Reklama

2017-09-19 20:19:47

Reklama

Blog

KARŁOWICZ, TATRY, FOTOGRAFIA

Reklama

Rok po śmierci Mieczysława Karłowicza pod lawiną u stóp Małego Kościelca, w 1910, Sekcja Turystyczna Towarzystwa Tatrzańskiego wydała tom jego pism taternickich i fotografii zatytułowany "Mieczysław Karłowicz w Tatrach", z krzyżykiem niespodzianym na okładce, dziś bibliofilski rarytas. Później wznawiano ten tom dwukrotnie w 1957 i 1968 roku, uzupełniając go przedmową Jerzego Młodziejowskiego, drobnymi tekstami niezamieszczonymi w pierwszym wydaniu, kroniką życia autora oraz relacją Mariusza Zaruskiego "Ostatnim śladem", w której pierwszy naczelnik TOPR opisał wyprawę poszukiwawczą i znalezienie ciała Karłowicza.

     Po latach przerwy, w 2016 ukazały się dwie książki upamiętniające sto czterdziestą rocznicę urodzin kompozytora, przypominające go jako fotografa, publicystę górskiego, taternika i narciarza. Wydawnictwo Astraia zdecydowało się wznowić tom z roku 1910 i sygnuje swoje wydawnictwo jako drugie (czemu nie czwarte?) wydanie tej książki. Dobór i kolejność tekstów i zdjęć są powielone z pierwszego wydania, a uzupełnia je wstęp wydawcy, przedmowa napisana przez muzykologa i taternika Władysława Malinowskiego oraz przygotowany przezeń szczegółowy wykaz tatrzańskich przejść Karłowicza. 
     Teksty te, publikowane za życia kompozytora w czasopismach – „Taterniku”, „Pamiętniku Towarzystwa Tatrzańskiego”, „Wędrowcu” i „Słowie Polskim” – weszły do kanonu klasycznej tatrzańskiej publicystyki przełomu XIX i XX stulecia. Z jednej strony są świadectwem romantycznego, pełnego emocji, entuzjastycznego stosunku do gór ich autora, z drugiej zaś wyraża w nich Karłowicz ducha modernizmu z jego pierwiastkiem sportowym, zdobywczym. 
     Opisuje wycieczkę na Gerlach w towarzystwie przewodnika Jędrzeja Wali, epicką dziewięciodniową wycieczkę w towarzystwie legendarnego Klimka Bachledy, w czasie której wszedł na szereg wybitnych tatrzańskich szczytów; wejścia na Ostry Szczyt, Kościelec, Rohacze; wycieczki samotne na Kieżmarski i Jaworowy. Warto na nowo przeczytać te teksty, bo nic nie straciły ze swej urody, opisują ważne rozdziały turystycznej eksploracji Tatr i dają świadectwo znaczenia Tatr w życiu kompozytora. 
     Wracając po dziewięciu dniach z Klimkiem z gór pisze Karłowicz: „Z przełęczy między Kopami ujrzałem Zakopane. Schodziłem niechętnie, czując coraz bardziej ciężar nizinnego powietrza. A jednocześnie za mną zapuszczała się kurtyna z chmur, zakrywając cuda, na które przez dni dziewięć dane mi było patrzeć. 
     Otuliły się tym razem góry już na dobre; gdy po paru tygodniach ukazały się znowu, ułożone były do snu zimowego pod zwartym całunem śnieżnym. Pożegnałem je na długi przeciąg szarej, chmurnej zimy miejskiej.” Minęło ponad sto lat, zmieniła się konwencja, stylistyka, środki wyrazu, ale szkoda, że nikt już dziś nie pisze o Tatrach z takim uczuciem, wrażliwością i troską. 
