Polecamy
Dołącz do naszych Patronów. Zobacz, że warto. Dziękujemy bardzo. Kliknij 24tp.pl/wspieraj

Reklama

2023-01-07 08:00:03

Reportaż

Doświadczona przez życie pątniczka z Łapszanki mimo 83 lat chce polecieć do Fatimy

W wieku 80 lat pierwszy raz wsiadła do samolotu i odwiedziła Ziemię Świętą. Była też w Medjugorje. Na spełnianie marzeń nigdy nie jest za późno.

- Chciałabym jeszcze polecieć do Fatimy - zdradza 83-letnia dziś Genowefa Kuruc z Łapszanki. - Matka Boska Fatimska była ze mną w najtrudniejszych momentach, mam jej za co podziękować - tłumaczy. Tych trudnych momentów w jej życiu nie brakowało. Wie, co to głód, bieda, choroby. Przeżyła trzy zawały i śmierć kliniczną. Wie, co to ciężka praca, śmierć bliskich. Ból, nie tylko ten fizyczny.

Smak ziemniaka

Jej czas zaczął się razem z wojną. Urodziła się w 1939 r. Pamięta głód i strach. Świstające nad cmentarzem kule, kiedy przechodził front. Żołnierzy w domu, którzy zabrali wszystko, co było do zjedzenia. Czy to byli Niemcy, czy Rosjanie? - nie pamięta. - Najpierw w izbie mówili "gut, gut", a potem "charaszo, charaszo" - wspomina.  Ale którzy gotowali w ich domu jedzenie i podzielili się z dziewczynką, która patrzyła na nich wygłodniałymi oczami? Nie jest pewna. Jeden z żołnierzy powiedział, że ma w domu takie same dzieci, po polsku chyba, bo zrozumiała i dał jej gotowanego ziemniaka.

Cyganie od Pompy


Genowefa pochodzi z Czarnej Góry. Nazywała się Hełdak, ale wszyscy wołali "Do Uracioka". Była najstarszą z dziewięciorga rodzeństwa. Na jej barkach spoczywała opieka nad młodszymi. Czasem trzeba było brać w chustę brata czy siostrę i iść paść krowy. Gęsi lubiła paść koło cygańskiego domu na granicy Trybsza i Czarnej Góry. - Mieszkała tam tylko jedna rodzina. Nazywali się Pompa. To byli bardzo pracowici ludzie. Stary Cygan z chłopcami kuł podkowy, robił klińce. A stara Cyganka bawiła nam dzieci. Była dla nas wszystkich jak niańka. Małe dzieci jej dawaliśmy, ona je pilnowała, a my paśliśmy gęsi i mogliśmy się bawić - wspomina.

Jak woda owce porwała

Po wojnie było bardzo ciężko. Nie było co w polu zasadzić. - Ale ludzie w Czarnej Górze bardzo sobie wzajemnie pomagali, jak kto miał ziarno, to się podzielił z tym, co nie miał. To samo z okrawkami ziemniaków - wspomina.

W rodzinie polepszyło się, gdy ojciec został bacą. Przez 13 lat jeździł z owcami w Bieszczady. Aż do momentu, gdy było oberwanie chmury, woda przerwała wał i porwała całe stado. Tysiąc owiec. Ojciec z juhasami ledwo uszedł z życiem. - Pamiętam jego rozpacz po powrocie do domu - opowiada. Znowu było biednie.

Brązowe trzewiki

Zabawki? - Ze szmat mama robiła nam lalki i się nimi bawiłyśmy, ale nie było na to wiele czasu - mówi. Pierwsze buty? Pamięta je doskonale. Były brązowe, ze świńskiej skóry. Strasznie obcierały, aż lała się krew. - Dlatego do kościoła szło się boso, buty się wkładało przed progiem, a potem znowu wracało sięna bosaka - mówi. Miała też "kołcuny" ze sukna, coś w rodzaju pantofli uszytych na kopycie, które chroniły przed zimnem.

