Reklama

2017-09-19 20:19:47

Blog

KARŁOWICZ, TATRY, FOTOGRAFIA

Rok po śmierci Mieczysława Karłowicza pod lawiną u stóp Małego Kościelca, w 1910, Sekcja Turystyczna Towarzystwa Tatrzańskiego wydała tom jego pism taternickich i fotografii zatytułowany "Mieczysław Karłowicz w Tatrach", z krzyżykiem niespodzianym na okładce, dziś bibliofilski rarytas. Później wznawiano ten tom dwukrotnie w 1957 i 1968 roku, uzupełniając go przedmową Jerzego Młodziejowskiego, drobnymi tekstami niezamieszczonymi w pierwszym wydaniu, kroniką życia autora oraz relacją Mariusza Zaruskiego "Ostatnim śladem", w której pierwszy naczelnik TOPR opisał wyprawę poszukiwawczą i znalezienie ciała Karłowicza.

     Po latach przerwy, w 2016 ukazały się dwie książki upamiętniające sto czterdziestą rocznicę urodzin kompozytora, przypominające go jako fotografa, publicystę górskiego, taternika i narciarza. Wydawnictwo Astraia zdecydowało się wznowić tom z roku 1910 i sygnuje swoje wydawnictwo jako drugie (czemu nie czwarte?) wydanie tej książki. Dobór i kolejność tekstów i zdjęć są powielone z pierwszego wydania, a uzupełnia je wstęp wydawcy, przedmowa napisana przez muzykologa i taternika Władysława Malinowskiego oraz przygotowany przezeń szczegółowy wykaz tatrzańskich przejść Karłowicza. 
     Teksty te, publikowane za życia kompozytora w czasopismach – „Taterniku”, „Pamiętniku Towarzystwa Tatrzańskiego”, „Wędrowcu” i „Słowie Polskim” – weszły do kanonu klasycznej tatrzańskiej publicystyki przełomu XIX i XX stulecia. Z jednej strony są świadectwem romantycznego, pełnego emocji, entuzjastycznego stosunku do gór ich autora, z drugiej zaś wyraża w nich Karłowicz ducha modernizmu z jego pierwiastkiem sportowym, zdobywczym. 
     Opisuje wycieczkę na Gerlach w towarzystwie przewodnika Jędrzeja Wali, epicką dziewięciodniową wycieczkę w towarzystwie legendarnego Klimka Bachledy, w czasie której wszedł na szereg wybitnych tatrzańskich szczytów; wejścia na Ostry Szczyt, Kościelec, Rohacze; wycieczki samotne na Kieżmarski i Jaworowy. Warto na nowo przeczytać te teksty, bo nic nie straciły ze swej urody, opisują ważne rozdziały turystycznej eksploracji Tatr i dają świadectwo znaczenia Tatr w życiu kompozytora. 
     Wracając po dziewięciu dniach z Klimkiem z gór pisze Karłowicz: „Z przełęczy między Kopami ujrzałem Zakopane. Schodziłem niechętnie, czując coraz bardziej ciężar nizinnego powietrza. A jednocześnie za mną zapuszczała się kurtyna z chmur, zakrywając cuda, na które przez dni dziewięć dane mi było patrzeć. 
     Otuliły się tym razem góry już na dobre; gdy po paru tygodniach ukazały się znowu, ułożone były do snu zimowego pod zwartym całunem śnieżnym. Pożegnałem je na długi przeciąg szarej, chmurnej zimy miejskiej.” Minęło ponad sto lat, zmieniła się konwencja, stylistyka, środki wyrazu, ale szkoda, że nikt już dziś nie pisze o Tatrach z takim uczuciem, wrażliwością i troską. 
