Reklama

2023-10-10 19:01:24

Reklama

Wspomnienia

W mojej pamięci zostaną na zawsze

Jak sięgam pamięcią, wieś miała swoje prawa i nimi się rządziła. Dziś już nie zawsze tak bywa.

Urodziłam się w Witowie, w domu z bali, w starej izbie. Pewnie napalili w piecu, aby było ciepło, bo pod holami to różnie bywa; psota i zimno często trwają tygodniami.
*
W tamtych latach we wsi bywała taka kobieta, którą nazywano akusierka. Była to bardzo ważna osoba. Łączyła różne wymiary wiedzy; znała się na ziołach, na czarach i urokach, wiedziała też, jak przyjąć dziecko na świat i jak się nim i jego matką opiekować w pierwszych godzinach po porodzie. Witowiańska akusierka nazywała się Agnieszka Byrtusiowa. Mama mi wspominała, że przy mnie też ją wołali. Niewtajemniczonym w obyczaje wsi ciężko by ją było znaleźć po nazwisku, bo mieszkańcy wsi mają przydomki. Bardzo sobie je cenią. To i zaraz się poznaje przybysza: zwykle zna tylko imię nazwisko osoby, której szuka. A ludzie miejscowi używają przydomków. Dość na tym, że i dziś w tej rodzinie można szukać pomocy, bo wnuczka Agnieszki Byrtusiowej, Zosia, jest pielęgniarką z zawodu.
*
Gdy dorastałam, w mojej wsi obowiązywał nas, młodzież, pewien etos, czyli zbiór wartości, którego strzegły specjalne zasady postępowania. Przekazywali nam je przede wszystkim nasi rodzice. Uczono nas więc, aby się zawsze do napotykanych starszych osób odzywać z szacunkiem. Zawsze ich pozdrówkać. Zapytać grzecznościowo np. gdzie byli lub dokąd idą. Obowiązkowo ustępowało się im miejsca w kościele lub w najpopularniejszym za moich młodych lat środku lokomocji, jakim był autobus. W nim gromadzili się wszyscy, którzy mieli coś do załatwienia w Zakopanem, Czarnym Dunajcu lub Nowym Targu. Wszyscy, którzy jeździli tam do pracy i do szkół.
*
W autobusie także panowała wspólnota. Podtrzymywała ją tradycja wspólnego śpiewania pieśni religijnych. Rano zawsze ktoś ze starszych intonował Kiedy ranne wstają zorze, a my młodzi podchwycaliśmy w lot. Nadal jest to moja ulubiona pieśń na powitanie dnia. W dzisiejszych czasach byłoby to niemożliwe, bo każdy pasażer w autobusie przepada w swoim telefonie komórkowym.
*
Pieśni religijne towarzyszyły ludziom przez cały dzień. Latem, w południe zawsze przerywaliśmy pracę, by odmówić Anioł Pański, czyli Pozdrowienie Anielskie. I dziś, kiedy wracam w rodzinne strony, słysząc w południe dzwon z wieży kościoła, odruchowo przystaję na modlitwę. Tylko już ludzi w polach coraz mniej, a jeśli są, huk maszyn rolniczych nie pozwala im słyszeć dźwięków dzwonu.
*
Na obczyźnie wracam z nostalgią do tych wspomnień, które dla mnie są ciągle żywe i ważne. Wracam także często do Witowa, bo tu są moje korzenie. Tu stoi dom moich rodziców i dziadków. Dom, który wymaga troski i miłości. Więc zabrałam się do pracy. Bo posypały się płoty, a dach, który niejedno widział i przeżył, wymagał pilnego remontu. Czas nikogo nie oszczędza...
Lecz ta nitka, której nie widać, a która ciągnie i określa mój byt, oplata mnie jak pajęczyna. Dziś nie muszę się zastanawiać, kto mnie ukształtował i gdzie dojrzewało moje życie.
*
Dotykam starych płaz mojej izby, mając świadomość, że były heblowane ręką cieśli, a stary jawor, posadzony przez mojego dziadka lub jego ojca, rośnie już wieki koło mojego domu, dając mi cień i śpiew ptaków. To, co moi poprzednicy zrobili dla mnie, jest moim zobowiązaniem względem kolejnych pokoleń. No to ulepszam, poprawiam, podtrzymuję...
Sama bym nic nie zrobiła, bo się na budowie i ciesielce nie znam. Ale na Podhalu zawsze byli znani cieśle i majstrowie, Wielu z nich przeszło do historii. Zazwyczaj także przekazywali swoją wiedzę kolejnym pokoleniom w rodzinie. I tak powstały całe rody góralskich budorzy. Dość wspomnieć, że z ich umiejętności i wiedzy korzystał twórca stylu zakopiańskiego Stanisław Witkiewicz. Dlatego też ze ścian willi "Koliba" dumnym wzrokiem spogląda na nas Maciej Gąsienica Józkowy z dwoma majstrami ciesielskimi - Stachoniem i Bobakiem. Wszyscy pracowali przy jej budowie w 1893 roku. A ilu ich było do dziś?
