Reklama

2018-02-15 17:58:21

Blog

SZLAKIEM ZNAKOMITYCH ZAKOPIAŃCZYKÓW

Pod koniec ubiegłego roku nakładem Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem ukazał się nowy przewodnik. „Szlak znakomitych zakopiańczyków” autorstwa Zbigniewa Moździerza i wyżej podpisanego. To propozycja dla osób zainteresowanych dziejami naszego miasta. Historię miejsca można opisywać na rozmaite sposoby: chronologicznie, topograficznie, biograficznie. Wybraliśmy ten ostatni trop, aby opowiedzieć dawniejsze dzieje wioski pod Giewontem przez pryzmat zamieszkujących tu osób. Tych, które odegrały w historii Zakopanego, a czasem Polski, ważną, godną uwiecznienia rolę. Tak powstała ta książeczka.

     Książeczka, bo format jest poręczny, kieszonkowy (A-6), a publikacja niezbyt obszerna – liczy 148 stron. Żeby zmieścić na takiej przestrzeni rozsądną liczbę biogramów i zdjęć trzeba było dokonać wyboru. Postanowiliśmy ograniczyć się do osób mieszkających w Zakopanem, które urodziły się w XIX stuleciu. Ważnym kryterium było zamieszkiwanie w Zakopanem przez dłuższy okres czasu. Wielu z naszych bohaterów nie urodziło się tutaj, ale kiedyś tu przyjechali i postanowili zostać, osiąść, zapuścić tu swoje korzenie.
     Jedni ze względów estetyczno-sentymentalnych, inni z konieczności. Jedni, jak dr Tytus Chałubiński, przyjeżdżali do Zakopanego od lat zanim zdecydowali się tu zamieszkać. Inni, jak August Zamoyski czy Mariusz Zaruski, spędzili tu zaledwie kilka, zazwyczaj bardzo intensywnych lat. Jeszcze inni, jak Wojciech Brzega, urodzili się w Zakopanem i spędzili tu większość swojego życia.
     Znaczną grupę stanowili chorzy, którzy szukali w górach zdrowia. Zakopane wcześnie stało się ważnym ośrodkiem leczenia gruźlicy, a wielu jego rezydentów, zamieszkało tu z powodu tej śmiertelnej dawniej choroby, by wymienić z tego grona tylko Stanisława Witkiewicza, Władysława Matlakowskiego, Karola Szymanowskiego czy Maksymiliana Marię Kolbego. 
     Kryterium wyboru była więc data urodzenia, ale z racji długowieczności niektórych z naszych bohaterów, w opisach sięgamy często głęboko w wiek XX. Książka jest podzielona na rozdziały obejmujące rozmaite grupy zawodowe: lekarzy, nauczycieli, architektów. Osobne rozdziały poświęcono artystom i ludziom pióra oraz społecznikom, przedsiębiorcom, księżom i ludziom związanym z turystyką i sportem. 
     Pierwsza część opisuje, używając określenia Ferdynanda Hoesicka, „legendowe postaci zakopiańskie”. Wśród nich Sabałę, księdza Stolarczyka, Chałubińskiego i Zamoyskiego. We wstępie Zbigniew Moździerz omawia syntetycznie powstanie i rozwój Zakopanego do połowy XX wieku.
     Każdy biogram opatrzony jest wykazem miejsc związanych z daną osobą, syntetyczną bibliografią oraz, poza kilkoma wyjątkami, fotograficznym portretem opisywanej osoby. Nie ma w tym przewodniku klasycznie przedstawionych tras zwiedzania. Można go wykorzystywać na rozmaite sposoby: wędrując szlakiem jednego z bohaterów, wybierając jedną z zakopiańskich rodzin lub podążając szlakiem lekarzy, czy artystów malarzy. Sposobów może być tyle, ilu czytelników. 
     Mam nadzieję, że nasza książka dopełnia dotychczasową literaturę przedmiotu. W 2014 roku Muzeum Tatrzańskie wydało przewodnik autorstwa Zbigniewa Moździerza Szlak stylu zakopiańskiego. Rok wcześniej Zbigniew Moździerz i Jerzy Roszkowski opublikowali Szlak Zamoyskiego. Jest też znakomity, od dawna nie wznawiany, Zakopane. Przewodnik historyczny Macieja Pinkwarta i Lidii Długołęckiej-Pinkwart. Przewodnikowo jest chyba Zakopane najlepiej i najdokładniej opisanym miastem w Polsce. Co nie znaczy, że nie istnieją wciąż przestrzenie słabo obecne w przewodnikowym piśmiennictwie i że nie ma już nic do roboty. Na razie nie wiadomo czy Muzeum Tatrzańskie zdecyduje się na kolejną część Szlaku znakomitych zakopiańczyków, poświęconą osobom urodzonym w XX wieku. Zresztą prawdopodobnie nie zmieściliby się wszyscy w jednym tomie…
     W tym opisywanym zamieszczono 122 biogramy i 133 zdjęcia. Książkę uzupełnia wybrana bibliografia, skorowidz opisanych osób i plan Zakopanego z zaznaczonymi obiektami na trasie z Nawsia do Kuźnic. Publikacja została wydana również w angielskiej wersji językowej. Projekt dofinansowano z funduszy miasta Zakopanego za pośrednictwem Zakopiańskiego Centrum Kultury. Przewodnik można kupić w oddziałach Muzeum Tatrzańskiego i w internecie na stronie: muzeumtatrzanskie.pl
     Na okładce zdjęcie autorstwa Stanisława Witkiewicza, dobrze znane i świetnie ilustrujące złożony charakter Zakopanego. Idą obok siebie Sabała, góral symbolizujący miejscową tradycję i kulturę oraz młody Staś Witkiewicz, urodzony w Warszawie, w przyszłości jeden z najwybitniejszych polskich artystów XX wieku, mieszkaniec Zakopanego, radykalnie kwestionujący podhalańską tradycję i wartości. Takie właśnie – złożone, niejednoznaczne, inspirujące i niezwykłe jest Zakopane, które próbowaliśmy przedstawić. 

