Reklama

2018-02-15 17:58:21

Reklama

Blog

SZLAKIEM ZNAKOMITYCH ZAKOPIAŃCZYKÓW

Reklama

Pod koniec ubiegłego roku nakładem Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem ukazał się nowy przewodnik. „Szlak znakomitych zakopiańczyków” autorstwa Zbigniewa Moździerza i wyżej podpisanego. To propozycja dla osób zainteresowanych dziejami naszego miasta. Historię miejsca można opisywać na rozmaite sposoby: chronologicznie, topograficznie, biograficznie. Wybraliśmy ten ostatni trop, aby opowiedzieć dawniejsze dzieje wioski pod Giewontem przez pryzmat zamieszkujących tu osób. Tych, które odegrały w historii Zakopanego, a czasem Polski, ważną, godną uwiecznienia rolę. Tak powstała ta książeczka.

     Książeczka, bo format jest poręczny, kieszonkowy (A-6), a publikacja niezbyt obszerna – liczy 148 stron. Żeby zmieścić na takiej przestrzeni rozsądną liczbę biogramów i zdjęć trzeba było dokonać wyboru. Postanowiliśmy ograniczyć się do osób mieszkających w Zakopanem, które urodziły się w XIX stuleciu. Ważnym kryterium było zamieszkiwanie w Zakopanem przez dłuższy okres czasu. Wielu z naszych bohaterów nie urodziło się tutaj, ale kiedyś tu przyjechali i postanowili zostać, osiąść, zapuścić tu swoje korzenie.
     Jedni ze względów estetyczno-sentymentalnych, inni z konieczności. Jedni, jak dr Tytus Chałubiński, przyjeżdżali do Zakopanego od lat zanim zdecydowali się tu zamieszkać. Inni, jak August Zamoyski czy Mariusz Zaruski, spędzili tu zaledwie kilka, zazwyczaj bardzo intensywnych lat. Jeszcze inni, jak Wojciech Brzega, urodzili się w Zakopanem i spędzili tu większość swojego życia.
     Znaczną grupę stanowili chorzy, którzy szukali w górach zdrowia. Zakopane wcześnie stało się ważnym ośrodkiem leczenia gruźlicy, a wielu jego rezydentów, zamieszkało tu z powodu tej śmiertelnej dawniej choroby, by wymienić z tego grona tylko Stanisława Witkiewicza, Władysława Matlakowskiego, Karola Szymanowskiego czy Maksymiliana Marię Kolbego. 
     Kryterium wyboru była więc data urodzenia, ale z racji długowieczności niektórych z naszych bohaterów, w opisach sięgamy często głęboko w wiek XX. Książka jest podzielona na rozdziały obejmujące rozmaite grupy zawodowe: lekarzy, nauczycieli, architektów. Osobne rozdziały poświęcono artystom i ludziom pióra oraz społecznikom, przedsiębiorcom, księżom i ludziom związanym z turystyką i sportem. 
     Pierwsza część opisuje, używając określenia Ferdynanda Hoesicka, „legendowe postaci zakopiańskie”. Wśród nich Sabałę, księdza Stolarczyka, Chałubińskiego i Zamoyskiego. We wstępie Zbigniew Moździerz omawia syntetycznie powstanie i rozwój Zakopanego do połowy XX wieku.
     Każdy biogram opatrzony jest wykazem miejsc związanych z daną osobą, syntetyczną bibliografią oraz, poza kilkoma wyjątkami, fotograficznym portretem opisywanej osoby. Nie ma w tym przewodniku klasycznie przedstawionych tras zwiedzania. Można go wykorzystywać na rozmaite sposoby: wędrując szlakiem jednego z bohaterów, wybierając jedną z zakopiańskich rodzin lub podążając szlakiem lekarzy, czy artystów malarzy. Sposobów może być tyle, ilu czytelników. 
     Mam nadzieję, że nasza książka dopełnia dotychczasową literaturę przedmiotu. W 2014 roku Muzeum Tatrzańskie wydało przewodnik autorstwa Zbigniewa Moździerza Szlak stylu zakopiańskiego. Rok wcześniej Zbigniew Moździerz i Jerzy Roszkowski opublikowali Szlak Zamoyskiego. Jest też znakomity, od dawna nie wznawiany, Zakopane. Przewodnik historyczny Macieja Pinkwarta i Lidii Długołęckiej-Pinkwart. Przewodnikowo jest chyba Zakopane najlepiej i najdokładniej opisanym miastem w Polsce. Co nie znaczy, że nie istnieją wciąż przestrzenie słabo obecne w przewodnikowym piśmiennictwie i że nie ma już nic do roboty. Na razie nie wiadomo czy Muzeum Tatrzańskie zdecyduje się na kolejną część Szlaku znakomitych zakopiańczyków, poświęconą osobom urodzonym w XX wieku. Zresztą prawdopodobnie nie zmieściliby się wszyscy w jednym tomie…
     W tym opisywanym zamieszczono 122 biogramy i 133 zdjęcia. Książkę uzupełnia wybrana bibliografia, skorowidz opisanych osób i plan Zakopanego z zaznaczonymi obiektami na trasie z Nawsia do Kuźnic. Publikacja została wydana również w angielskiej wersji językowej. Projekt dofinansowano z funduszy miasta Zakopanego za pośrednictwem Zakopiańskiego Centrum Kultury. Przewodnik można kupić w oddziałach Muzeum Tatrzańskiego i w internecie na stronie: muzeumtatrzanskie.pl
     Na okładce zdjęcie autorstwa Stanisława Witkiewicza, dobrze znane i świetnie ilustrujące złożony charakter Zakopanego. Idą obok siebie Sabała, góral symbolizujący miejscową tradycję i kulturę oraz młody Staś Witkiewicz, urodzony w Warszawie, w przyszłości jeden z najwybitniejszych polskich artystów XX wieku, mieszkaniec Zakopanego, radykalnie kwestionujący podhalańską tradycję i wartości. Takie właśnie – złożone, niejednoznaczne, inspirujące i niezwykłe jest Zakopane, które próbowaliśmy przedstawić. 