     Druga książka – Widok piękny bez zastrzeżeń Polskiego Wydawnictwa Muzycznego – poświęcona jest fotografii tatrzańskiej Karłowicza. Był w tej dziedzinie mistrzem, ba, w pewnym momencie nawet, w obliczu kłopotów związanych z recepcją swojej muzyki, rozważał możliwość zostania zawodowym fotografem. Na starannie wydany i ze smakiem zaprojektowany tom składa się pięćdziesiąt zdjęć autorstwa Mieczysława Karłowicza, trzy jego teksty, które są zamieszczone także w wyżej omówionej książce i wspomniany już tekst  Zaruskiego Ostatnim śladem. Książkę uzupełnia kronika wydarzeń z życia Karłowicza i spis literatury.
     Elementem nowym i dla tej publikacji – poza zdjęciami – kluczowym, jest wstępny esej Justyny Nowickiej Mieczysław Karłowicz jako fotograf. Wybrane konteksty. Autorka kompetentnie, choć w dużym skrócie przypomina ostatnią wyprawę Karłowicza nad Czarny Staw Gąsienicowy, opisuje podejście do zjawiska fotografii na przełomie XIX i XX stulecia, rekapituluje początki fotografii górskiej na świecie i w Polsce. Fragmenty zachowanych listów pozwalają autorce na pokazanie praktyki fotograficznej Karłowicza. Nowicka podkreśla wyjątkowość zdjęć artysty i jego znaczenie w historii fotografii tatrzańskiej. A dobrze zeskanowane i starannie wydrukowane zdjęcia pozwalają podziwiać znakomite oko i warsztat autora, szczególnie widoczny w ostrych, wyrazistych konterfektach tatrzańskich turni: Zadniego Mnicha, Giewontu, Zamarłej, Małej Pośredniej Grani. 
     Warto poświęcić tym fotografiom nieco czasu. Na stronie szóstej – maleńka sylwetka Klimka Bachledy stojącego na dnie Doliny Batyżowieckiej, u stóp potężnej południowej ściany Batyżowieckiego Szczytu, stanowi barthesowskie punctum tego zdjęcia. Ciekawe byłoby studiowanie całego albumu zdjęć Karłowicza, jego autorskiego wyboru. Trzy takie albumy przez niego stworzone i zakomponowane, zachowały się w zbiorach Centralnej Biblioteki Górskiej PTTK w Krakowie. W książce zobaczyć można stronę tytułową albumu z roku 1906 zatytułowanego Tatry. Staranne ręczne pismo, dwa zakopiańskie widoczki, ostre, starannie wykadrowane, z nieodłącznym Giewontem i reglami w tle. 
     Jak to możliwe, że znani zakopiańczycy tamtej epoki tak hojnie zostali obdarowani licznymi talentami? Tytus Chałubiński, Witkiewiczowie, Mariusz Zaruski, Rafał Malczewski. Wszechstronnie utalentowany Mieczysław Karłowicz był jednym z nich. Znalazł on trwałe miejsce nie tylko w dziejach muzyki, ale także w historii tatrzańskiego piśmiennictwa i fotografii. Wszechstronność to nader rzadka i godna podziwu. Obydwie starannie i ładnie wydane książki dowodzą tego w pełni. Szkoda tylko, że częściowo się powielają. 