Maciej Krupa, Zbigniew Moździerz, Szlak znakomitych zakopiańczyków. Przewodnik. Muzeum Tatrzańskie, Zakopane 2017, s. 148, cena 10,- zł. 

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Krzysiek 2018-02-16 13:09:07
pani Krupa, książka jest od ponad pół roku na rynku wiec nie potrzeba robić jej takiej reklamy, zwłaszcza, ze nie jest twórcza. To, ze robi sobie Pan autopromocje to inna bajka, ale Pan z tego słynie :)
Maciej Krupa 2018-02-16 11:06:50
@Tomasz Pomurnik
Tak jest oczywiście biogram Stanisława Barabasza - strona 39. Tak - cena 10,- zł, taką cenę ustalił wydawca czyli Muzeum Tatrzańskie.
@Monika
Szanowna Pani, nasza książka nie jest zlepkiem innych książek, tylko tekstem oryginalnym. Oczywiście korzystamy z literatury, którą uczciwie wymieniamy w bibliografii. Oczywiście cytujemy w biogramach fragmenty innych tekstów, ale cytaty są zawsze wyróżnione wcięciem i kursywą i opatrzone odnośnikiem. Nie sposób napisać książki historycznej bez oparcia o rozmaitego typu źródła. Ale sugestia, że jest ona zlepkiem cudzych tekstów jest nieprawdziwa. To nasz własny tekst.
monika 2018-02-16 06:48:22
Szkoda, ze publikacja jest zlepkiem innych ksiażek a nie tekstem własnym
  • PRACA | dam
    Zatrudnię sekretarkę do biura. Wymagana znajomość obsługi komputera (word, excell). Mile widziana znajomość języka angielskiego. Umiejętność pracy w zespole.
    Tel.: 60223 94 84
    E-mail: biuro@tatra-dom.pl
    WWW: www.tatra-dom.pl
2020-07-03 15:15 Ulica pod wodą 2020-07-03 14:30 Plantacja marihuany w Spytkowicach 2020-07-03 13:48 Ulewa za ulewą 2020-07-03 13:05 Wszystko jest rzeźbą Karola Szostaka w Olsztynie (WIDEO) 2020-07-03 12:20 Bus fundowany 2020-07-03 11:35 Zaginął golden retriever. Pomóżmy go odnaleźć 2020-07-03 11:30 Kryminalne ścieżki. Konkurs dla czytelników 2020-07-03 11:20 Utrudnienia na ul. Jagiellońskiej w Zakopanem 1 2020-07-03 10:47 Po pijaku spowodował wypadek, ale prawka mu nie wezmą 2 2020-07-03 10:04 Traktor przewrócił się do fosy 2020-07-03 09:45 Poszukiwany rowerzysta - rower już jest 2020-07-03 09:00 Miała być droga, zmieniła się wizja 1 2020-07-03 08:00 Restaurant Week - już 70 tys. gości 2020-07-02 22:50 Kozia rodzinka w Koziej Dolince (WIDEO, ZDJĘCIA) 2020-07-02 22:22 Błyskawica w Czarnej Górze 2 2020-07-02 21:14 Pogrzeb Ciotki Bułeckuli. Jak zapamiętają ją Kayah, Bargiel i Trebunia Tutka (WIDEO) 2 2020-07-02 20:57 Podtopienia, drogi jak rwące potoki. Kacwin pod wodą (WIDEO) 2020-07-02 20:55 Ulewa na szlaku z Kondratowej (WIDEO) 2020-07-02 20:51 Gradobicie we Frydmanie (WIDEO) 2020-07-02 20:49 Gaszynchallenge, bez względu na wiek (WIDEO) 2020-07-02 20:24 Hulajnogi są wszędzie 3 2020-07-02 20:03 Pożar w Ochotnicy Dolnej 2020-07-02 19:48 Ulewa była mniejsza niż w niedzielę, a ulica w Nowym Targu znowu zalana 1 2020-07-02 19:41 Za 30 oszustw grozi mu 8 lat więzienia 2020-07-02 19:31 Czarne chmury i burza nad Zakopanem (WIDEO, ZDJĘCIA) 2020-07-02 19:09 Gwałtowna burza w Nowym Targu 1 2020-07-02 19:02 Rezolucja nie pomogła 3 2020-07-02 18:15 Pożar w Bukowinie Tatrzańskiej. Poparzony mężczyzna zabrany do szpitala 2 2020-07-02 18:14 Teatr pod chmurką 2020-07-02 18:13 Pracownicy GS-u robią