Reklama

2019-06-12 13:45:27

Nowy Targ

Konfederaci i Volksdeutsche czyli rzecz o hańby zmywaniu

"Póki pamięć o Nich żyje czyli rzecz o Konfederacji Tatrzańskiej" - to tytuł filmu Stanisława Apostoła, którego premiera odbyła się we wtorkowy wieczór w nowotarskim MOK-u.

Obraz to próba przypomnienia o odpowiedzi górali na hańbę Goralenvolku. Jednak nie jest to typowo historyczny film. Apostoł próbuje przedstawić nie tylko dawne fakty, ale i ich współczesny odbiór. Stąd akcja kręci się wokół wydarzeń w szkole im. Konfederacji Tatrzańskiej, posiadów nowotarskiego Związku Podhalan jak i pomysłu stworzenia sztuki teatralnej przez Stanisława Apostoła. 

Widzimy jak jest do tego namawiany, potem bierze się za reżyserię, a wreszcie gra też jedną z głównych ról. W filmie można obejrzeć obszerne fragmenty sztuki, w których wykpiwany jest zdrajca, "goralenführer" Wacław Krzeptowski, prezes Goralenvolku.

Przypomnijmy, że Konfederacja Tatrzańska została założona w maju 1941 r. przez poetę Augustyna Suskiego. Należało do niej blisko 400 członków - działała głównie na terenie Nowego Targu i Waksmundu. Powołano nawet jednostkę bojową o nazwie Dywizja Górska kierowaną przez majora Edwarda Gött-Getyńskiego. Tak naprawdę stan osobowy "dywizji" nie przekraczał kilkudziesięciu partyzantów, którzy działali w okolicach Turbacza. Konfederacja Tatrzańska wydawała też gazetkę Na Placówce o nakładzie około 100 egzemplarzy oraz prowadziła akcje sabotażowe. 

Z powodu błędów organizacyjnych i przy udziale konfidentów Konfederacja została rozpracowana przez gestapo. W styczniu i lutym 1942 r. nastąpiła fala aresztowań. Augustyn Suski zginął w obozie koncentracyjnym w Auschwitz-Birkenau, major Edward Gött-Getyński został tam rozstrzelany. Wcześniej aresztowani członkowie organizacji byli przesłuchiwani i torturowani w siedzibie gestapo w Zakopanem w Hotelu Palace.

Obóz w Auschwitz przeżyła Jadwiga Apostoł, poetka i sekretarz Konfederacji, która po wojnie upamiętniała działalność organizacji stawiającej sobie za cel zmycie hańby Goralenvolku.

Tymczasem historycy szacują, że przynależność do Goralenvolku zadeklarowało ok. 18% ludności Podhala przyjmując góralskie karty rozpoznawcze z literą „G”. Niemcy wydali ich ponad 27 000, co stanowi jeden z największych odsetków volksdeutschów na terenach Generalnego Gubernatorstwa.
 
Krzeptowski próbował założyć także Goralische Waffen SS Legion. Zgłosiło się do niego około 300 osób, z których 200 było zdolnych do służby wojskowej. Większość zdezerterowała, część wywieziono na roboty przymusowe w głąb Niemiec – do SS ostatecznie trafiło kilkoro spośród ochotników.

Sam Krzeptowski w styczniu 1945 został powieszony na drzewie przez partyzantów AK.
fig