     Druga książka – Widok piękny bez zastrzeżeń Polskiego Wydawnictwa Muzycznego – poświęcona jest fotografii tatrzańskiej Karłowicza. Był w tej dziedzinie mistrzem, ba, w pewnym momencie nawet, w obliczu kłopotów związanych z recepcją swojej muzyki, rozważał możliwość zostania zawodowym fotografem. Na starannie wydany i ze smakiem zaprojektowany tom składa się pięćdziesiąt zdjęć autorstwa Mieczysława Karłowicza, trzy jego teksty, które są zamieszczone także w wyżej omówionej książce i wspomniany już tekst  Zaruskiego Ostatnim śladem. Książkę uzupełnia kronika wydarzeń z życia Karłowicza i spis literatury.
     Elementem nowym i dla tej publikacji – poza zdjęciami – kluczowym, jest wstępny esej Justyny Nowickiej Mieczysław Karłowicz jako fotograf. Wybrane konteksty. Autorka kompetentnie, choć w dużym skrócie przypomina ostatnią wyprawę Karłowicza nad Czarny Staw Gąsienicowy, opisuje podejście do zjawiska fotografii na przełomie XIX i XX stulecia, rekapituluje początki fotografii górskiej na świecie i w Polsce. Fragmenty zachowanych listów pozwalają autorce na pokazanie praktyki fotograficznej Karłowicza. Nowicka podkreśla wyjątkowość zdjęć artysty i jego znaczenie w historii fotografii tatrzańskiej. A dobrze zeskanowane i starannie wydrukowane zdjęcia pozwalają podziwiać znakomite oko i warsztat autora, szczególnie widoczny w ostrych, wyrazistych konterfektach tatrzańskich turni: Zadniego Mnicha, Giewontu, Zamarłej, Małej Pośredniej Grani. 
     Warto poświęcić tym fotografiom nieco czasu. Na stronie szóstej – maleńka sylwetka Klimka Bachledy stojącego na dnie Doliny Batyżowieckiej, u stóp potężnej południowej ściany Batyżowieckiego Szczytu, stanowi barthesowskie punctum tego zdjęcia. Ciekawe byłoby studiowanie całego albumu zdjęć Karłowicza, jego autorskiego wyboru. Trzy takie albumy przez niego stworzone i zakomponowane, zachowały się w zbiorach Centralnej Biblioteki Górskiej PTTK w Krakowie. W książce zobaczyć można stronę tytułową albumu z roku 1906 zatytułowanego Tatry. Staranne ręczne pismo, dwa zakopiańskie widoczki, ostre, starannie wykadrowane, z nieodłącznym Giewontem i reglami w tle. 
     Jak to możliwe, że znani zakopiańczycy tamtej epoki tak hojnie zostali obdarowani licznymi talentami? Tytus Chałubiński, Witkiewiczowie, Mariusz Zaruski, Rafał Malczewski. Wszechstronnie utalentowany Mieczysław Karłowicz był jednym z nich. Znalazł on trwałe miejsce nie tylko w dziejach muzyki, ale także w historii tatrzańskiego piśmiennictwa i fotografii. Wszechstronność to nader rzadka i godna podziwu. Obydwie starannie i ładnie wydane książki dowodzą tego w pełni. Szkoda tylko, że częściowo się powielają. 