Maciej Krupa, Zbigniew Moździerz, Szlak znakomitych zakopiańczyków. Przewodnik. Muzeum Tatrzańskie, Zakopane 2017, s. 148, cena 10,- zł. 

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Krzysiek 2018-02-16 13:09:07
pani Krupa, książka jest od ponad pół roku na rynku wiec nie potrzeba robić jej takiej reklamy, zwłaszcza, ze nie jest twórcza. To, ze robi sobie Pan autopromocje to inna bajka, ale Pan z tego słynie :)
Maciej Krupa 2018-02-16 11:06:50
@Tomasz Pomurnik
Tak jest oczywiście biogram Stanisława Barabasza - strona 39. Tak - cena 10,- zł, taką cenę ustalił wydawca czyli Muzeum Tatrzańskie.
@Monika
Szanowna Pani, nasza książka nie jest zlepkiem innych książek, tylko tekstem oryginalnym. Oczywiście korzystamy z literatury, którą uczciwie wymieniamy w bibliografii. Oczywiście cytujemy w biogramach fragmenty innych tekstów, ale cytaty są zawsze wyróżnione wcięciem i kursywą i opatrzone odnośnikiem. Nie sposób napisać książki historycznej bez oparcia o rozmaitego typu źródła. Ale sugestia, że jest ona zlepkiem cudzych tekstów jest nieprawdziwa. To nasz własny tekst.
monika 2018-02-16 06:48:22
Szkoda, ze publikacja jest zlepkiem innych ksiażek a nie tekstem własnym
  • USŁUGI | inne
    DEZYNFEKCJA POMIESZCZEŃ, CERTYFIKOWANA, METODĄ FUMIGACJI. TANIO! 500 086003
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    Sprzedam cieliczkę rasy Jersey. 880145487
    Tel.: 880145487
  • USŁUGI | budowlane
    MALOWANIE, TAPETOWANIE, GŁADZIE, FARBY STRUKTURALNE I TYNKI DEKORACYJNE - Tel. 601 793 866, www.FABRYKASTRUKTURY.pl
    WWW: www.FABRYKASTRUKTURY.pl
  • PRACA | dam
    Restauracja Schronisko Smaków Magda Gessler w Bukowinie Tatrzańskiej zatrudni kucharza z doświadczeniem..kontakt@schroniskosmakow.pl 509825332
    Tel.: 509825332
    E-mail: kontakt@schroniskosmakow.pl
  • PRACA | dam
    Biuro Księgowe AUDITPLUS zatrudni do biura w Zakopanem: - SAMODZIELNYCH KSIĘGOWYCH - pełna księgowość i KPiR - wymagane doświadczenie; - SPECJALISTÓW ds. kadr i płac - wymagane doświadczenie; Zadaniem zatrudnionych osób będzie obsługa księgowa prestiżowych klientów firmy przy współpracy z pozostałymi członkami zespołu i pracownikami klientów a także z doradcą podatkowym i biegłym rewidentem. Oferujemy: umowę o pracę w pełnym wymiarze, atrakcyjne zarobki, pracę od poniedziałku do piątku w firmie księgowej działającej na rynku ogólnopolskim i dobrą atmosferę w młodym, dynamicznym, kilkunastoosobowym zespole, szkolenia i wyjątkową szansę rozwoju osobistego. Wymagamy: zaangażowania w zlecone obowiązki i absolutnej dyskrecji Zgłoszenia proszę składać przesyłać na: praca@auditplus.pl
    E-mail: praca@auditplus.pl
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ POMOC KUCHENNĄ/SPRZĄTANIE POKOI na wakacje - Zakopane, Jaszczurówka - 601504486
  • PRACA | dam
