70 urodziny wybitnego tatrologa

Pół wieku fascynacji Tatrami to szmat czasu. O ile dałoby się policzyć przebyte przez Włodka drogi wspinaczkowe, to z pewnością trudno byłoby zliczyć kilometry i metry przewyższenia, przebyte przez niego w Tatrach w ciągu tego okresu. Jest to z pewnością rekord świata, który jeszcze długo, a może w ogóle nie zostanie poprawiony. Tak intensywne chodzenie po Tatrach, i to głównie w pierwszym okresie ich poznawania, było możliwe dzięki niezwykle korzystnemu systemowi pracy w Stacji Linii Radiowej na Luboniu Wielkim koło Rabki, gdzie Włodek pracował w latach 1967-1982 (tydzień całodobowych dyżurów, a potem dwa tygodnie wolne). Był to czas na Tatry i tak było przez 15 lat. „Gdyby nie praca w stacji na Luboniu Wielkim, pewnie do dziś naprawiałbym telewizory i z wolna popadał w rozpacz i paranoję” – pisze w swojej autobiografii „Góral z Wilna”.

Potem zaproponowano mu pracę w ratownictwie tatrzańskim, również bardzo korzystną – tydzień pracy – tydzień wolnego. Praca w ratownictwie była związana z górami, a reszta to czas na tatrzańskie tury i szkolenie przewodników. Przewodnikiem i ratownikiem tatrzańskim był już od 1967 roku – Mogę z 99-procentowym przekonaniem rzec, że jestem zadowolony z życia i gdybym miał je jeszcze raz przeżywać – zmieniłbym bardzo niewiele – podsumowuje z perspektywy lat swój życiorys Włodek.

Pamiętam Włodka odkąd osiadł pod Tatrami. W tych pierwszych latach mieszkał na kwaterze w Kirach, a potem na Krzeptówkach, natomiast pracował w Zakopanem w ZURiT, gdzie naprawiał radia i telewizory z racji swego politechnicznego wykształcenia. Nieraz z Kościeliska chodził do pracy górskimi trasami. Pewnego razu wcześniej rano wyruszył z Kir na Ciemniak, a potem przez Czerwone Wierchy zbiegł do Zakopanego, gdzie zgłosił się do pracy na godz. 8. Te wczesne wypady górskie tak weszły mu potem w nawyk, szczególnie na dyżurach ratowniczych w Morskim Oku, że wyruszał na szczyt lub łatwą wspinaczkową turę jeszcze przed świtem, a powracał do dyżurki, kiedy pierwsi turyści docierali do schroniska. Razem z Włodkiem byłem też na kursie przewodnickim, który prowadził Witold Paryski, najlepszy wówczas znawca Tatr. Imponował nam swoją wiedzą i znajomością gór, ale Włodek już wtedy postanowił Mistrza prześcignąć. W następnych latach swojej szczegółowej penetracji Tatr zorientował się, że WHP nie wszędzie był osobiście.

Włodek szybko awansował w hierarchii przewodnickiej. Już po dwóch latach od uzyskania uprawnień przewodnickich został przewodnikiem II klasy a w następnym roku I klasy, a potem instruktorem przewodnictwa i wieloletnim członkiem oraz przewodniczącym komisji egzaminacyjnej dla przewodników tatrzańskich.

Przeszedł niezliczone drogi taternickie, w tym również jako autor nowych, przeważnie do V stopnia trudności, w tym wiele samotnie. Jednym z jego wybitnych wspinaczkowych osiągnięć jest solowe przejście Głównej Grani Tatr od Ździarskiej przełęczy po Huciańską przełęcz w ciągu trzech i pół dnia. Od 1994 roku, nakładem Wydawnictwa Górskiego w Poroninie, ukazują się kolejne tomy szczegółowego przewodnika po Tatrach jego autorstwa – w sumie na razie 14. O górskim życiorysie Włodka – ratowniczym, przewodnickim i taternickim – można napisać niejedną książkę. Swoją wiedzą dzieli się nadal, prowadząc wykłady z topografii Tatr na kursie przewodnickim. Od prawie 30 lat z powodzeniem zastąpił w szkoleniu nowych przewodników Mistrza Paryskiego i znacznie posunął do przodu wiedzę z zakresu topografii Tatr.

Z okazji 70. urodzin spotkaliśmy się z Włodkiem w kilkunastoosobowym gronie przewodnickim, by złożyć mu życzenia dalszej bystrości umysłu i dobrej kondycji fizycznej. Wojciech Marczułajtis, prezes SPT, inicjator tego spotkania, wręczając jubilatowi prezent, powiedział: – Z lektury twojej książki „Góral z Wilna” wiem, że przyszedłeś na świat zupełnie przypadkowo, ale przez te 70 lat, a szczególnie ostatnich 50 udowodniłeś, że przypadek może być niezwykły. Potem przy piwie rozmowy towarzyskie potoczyły się na różne tematy i nie zabrakło też zagadek z topografii Tatr, z którymi mieliśmy czasem spory problem, ale któż zna Tatry tak, jak Włodek?

Apoloniusz Rajwa