Ucieczka w Bieszczady

Ledwo skończyła siódmą klasę, uciekła z domu. Miała 14 lat. Pojechała do PGR-u w Grabiu w Bieszczadach. - Znałam tamte okolice, bo jak ojciec bacował, jeździłam z nim naganiać owce - opowiada. - Do wsi przyjechali z Bieszczad panowie szukać ludzi do pracy w PGR-ze. Pojechałam z nimi, mamie nic nie powiedziałam, martwiła się bardzo - opowiada. Jak dowiedzieli się, ile Gienia ma lat, nie chcieli jej przyjąć do pracy. - Płakałam strasznie, obłapiałam kierownika po nogach, aż zgodził się mnie zatrudnić - wspomina. Szybko okazało się, że 14-latka ze Spisza, choć najmłodsza, to najlepiej radzi sobie z sadzeniem kapusty. Brała sobie dwa rządki zamiast jednego, zarobiła też więcej. - Wszystkie zarobione pieniądze posyłałam mamie do Czarnej Góry. Nawet sobie cukierka nie kupiłam - podkreśla. Dlatego, gdy wróciła do domu przed Bożym Narodzeniem, rodzice się już na nią nie gniewali. Doskonale pamięta, jak mama zabrała ją do krawca w Białce Tatrzańskiej i zamówiła dla niej zieloną garsonkę, trzy spódnice i sukienkę, których inne dziewczyny bardzo jej zazdrościły. Tę garsonkę niedawno wyrzuciła.

Huczne wesele

W lutym wróciła w Bieszczady, by przez kolejny sezon pracować w PGR-ze w Posadzie Rybotyckiej. Karmiła krowy, doiła, wyrzucała gnój. Tam poznała swojego przyszłego męża Franciszka, który pochodził z Łapszanki. - Przy robocie my się spotkali, każdy opowiedział o swojej biedzie, pożalił się, i to nas zbliżyło - tłumaczy. - Jego rodzice nie byli zadowoleni z naszego ożenku, innej chcieli dla niego panny, z polem - wspomina. On miał 25 lat, ona 16. - Wesele było fest. Trwało trzy dni. Z jednej miski jadło 10 ludzi - wspomina rok 1957. Dla gości była jajecznica, podpłomyki, bryndza, ciasta. - Rosół, kapusta, fizoły, kasza manna pocukrzona i posypana cynamonem, a na deser galaretki - wymienia weselne menu.  Po ślubie wrócili do pracy w Bieszczadach. Gdy urodziło się pierwsze dziecko, Genowefa wróciła na kilka miesięcy na Spisz. Potem niemowlaka zostawiła matce, a sama pojechała do pracy.

Biednie


- Mieszkaliśmy w pokoiku, spaliśmy na słomie, przykrywaliśmy się kocami, nawet poduszki nie mieliśmy - wspomina czasy bieszczadzkie. W Jaśle urodziła się druga córka. Gdy teściowa zobaczyła, w jakich warunkach mieszkają, namówiła ich do powrotu. Sama zamieszkała u drugiego syna, młode małżeństwo zostało w starym domu z ojcem Franciszka. - Trzy lata potem teścia sparaliżowało, opiekowałam się nim przez 13 lat, już z łóżka nie wstał aż do śmierci - wspomina Genowefa. Zajmowała się gospodarstwem i kolejnymi dziećmi, które przychodziły na świat. Mąż juhasił. - Żeby dorobić coś, zbierałam grzyby, maliny i borówki. Woziłam na plecach do Zakopanego - mówi. Wszyscy spali w jednej izbie - teściu, małżeństwo i piątka dzieci. Gdy już dzieci dorastały, przyszła kolejna bieda. Córka zostawiła pod opieką Genowefy szóstkę swoich dzieci i wyjechała do Włoch. Przez 10 lat nie dała znaków życia. Najstarsze jej dziecko miało 12 lat, najmłodsze - 2,5. Dziadkowie zostali dla nich rodziną zastępczą. Aż trudno uwierzyć, że tej niewielkiej postury kobieta niosła na sobie taki ciężar. Nic dziwnego, że przypłaciła to utratą zdrowia. Przeszła trzy zawały, pierwszy, gdy miała 40 lat. Do nowego domu rodzina przeprowadziła się dopiero w latach 90., wcześniej nie było za co się budować.

