Reklama

2023-03-31 11:01:03

Reklama

MCK

Chcemy, żeby świat góralski przetrwał, ale czy przyszłe pokolenia znajdą w nim prawdę?(WIDEO)

Reklama

W tej książce jest więcej pytań niż odpowiedzi. Na pewno też nie jest laurką dla Podhalan. Okazja do spotkania z autorkami - Stanisławą Trebunia-Staszel i Agnieszką Gąsienicą - Giewont była w czwartek w Miejskim Ośrodku Kultury w Nowym Targu.

Mowa o książce "Podhalanie. Wokół tożsamości", która powstała z kilkudziesięciu wypowiedzi górali, którzy odpowiadają na pytania: Kim byli kiedyś? Kim są dzisiaj? Jak siebie widzą i oceniają? Czy tworzą zwartą grupę?. Co stanowi o ich tożsamości?. Jaka jest religijność?

Jak przypomniała Stanisława Trebunia - Staszel podczas spotkania w sali regrionalnej MCK, wszystko zaczęło się od wystawy o tym samym tytule, która prezentowana była w Kuźnicach w Zakopanem. Jej inicjatorem był Tatrzański Park Narodowy.

Szymon Ziobrowski, dyrektor TPN-u odwiedził w 2019 roku w San Francisco muzeum sztuki nowoczesnej, gdzie trafił na wystawę „We are here”. Pomyślał, że w ten sam sposób można by opowiedzieć o mieszkańcach Podhala. Opowiedzieć, kim byli górale kiedyś, kim są dzisiaj. Jak sami siebie widzą i oceniają. - Zdawał sobie sprawę, że w dziejach TPN-u były trudne momenty. Relacje z górami, kiedy wypędzono ich z Tatr, usunięto z Tatr pasterstwo, były złe. Chciał, żeby ta wystawa a potem książka była krokiem w kierunku pojednania, wzajemnej akceptacji, szacunku i przyczynkiem do dyskusji na trudne tematy - mówiła Stanisława Trebunia - Staszel podczas spotkania w sali regionalnej MCK-u. Górale zostali wywłaszczeni z Tatr w 1955 r., pasterstwo wróciło tam dopiero w 1981 r. w formie wypasów kulturowych. Przypomniała słowa  etnografa ze Szwecji, który po badaniach na Podhalu stwierdził, że "wypędzenie górali z Tatr było tożsamościową zagładą".

Książka "Podhalanie. Wokół tożsamości" powstała z kilkudziesięciu wypowiedzi górali, którzy odpowiadają na pytania: Kim byli kiedyś? Kim są dzisiaj? Jak siebie widzą i oceniają? Czy tworzą zwartą grupę?. Co stanowi o ich tożsamości?. Jaka jest religijność?

Autorkom udało się pokazać dwa światy - ten, który odszedł - świat biedy, chodzenia boso, pracy od najmłodszych lat. Świat  religijności, dawnych obrzędów i zwyczajów. I świat obecny, który w ciągu jednego pokolenia bardzo się zmienił. - Czujemy, że tracimy się w tym świecie. Po 1989 r Podhale dynamicznie się zmienia - przekonywała Stanisława Trebunia -Tutka. - Komunikacja globalna, nowe technologie mają wpływ na nas i nasze życie. Umożliwiają kontakt z całym światem. Dlatego rozmywają się dotychczasowe porządki kulturowe, wartości.  Stanisława Trebunia -Tutka podkreślała, że w czasie rozmów zaskoczyła ją otwartość, szczerość i odwaga rozmówców w poruszaniu wielu tematów np. religijności. - Usłyszałyśmy, że wiara górali dziś jest powierzchowna. Idzie się do kościoła, ale brakuje pobożności. Ludzie zadawali pytania, na ile wartości chrześcijańskie obecne są w naszym życiu? Jak patrzymy na sąsiada, ludzi, z którymi pracujemy? Jak odnosimy się do siebie? - mówiła Stanisława Trebunia - Staszel. - Dawniej wiara spleciona była z życiem, porządkowała je - podkreślała. Przypomniała słowa nieżyjącego już ks. Tadeusza Juchas, który pytał: "Co się z nami dzieje? Gdzie są granice komercjalizacji i patrzenia na pieniądze? My sprzedajemy siebie!" .

-  W książce pokazujemy Podhale nie tylko w superlatywach, ale także z jego słabymi stronami. Zachęcili nas do tego sami rozmówcy - tłumaczyła Agnieszka Gąsienica - Giewont. Jest krytyka Związku Podhalan za zaangażowanie w politykę. Krytyka podhalańskich muzykantów. - Może ta książka pobudzi nas do refleksji. Zadamy sobie pytanie, co po nas zostanie dla następnych pokoleń - mówiła.