    FIRMA NAWIĄŻE WSPÓŁPRACĘ W NOWYM TARGU Z: FRYZJERAMI, KOSMETYCZKAMI, MANICURZYSTKAMI, MASAŻYSTAMI I REHABILITANTAMI - DO OTWARCIA WSPÓLNEGO SALONU. 608806408
  • PRACA | dam
    PENSJONAT W KOŚCIELISKU zatrudni OSOBĘ DO RECEPCJI. Możliwość zamieszkania. 608806408
  • PRACA | dam
    PENSJONAT W KOŚCIELISKU zatrudni OSOBĘ DO SPRZĄTANIA, sezonowo lub na stałe, możliwość zamieszkania. 608806408
  • PRACA | dam
    PENSJONAT W KOŚCIELISKU zatrudni OSOBĘ DO KUCHNI, UMIEJĄCĄ SAMODZIELNIE GOTOWAĆ. Możliwość zamieszkania. 608806408
  • PRACA | dam
    Pensjonat w centrum Zakopanego zatrudni POKOJOWE. Kontakt 666378357
  • PRACA | dam
    Restauracja Schronisko Smaków Magda Gessler w Bukowinie Tatrzańskiej poszukuje kelnerów z doświadczeniem. Oferujemy: prace stałą, wysokie zarobki (podstawa + premia od obrotu - nawet do 6%), elastyczny grafik, możliwość rozwoju, szkolenia..kontakt@schroniskosmakow.pl 668414988
    Tel.: 668414988
    E-mail: kontakt@schroniskosmakow.pl
  • USŁUGI | budowlane
    Tynki maszynowe cementowo - wapienne, gipsowe. Atrakcyjna cena. 669790376
    Tel.: 669790376
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy w Zakopanem KUCHARKI, POMOC KUCHENNĄ, BUFETOWE. Atrakcyjna płaca. Tel. 502271486.
  • PRACA | dam
    PRACA W AUSTRII: murarz, cieśla, operator żurawia. Austriackie warunki. BauPersonal, (nr cert. 4726), info@baupersonal.pl,www.baubersonal.pl 513106189, 668835085
    Tel.: 513106189, 668835085
    E-mail: info@baupersonal.pl,
    WWW: www.baubersonal.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA KIOSK HANDLOWY pow. 25m2, ZAKOPANE, NOWOTARSKA 3A. 602300070
  • PRACA | dam
    Skicontrol H.Martinczak.s.k.a. (Białka Tatrzańska) przedstawiciel na Polskę SKIDATA AG, zatrudni osobę na stanowisko: SERWISANT Oferujemy: umowę o pracę, niezbędne szkolenia, możliwość rozwoju zawodowego. Wymagania: znajomość rozwiązań IT, wykształcenie techniczne, znajomość języka angielskiego, czynne prawo jazdy kat.B. Główne obowiązki: instalacja i serwis systemów kontroli dostępu; utrzymanie sieci teleinformatycznych Klienta; prowadzenie dokumentacji technicznej i serwisowej. CV prosimy przesyłać na adres praca@skicontrol.pl Administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Skicontrol H.Martinczak S.K.A. z siedzibą w Białce Tatrzańskiej przy ul. Środkowa 178 a. Pełną informację dot. RODO administrator prześle na e-mail.
  • PRACA | dam
    KELNERKI/-ÓW - 668115397
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    DREWNIANE GÓRALSKIE DOMKI - DO PRZENIESIENIA - 668115397
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    ATRAKCYJNY DOM Z PŁAZÓW W GLICZAROWIE GÓRNYM - tel. 607506428