Reklama

Reklama
1
Premierę filmu poprzedziło przedstawienie przygotowane przez uczniów SP nr 5 noszącej imię Konfederacji Tatrzańskiej. / Fot. Józef Figura
2
/ Fot. Józef Figura
3
/ Fot. Józef Figura
4
Widzowie wysłuchali także list od ostatniej żyjącej uczestniczki Konfederacji Tatrzańskiej - Haliny Daukszy. / Fot. Józef Figura
5
Jedno z ostatnich ujęć filmu to historyczne nagranie Jadwigi Apostoł - Staniszewskiej recytującej swój wiersz poświęcony Konfederacji Tatrzańskiej. / Fot. Józef Figura
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
the bill 2019-06-12 20:45:07
Morawa, z twojej rodziny ile, 100%
Bioły 2019-06-12 16:52:44
No c?ż widać idą kolejne wybory w których wystartują górale i się zaczyna temat stary i wyborczy jak to określił jedna "mondro baba ślónsko" "taki mamy klimat"
Tadeusz Morawa 2019-06-12 15:06:57
Dywizja Górska była ,ale w zamyśle mjr Gett-Getyńskiego- kpt Wraubek
Tadeusz Morawa 2019-06-12 15:02:15
Partyzantka koło Turbacza to rok i trochę ale już po rozbiciu Konfederacji,czyli lato 1943 r. W samym Nowym Targu prawie 30 %.członków Goralenvolku, a w Szczawnicy 95%
2019-09-17 21:51 Koalicja Obywatelska przyjeżdża do miasta - niepostrzeżenie 2 2019-09-17 21:20 Kolejne sukcesy na zawodach jeździeckich 2019-09-17 20:24 Polskie zakupy w Chicago. Ile kosztuje obiad? (WIDEO) 3 2019-09-17 19:35 Tak wygląda siedziba górali w Chicago (WIDEO) 2019-09-17 19:22 Zbliżają się jesienne zebrania 2019-09-17 19:18 Rozpoczęła się budowa świateł na zakopiance 1 2019-09-17 17:51 Biały miś na Krupówkach. Wasze zdjęcia sprzed lat 1 2019-09-17 17:29 Akcja ratowników TOPR Jaskini Wielkiej Śnieżnej ostatecznie zakończona 2019-09-17 16:40 Szlak wokół Tatr wyróżniony certyfikatem Polska Marka Turystyczna 1 2019-09-17 15:30 Siedemnaście stacji narciarskich i jeden karnet 6 2019-09-17 14:58 Pokaz filmu Ostatni korespondent. Oblężenie Warszawy 2019-09-17 14:41 Na samym przedzie Galica jedzie 2019-09-17 14:32 Zaginiona 14-latka z Nowego Targu 2019-09-17 13:13 Andrzej Bargiel pod Mt. Everestem. Nie jest łatwo 2019-09-17 13:11 Młodzi rowerzyści na Równi Krupowej 2019-09-17 11:52 Ostrzeżenie przed silnym wiatrem. Spadnie śnieg 2019-09-17 10:31 Centrum komunikacyjne w Zakopanem coraz bliżej 9 2019-09-17 09:27 Salatyński Wierch. Piękny dwutysięcznik na dobry początek 2019-09-17 08:05 Kurierzy Tatrzańscy farbą i kredką. Konkurs dla dzieci i młodzieży 1 2019-09-16 21:50 Zmarł pan Andrzej. Przez lata robiliśmy sobie z nim zdjęcia na Krupówkach 4 2019-09-16 21:41 Taaaaka dziura na poboczu 2 2019-09-16 20:17 Widmo Brockenu nigdy się nie znudzi 2019-09-16 18:57 Uczcili policjanta, który zginął na służbie 2019-09-16 17:57 Szybowce i wiatrakowce nad Litwinką. Zobaczcie widowiskowe pokazy (WIDEO) 2019-09-16 16:42 Interwencja TP: Busy jeżdżą jak chcą 5 2019-09-16 15:54 Dwa bombowe znaleziska w Lipnicy Wielkiej 2 2019-09-16 15:44 Pożar na terenie stacji Gaspolu 1 2019-09-16 15:21 Piotr Szewczyk z Pyzówki zaśpiewał utwór Kayah (WIDEO) 2019-09-16 13:52 W środę znowu przejedziemy przez skrzyżowanie na Bystrem w Zakopanem 2 2019-09-16 12:44 Wakacje się skończyły