Mieczysław Karłowicz w Tatrach. Pisma taternickie i zdjęcia fotograficzne. Kraków: „Astraia”, 2016, 152 s.: il.; 24 cm – zł 39,-

Widok piękny bez zastrzeżeń. Fotografia tatrzańska Mieczysława Karłowicza. Kraków: „Polskie Wydawnictwo Muzyczne”, 2016, 152 s.: il.; 24 cm – zł 39,- 

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Góral z Trójmiasta 2017-09-20 21:57:56
Mieczysław Karłowicz robił naprawdę dobre zdjęcia. A także bardzo interesująco pisał. Kto nie zna - polecam.
Zawsze idąc nad Czarny Staw Gąsienicowy lub stamtąd wracając zatrzymuję się choć na chwilę by spojrzeć kolejny raz na Kamień.
krzysiek z G. 2017-09-19 21:22:55
Niby nic nowego , ale zawsze . Każda taka publikacja jest bezcenna wobec tego , co oferuje "kultura współczesna " / szczególnie ta obrazkowa - infantylna , głośna , przygłupia .Tamci zakopiańczycy byli chojnie obdarzeni talentami - TAK ! Kiedyś maturzysta miał jakąś wiedzę a co ma dzisiejszy magister / inżynier/ ?- dyplom ! Jest specjalistą , ale o podstawach , dorobku ojczystej / co to jest ta "ojczysta "? / kultury nie wie nic , bo na fejsszajsbuku nie było !
  • MOTORYZACJA | inne
    DO WYNAJĘCIA GARAŻ W BUDYNKU PARADISU (ZAKOPANE). Wjazd od Sabały. 515 928 992.
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    PŁYTY SZALUNKOWE UŻYWANE, w różnych rozmiarach. Dobra cena. 18 20 82 421, 00436766456961.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    SPRZEDAM PAWILON HANDLOWY - NOWY TARG. 517 600 205.
  • PRACA | dam
    Restauracja Witowianka zatrudni osobę na stanowisko MENAGER. Tel. 600 973 440
  • PRACA | dam
    Stacja Narciarska zatrudni KIEROWNIKA DO SPRAW TECHNICZNYCH. Tel. 600 973 440
  • PRACA | dam
    Poszukujemy PANI DO PRACY W BAWIALNI DLA DZIECI. Mile widziane: - doświadczenie w pracy z dziećmi, - wykształcenie pedagogiczne bądź kurs animatorski, - pogodne usposobienie. Więcej informacji 600 973 440
  • PRACA | dam
    POSZUKUJĘ PRACOWNIKÓW BUDOWLANYCH - bez oświadczenia - okolice Zakopanego - 694 057 523.
  • PRACA | dam
    Spółka SEWIK zatrudni na stanowisku: - MONTER, konserwator siei wodociągowej, - POMOCNIK MONTERA, konserwatora sieci wodociągowej, - OPERATOR URZĄDZEŃ OCZYSZCZALNI ŚCIEKÓW, - ELEKTRYK plus operator urządzeń oczyszczalni ścieków. Szczegółowe informacje i warunki aplikowania: www.sewik.com.pl oraz w Sekretariacie spółki tel. 18 20 24 450
  • PRACA | dam
    Pracownik do wykończeń wnętrz. Przyjmę pracowników do wykończeń wnętrz oraz fliziarza do wykładania płytek- od zaraz! Mile widziane dośwadczenie. Z możliwością przyuczenia. Praca od zaraz w młodym zespole ma terenie Zakopanego i okolic.. 880936222
    Tel.: 880936222
  • PRACA | dam
    POSZUKUJE PRACOWNIKÓW BUDOWLANYCH: POMOCNIKÓW i MURARZA. Praca na terenie Zakopanego. 880 721 870.
  • PRACA | dam
    PRZYJMĘ EKIPĘ MURARZY, CIEŚLI. 669 803 347.
  • PRACA | dam
    PRZYJMĘ POMOCNIKA , MURARZA, CIESLĘ, ZBROJARZA. 669 803 347.
  • PRACA | dam
    Potrzebny młody MONTAŻYSTA (FILIGRANY BETONOWE). Możliwość przyuczenia. 791 669 932.
  • PRACA | dam
    GAMATEX zatrudni na stanowisko ZAOPATRZENIOWIEC, miejsce pracy: Stare Bystre, tel.18 26-137-32.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    WYNAJME 5000M PLAC + KONTENER ---- MIEJSCOWOŚCI : ZĄB. 600011905 salamandra, 16 dennykojda@gmail.com
    Tel.: 600011905
  • PRACA | dam
    Zatrudnię MONTAŻYSTĘ STOLARKI DRZWIOWEJ I OKIENNEJ Praca na terenie Podhala Kontakt 518-661-991.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ PRACOWNIKA DO ZAKŁADU KUŚNIERSKIEGO - GARBARSKIEGO NOWY TARG. PRACA CAŁY ROK. ZATRUDNIĘ KRAWCOWĄ - SZYCIE NA MIEJSCU LUB CHAŁUPNICZO. 601 789 299, 536 740 251.