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - BUDOWLAŃCY. Zatrudnimy: POMOCNIKÓW oraz tynkarzy, stolarzy, malarzy, dekarzy. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 2-3 tyg. Zarobki od 15 do 25 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602 Tel.
  • IMPREZY OKOLICZNOŚCIOWE
    VIDEO - TRANSMISJA NA ŻYWO IMPREZ OKOLICZNOŚCIOWYCH (ŚLUBÓW, KOMUNII, POGRZEBÓW, itp.) - Tel. 605 670 650
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko kelnera/kelnerki do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko pomocy kuchennej do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
  • PRACA | dam
    Szukamy pracownika na stanowisko kucharza do restauracji w Zakopanem 512351742 Tel.
2020-08-10 09:00 Przystanki zasypane śmieciami 1 2020-08-10 08:00 Kierowcy na rondzie Prymasa Tysiąclecia 2020-08-09 21:26 Śmigłowiec TOPR na Przysłopie Miętusim (WIDEO, ZDJĘCIA) 2020-08-09 21:00 Gdzie diabeł nie może, tam babe pośle (WIDEO) 2020-08-09 20:33 Wirtualny festiwal 1 2020-08-09 19:27 Potrącenie rowerzysty w centrum Zakopanego 2 2020-08-09 18:55 Potrącenie rowerzysty w Poroninie 2 2020-08-09 18:00 Bernardyni z sanktuarium 4 2020-08-09 17:27 Toprowski Sokół znów w akcji 2020-08-09 17:08 Nad Morzem nie ma tłumów 2020-08-09 17:00 Krościenko chce być miastem 2 2020-08-09 16:57 Sokół poleciał na Kopę 1 2020-08-09 16:00 Górale góralowi w potrzebie 2020-08-09 15:02 Pośród chałup Tour de Pologne 2020-08-09 15:00 Rocznicowe wejście na Rysy 2 2020-08-09 14:52 Kolarze już na trasie 2020-08-09 14:50 Śmiertelny wypadek w Dolinie za Bramką. Znamy szczegóły 2020-08-09 14:42 Śmierć w Tatrach 1 2020-08-09 14:00 Pod Tatrami ciepło ale nie upalnie 1 2020-08-09 13:00 Kolejka do kolejki na Kasprowy niewielka 6 2020-08-09 12:00 Dziś kolarze z Zakopanego jadą do Krakowa. Utrudnienia w ruchu 2020-08-09 11:28 Rondo z patronatem 21 2020-08-09 10:41 Kolejne zachorowania na koronawirusa na Podhalu 2020-08-09 10:34 Rondo do święcenia 4 2020-08-09 10:01 Turysta źle się poczuł na szlaku 2020-08-09 10:00 Zaloty i wzloty… zakochana kozica, niedźwiedź na diecie 2020-08-09 09:00 Wirtualna Parowozjada 2020-08-09 08:00 W Dolinie Pięciu Stawów Spiskich (WIDEO) 2 2020-08-08 21:30 Szlakiem krościeńskich galerii 2020-08-08 20:31 Trasa biegu liczy 60 kilometrów, 5000 metrów pod górę 4 2020-08-08 19:46 Przejeżdżają tędy setki aut, a tu taka pułapka 7 2020-08-08 19:01 Ten świstak mieszka na Siwej Przełęczy (WIDEO) 3 2020-08-08 18:21 Belg wygrywa w Bukowinie. Majka na czwartym miejscu! IV etap Tour de Pologne (relacja na żywo) 3 2020-08-08 18:15 Mebel do sprzątnięcia - zapewne nie o taką reklamę chodziło 3 2020-08-08 17:31 Parking na środku łąki 24 2020-08-08 16:36 Burza nad Tatrami i Zakopanem 1 2020-08-08 16:31 Psy błąkają się nad Zmarzłym Stawem w Tatrach (WIDEO) 7 2020-08-08 16:01 Ostatnie dni starego szpitala (ZDJĘCIA) 1 2020-08-08 15:22 Wojewoda małopolski odwołany 4 2020-08-08 