Zmiany w kulturze są nieuniknione. W budownictwie, muzyce, strojach, języku. - Ważne, żeby w sposób kreatywny i świadomy sięgać do tradycji - mówiła Stanisława Trebunia - Staszel. - Wierzę, że przetrwa to, co dobre, a dziwactwa przeminą - spuentowała.

Prowadząca spotkanie Katarzyna Put pytała też o stosunek górali do miłości i małżeństw. - Dawniej małżeństwa miały wymiar ekonomiczny, często były aranżowane przez rodziców, żeniono dzieci, żeby połączyć kawałki pola, szukano bogatych kawalerów czy panny -  opowiadała Stanisława Trebunia - Staszel. Ale zdarzały się czasem sytuację, że młodzi potrafili się zbuntować. - Taka sytuacja była w mojej rodzinie. Brat mojego pradziadka chciał się ożenić z dziewczyną z Huby, ale rodzice nie zgadzali się, bo dziewczyna była za daleko i była biedna. Mimo to zostawił majątki i poszedł na Hubę - opowiadała.

Spotkanie uruchomiło także wspomnienia u gości. Prof. Stanisław Hodorowicz wspominał jak w dzieciństwie chodził na bosaka, opowiadał o swojej  młodości :"trochę górnej, trochę durnej", bitkach, o wypasaniu owiec  w Dolinie Pięciu Stawach. O ciężkim momencie, kiedy trzeba było wyskoczyć z góralskich portek. - Kiedyś trzeba było wyskoczyć z góralskich portek, żeby iść dalej. Dziś niektórzy wskakują w góralskie portki, bo się to opłaca i pozwala coś zrobić - mówił o przewrotności czasów.
Posiady uświetnił swoją grą na pasterskich instrumentach - Krzysztof Gocał. Można było usłyszeć między innymi jego grę na dwojnicy.
Beata Zalot