Czas pielgrzymek

Na pielgrzymki zaczęła jeździć, gdy już odchowała swoje dzieci i wnuki. Najpierw po Polsce - w Licheniu była jeszcze z mężem. Potem w Częstochowie i kolejnych sanktuariach aż po Mazury. Do Włoch pojechała tak naprawdę, by znaleźć córkę.

Od wnuków i prawnuków dostała na 80. urodziny niezwykły prezent. - Załatwili mi paszport i wykupili mi dwie wycieczki - Do Medjugorje w Bośni i Hercegowinie,  a potem do Ziemi Świętej w Izraelu. - Bóg dał mi jakąś taką siłę, że podczas pielgrzymek w ogóle mnie nogi nie bolały. Normalnie mam skurcze, a tam nic - ani w samolocie, ani potem. Jakaś taka moc na mnie spłynęła - mówi. - Boże, jaki ten świat piękny - podkreśla. - Wszystko mnie interesowało. Przyroda, jak wsie wyglądają, ludzie jacy są, kościoły - wymienia.

W wieku 82 lat wyjechała też pierwszy raz na Kasprowy Wierch.

- Marzę jeszcze o Fatimie, jak będą organizować pielgrzymkę, to pojadę - zapowiada. Przyznaje, że nogi już trochę "gumiane", czasem mąci się w głowie, ale wierzy, że i tym razem dostanie od Boga moc.

