Reklama

2017-09-19 20:19:47

Blog

KARŁOWICZ, TATRY, FOTOGRAFIA

Rok po śmierci Mieczysława Karłowicza pod lawiną u stóp Małego Kościelca, w 1910, Sekcja Turystyczna Towarzystwa Tatrzańskiego wydała tom jego pism taternickich i fotografii zatytułowany "Mieczysław Karłowicz w Tatrach", z krzyżykiem niespodzianym na okładce, dziś bibliofilski rarytas. Później wznawiano ten tom dwukrotnie w 1957 i 1968 roku, uzupełniając go przedmową Jerzego Młodziejowskiego, drobnymi tekstami niezamieszczonymi w pierwszym wydaniu, kroniką życia autora oraz relacją Mariusza Zaruskiego "Ostatnim śladem", w której pierwszy naczelnik TOPR opisał wyprawę poszukiwawczą i znalezienie ciała Karłowicza.

     Po latach przerwy, w 2016 ukazały się dwie książki upamiętniające sto czterdziestą rocznicę urodzin kompozytora, przypominające go jako fotografa, publicystę górskiego, taternika i narciarza. Wydawnictwo Astraia zdecydowało się wznowić tom z roku 1910 i sygnuje swoje wydawnictwo jako drugie (czemu nie czwarte?) wydanie tej książki. Dobór i kolejność tekstów i zdjęć są powielone z pierwszego wydania, a uzupełnia je wstęp wydawcy, przedmowa napisana przez muzykologa i taternika Władysława Malinowskiego oraz przygotowany przezeń szczegółowy wykaz tatrzańskich przejść Karłowicza. 
     Teksty te, publikowane za życia kompozytora w czasopismach – „Taterniku”, „Pamiętniku Towarzystwa Tatrzańskiego”, „Wędrowcu” i „Słowie Polskim” – weszły do kanonu klasycznej tatrzańskiej publicystyki przełomu XIX i XX stulecia. Z jednej strony są świadectwem romantycznego, pełnego emocji, entuzjastycznego stosunku do gór ich autora, z drugiej zaś wyraża w nich Karłowicz ducha modernizmu z jego pierwiastkiem sportowym, zdobywczym. 
     Opisuje wycieczkę na Gerlach w towarzystwie przewodnika Jędrzeja Wali, epicką dziewięciodniową wycieczkę w towarzystwie legendarnego Klimka Bachledy, w czasie której wszedł na szereg wybitnych tatrzańskich szczytów; wejścia na Ostry Szczyt, Kościelec, Rohacze; wycieczki samotne na Kieżmarski i Jaworowy. Warto na nowo przeczytać te teksty, bo nic nie straciły ze swej urody, opisują ważne rozdziały turystycznej eksploracji Tatr i dają świadectwo znaczenia Tatr w życiu kompozytora. 
     Wracając po dziewięciu dniach z Klimkiem z gór pisze Karłowicz: „Z przełęczy między Kopami ujrzałem Zakopane. Schodziłem niechętnie, czując coraz bardziej ciężar nizinnego powietrza. A jednocześnie za mną zapuszczała się kurtyna z chmur, zakrywając cuda, na które przez dni dziewięć dane mi było patrzeć. 
     Otuliły się tym razem góry już na dobre; gdy po paru tygodniach ukazały się znowu, ułożone były do snu zimowego pod zwartym całunem śnieżnym. Pożegnałem je na długi przeciąg szarej, chmurnej zimy miejskiej.” Minęło ponad sto lat, zmieniła się konwencja, stylistyka, środki wyrazu, ale szkoda, że nikt już dziś nie pisze o Tatrach z takim uczuciem, wrażliwością i troską. 