pompki i przysiady (WIDEO) 2020-07-02 17:42 Od 4 lipca place zabaw w Zakopanem ponownie otwarte 2020-07-02 16:48 Poezja przy watrze 2020-07-02 16:47 Znamy trasę 77. Tour de Pologne UCI World Tour 2020-07-02 16:09 Sanepid kontroluje sklepy, kar nie nałożono 10 2020-07-02 15:43 Pogrzeb młodego mężczyzny zastrzelonego w Kirach w sobotę 2020-07-02 15:40 Policjanci zatrzymali mężczyznę bez maseczki. Był agresywny i wulgarny (WIDEO) 6 2020-07-02 14:54 Zakopane, drugi strażak z koronawirusem 2020-07-02 14:31 Ogrodowa na ostatniej prostej 2020-07-02 14:01 Gaszyn challenge na Górkowym Wierchu (WIDEO) 2020-07-02 13:57 Kochaj Pieniny razem z nami i gondolami 2020-07-02 13:42 Przedwakacyjne podsumowanie sukcesów Septymy 2020-07-02 13:00 Rabczański rynek ze snu studenta 1 2020-07-02 12:24 Pożegnanie Ciotki Bułeckuli (ZDJĘCIA, WIDEO) 4 2020-07-02 12:15 Światła na zakopiance działały kilka godzin 2 2020-07-02 11:57 Na Alejach 3 Maja nie działały parkomaty 2020-07-02 11:31 Nowe otwarcie Koliby 2020-07-02 11:00 Teatr VIS A VIS wraca ze spektaklami 2020-07-02 10:51 Kolejna osoba zakażona koronawirusem w powiecie tatrzańskim 6 2020-07-02 10:41 Zwrot podatku po pracy za granicą – pieniądze, o których często się zapomina 2020-07-02 10:39 Myślał, że łapówka załatwi sprawę. Grozi mu do 10 lat więzienia 3
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2020-06-30 22:12 1. jakos tak nie widze ani dystansu, ani maseczek - jak to tak naprawde z tym wirusem jest? ja musze utrzymywac dystans spoleczny, kaganiec na ryj zakladac, a wladza nic nie musi... pad w towarzystwie zupelnie obcych osob na wyciagniecie reki, bez maski - jemu wolno, a normalnemu czlowiekowi nie??? no chyba ze ci ludzie to jego rodzina razem z nim mieszkajaca. 2020-06-24 23:02 2. Zakopane wita patriotę i wielkiego człowieka. U nas w Zakopanym wartości religijne są na pierwszym miejscu.Wspaniały człowiek. 2020-06-24 00:18 3. Z Poronina..... Gdyby to Lenin przyjechał to przyjabys go z szacunkiem ???????? 2020-06-23 22:53 4. Nie chcę takiego prezydenta na kolejnych 5 lat. Jestem zażenowana gdy oglądam jego wystąpienia na forum europejskim. Miał szansę jak nikt inny przez te lata zrobić coś pożytecznego dla Polski. Miał cały rząd partyjnych koleżków! Został pan- panie Duda jednostronnie wykorzystany przez Jarosława. Zdaje pan sobie z tego sprawę? Użył pana do swych celów! Za miesiąc po II turze nawet panu ręki nie poda- co i teraz robi z dużą niechęcią! Szymon Hołownia ma mój głos!!!! 2020-06-23 21:19 5. ???????????????????????????????? 2020-06-23 21:18 6. Po co przyjechał nie był nie jest i nie będzie nigdy prawdziwymi prezydentem to marionetka prezesa 2020-06-18 14:33 7. Jeżdżę w góry 2 razy w roku i ciągle mi mało. 2020-05-21 23:22 8. Coś jest w tych naszych górach, że są piękniejsze niż inne. A jak jeszcze zobaczy się takie zdjęcia to już nie ma o czym dyskutować. ???? 2020-05-02 23:42 9. Najlepsze oscypki z Szlachtowej od Eko Bacy bez krowiego mleka 2020-04-25 19:55 10. Czemu zakopiańczycy mają zdychać z głodu? szanowny internauto "highlanders" to jest mowa nienawiści
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Pożegnania

Bojcorka

Album TP

FILMY TP