 Beata Zalot

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Jak moja babcia 2023-01-07 20:48:32
Dużo zdrowia życzę i szczęśliwej podróży do Fatimy.
bijący w rury 2023-01-07 14:53:37
Sto lat życzę!
  • PRACA | dam
    MAGAZYNIER Zatrudnię pracownika na stanowisko magazyniera. Obowiązki: przygotowywanie zamówień, rozładunek i załadunek samochodów. Atrakcyjne wynagrodzenie. Możliwość organizacji darmowego mieszkania. Praca w Jabłonce 34-482 tel. 503-957-597.
  • PRACA | dam
    Branżowa Szkoła I Stopnia Cechu w Zakopanem poszukuje osoby na stanowisko DYREKTORA SZKOŁY. Podania należy składać w Biurze Cechu - ul. Gimnazjalna 1 w Zakopanem. Więcej informacji: tel. 501 682 696.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam mieszkanie 50m2 i drugie 98m2 bezpośrednio na Krupówkach w kamienicy. 660797241
    Tel.: 660797241
  • SPRZEDAŻ | różne
    DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    Trzy jałówki roczne rasy HF. 600 783 250.
  • USŁUGI | budowlane
    REMONTY I WYKOŃCZENIA. 660 079 941.
  • USŁUGI | budowlane
    ADAPTACJA PODDASZY, OCIEPLENIA WEŁNĄ MINERALNĄ, SUFITY PODWIESZANE, ZABUDOWY GK, WYKOŃCZENIA WNĘTRZ. 660 079 941.
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    DESKI ŚWIERKOWE, dł. 5 m, gr. 53 mm. DRZEWO OPAŁOWE BUK. 660 079 941.
  • PRACA | dam
    Pensjonat w Zakopanem zatrudni POKOJOWĄ. 666 37 83 57.
  • USŁUGI | budowlane
    REMONTY WYKOŃCZENIA WNĘTRZ BEZPLATNA WYCENA FAKTURY VAT. 602839607
    Tel.: 602839607
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA LOKALE HANDLOWO - USŁUGOWO - BIUROWE o powierzchniach ok. 57 i 53.5 m2, oraz PIWNICA 21 m2. Możliwość połączenia lokali. Zakopane centrum, ul. Kościuszki - 691 124 272.
  • PRACA | dam
    Poszukujemy OSÓB DO PRACY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM na stanowiska: KUCHARZ, POMOC KUCHENNA, OBSŁUGA BARU MLECZNEGO, KELNER/-KA. Zakopane - 600 035 080, 600 035 355.
  • PRACA | dam
    Białka SPA&Resort- zatrudnimy RECEPCJONISTĘ/RECEPCJONISTKĘ oraz KONSERWATORA. Zapewniamy stabilne zatrudnienie oraz atrakcyjne wynagrodzenie. Osoby zainteresowane prosimy o przesłanie CV na adres m.kozicka.zacharko@gorskagrupa.pl. +48 888 840 498
    Tel.: 48
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    Sprzedam jałówke z terminem wycielenia na 17 czerwiec.Kolor czerwony. 535330397 soltysczeslaw68@tlen.pl
    Tel.: 535330397
  • USŁUGI | budowlane
    BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW ORAZ WIĘŹBY DACHOWE WRAZ Z POKRYCIEM. 572624414.
  • USŁUGI | budowlane
    REMONTY I WYKOŃCZENIA od A do Z. 572624414.
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    Sprzedam samochód NISSAN JUKE 1.6 benzyna, rok 2011. Stan techniczny i wizualny bardzo dobry. 600167767
    Tel.: 600167767
  • USŁUGI | budowlane
    Dwóch FLIZIARZY przyjmie zlecenia. 602 152 469.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    BIAŁKA TATRZAŃSKA - DZIAŁKA 12 arów. 695 505 776.
  • USŁUGI | budowlane
    KAMIENIARSTWO. 882080371.
  • USŁUGI | budowlane
    FLIZOWANIE, REMONTY, WYKOŃCZENIA. 882080371.
  • PRACA | dam
    Kąpielisko Geotermalne Szymoszkowa przyjmie do pracy na sezon letni: PIZZERA, BARMANKI, OSOBY DO OBSŁUGI PUNKTÓW GASTRONOMICZNYCH, OBSŁUGĘ KONTROLI WEJŚĆ NA KĄPIELISKO. Więcej informacji pod nr tel.: 693 319 707
  • PRACA | dam
    Cukiernia w Zakopanem zatrudni EKSPEDIENTKĘ. Bardzo dobre warunki pracy. 604 102 804, 601 512 211.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię KONSERWATORA. Bardzo dobre warunki pracy. Zakopane. 604 102 804, 601 512 211.