     Druga książka – Widok piękny bez zastrzeżeń Polskiego Wydawnictwa Muzycznego – poświęcona jest fotografii tatrzańskiej Karłowicza. Był w tej dziedzinie mistrzem, ba, w pewnym momencie nawet, w obliczu kłopotów związanych z recepcją swojej muzyki, rozważał możliwość zostania zawodowym fotografem. Na starannie wydany i ze smakiem zaprojektowany tom składa się pięćdziesiąt zdjęć autorstwa Mieczysława Karłowicza, trzy jego teksty, które są zamieszczone także w wyżej omówionej książce i wspomniany już tekst  Zaruskiego Ostatnim śladem. Książkę uzupełnia kronika wydarzeń z życia Karłowicza i spis literatury.
     Elementem nowym i dla tej publikacji – poza zdjęciami – kluczowym, jest wstępny esej Justyny Nowickiej Mieczysław Karłowicz jako fotograf. Wybrane konteksty. Autorka kompetentnie, choć w dużym skrócie przypomina ostatnią wyprawę Karłowicza nad Czarny Staw Gąsienicowy, opisuje podejście do zjawiska fotografii na przełomie XIX i XX stulecia, rekapituluje początki fotografii górskiej na świecie i w Polsce. Fragmenty zachowanych listów pozwalają autorce na pokazanie praktyki fotograficznej Karłowicza. Nowicka podkreśla wyjątkowość zdjęć artysty i jego znaczenie w historii fotografii tatrzańskiej. A dobrze zeskanowane i starannie wydrukowane zdjęcia pozwalają podziwiać znakomite oko i warsztat autora, szczególnie widoczny w ostrych, wyrazistych konterfektach tatrzańskich turni: Zadniego Mnicha, Giewontu, Zamarłej, Małej Pośredniej Grani. 
     Warto poświęcić tym fotografiom nieco czasu. Na stronie szóstej – maleńka sylwetka Klimka Bachledy stojącego na dnie Doliny Batyżowieckiej, u stóp potężnej południowej ściany Batyżowieckiego Szczytu, stanowi barthesowskie punctum tego zdjęcia. Ciekawe byłoby studiowanie całego albumu zdjęć Karłowicza, jego autorskiego wyboru. Trzy takie albumy przez niego stworzone i zakomponowane, zachowały się w zbiorach Centralnej Biblioteki Górskiej PTTK w Krakowie. W książce zobaczyć można stronę tytułową albumu z roku 1906 zatytułowanego Tatry. Staranne ręczne pismo, dwa zakopiańskie widoczki, ostre, starannie wykadrowane, z nieodłącznym Giewontem i reglami w tle. 
     Jak to możliwe, że znani zakopiańczycy tamtej epoki tak hojnie zostali obdarowani licznymi talentami? Tytus Chałubiński, Witkiewiczowie, Mariusz Zaruski, Rafał Malczewski. Wszechstronnie utalentowany Mieczysław Karłowicz był jednym z nich. Znalazł on trwałe miejsce nie tylko w dziejach muzyki, ale także w historii tatrzańskiego piśmiennictwa i fotografii. Wszechstronność to nader rzadka i godna podziwu. Obydwie starannie i ładnie wydane książki dowodzą tego w pełni. Szkoda tylko, że częściowo się powielają. 

Mieczysław Karłowicz w Tatrach. Pisma taternickie i zdjęcia fotograficzne. Kraków: „Astraia”, 2016, 152 s.: il.; 24 cm – zł 39,-

Widok piękny bez zastrzeżeń. Fotografia tatrzańska Mieczysława Karłowicza. Kraków: „Polskie Wydawnictwo Muzyczne”, 2016, 152 s.: il.; 24 cm – zł 39,- 