Mieczysław Karłowicz w Tatrach. Pisma taternickie i zdjęcia fotograficzne. Kraków: „Astraia”, 2016, 152 s.: il.; 24 cm – zł 39,-

Widok piękny bez zastrzeżeń. Fotografia tatrzańska Mieczysława Karłowicza. Kraków: „Polskie Wydawnictwo Muzyczne”, 2016, 152 s.: il.; 24 cm – zł 39,- 

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Góral z Trójmiasta 2017-09-20 21:57:56
Mieczysław Karłowicz robił naprawdę dobre zdjęcia. A także bardzo interesująco pisał. Kto nie zna - polecam.
Zawsze idąc nad Czarny Staw Gąsienicowy lub stamtąd wracając zatrzymuję się choć na chwilę by spojrzeć kolejny raz na Kamień.
krzysiek z G. 2017-09-19 21:22:55
Niby nic nowego , ale zawsze . Każda taka publikacja jest bezcenna wobec tego , co oferuje "kultura współczesna " / szczególnie ta obrazkowa - infantylna , głośna , przygłupia .Tamci zakopiańczycy byli chojnie obdarzeni talentami - TAK ! Kiedyś maturzysta miał jakąś wiedzę a co ma dzisiejszy magister / inżynier/ ?- dyplom ! Jest specjalistą , ale o podstawach , dorobku ojczystej / co to jest ta "ojczysta "? / kultury nie wie nic , bo na fejsszajsbuku nie było !
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam DOM do wykończenia na Orawie. Działka 20 arów, pięknie położona. 12 276 28 34.
  • USŁUGI | budowlane
    MALOWANIE WNĘTRZ TRADYCYJNE, NATRYSKOWE (do 1000 m2/dzień), TYNKI DEKORACYJNE, TAPETY, GŁADZIE, PANELE -
    Tel.: 660 921 810.
  • PRACA | dam
    MAŁY PENSJONAT W PORONINIE szuka PANI DO ŚNIADAŃ I SPRZĄTANIA, tel. 607 863 893
  • SPRZEDAŻ | różne
    SPRZEDAM TANIO BUDKĘ PARKINGOWĄ. Zakopane tel. 602 378 614
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    MAZDA 5, serwisowane, zadbane, garażowane, r. 2008, diesel, stan bdb, oryginalna nawigacja z dotykowym ekranem, 2 komplety felg aluminiowych z oponami lato/zima, full opcja, 16.000 ZŁ -
    Tel.: 888 223 761.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    ATRAKCYJNY DOM Z PŁAZÓW W GLICZAROWIE GÓRNYM -
    Tel.: 607 506 428
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    PENSJONAT w Kościelisku - DWA OBIEKTY -
    Tel.: 607 506 428
  • USŁUGI | budowlane
    KOMINKI, PARAPETY, SCHODY MARMUROWE, NAGROBKI. 601 958 378
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    LOKAL DO WYNAJĘCIA, Zakopane centrum, 27 m2 -
    Tel.: 694 266 522
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Działka budowlana nad Jez. Dobczyckim, Brzączowice Do sprzedania działka budowlana w Brzączowicach (gmina Dobczyce) , 30 km od Krakowa. Z działki rozpościera się widok na Zalew Dobczycki. Szerokość działki ok. 34 m, długość 72 . Wg. MPZP działka położona na terenie zabudowy mieszkaniowej i usługowej oraz terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Na działce prąd, gaz , woda i kanalizacja. Dojazd drogą asfaltową , ostanie 50 m drogą gminną nieurządzoną .
    Tel.: 508 380 383
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    OPEL Mokka 4x4 2015r fullopcja, 55000zl
    Tel.: 694432557
    GG: 1527664
  • USŁUGI | inne
    PROFESJONALNA WYCINKA - PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH. 691317098
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Kupię dom w Zakopanem
    Tel.: 604458153
  • PRACA | dam
    Poszukuje doświadczonych osób do pracy na budowie w Niemczech. Okolice Frankfurtu. Gwarantuje zakwaterowanie.
    Tel.: +491774439609
  • RÓŻNE
    PRZYJMĘ GRUZ, ZIEMIĘ. 691 434 133.
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - BUDOWLAŃCY. Firma Norweska zatrudni w Oslo, TYNKARZY, STOLARZY, MALARZY, MONTERÓW RUSZTOWAŃ, BLACHARZY ORAZ MŁODYCH DO PRZYUCZENIA W ZAWODZIE - TYNKARZ. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 1-3 tygodni. Zarobki od 15 do 25 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko kelnera/kelnerki do restauracji w Zakopanem 512351742
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko pomocy kuchennej do restauracji w Zakopanem 512351742
  • PRACA | dam
    Szukamy pracownika na stanowisko kucharza do restauracji w Zakopanem 512351742