  • PRACA | dam
    OŚRODEK KONFERENCYJNY w Zakopanem zatrudni KELNERKĘ na umowę zlecenie. Praca całoroczna. 664 417 314.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DZIAŁKA W GORCACH POD BACÓWKĘ. 503 868 728.
  • USŁUGI | budowlane
    WIERCIMY POD SŁUPKI OOGRODZENIOWE I NIE TYLKO. ZAPRASZAMY DO KONTAKTU. 504163439 BIURO@MAJERCZYK.PL
    Tel.: 504163439
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Kupię NIEWIELKI DOM NA DZIAŁCE DO 10 arów - do zamieszkania - okolice Zakopanego do 15-17 km. Tel. lub sms: 884 284 375
  • PRACA | dam
    Praca na budowie, docieplenia, remonty, budowa od podstaw, na terenie Zakopanego i okolicy. 500160574 ul. Bulwary Słowackiego nr. 20, 20 Chrobak.urb@gmail.com
    Tel.: 500160574
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    SPRZEDAŻ PIASKU, CEMENTU, KRUSZYWA (dla wylewkarzy i nie tylko). TRANSPORT - auta 4x4 z HDS, 3-ośka, 4-ośka i naczepa. Atrakcyjne ceny! Szaflary naprzeciwko Merkury Market. 503 532 680.
  • PRACA | dam
    PRZYJMĘ PIEKARZA. 607 44 55 66.
  • ZDROWIE I URODA
    Nowy Targ. ZAPRASZAMY NA ZABIEG MAKIJAŻU PERMANENTNEGO. Brwi metodą pudrową, usta metodą 3D oraz kreska linii rzęs. Jestem linergistką z wieloletnim doświadczeniem. Praca to moja pasja. Zapraszam do odwiedzenia mojego fanpage na JagaBrows. Numer kontaktowy: 731-874-495
  • PRACA | dam
    ATRANS TRANSPORT. Poszukujemy KIEROWCY kategorii C+E, z doświadczeniem lub bez. Transport krajowy i międzynarodowy, głównie Rumunia. Jazda pojazdami wyłącznie EURO VI. Współpraca ze spedytorami będącymi dyplomantami jednej z najlepszych uczelni w Polsce. Więcej informacji pod numerem telefonu: 723 555 111.
  • PRACA | dam
    Firma Budowlana Piotr Domalik w Ostrowsku zatrudni - pracownika budowlanego, murarza, mile widziane doświadczenie w pracy na budowie. prosimy o kontakt telefoniczny. 504105320
    Tel.: 504105320
  • PRACA | dam
    Potrzebny młody PRACOWNIK NA ŻELBETY (możliwość przyuczenia). 791 669 932.
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    ZAKOPANE-KOŚCIELISKO, WILLA I KARCZMA CZTERY PORY ROKU. Pokoje standardu pensjonatowego z wyżywieniem. Pobyty indywidualne, grupowe, szkoleniowe, wesela, imprezy okolicznościowe. WWW. CZTERYPORYROKU.PL, willa@czteryporyroku.pl, tel. +48 18 20 70 207 lub +48 608 401 704
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    ZAKOPANE-KOŚCIELISKO, APARTAMENTY Z WIDOKIEM NA CAŁE TATRY. W cenie pobytu parking, grill, bilard, plac zabaw, rowery. Cisza, spokój a zarazem wszędzie blisko. WWW. ZAKOPANEAPARTAMENTY.ORG, apartamenty@czteryporyroku.pl, tel. +48 18 20 70 207, +48 608 401 704
  • TURYSTYKA I WYPOCZYNEK
    ZAKOPANE-KOŚCIELISKO, KAMERALNE APARTAMENTY ZE STREFĄ SPA z widokiem na całe Tatry Zachodnie. W cenie pobytu parking, grill, bilard, pełna strefa spa, plac zabaw, rowery. WWW. APARTAMENTYSPAZAKOPANE.PL, rezerwacja@czteryporyroku.pl, tel. +48 662 658 425, +48 608 401 704
  • SPRZEDAŻ | różne
    TANIO sprzedam BUDKĘ PARKINGOWĄ - 602 378 614.
  • PRACA | dam
    DOM OPIEKI W ZAKOPANEM POSZUKUJE PRACOWNIKA NA STANOWISKO OPIEKUNKI OSÓB STARSZYCH. PEŁNY ETAT, UMOWA O PRACĘ. 608-676-810
    Tel.: 608
  • USŁUGI | budowlane
    OKUCIA BALKONÓW, RYNNY, OBRÓBKI BLACHARSKIE. 600 998 377.
  • USŁUGI | budowlane
    MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - TYNKARZ, MALARZ, BLACHARZ, STOLARZ. Norwegia (Oslo). Zatrudnimy tynkarzy, malarzy, blacharzy, stolarzy. Języki obce NIE wymagane. Praca z pracownikami z Podhala. Zjazd do kraju (samolot) co 1-3 tygodni wg. własnego uznania - pełna elastyczność i swoboda co do wyjazdów. Zarobki w przeliczeniu 20-27 Euro/godz. ZAPRASZAMY. Tel. 667 602 602.
  • ANTYKI
    ANTYKI - SKUP, SPRZEDAŻ - Zakopane, Kościuszki 3 (Granit, III p.). Tel. 601 464 133
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
2022-09-26 09:18 Koniec poszukiwań 35-latka z Jazowska 2022-09-26 09:01 Jubileusz 140-lecia OSP Kacwin (ZDJĘCIA) 2022-09-26 08:00 I Europejski Kongres Sportu i Turystyki (WIDEO) 2022-09-25 22:39 Z miasta i do miasta... rowerem 2022-09-25 22:17 Od poniedziałku mają układać asfalt w rejonie dworca PKP. Będą utrudnienia 2022-09-25 21:40 Słuszna sprawa górę wzięła! Morskie Oko nasze! 1 2022-09-25 21:00 Rudera na granicy na Łysej Polanie wyremontowana 3 2022-09-25 20:15 Wóz strażacki, że hej! (WIDEO, ZDJĘCIA) 2022-09-25 19:45 Zbroimy Ukrainę. Znani Polacy właczają się do akcji 3 2022-09-25 19:40 Podhale w końcu zwycięskie! 2022-09-25 19:30 Tragedia przed dyskoteką 2022-09-25 19:16 Jest remont, ale co ze studzienkami przed starostwem? 7 2022-09-25 18:53 Karta bankomatowa znaleziona w Zakopanem 2022-09-25 18:38 Szkolenie obronne dla uczniów 1 2022-09-25 18:30 Kogo będzie stać na narty? 10 2022-09-25 17:45 Rydze też są już wśród nas 2 2022-09-25 17:08 Upamiętnili kurierów orawskich 2022-09-25 16:59 Dawid Kubacki zwyciężył w Hinzenbach 2022-09-25 16:16 Pewne zwycięstwo KS Zakopane. Mecz obserwował nowy prezes klubu (ZDJĘCIA) 2022-09-25 15:30 Podróż za jeden bon 1 2022-09-25 14:45 Ach cóż to było za wesele (WIDEO) 2022-09-25 14:01 Zima latem w pierwszych dniach jesieni 2022-09-25 12:59 Nie ma kolejki do kolejki. Jak chcecie zobaczyć śnieg wyjedziecie na Kasprowy od ręki (WIDEO) 2022-09-25 12:01 Miodowy jarmark. Przyjechali też pszczelarze z Podhala 2022-09-25 11:00 Już czwartą noc na ul. Tuwima nie świecą się lampy 21 2022-09-25 09:59 Trcohę chmur, trochę słońca, ale ma być cieplej 2022-09-25 09:00 Na niezwykłych muzycznych szlakach. Music Trail Festival w Kościelisku (WIDEO) 2022-09-25 08:00 Babskie przeglądy (ZDJĘCIA) 2022-09-24 22:47 Na Dunajcu spory ruch (WIDEO) 2022-09-24 21:35 Druhowie z Podhala, Orawy i Spisza na pudle 2022-09-24 21:00 Wielkie otwarcie nowej restauracji w Zakopanem 13 2022-09-24 20:27 Knajpy pełne gości 2 2022-09-24 20:01 Wybiorą nowego dyrektora Muzeum Tatrzańskiego 2 2022-09-24 19:00 To była Wolna Republika Ochotnicka 2 2022-09-24 18:00 Takie budki nad Dunajcem 5 2022-09-24 17:43 Zaginął piesek w rejonie Leszczyn 3 2022-09-24 17:17 Prace przy moście ida pełną parą 1 2022-09-24 17:00 Urodzinowy Czubernat 2022-09-24 16:27 Odpowiednia kredka do brwi a udany rysunek wstępny 2022-09-24 16:01 Zima zawitała na Babiej Górze 1 2022-09-24 15:20 Poważny wypadek w Nowym Targu 2022-09-24 15:04 Tajemnicze zaginięcie polityka. Był jedynką na listach do Sejmu również na Podhalu 4 2022-09-24 15:00 Śmietnisko pod cmentarną skarpą 3 2022-09-24 14:00 Trwa Zakopiański Charytatywny Maraton Badmintona (WIDEO) 2022-09-24 13:00 Takie okazy tylko w Pieninach. Prawdziwek waży 2 kg! (WIDEO) 1 2022-09-24 12:30 Taki prawdziwek tylko w Podsarniu 2022-09-24 12:00 Polscy wspinacze, którzy zginęli w Tatrach Słowackich spowodowali lawinę 3 2022-09-24 11:00 Białorusin ukarany wysokim mandatem 17 2022-09-24 10:00 Lolly Polly opuściła nowotarski rynek. Idzie nowe 5 2022-09-24 09:30 Doroczne wydarzenie Muzeum Tatrzańskiego w konkursie. Głosujcie na Musealia