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Góral z Trójmiasta 2017-09-20 21:57:56
Mieczysław Karłowicz robił naprawdę dobre zdjęcia. A także bardzo interesująco pisał. Kto nie zna - polecam.
Zawsze idąc nad Czarny Staw Gąsienicowy lub stamtąd wracając zatrzymuję się choć na chwilę by spojrzeć kolejny raz na Kamień.
krzysiek z G. 2017-09-19 21:22:55
Niby nic nowego , ale zawsze . Każda taka publikacja jest bezcenna wobec tego , co oferuje "kultura współczesna " / szczególnie ta obrazkowa - infantylna , głośna , przygłupia .Tamci zakopiańczycy byli chojnie obdarzeni talentami - TAK ! Kiedyś maturzysta miał jakąś wiedzę a co ma dzisiejszy magister / inżynier/ ?- dyplom ! Jest specjalistą , ale o podstawach , dorobku ojczystej / co to jest ta "ojczysta "? / kultury nie wie nic , bo na fejsszajsbuku nie było !

Reklama
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ SPRZEDAWCZYNIE DO SKLEPU SPOŻYWCZEGO w SUCHEM, na stałe - umowa o pracę. Elastyczny grafik. Tel. 606 751 451.
  • PRACA | dam
    Kościelisko praca całoroczna z wyżywienie pomoc przy pensjonacie Pokojowa Kucharka Kelnerka najlepiej osoba wielofunkcyjna możliwe zakwaterowanie. 600 011 905 info@gorskipalacyk.pl
    Tel.: 600
  • PRACA | dam
    Austria. Praca dla budowlańców od zaraz, 2300 EUR na rękę i więcej, blisko granicy, austriacka umowa. 774412450praca@csopole.pl www.clubsilesius.pl
    Tel.: 774412450
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    MERCEDES W211 wersja elegant E200. Kupione w Niemczech w 2010 w salonie Mercedesa od pierwszego właściciela. W Polsce jeden właściciel i użytkownik od zakupu. Auto serwisowane. 1,8 kompressor benzyna, 135 kW - 185 KM, automat, napęd tył, sedan. Produkowany 2006 do 2009 - to auto z października 2006, po liftingu. Przebieg około 173 tys. km. Cena 35.000 - w cenie nowe opony zimowe, letnie są na kolach. Lakier metalik czarny, felgi oryginalne. Więcej informacji: 602 37 17 10.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    LAS Z GRUNTEM ROLNYM, 8000 m, obrzeża Zakopanego. 607 506 428.
  • PRACA | dam
    Firma DREWNEX Spytkowice przyjmie pracowników budowlanych do montażu i budowy domów drewnianych. 692 193 449.
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI OSOBĘ DO PRACY ZA BAREM. 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KELNERKĘ - PRACA STAŁA. 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI OSOBY DO PRACY W WEEKENDY, ŚWIĘTA. 601 533 566, 18 20 64 305
  • KUPNO
    KUPIĘ STARE SANIE GÓRALSKIE MOGĄ BYĆ DO MAŁEJ RENOWACJI. Tel. 691 523 433, paula.9@interia.pl
  • SPRZEDAŻ | różne
    LIKWIDACJA OBIEKTU W KOŚCIELISKU - WYPRZEDAŻ w dniach 27-29.09 - drewnianych mebli (łóżka, fotele i inne) odbiór osobisty. Tel.694180903
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM zatrudni POMOC KUCHENNĄ. Warunki pracy i płacy bardzo dobre. Kontakt tel. 602 186 987.
  • PRACA | dam
    PIEKARNIA W ZAKOPANEM zatrudni DZIEWCZYNĘ LUB CHŁOPAKA DO KROJENIA CHLEBA. Praca na noc. 604 102 804, 602 285 793, 601 512 211.