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • PRACA | dam
    PRACA W PENSJONACIE z zamieszkaniem. 601 661 661.
  • USŁUGI | budowlane
    REMONTY I WYKOŃCZENIA. 660 079 941.
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    DESKI ŚWIERKOWE, dł. 5 m, gr. 53 mm. DRZEWO OPAŁOWE BUK. 660 079 941.
  • USŁUGI | budowlane
    ADAPTACJA PODDASZY, OCIEPLENIA WEŁNĄ MINERALNĄ, SUFITY PODWIESZANE, ZABUDOWY GK, WYKOŃCZENIA WNĘTRZ. 660 079 941.
  • PRACA | dam
    Sklep Gil Market w Białym Dunajcu zatrudni SPRZEDAWCZYNIĘ. 18 20 739 05.
  • USŁUGI | budowlane
    BEZZWROTNE DOTACJE na docieplenie domu, wymianę okien, fotowoltaikę oraz zmianę kotła grzewczego.. 575 839 824 k.zamiara@n-energia.pl
    Tel.: 575
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Skupujemy nieruchomości na Podhalu! za gotówkę Działki, domy, mieszkania. +48 600 404 554
    Tel.: 48
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    POLE - 2 HA i 42 ARY. 505 429 375.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • PRACA | dam
    PIEKARNIA w Zakopanem zatrudni PIEKARZY PIECOWEGO I CIASTOWEGO. 602 759 709
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    JAŁÓWKI WYSOKOCIELNE - 723 031 336.
  • PRACA | dam
    Poszukujemy OSÓB DO PRACY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM na stanowiska: KUCHARZ, POMOC KUCHENNA (najlepiej z doświadczeniem), OBSŁUGA BARU MLECZNEGO, KELNER/-KA. Zakopane - 600 035 080, 600 035 355.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DZIAŁKA ROLNA ok. 25 arów - Gliczarów Górny. DZIAŁKA 8 arów - Leśnica. 669 948 694.
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    FIAT 500 multijet, 1.3, 2010r. 604 401 542.
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    SUZUKI JIMNY, 1.3 benzyna, 2010r. 604 401 542.
  • SPRZEDAŻ | maszyny, narzędzia
    CIĄGNIK C-330, 1980r. 604 401 542
  • USŁUGI | budowlane
    REMONTY I WYKOŃCZENIA WNĘTRZ ROBOTY BUDOWLANE. 602839607
    Tel.: 602839607
  • PRACA | dam
    Przedsiębiorstwo Budowlane Sikora poszukuje pracowników w zawodzie: pomocnik,malarz, cieśla,zbrojarz,murarz,operator koparko ładowarki, roboty wykończeniowe. 602629623 Sikorapbt@interia.pl
    Tel.: 602629623
  • PRACA | dam
    Pizzerman - Parmezzan Nowy Targ. Poszukuje młodej, energicznej, chętnej do pracy osoby która chciałaby zostać Pizzermanem. Doświadczenie nie jest wymagane, wszystko pokażemy oraz przeszkolimy. Wystarczy szczera chęć i praca według naszych wartości.. 729882977 parmezzan19@gmail.com
    Tel.: 729882977
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    Wykończenia wnętrz adaptacja podaszy zabudowy karton gips szpachlowanie malowanie tynki dekoracyjne parkiet panele. 576587537
    Tel.: 576587537
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ POMOC KUCHENNĄ - Zakopane Jaszczurówka - 601 50 44 86
  • PRACA | dam
    Hotel Eco Tatry zatrudni pracownika do działu recepcji. +48608088017 https://ecotatry-hotel.pl/ ksiegowosc@projinwest.pl
    Tel.: 48608088017
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA LOKALE HANDLOWO - USŁUGOWO - BIUROWE o powierzchniach ok. 58 i 55 m2, oraz PIWNICA 23 m2. Możliwość połączenia lokali. Zakopane centrum, ul. Kościuszki - 691 124 272.
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    SZCZENIAKI SHIH TZU. 730 519 594.
  • KUPNO
    SKUP STARYCH SPAWAREK. 536269912.
  • RÓŻNE
    OBWOŹNY SKUP ZŁOMU - dojazd do klienta. 536269912.
  • PRACA | dam
    Poszukuję kierowcy kat. D praca stała tel.600088258. 600088258
    Tel.: 600088258
  • USŁUGI | budowlane
    USŁUGI BLACHARSKO-DEKARSKIE, KRYCIE I PRZEKRYCIA DACHÓW, KOMINY, BALKONY, RYNNY, GZYMSY, FASADY. 889 388 484.
  • USŁUGI | budowlane
    TARTAK PRZEWOŹNY - USŁUGI - 690 535 222.
  • USŁUGI | budowlane
    STOLARSTWO - WYKOŃCZENIA WNĘTRZ - 690 500 277.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    APARTAMENT Za Strugiem, Zakopane - 607 506 428.
  • USŁUGI | budowlane
    FLIZOWANIE, REMONTY, WYKOŃCZENIA. 882080371.
  • USŁUGI | budowlane
    KAMIENIARSTWO. 882080371.
  • BIZNES