i wciąż stoimy w korkach 3 2019-09-16 11:40 Zadymienie w rozdzielni elektrycznej 3 2019-09-16 10:30 Bezlitosne prognozy pogody. W środę spadnie śnieg 2 2019-09-16 09:30 Strażackie ćwiczenia w Dzianiszu 2019-09-16 08:01 Studenci z kilku krajów w redakcji Tygodnika 2019-09-15 23:04 Zupełnie jak Morskie Oko... no prawie... (WIDEO) 2 2019-09-15 22:31 Velo Chicago (WIDEO) 2019-09-15 22:00 Takim to się powodzi 3 2019-09-15 21:41 Turysta wisiał na linie głową w dół. Pracowita niedziela ratowników TOPR 4 2019-09-15 21:00 Sztandary szkół Tischnerowskich zostaną w Łopusznej 2 2019-09-15 20:00 Rowerowy cud natury - jedziemy wzdłuż Jeziora Czorsztyńskiego 5 2019-09-15 19:00 Trudne „powroty” 4 2019-09-15 18:42 Jatki świętowały urodziny 2019-09-15 18:00 Na zakupy w niedzielę… chyba w Ameryce 17 2019-09-15 16:57 Groźny wypadek w centrum Zakopanego 6 2019-09-15 16:30 Będą kary za palenie byle czym 2 2019-09-15 15:00 Pół miliona do podziału 2019-09-15 13:39 Koniec lata na sportowo 2019-09-15 13:22 Zapraszamy na Brestową, w słowackie Tatry Zachodnie (WIDEO) 1 2019-09-15 12:30 Nowotarskie kadetki - laureatki historycznego konkursu - zwiedziły cztery państwa 2019-09-15 12:00 Kredyt gotówkowy dla emerytów
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2019-09-17 22:28 1. A z tych 30 osób sporo Kodziarzy z Podhala. 2019-09-17 22:14 2. Jakość mało powiedziane - KIEPSKA. Nie można w ten sposób robić wody sodowej z mózgu. Inne relacje, co nie zostało uwidocznione. 5,75$ nikt raczej nie pójdzie tam pracować. 2019-09-17 22:08 3. nie glosuje na PIS ,za konia trojanskiego na swoich listach 2019-09-17 22:01 4. Ceper cieszy mnie że ktoś w końcu potrafi liczyć. Dokładnie masz rację w 100%. i to żeby 230zl zarobić to naprawdę trzeba mieć dobrą pracę... Tak samo jest z paliwem, samochodami itd... a i w Niemczech i Austrii tak samo jest. Ile kurs danej waluty, tyle razy musimy więcej pracować by coś mieć to przykre... 2019-09-17 21:54 5. spróbujcie zjeść tyle u nas z czego zarabia średnio nie mylić razy 2 tylko razy 3 Amerykanin czyli my płacimy 3 razy tle co usa tak w zakopanym średnio obiad kosztuje 40 dychy plus picie 3/4 zł czyli 45 zł dzienny zarobek max 230 zł usa stawka dzienna 100 dolarów plus minus czyli 400 zł koszt posiłku 10 dolców czyli jedzenie u nich to śmiech i prawie jak za darmo 2019-09-17 21:37 6. Zamiast przebudować skrzyżowanie, to lepiej postawić kolejne światła, które w sezonie będą generować kolejny punkt tworzenia się korków. Widać że, światła w Klikuszowej niczego nie nauczyły mędrców od drogownictwa. Już sobie wyobrażam sznur aut jadących przez wieś, omijających kolejną przeszkodę na zakopiance. Pogratulować!!! 