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2022-09-26 08:37 1. Halka nie przejmuj się myśle jak twój Franek usłyszy generała Różyckiego albo Czępińskiego to mu lufa stwardnie , @zdystansu trzeba było posłuchać prezydenta Kaczyńskiego w Tibilisi to by nikt nie giną z rąk Putina i myślisz że jak Ukraina nie dostanie ani jednej sztuki broni od zachodu to Putin przestanie mordować Ukraińców 2022-09-26 08:25 2. Jak Kali ukraść komuś krowa to być dobrze, a jeśli Kalemu ktoś ukraść krowa to być źle. PIS i tak sprzeda. 2022-09-26 07:50 3. Brawo za pomysł i ideę . Oby więcej takich działań dla ludzi w każdym wieku ! 2022-09-26 07:16 4. Przecież nikt nic nie wyremontował, naciagneli plandekę imitującą elewacje i w srodku zrobili sklep. Jak to jest wedlug was remont to.... 2022-09-26 05:12 5. Owszem było 7°C, w plenerze była prognoza pogody i część kulinarna a zaproszeni goście byli dość luźno ubrani jak na taką temp. A studio jest po to by zrobić nawet zimowy plener. Żeby mieć własne obiektywne zdanie to niestety trzeba oglądnąć skrajne ścierwa, i jeżeli oglądasz tylko jedną z tych stacji to ty masz wypaczony gust. 2022-09-25 22:49 6. Do nick Abeto Dziadek jeszcze policzy piniondze , zastanowi się nad planem dnia jutrzejszego, zrobi przelewy. Obejrzy TVPiPiS żeby sie troche pośmioć., zrobi siusiu, tabletek na noc nie bierze, potrzymo babke za cycka i uśnie . ha ha ha 2022-09-25 22:46 7. A po co Polakom umieć na nartach jezdzić, jak większość Polski jest płaska jak patelnia, bez tego można żyć, 2022-09-25 22:45 8. Może bon narciarski albo tarcza albo dopłata albo tarcza do tarczy albo dopłata do dopłaty Socjalizm pełną gębą. Też korzystom z tego ale powiem otwarcie to głupota. 2022-09-25 22:39 9. I to wszystko z miłości do gór ! 2022-09-25 22:37 10. Pan Zadylak wyremontował !
2022-09-17 13:01 1. To raczej nowa "Bukowianka". Ta droga przecież nie będzie prowadzić do Zakopanego. Zakopane zostało obronione przed godną komunikacją. 2022-08-21 19:28 2. byw, tak jak w '39-'45r. w Niemczech, wszyscy służyli w tej formacji. 2022-08-21 17:33 3. Błąd merytoryczny, osoba która napisała ten tekst nic nie zrozumiała. Rad i radiologia niewiele ze sobą mają wspólnego. Dzięki Profesorowi możliwy był rozwój leczenia radem (radioterapii), a nie rozwój radiologii. 2022-08-15 14:41 4. To taki slowny lojotok. 2022-08-13 21:46 5. Polska armia zmieściła się na jednym rynku. A ! jeszcze orkiestra. 2022-08-12 10:21 6. Godali, ze od tego radu ludziska umiyrali na raka wokoło, jedyn w drugiego, a terozki o tym cicho.... 2022-07-17 06:36 7. Mozna robić cepeliadę z góralszczyzny ale bez przesady....No i jeszcze sołtys na dzień dobry...ŻENADA! 2022-07-13 12:18 8. Wielkie dzięki Autorce za pokazanie pięknych krajobrazów jeszcze niezeszpeconych niewłaściwą zabudową. Złoty cielec tam jeszcze nie zagościł tak jak na Podhalu i już w pewnej mierze na Orawie. Spieszmy się podziwiać te unikalne widoki zanim zniszczy je ludzki egoizm, bezguście, udawana niemoc urzędników, pazerność i konsumpcjonizm w globalistycznym wydaniu. Nie pozwólmy zniszczyć regionalnych tradycji, których częścią jest rolnictwo, hodowla i pasterstwo. Jakaś nadzieja może płynąć ze Spisza! 2022-07-01 02:18 9. oto strona na której można kupić książkę. Pozdrawiam! https://wydawnictwoarva.v.1cart.eu/pl/offer 2022-06-22 13:07 10. Ks.Tischner się w grobie przewraca
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

Bojcorka

Pożegnania

FILMY TP