  • BIZNES
    ODDAM W DZIERŻAWĘ STOK (Z WYCIĄGIEM) - GLICZARÓW DOLNY - 505 312 238.
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    BYKI ROCZNE, JAŁÓWKA. 737 428 828.
  • SPRZEDAŻ | maszyny, narzędzia
    KOSIARKA ROTACYJNA. 737 428 828.
  • SPRZEDAŻ | maszyny, narzędzia
    PRZYCZEPA SAMOZBIERAJĄCA POTTINGER 15. 737 428 828.
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    OWCZARKI PODHALAŃSKIE 6-tygodniowe. 18 26 564 25.
  • PRACA | dam
    Kierowca C+E Kierowca B+E Praca w pomocy drogowej system zmianowy. 602261925 holserwis-misiniec@wp.pl
    Tel.: 602261925
  • PRACA | dam
    Poszukuję pracownika do biura. Raba Wyżna. 602151357 Marcin.talaga@gmail.com
    Tel.: 602151357
  • PRACA | dam
    PRACA W PENSJONACIE z zamieszkaniem. 601 661 661.
  • PRACA | dam
    Sklep Gil Market w Białym Dunajcu zatrudni SPRZEDAWCZYNIĘ. 18 20 739 05.
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Skupujemy nieruchomości na Podhalu! za gotówkę Działki, domy, mieszkania. +48 600 404 554
    Tel.: 48
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    POLE - 2 HA i 42 ARY. 505 429 375.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    Wykończenia wnętrz adaptacja podaszy zabudowy karton gips szpachlowanie malowanie tynki dekoracyjne parkiet panele. 576587537
    Tel.: 576587537
  • USŁUGI | budowlane
    KAMIENIARSTWO, ELEWACJE, OGRODZENIA - WSZYSTKO Z KAMIENIA. 509 169 590.
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
2024-06-13 21:15 Królewski etap wyścigu Tour de Pologne wraca na Podhale (WIDEO) 2024-06-13 20:32 Gala Baletu i Tańca w Jabłonce i Nowym Targu 2024-06-13 20:15 Co się stało z kozicami w Tatrach? 2024-06-13 19:15 W Białym Dunajcu znowu mają w kranach wodę z bakteriami kałowymi 1 2024-06-13 18:30 Karol Stoch Waka - odzyskany z niepamięci 2024-06-13 18:16 Nagrody burmistrza, medal Gloria Artis i nowi honorowi obywatele Zakopanego 2024-06-13 17:15 Piorun uderzył w grupę turystów w górach. Poszkodowane są dzieci 2024-06-13 16:59 Nieprzejezdne skrzyżowanie, kiedy ten remont się wreszcie skończy? 4 2024-06-13 16:00 Michałek, pomoc, teatr - nietypowa akcja charytatywna 2024-06-13 15:30 Wieczór na Harendzie z Krystyną Dąbrowską 2024-06-13 15:00 Nie żyje Franciszek Gąsienica-Walczak. Był ratownikiem TOPR 2024-06-13 14:30 Pełen zwrotów akcji thriller od Michała Śmielaka. Mamy dla Was książki 2024-06-13 14:00 Kto pamięta czasy Klubu Muzycznego Rockus? 6 2024-06-13 13:01 W jaki sposób bezpiecznie przechowywać dokumenty z danymi wrażliwymi? 2024-06-13 13:00 Stanisław Gąsienica z brązowym medalem Mistrzostw Europy 2024-06-13 12:30 Młodzi cykliści ponownie na startcie 2024-06-13 12:00 Opowieści podsłuchane pod stołem. Wspomnienie o Janie Reczkowskim 2024-06-13 11:30 Dziecięce spotkanie z folklorem 2024-06-13 11:00 Adopcja zmienia życie: wybierz pupila z nowotarskiego schroniska 3 2024-06-13 10:30 Powrót do szalonych lat osiemdziesiątych 1 2024-06-13 10:00 Nuty Dunajca popłynęły 2024-06-13 09:30 Odeszła Śp. dr Anna Orzechowska 2024-06-13 09:00 Brodka zagra dla uczestników akcji Czyste Tatry 3 2024-06-13 08:00 Kąpiel na własne ryzyko 6 2024-06-12 22:44 Na przełaj są najszybsi 2024-06-12 22:00 Szczególna konferencja w Palace 2024-06-12 21:39 Nagrodzono Szkoły w ramach Miejskiego Systemu Współzawodnictwa Sportowego 2024-06-12 21:15 Sportowo i rodzinnie czyli niedziela w Czarnym Dunajcu 2024-06-12 20:59 Idealna tatrzańska dolinka na deszczową i zimną pogodę (WIDEO) 2024-06-12 20:15 