    Profesjonalne poprowadzę obiekt noclegowy. Kilkunastoletnie doświadczenie, referencje. 0048 788 633 633
    Tel.: 48
  • USŁUGI | budowlane
    USŁUGI MINIKOPARKĄ 2.5 TONY - 722 307 227.
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    Sprzedam KANTÓWKĘ, KROKWIE, DESKI, GONTY i OPAŁ - 788 344 233.
  • USŁUGI | budowlane
    KAMIENIARSTWO, ELEWACJE, OGRODZENIA - WSZYSTKO Z KAMIENIA. 509 169 590.
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
2024-05-27 21:15 Daj im drugą szansę: psy ze schroniska w Nowym Targu czekają na adopcję 2024-05-27 20:30 Plany ul. Kościeliskiej i zakopianki wyłożone do publicznego wglądu i dyskusji 2024-05-27 19:40 W Tatrach rozbił się śmigłowiec 2024-05-27 19:15 Klub Sportowy Zakopane apeluje o zmianę w budowie stadionu przy Orkana 8 2024-05-27 18:30 15-latek spowodował groźny wypadek jadąc na quadzie 2024-05-27 17:30 Nie żyje Krystyna Cicirko, bohaterka naszych artykułów, znana i lubiana nauczycielka 1 2024-05-27 17:11 Z okazji Dnia Dziecka Atma zaprasza najmłodszych na warsztaty 2024-05-27 16:30 Witamy lato pieśnią bez granic 2024-05-27 16:30 Pierwsze zgrzyty na sesji - pierwszy punkt zajął radnym półtorej godziny 2024-05-27 16:25 Irlandzki żywioł w Owczarni (WIDEO) 2024-05-27 15:50 Gratisy na targi - co przygotować? 2024-05-27 15:30 Przegląd zakopiańskiej sztuki współczesnej w Stacji Kultura 1 2024-05-27 15:24 Uwaga na szlakach - w góach nadciąga burza! 2024-05-27 15:00 Zweryfikowała go policja - stracił prawko 1 2024-05-27 14:30 Liryczna POSA. Finał Konkursu Poetyckiego 2024-05-27 14:00 Beniaminek postawił się mistrzom 2024-05-27 13:44 Dlaczego jesteśmy na Patronite? 2024-05-27 13:30 Poruszająca opowieść o winie, karze i odkupieniu. Mamy dla Was książki 2024-05-27 13:00 We Frydmanie rżną 8 2024-05-27 12:00 Dwa razy jednego dnia przyłapany na jeździe po pijaku ładowarką 3 2024-05-27 11:21 Utrudnienia drogowe na Cyrhli 2024-05-27 11:04 Jak sprawdzić, czy telefon obsługuje eSIM? 2024-05-27 11:00 Pompy odśrodkowe - zasada działania i zastosowania 2024-05-27 11:00 Złapali pijanego kierowcę w centrum Nowego Targu 2024-05-27 10:30 Finał akcji Pola Nadziei 2024-05-27 10:00 Kolejny wielki przetarg w mieście. Czy tym razem dzialka znajdzie kupca? 2024-05-27 09:00 Szła na Krupówki, gdy doszło do spotkania z dzikim czworonogiem, co je ta łania? 7 2024-05-27 08:00 Jak na zakopiance jest budowa, to są korki, a czasami nawet spore utrudnienia 4 2024-05-26 22:30 Zobacz na filmiku, jak ratownicy TOPR ewakuują turystów spod Zawratu (WIDEO) 3 2024-05-26 21:58 Dmuchańce, jazda konna, grill - Święto Rodziny w Miętustwie (WIDEO) 2024-05-26 21:01 Wyścigowe rajdy ulicami Zakopanego, dwa auta pędzące z góry na dół 9 2024-05-26 20:31 Nad Morskie Oko jeździ elektryczny bus 10 2024-05-26 18:30 Stacja narciarska na sprzedaż. Będą chętni? 2024-05-26 17:28 Przydrożne krzyże przy zakopiance znaczą miejsca tragicznych zdarzeń na "patelniach" 2024-05-26 16:33 Sztuka bez pośpiechu w Teatrze Witkacego (WIDEO) 2024-05-26 15:30 Wiecie co to hartazel i do czego posłużył Jasiowi? Nie? Zajrzyjcie zatem do Łopusznej 2024-05-26 15:27 Zero ludzi i takie pejzaże (WIDEO) 1 2024-05-26 14:25 Bocian czarny przyleciał na obiad do Szczawnicy, gustuje w rybach z Dunajca 2 2024-05-26 13:59 Wystraszona, malutka suczka znaleziona została w Dzianiszu, do kogo należy? 2024-05-26 13:26 Nowy wójt się bardziej opłaca 2024-05-26 12:25 O Europę trzeba dbać - wołała w Krakowie Jagna Marczułajtis-Walczak, posłanka z Podhala 45 2024-05-26 11:30 Konkurs młodych recytatorów 2024-05-26 11:24 Burza z gradobiciem nad Zakopanem (WIDEO) 2024-05-26 10:59 Zapraszamy na rower do Krościenka (WIDEO) 5 2024-05-26 10:00 Przy chyżniance w Spytkowicach drogowcy nie koszą poboczy 1 2024-05-26 09:00 Niedziela pod znakiem słońca i popołudniowych burz, uważajcie na szlakach 2024-05-26 08:00 Najpiękniejszy majowy dzień, Dzień Mamy (ZDJĘCIA i WIDEO) 2024-05-25 21:00 Weselnie w Zagrodzie Korkoszów (ZDJĘCIA) 5 2024-05-25 20:00 W górę Dunajca rowerem a w dół w pontonie 2024-05-25 19:32 Wyobrażacie sobie Polskę bez mediów lokalnych? (WIDEO) 10