  • PRACA | dam
    Firma w Zakopanem zatrudni PANIĄ DO SPRZĄTANIA i MAGAZYNIERA/-KĘ (praca na noc). 604 102 804, 602 285 793, 601 512 211.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia PÓŁ DOMU (3 pokoje) - Białka Tatrzańska. 695 505 776.
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    MAZDA 6, 2004, kombi, diesel. 660 275 561.
  • PRACA | dam
    Karczma Tatrzański Bór w Małem Cichem zatrudni kelnerkę oraz pomoc kuchenną (garmażerka) mile widziane doświadczenie. Możliwość zakwaterowania.
  • PRACA | dam
    Praca opiekunki w Domu Opieki dla osób starszych w Zakopanem, Struga 4. 698-673-260swiatkowska.w@wp.pl
    Tel.: 698
  • PRACA | dam
    Zatrudnimy OSOBY DO PUNKTU GASTRONOMICZNEGO OD JUŻ - SPRZEDAŻ GOFRÓW I WINA GRZANEGO - KRUPÓWKI. Kontakt: 533 226 109.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DZIAŁKI 2 HA - k/Białki. 182856454.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA DOMINIUM na Krupówkach ZATRUDNI KELNERKĘ, PIZZERA, DOSTAWCĘ - NA STAŁE. 668 404 790, 664 023 298.
  • PRACA | dam
    POKOJOWA w hotelu 4* w centrum Zakopanego. Kameralny obiekt, spokojna praca. Pełny etat, umowa o pracę. Tel. 889 949 381.
  • PRACA | dam
    KUCHARZ/RKA śniadaniowi oraz a\'la carte - w hotelu 4* w centrum Zakopanego. Pełny etat, umowa o pracę. Tel. 792 276 261.
    Tel.: 792 276 261
  • PRACA | dam
    KARCZMA SZAŁAS KURNIAWA ZATRUDNI POMOC KUCHENNĄ - Zakopane Jaszczurówka - 608 842 830.
  • PRACA | dam
    Hotel "Sabała" w Zakopanem zatrudni OSOBĘ DO SPRZĄTANIA POKOI. Oferujemy umowę o pracę. Bardzo prosimy o kontakt osobisty w recepcji hotelu przy ulicy Krupówki 11 lub tel. 18 20 150 92.
  • PRACA | dam
    Hotel "Sabała" w Zakopanem zatrudni OSOBĘ NA REKREACJĘ HOTELOWĄ. Bardzo prosimy o kontakt osobisty w recepcji hotelu przy ulicy Krupówki 11 lub tel. 18 20 150 92
  • PRACA | dam
    Hotel w Bukowinie Tatrzańskiej zatrudni: - Kucharzy/ młodszych kucharzy - Panie do przygotowywania śniadań - Kelnerów/ kelnerki - Recepcjonistki/ Recepcjoniści Praca stała bądź dorywcza, elastyczny grafik pracy, stabilne warunki zatrudnienia. 507645428natalia25-92@o2.pl
    Tel.: 507645428
  • PRACA | dam
    PRACA OD ZARAZ! Wynagrodzenie do 9 000 zł netto! Serwis sprzątający: Vorarlberg Austria. Chcesz być częścią naszego zespołu? Dołącz do nas! Prześlij nam swoje CV na adres: office.cowa@gmail.com.office.cowa@gmail.com
  • PRACA | dam
    POSZUKUJĘ ASYSTENTKI STOMATOLOGICZNEJ lub OSOBY CHĘTNEJ NA TO STANOWISKO (po maturze, DO PRZESZKOLENIA) - Zakopane. 793 333 072 (po godz. 19)
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam NOWE KILIMY RĘCZNIE TKANE (z owczej wełny). Wzory: jarzębina i parzenica (60/80), krokusy. GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY JUHASKIE. CHODNIKI TKANE NA KROŚNIE. Tel. 793 887 893
  • PRACA | dam