2020-05-25 21:15 Historyczna inwestycja na Spiszu 1 2020-05-25 20:30 Pijany kierowca z trzema pasażerkami wpadł na drzewo 2020-05-25 19:45 Zamknięta droga. Robotnicy wymienią przepust 2020-05-25 19:00 Likwidacja mleczarni. Radni przyjęli rezolucję 6 2020-05-25 18:15 Rękawiczki, maseczki i środki dezynfekujące potrzebne (WIDEO) 1 2020-05-25 17:30 Wstydliwa wizytówka 2020-05-25 16:30 Audi kontra hyundai 1 2020-05-25 15:25 Niech podwykonawcy nie tracą nadziei 2 2020-05-25 15:25 Szpitalna śmierć - mężczyzna nie przeżył upadku 2 2020-05-25 15:00 Z maluchem na bombach do szpitala 3 2020-05-25 14:30 Cechy wyróżniające projekty nowoczesnych domów 2020-05-25 14:18 Skarbówka czysta 4 2020-05-25 14:00 Wielkie porządki w GOK-u. Kalendarz imprez niepewny 2020-05-25 13:00 Wielkie burzenie przy Ludźmierskiej 1 2020-05-25 12:31 Upadek ze szpitalnego okna 1 2020-05-25 12:00 Kąpielisko Chochołowska 2020-05-25 11:00 Wychowanie fizyczne na odległość 2020-05-25 10:00 Nazwali mnie Królową Tatr... no i co mam zrobić ? 3 2020-05-25 09:05 1% podatku można przekazać do 31 maja 2020-05-25 09:00 Zabytek to zbytek 1 2020-05-25 00:17 Wypadek rowerzystki pod Lubaniem 3 2020-05-25 00:00 Wytwórnia Lodów Naturalnych - smaki na poniedziałek 2020-05-24 23:55 Sunia wędrowniczka znaleziona na szlaku 2020-05-24 22:05 Zakopane tęskni za turystami 16 2020-05-24 21:30 Góralskie witacze 3 2020-05-24 21:00 Szpital już cienko nie przędzie 14 2020-05-24 20:00 Zalew grup obcojęzycznych 1 2020-05-24 19:07 Śmieciowe profanum 2020-05-24 18:00 Rowery wyjdą z podziemia 2 2020-05-24 17:00 Rzepne placki po orawsku (WIDEO) 1 2020-05-24 16:30 Na Gubałówce ludzi co kot napłakał 2 2020-05-24 16:00 Pobocza przystrojone na niedzielę 4 2020-05-24 15:30 Pożegnanie doktora 3 2020-05-24 15:00 Tłumnie, blisko i bez maseczek - witamy pod Gubałówką 23 2020-05-24 14:30 Pobalował i poszedł boso 1 2020-05-24 14:00 Jutro i pojutrze ostre burze 2 2020-05-24 13:13 Stłuczka na zakopiance 2020-05-24 13:00 Nocne balowanie z Covid-19 w tle 10 2020-05-24 12:15 Rośnie liczba wyzdrowień 2020-05-24 12:00 Dźwięki z wieży 2020-05-24 11:40 Brakuje krwi, pomóż chorym 2020-05-24 11:20 Rzut oka na Czarny Staw Gąsienicowy (WIDEO) 2020-05-24 11:00 Oszust z rozmachem 1 2020-05-24 10:00 Tatrzańscy Kurierzy 1 2020-05-24 09:15 Błoto na szlakach, deszcz i marne widoki 2020-05-24 08:39 Groźny wypadek na zakopiance 2020-05-24 08:20 Biało na szczycie 2020-05-24 08:00 Pod Giewontem barowa pogoda 2 2020-05-24 00:00 Wytwórnia Lodów Naturalnych - smaki na niedzielę 2020-05-24 00:00 Nasze drzwi Twoim oknem na świat
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2020-05-25 22:04 1. A biznesmeny z Biołki dalej do potoka robiom 2020-05-25 21:54 2. Takie zachowanie policji trzeba chwalić . Żyjemy w czasach gdzie ino pieniądze i władza się liczy. A jednak są osoby nawet w mundurze którzy pomogą a nie ino wypełnią mandaty dostane na odprawie 2020-05-25 21:48 3. A GDZIE konserwator zabytkow ja pytam? 2020-05-25 21:44 4. Kuriozalna sytuacja. Jest nie do pojęcia, że inwestycja, która jest pod szczególnym nadzorem wszystkich świętych, gdzie Minister ds. Taboru, Duktów i Gościńców bywa przynajmniej raz w miesiącu, jest tak fatalnie rozliczana. Zaległości sięgają roku, podwykonawcy nie są zgłoszeni do GDDKiA, sami nie posiadają umów, aneksów ani faktur. Obłęd! Reakcja powinna nastąpić na jesieni zeszłego roku. Państwo z kartonu. Smutne, ale prawdziwe. 2020-05-25 20:49 5. górnictwo ma straty, sądy nie działają, stadnina koni przynosi straty. Czy coś w ostatnich latach zostało dobrze zrobione? Tak cucha ubrano w niedziele.() 2020-05-25 20:45 6. Kopalnie będą zamknięte zaraz po wyborach. Dajmy dobrej zmianie jeszcze trochę czasu. Płakać będziecie później. 2020-05-25 20:41 7. A dlaczego przewodniczacy rady rektora Gulaka zrezygnowal? Przypadek... 2020-05-25 20:36 8. Ciekawe czy w szpitalu bezpiecznie? Ostatnio nie mogłam znaleść terapeuty w Krajowym Rejestrze Fizjoterapii. A z tego co wiem takie osoby chcąc pracować w placówkach służby zdrowia mają przymus tam rejestracji. Dziwne... 2020-05-25 20:24 9. Produkują najlepszy biały ser,dobre mleko.8b 2020-05-25 19:59 10. PO CO TYLE DYREKTOREK W TYM OŚRODKU ?
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Bojcorka

Pożegnania

Album TP

FILMY TP