jaki ma Pani pomysł, ile koni deklaruje Pani przyjąć do Swojego obejścia ? 2019-07-23 15:21 10. @Tradycyjo: Kniaź Urusov, wybitny koniarz mówił tak, pod górę oszczedzaj płuca, w dół- końskie nogi...
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

FILMY TP

Album TP

Bojcorka

Pożegnania