    NORWEGIA (Oslo) - BUDOWLAŃCY. Zatrudnimy na warunkach norweskich pomocników, tynkarzy, malarzy, dekarzy. Języki obce NIE wymagane - praca tylko z pracownikami z Podhala. Praca całoroczna, również w zimie. Zjazdy do kraju co 1-3 tygodnie (samolot) wg. własnego uznania. Pełna elastyczność co do wyjazdów do kraju. Zarobki od 15-25 Euro /godz. Zapraszamy. Tel. 667 602 602.
  • USŁUGI | budowlane
    PŁYTKI, PANELE, SZPACHLOWANIE, MALOWANIE itp. 796 544 016.
  • PRACA | dam
    Karczma na Krupówkach - zatrudnimy PRACOWNIKÓW NA BAR ORAZ KELNERÓW. Od już. Zakopane. Kontakt: 533 226 109.
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
2021-09-28 22:16 Jazz Camping na Kalatówkach trwa (WIDEO) 2021-09-28 21:30 W czwartek jednodniowe załamanie pogody 2021-09-28 20:45 Zobaczcie kto był i jak się bawił na urodzinach kolejki na Palenicę (WIDEO) 2021-09-28 20:40 Spotkanie online z wójtem Lipnicy Wielkiej 1 2021-09-28 20:02 Kamiland to był strzał w dziesiątkę (WIDEO) 4 2021-09-28 19:38 Rośnie liczba nowych zakażeń koronawirusem w Polsce. Dużo zgonów z powodu Covid-19 5 2021-09-28 19:30 Nuty Bacha, Beethovena, Rachmaninowa. Koncert w PSM 2021-09-28 19:15 Miasto czy wieś? Radni mają zastrzeżenia do konsultacji społecznych 1 2021-09-28 18:30 Druga szansa na chodnik. Czy tym razem mieszkańcy nie będą protestować? 2021-09-28 17:45 Jeszcze poczekamy nim zaparkujemy na pierwszym takim park&ride 2021-09-28 17:06 Zagęszczarka na budowę - parametry i rodzaje sprzętu 2021-09-28 16:45 Tydzień sportu. Boisko przy szkole na Skibówkach oficjalnie otwarte 2021-09-28 16:00 Coraz bliżej Manaslu 2 2021-09-28 15:15 Fundacja Rozwoju Regionu Rabka otworzyła swoje biuro w Mieście 2 2021-09-28 14:06 O hodowli pszczół i nie tylko. Konferencja pszczelarska 2021-09-28 14:00 Znamy szczegóły pożaru w Białym Dunajcu (WIDEO, ZDJĘCIA) 2021-09-28 13:30 Zderzenie w Jabłonce 2021-09-28 12:45 Jedyny taki chodnik. Wykręcisz na nim nogę 3 2021-09-28 11:50 Trochę słońca, trochę chmur 2021-09-28 10:45 Mały Józio z Makowa Podhalańskiego potrzebuje waszej pomocy 2021-09-28 10:00 Wnuczka pana hrabiego 1 2021-09-28 08:59 Młodzi górale z sukcesami na Mistrzostwach Małopolski 2021-09-28 08:01 Turystki zagubiły się w Pieninach 2021-09-28 06:38 Wielki i groźny pożar w Białym Dunajcu (ZDJĘCIA) 2021-09-27 22:58 Maciej Piczura z Cichego w programie Mam Talent 2 2021-09-27 21:34 Pamięć o człowieku zwanym "Koniem" 2021-09-27 20:50 Jak pisać, by być czytanym - czyli partnerstwo dla książki 2021-09-27 19:59 Ceny zwariowały. I jak tu wybudować albo wyremontować dom? 24 2021-09-27 19:15 Uwaga! Nowe oszustwo - na czternastą emeryturę 1 2021-09-27 18:33 Dziś serwujemy książkowe różności. Konkurs dla czytelników 2021-09-27 18:30 Rynek pełen życia 2 2021-09-27 17:41 Quad z dużą prędkością przejechał przez Krupówki 8 2021-09-27 16:42 Wypadek taternicki na Kościelcu. Ratownicy TOPR w akcji 2021-09-27 16:33 MOK na walizkach tym razem na Filipinach 2021-09-27 16:15 Dzikim okiem spójrz na korytarz ekologiczny 2021-09-27 15:30 Polacy zdziwieni, że przed wejściem do lokalu pytają o szczepienia 4 2021-09-27 15:23 Podróż w Miejscu - Podróże