15:10 Znów wypadek ciągnika rolniczego 2 2020-08-08 14:30 Jazda prawie jak po omacku 1 2020-08-08 13:40 Dwa wypadki i zasłabnięcie w Tatrach 2 2020-08-08 13:09 Ostatnie przygotowania do TdP. Rondo na Klinie zamknięte 2020-08-08 12:14 Dzień pięknie się rozpoczął. Turyści szukają ochłody na Szymoszkowej 2020-08-08 12:14 Mamy film z zarejestrowaną kradzieżą auta ministra (WIDEO) 8 2020-08-08 11:24 Kolejny dzień z dużą liczbą zakażeń na Podhalu 9 2020-08-08 11:00 Odwołane pasterskie spotkanie 2020-08-08 10:47 Zderzenie i dachowanie (ZDJĘCIA) 2 2020-08-08 10:45 Za kulisami Tygodnika Podhalańskiego pół żartem pół serio 2020-08-08 09:56 Awaria sieci wodociągowej. Część Zakopanego bez wody 1
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2020-08-10 09:36 1. turysto , podrzuć mi te puszki alu , zamienię je w złote 2020-08-10 09:35 2. Pytanie do autora artykułu, kiedy napiszecie kto i na jakiej podstawie prawnej zrobił tam parking? 2020-08-10 08:58 3. Władze Krościenka n/D zostały "Oświecone" przez nowe oświetlenie rynku . 2020-08-10 08:39 4. Może w końcu Pani wójt weźmie się za jakieś ścieżki rowerowe, tyle było obietnic przed wyborami . Budowa ścieżek rowerowych w Poroninie polegała na postawieniu słupków z tabliczkami ,,ścieżka rowerowa"". Ale Panią Wójt chyba przerosło to stanowisko bo ogólnie słabo. Nawet ławki postawione za poprzedniego wójta rdzewieją, plac zabaw dla dzieci na terenie muzeum to jakaś rudera itd, itd.... Idą wybory dużymi krokami trzeba się będzie z powrotem do PO zapisać. 2020-08-09 22:36 5. Ładne zdjęcie, w kolorach tęczy. A te dwie młode chyba nie z tej Ziemi i nie z tego kościoła. 2020-08-09 22:10 6. Rowerzystów ci u nas dostatek. Jeżdżą całymi rodzinami w grupach wraz z małymi dziećmi. Są tacy, którzy przekraczają szybkość 40km/h. Za każdą z rodzajów mobilnością państwo nie nadąża z bezpieczną infrastrukturą. Z tym, że na fanaberie kleru podatnika stać. 2020-08-09 21:54 7. śmiechu warte te wasze komentarze na szczęście jest was -50 % 2020-08-09 21:47 8. Czy to nie ten pan który dzieki bogu poszedl z Lodzi. mieszka teraz na wawelu. Taki skutek jak sie facet zamknie w palacu, a obraz rzeczywistosci buduje na podstawie tego co przeczyta. Dlatego tez sw. Pawel (w bibli) nakazywal: " Biskup więc powinien być nienaganny, mąż jednej żony, trzeźwy, rozsądny, przyzwoity, gościnny, sposobny do nauczania, nie przebierający miary w piciu wina, nieskłonny do bicia, ale opanowany, niekłótliwy, niechciwy na grosz, 4 dobrze rządzący własnym domem, trzymający dzieci w uległości, z całą godnością. Jeśli ktoś bowiem nie umie stanąć na czele własnego domu, jakżeż będzie się troszczył o Kościół Boży? " Powtorze, drodzy katolicy, JAK KTOS KTO NIE UMIE ZATROSZCZYC SIE O WLASNA RODZINE ma troszczycsie o kosciol? Wiadomo nie kazdy moze miec