2019-09-17 21:07 7. Gratulacje i podziękowania od rowerzystów. Szkoda że w Zakopane się nie rozwija w tym kierunku 2019-09-17 21:01 8. Fajnie oglądać takie stare fotki Zakopanego z tym człowiekiem który był Białym Misiem Zakopiańskim. Jeszcze fajniej ogląda się stare Zakopane i Krupówki na fot nr 2 i 10 w tle widać chyba restaurację "Kryształowa" a po drugiej stronie drzewa rosnące przy dawnym koktailu oraz hotel Sport chyba fot11. Fot 1 Poczta Polska. Fot 12,9 hotel Orbis "Giewont"Fot3 widok ze schodów Banku Spółdzielczego na dolne Krupówki tam w tle po lewej na dole widać autobus bo tam jak dzisiaj jest muzeum Tarzańskie był stary dworzec PKS Poza tym na Krupówkach odbywał się normalny ruch drogowy . Popatrzcie ile wtedy było drzew i jak musiało być zielono na Krupówkach.Ps szkoda że tego człowieka już nie ma , ale kawał historii po nim pozostał Spoczywaj w spokoju. Pozdrawiam 2019-09-17 20:17 9. no sniegu naturalnego jest tylko 1% wiec musza nasniezac a zimy coraz cieplejsze no zjedzie sie tylko kilka razy bo sa kolejki 2019-09-17 20:03 10. tych osrodkow jest teraz tyle ze mozna wybierac gdzie sie chce jechac no zimy sa cieple a naturalnego sniegu jest tylko 1% wiec musza nasniezac a 1 karnet na wszystko to oszustwo pojezdzi sie tylko pare razy
2019-09-12 08:22 1. Bak jest Starostą, ale z tego co pamiętam także za czasów Solidarności serce miał po prawej stronie.... 2019-09-03 12:13 2. niech Jagna nie robi się nagle medialna przed wyborami, bo to nic nie pomoże, nic nie robi się cały rok i nie bierze się udziału w niczym aż tu nagle blisko wybory to trzeba sie pokazać, trzeba całe 4 lata pracować na głosy a nie przed samymi wyborami być nagle bardzo aktywnym. 2019-09-03 07:11 3. A Pan Zacharko to czasem nie był wcześniej w PZPR? Bo tak gdzieś wyczytałem... Może Tygodnik by to wyjasnil... Widać szczególnie silne parcie na szkło Pana Zacharki byle dorwać się do żłoba a mógł by już dać sobie siana i odpoczywać na emeryturze... Ciekawe jaki związek z Solidarnością ma Bąk... 2019-08-31 10:02 4. piękne 2019-08-25 20:39 5. Byłam pare lat temu . Co prawda nie spotkałam takich towarzyszek jak Pan ale polecam serdecznie. 2019-08-23 02:19 6. Brawo brawo prawdziwi herosi ktorych mialem okazje spotkac I dopingowac w drodze z giewontu na kasprowy. Niewiarygodny wysilek wielki szacun dla wszystkich a w szczegolnosci dla pan .Jestem pelen podziwu pozdrawiam. 2019-08-20 00:42 7. Gratulacje !!! - to sa PRAWDZIWI SPORTOWCY walcza i wygrywaja . Dziekujemy i cieszymy sie wami . JESTESCIE WIELCY ! 2019-08-10 15:56 8. Panowie kolarze wspaniali ale kobiety były cudne 2019-08-06 18:18 9. Nie do wiary a gdzie Pani Poseł Paluch ? zawsze jest na pierwszym planie ! Konia z rzędem temu kto się umówi z Posłanką w jej biurze w nowym targu, próbowaliśmy cztery razy, niestety Pani Poseł jest zawsze bardzo zajęta lub wykonuje obowiązki etc... nawet po umówieniu z pracownikiem biura Pani Poseł nie ma czasu ... Może jest ktoś komu się udało spotkać z Panią poseł ? jeśli tak to gratuluję ! 2019-08-06 01:16 10. Mamy WSPANIALEGO PREZYDENTA ! Dziekujemy Panie Prezydencie ze przyjechal Pan do nas aby swoja obecnoscia zaszczycic nasze tak WIELKIE wydarzenie My zas ostomiyli ciesmy siy ze dalyj dzierzyme naskiy Korzyniy przekozane nom z Chlebem . Dejciy Paniy Boze dalyj tom naskom tradycyjy przekazowac nasym dzieciom zas Pani Ludzmiyrsko niech zawse mo nos w swojyj opiece .
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

Bojcorka

Pożegnania

FILMY TP

Dołącz do nas - facebook
Dołącz do nas - twitter