po Kulturze 2021-09-27 14:46 Sprostowanie Kliniki Medycznej Allmedica 2021-09-27 14:41 Potrącenie dziewczynki na Kasprusiach 2021-09-27 13:58 Na Krupówkach bez powodu uderzył turystę, natychmiast zatrzymali go policjanci 18 2021-09-27 13:15 Wtorek z narkotykami - trójka młodych ludzi przyłapana na gorącym uczynku 1 2021-09-27 12:33 Potrącenie w Cichem 2 2021-09-27 12:15 Sorry Boys i Ania Gąsienica Byrcyn na zakończenie muzycznego festiwalu w Kościelisku 2 2021-09-27 11:30 Oblężone Tatry. Za tydzień zapowiada się kolejny słoneczny weekend 2021-09-27 11:30 Mieszkanie Plus w Nowym Targu - nabór jeszcze w tym roku 1 2021-09-27 10:44 Nowe zakażenia koronawirusem na Podhalu. Ile tym razem? 8 2021-09-27 10:30 Sesja w Czarnym Dunajcu. Po kilku minutach obrady przerwane 2021-09-27 10:00 Sezon na podgrzybki w pełni 2021-09-27 09:00 SQBANI podbijają telewizję 4 2021-09-27 08:00 Brak toalet w Zakopanem 10
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2021-09-28 22:45 1. Król-Łegowski latami próbował przekonać włodarzy Zasr...nego do stworzenia muzeum narciarstwa. Obiecywali, zwodzili, żałowali grosza aż mu się zmarło i się nie doczekał. Włodarze mają w głębokim poważaniu tradycje, kulturę, historię Zakopanego, tak jak i mieszkańców. Każdy tylko garnie ku sobie. 2021-09-28 22:31 2. Urzędy pracy do likwidacji a dyrektorzy do taczek. 2021-09-28 22:27 3. Takie rzeczy to się przed wyborami załatwia żeby nabić punktów u naiwnych. 2021-09-28 22:24 4. @czytelnik, ja podbiję, powinna być też toprówka, albo chociaż stróżówka ratowników wodnych 2021-09-28 21:56 5. Najlepiej "wyszczepione" zachodniopomorskie z większa iloscią zakażeń niż "niewyszczepione" Podkarpackie. Rok temu o tej samej porze pod koniec września gdy nie było szczepionki, było dwa razy mniej zgonów. 2021-09-28 21:54 6. Fajnie to Kamil wykombinowałeś, świetne miejsce, ciekawie wykonanie , brawa dla żony. Wybiorę się z dziećmi w najbliższym czasie .Zakopane nie ma takich miejsc , gabinety figur woskowych, papugarnie, tragedia. Świetna edukacyjna inicjatywa. 2021-09-28 21:50 7. Już sie znudziło 2021-09-28 21:33 8. Panie Wójcie. Pod rozwagę. Dolinka Kiczorki schowana za wzgórzami Rysiowskiej Grapy i Kiczorskiego Grunia posiada znakomite warunki aby w zimie utrzymywać tam trasy do narciarstwa biegowego. Polecam przykład Kościeliska, które przy pomocy władz samorządowych oraz samych mieszkańców utworzyło znaczący ośrodek narciarstwa biegowego. Dolinka Kiczorki ma znacznie większy potencjał niż łąki Kościeliska. 2021-09-28 21:03 9. w Hiszpani nie rządzi PIS ani populiści ale lewica kochani a dzisiaj 29,09 protesty przeciwko drastycznym podwyżkom cen energii ale to pewnie PIS ma takie wpływy @!pi ja starsza , @kocie alboś chudy albo tłusty chwała PIS i Kaczynski Polska obronczynią unii 2021-09-28 20:56 10. Szacun. Podziwiam, chciałbym osiągnąć choć 1/100 tego co pan Kamil osiągnął...pozdrawiam
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

FILMY TP

Album TP

Bojcorka

Pożegnania