dzieci. Ale wyszedl by facet, zobaczyl jak sie zyje, jak wyglada zycie z drugim czlowiekiem, jak wyglada zycie w praktyce. Nauczyl by sie czym jest milosc W PRAKTYCE, to by potem mogl innych pouczac. Oczywiscie posiadanie rodziny nie chroni czlowieka przed gupota i opowiadaniem farmazonow. Ale od tego wlasnie sa inni by na przywodcow wybierac ludzi rozsadnych. Bo co sie dzieje gdy slepy slepych prowadzi 2020-08-09 21:46 9. Nazwa elementu publicznej infrastruktury może być "imienia" kogoś lub czegoś a nie tak jak urzędnicy napisali. To niby rondo nie jest własnością żadnego Alberta tylko jego tzw. imieniem. A żenująca miotełka znowu w dorożce. 2020-08-09 21:28 10. Patrząc na uszkodzenie samochodu wygląda na to, że kierowca skręcając w lewo nie przepuścił rowerzysty, który jechał z naprzeciwka. Szkoda człowieka, mam nadzieję, że wyjdzie z tego cało.
2020-08-02 11:10 1. Rekonstrukcja nieco zafałszowana. W godzinie W ledwie co 20 powstaniec miał jakąkolwiek broń. 2020-07-29 14:50 2. Piękne miejsce i coraz bardziej popularne. A jeszcze 10-15 lat temu zwykle było tam pustawo nawet przy pięknej pogodzie. 2020-07-04 14:02 3. Jest i nasz Zacharko! Parcie ma chłopina na szkło nieopisane; lata 70 - 80 PZPR; później Solidarność; Loża Masońska Zamoyskiego i teraz PiS... 2020-07-04 13:24 4. Czemu on tego pedofila ułaskawił? Czemu tak opieszale działają z pedofilia kościelną? Czy mają w tym jakiś interes? 2020-07-03 23:52 5. to głosuj na tego,co go ta od olimpiady do JPIi porównała,będziesz miała i ośmiorniczki i ..... 2020-06-30 22:12 6. jakos tak nie widze ani dystansu, ani maseczek - jak to tak naprawde z tym wirusem jest? ja musze utrzymywac dystans spoleczny, kaganiec na ryj zakladac, a wladza nic nie musi... pad w towarzystwie zupelnie obcych osob na wyciagniecie reki, bez maski - jemu wolno, a normalnemu czlowiekowi nie??? no chyba ze ci ludzie to jego rodzina razem z nim mieszkajaca. 2020-06-24 23:02 7. Zakopane wita patriotę i wielkiego człowieka. U nas w Zakopanym wartości religijne są na pierwszym miejscu.Wspaniały człowiek. 2020-06-24 00:18 8. Z Poronina..... Gdyby to Lenin przyjechał to przyjabys go z szacunkiem ???????? 2020-06-23 22:53 9. Nie chcę takiego prezydenta na kolejnych 5 lat. Jestem zażenowana gdy oglądam jego wystąpienia na forum europejskim. Miał szansę jak nikt inny przez te lata zrobić coś pożytecznego dla Polski. Miał cały rząd partyjnych koleżków! Został pan- panie Duda jednostronnie wykorzystany przez Jarosława. Zdaje pan sobie z tego sprawę? Użył pana do swych celów! Za miesiąc po II turze nawet panu ręki nie poda- co i teraz robi z dużą niechęcią! Szymon Hołownia ma mój głos!!!! 2020-06-23 21:19 10. ????????????????????????????????
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

FILMY TP

Bojcorka

Pożegnania

Album TP