Zapomniany Skwer Pawlicy (WIDEO) 19 2024-06-12 19:27 Poważny wypadek w Zubrzycy Górnej (ZDJĘCIA) 2 2024-06-12 18:27 Czerwona rzeka w Zubrzycy Górnej. Powołano sztab kryzysowy (WIDEO) 6 2024-06-12 17:59 Prace przy odbudowie uszkodzonej przez osuwisko ulicy Zakopiańskiej dobiegają końca 1 2024-06-12 17:30 Prace Małgorzaty Markiewicz w Galerii Władysława Hasiora 2024-06-12 16:59 Zimno, mży i Giewontu nie widać. Od piątku poprawa pogody (WIDEO) 1 2024-06-12 16:30 W piątek prezentacja nowej marki lokalnej Dunajec Przełom się 2024-06-12 16:00 CNB to nie tylko biegówki, latem tam można się także świetnie bawić 2024-06-12 15:00 Czy w tym miejscu park kulturowy Krupówek nie obowiązuje? 2 2024-06-12 14:30 Stupolowe warcaby im niestraszne 2024-06-12 14:00 Motocyklowa msza, posiady i koncert 2024-06-12 13:30 Kto okazał się najlepszy w Sichlańskiej Piętnastce? 2024-06-12 12:59 Wiemy, kto zostanie honorowym obywatelem Zakopanego. Dyskusja na Komisji Kultury 18 2024-06-12 12:31 Niezmienność na Harendzie czyli kolejne spotkanie pokoleń 2024-06-12 12:00 Zawyły strażackie syreny w hołdzie zabitemu polskiemu żołnierzowi (WIDEO LIVE) 1 2024-06-12 12:00 Miejskie Igrzyska Młodzieży Szkolnej w Piłce Nożnej Chłopców 2024-06-12 11:27 Zbrojna grupa oskarżona - działali na Podhalu 2024-06-12 10:59 Uwaga kierowcy! Następnej nocy zamkną zakopiankę 2024-06-12 10:21 Kiedy odnawia się debet na koncie? 2024-06-12 10:18 5 powodów, dla których warto kupić jedwabne piżamy 2024-06-12 10:14 Wybiegi dla psów coraz popularniejsze w miastach
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2024-06-10 21:44 1. Super impreza, moje gratulacje. Szkoda tylko że osoba która Wam tyle pomogła została przez was pominięta. Nawet nie usłyszałem od Was dla Pana M G słowa dziękujemy. 2024-05-19 18:55 2. Czyli zaczyna się jazda " bez trzymanki"_ kilku Radnych jest z poprzedniego wyboru ( nic nie robili ) nowi dużo obiecują. Nie wiadomo jakich zastępców będzie miał Burmistrz ( Pani od żółtych wstążek) odpadła...... 2024-04-22 15:13 3. Tutaj można się wiele dowiedzieć o naszym świecie i przyszłości. Super! 2024-04-21 22:36 4. Dlaczego nie piszecie o hejcie jaki sąsiedzi wyrzygują na organizatorów tej inwestycji? Grupa sąsiadów brnie w zaparte, skargi, blokady, pisma, w żaden sposób nieuzasadnione. Może nagłośnienie ich zachowania przywróci im poczucie przyzwoitości i serdeczności wobec osób którym los nie oszczedził kalectwa? 2024-04-05 23:21 5. O myszka znowu się lansuje, a miała zawiesić kampanię wyborczą. Najlepsze są jej plakaty wyborcze - poza z założonymi rękami obrazuje jej ostanie dwie kadencje na stanowisku zastępcy burmistrza: "siedziałam dwie kadencje z założonymi rękami i nic nie robiłam i staram się teraz o wasz głos drodzy mieszkańcy aby sobie dalej tak posiedzieć tylko za lepszą kasę" 2024-04-05 23:11 6. O myszka znowu się lansuje, a miała zawiesić kampanię wyborczą. Najlepsze są jej plakaty wyborcze - poza z założonymi rękami obrazuje jej ostanie dwie kadencje na stanowisku zastępcy burmistrza: "siedziałam dwie kadencje z założonymi rękami i nic nie robiłam i staram się teraz o wasz głos drodzy mieszkańcy aby sobie dalej tak posiedzieć tylko za lepszą kasę" 2024-04-05 07:05 7. BRAWO WY !!! 2024-03-29 17:19 8. Ja się pytam jaką partię ten pan reprezentuje?Nazwa komitetu nic nie mówi. 2024-03-14 18:58 9. I to jest miś a nie jakosi cepersko podróba! 2024-03-09 17:01 10. Deportowac drugiego na anktartyde.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

FILMY TP


REKLAMA


Pożegnania