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2024-05-27 21:21 1. no nie!! @PiSior lubi tych, którzy haratają w gałę :) :) :) 2024-05-27 21:14 2. Ja bym chętnie wykopał wszystkie "kluby" znajomych i pociotków które blokują zwykłym mieszkańcom możliwość korzystania z miejskiej infrastruktury sportowej. Jak chcą iść w wyniki i czepać kasę ze sponsorów czy innych naiwnych to niech ćwiczą na profesjonalnych obiektach za normalną opłatą. Oddajcie mieszkańcom - przede wszystkim młodzieży mozliwość pokopania czy innej aktywności na miejskich obiektach. To ne są wasze prywatne folwarki. 2024-05-27 21:12 3. Popieram. Ten stadion kojarzony jest z piłką nozną. Na COSie to jest chyba sztuczna trawa. Poza tm stadion lekkoatletyczny jest na COSie. Ilu tych lekkoatletów jest w Zakopanem. Poza tym piłke wszyscy kopią. 2024-05-27 20:59 4. stadion ma byc dla wszystkich nie tylko dla piłki nożnej inne dzieci te chcą ćwiczyć !!! chcemy stadionu uniwersalnego zeby korzystali z niego równiez lekkoatleci 2024-05-27 20:51 5. Ptaki mają gniazda na drzewach, krzewach, budynkach oraz w trawie i w wielu innych miejscach. Nie można zakazać w Polsce wszystkiego, czyli np. wycinki, prac rolnych, prac remontowych. A ile ginie ptaków "pod kołami" samochodów, ile rozbija się o szyby, ile ptaków zabijają koty? Są to na pewno wielokrotnie większe ilości niż te przy wycince drzew. 2024-05-27 20:46 6. Tych kopaczy a raczej pan Bóg opuścił jak już to jeśli to jest boisko miejskie to mają z niego korzystać wszyscy sportowcy z naszego miasta a nie tylko kopacze 2024-05-27 20:33 7. Trybuny tak na min 56 - 62 tys ludzi 2024-05-27 20:33 8. KS dajcie sobie spokój z tym marudzeniem... jest porządny stadion w COS to z niego korzystać i zająć się tematem współpracy Miasta Zakopane z nowymi władzami na czele z władzami COS i możliwość korzystania z już wybudowanego stadionu a wynajem tego niech bedzie współfinansowane z budżetu miasta a nie że już byście chcieli swoje.... 2024-05-27 20:03 9. Dla czego nie ma znaku zmiana organizacji ruchu. Trzeba być wróżką żeby się dowiedzieć jak dojechać do ulicy Ustup i Harenda? 2024-05-27 19:54 10. @Stanisław Stasiu, ty powiedz konkretnie o co tobie chodzi. Naród inteligentny jest...się pokapuje...:-)
2024-04-22 15:13 1. Tutaj można się wiele dowiedzieć o naszym świecie i przyszłości. Super! 2024-04-21 22:36 2. Dlaczego nie piszecie o hejcie jaki sąsiedzi wyrzygują na organizatorów tej inwestycji? Grupa sąsiadów brnie w zaparte, skargi, blokady, pisma, w żaden sposób nieuzasadnione. Może nagłośnienie ich zachowania przywróci im poczucie przyzwoitości i serdeczności wobec osób którym los nie oszczedził kalectwa? 2024-04-05 23:21 3. O myszka znowu się lansuje, a miała zawiesić kampanię wyborczą. Najlepsze są jej plakaty wyborcze - poza z założonymi rękami obrazuje jej ostanie dwie kadencje na stanowisku zastępcy burmistrza: "siedziałam dwie kadencje z założonymi rękami i nic nie robiłam i staram się teraz o wasz głos drodzy mieszkańcy aby sobie dalej tak posiedzieć tylko za lepszą kasę" 2024-04-05 23:11 4. O myszka znowu się lansuje, a miała zawiesić kampanię wyborczą. Najlepsze są jej plakaty wyborcze - poza z założonymi rękami obrazuje jej ostanie dwie kadencje na stanowisku zastępcy burmistrza: "siedziałam dwie kadencje z założonymi rękami i nic nie robiłam i staram się teraz o wasz głos drodzy mieszkańcy aby sobie dalej tak posiedzieć tylko za lepszą kasę" 2024-04-05 07:05 5. BRAWO WY !!! 2024-03-29 17:19 6. Ja się pytam jaką partię ten pan reprezentuje?Nazwa komitetu nic nie mówi. 2024-03-14 18:58 7. I to jest miś a nie jakosi cepersko podróba! 2024-03-09 17:01 8. Deportowac drugiego na anktartyde. 2024-02-23 16:54 9. patrząc na tą kobitkę z kieleckiego to cuć ze wiosna idzie ... cuć to nawet niedźwiedzie z gawry wychodzą a niedzwiedzice śpią ... po co wszytko im wiedzieć ... po co ... 2024-02-22 20:48 10. Pnioki, sroki w krzoki takie potoki.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Pożegnania

FILMY TP


REKLAMA