Tacy honorowi cieśle trafili i do mnie, dając drugie życie mojej drewnianej chałupie, którą odziedziczyłam. Dzięki nim zyska ona nowe piękne scyty, podsiubitki, rysie. Wygładzą je, podrzeźbią, wypieszczą, bo to są prawdziwi góralscy cieśle, którzy wyrośli pod Tatrami, a regiel im szumiał koło ścian. Drewno ich słucha, a oni wiedzą, jak się z nim obchodzić, tworzą harmonię i piękno. Mówią, że wszystko, co zostało zrobione ludzką ręką, ma wymiar ponadczasowy, dlatego trzeba się szczególnie starać.
Najmłodszy z brygady to Klimek. Chodzi do średniej szkoły, ale też już uczy się fachu ciesielki pod czujnym okiem ojca Marcina. Takich jak on dawno nazywali "surdutowcami", bo chłopcy w gimnazjum nosili szkolne mundurki o kroju męskiego surduta. Tak też nasi nazywali kiedyś młodego dra Chramca, kiedy jeszcze uczęszczał do gimnazjum, by w przyszłości zostać pierwszym góralskim lekarzem i uczynić tyle dobra. Niech i Klimkowi się uda! Oczy w nim mądre, cichy, postawny, obserwuje życie. Jego wakacje to praca. Tata Klimka ma pseudonim "Melek", a ja go nazywałam góralskim Spartakusem, bo ma wrodzoną siłę i mądrość życiową. Szefem tej brygady jest zawsze pogodny Andrzej Krzeptowski Sabała z Kościelisk wraz ze swoimi braćmi Wojtkiem, Tadeuszem i Marcinem. Dochodzą jeszcze Roch którego nazwałam "półpanek", bo zaciąga literacko i lubi słuchać radia.
*
Często mówi się o Kościelisku jako o kolebce kultury podhalańskiej, bo stamtąd wyszli się wspaniali muzykanci, tancerze, śpiewacy, ale i budorze cieśle, którzy nie mają sobie równych. Znam Wojciecha Krzeptowskiego Sabałę i jego ojca Kazimierza, którzy budują w Ameryce góralskie chałupy. Ale pionierem góralskich domów w USA jest Jan Słodyczka Maśniak ze Słodyczek.
*
Idą wybory. Przestrzeń publiczna w mediach zagospodarowali politycy i partie polityczne. Dlatego chcę napisać o czymś innym. O ludziach, którzy stoją na straży naszej architektury, którzy mają w rękach fach przekazywany tradycyjnie, od pokoleń, kontynuowany do dziś dzięki mądrości dziadków i ojców. Dziadek Andrzej Krzeptowski Sabała z Kościelisk wywodzący się ze starego rodu Krzeptowskich, miał kilku braci. Oni też byli budorzami, inaczej cieślami. A byli to: Józef, Jan, Władysław, Stanisław, Kazimierz Krzeptowscy Sabała. I tak ten fach przeszedł na kolejne pokolenia. Andrzej Krzeptowski, brat Stanisława, wraz z synami kontynuuje te tradycje. I tu dochodzimy do mojej brygady. Senior oraz jego synowie, o których już wspominałam wyżej. Andrzej Krzeptowski Junior, Wojciech, Marcin, Tadeusz, Marcin Michniak i Roch Kowalski. Po przyjeździe do USA opowiadałam o nich Janowi Słodyczce. Słuchał ucieszony.
Bo też nie spotyka się dziś za często takich ludzi, takich fachowców! Nie spotyka się już tego, żeby ktoś przerywał w południe pracę na Anioł Pański.. W dzisiejszych czasach?
A jednak... a jednak jeszcze są tacy ludzie.
Tu się kłania rodzina, w której ci ludzie zostali wychowani. Nie wiem, ile mi jeszcze życia zostało, ale ile razy będę wjeżdżać do mojego domu, będę podziwiać cieśli, którzy są sokołami tej ziemi, bo przecież nie tylko o robotę idzie, bo ona się sama obroni, ale i o wnętrze człowieka.
Kiedy mówiłam o nich Janowi, zaświeciła się mu łza w oku i tak mi powiedział: To mnie barz ciesy, ze sie Podhale odrodziło w dobryk fachowcak i majstrak, ze syćka nie pojechali we świat, ba jesce som tacy ludzie, co sie trzimajom tradycji, fachu i Boga.

PS. Artykuł ten dedykuje ludziom zwyczajnym, ale jednak wyjątkowym, którzy w mojej pamięci pozostaną na zawsze. Dlatego kocham życie, bo nigdy nie wiem, kogo spotkam na tej mojej drodze.

Maria Krzeptowska Gewont

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Gośka 2023-10-10 19:52:05
Szanowna Pani, jak ładnie, swobodnie i z nostalgią napisane.
Szkoda, że nie wspomniała Pani jak to trzydzieści kilka lat temu "wyrwała"Pani nośwarniejsego kawalera tej ziemi. Człowieka, który jak mało kto należał do kultury Podhala, i który nigdy nie powinien Ojczyzny odpuścić.

Reklama
  • SPRZEDAŻ | różne
    DESKI ŚWIERKOWE, dł. 5 m, szer. 53 mm. DRZEWO OPAŁOWE BUK. 660 079 941.
  • USŁUGI | budowlane
    ADAPTACJA PODDASZY, OCIEPLENIA WEŁNĄ MINERALNĄ, SUFITY PODWIESZANE, ZABUDOWY GK, WYKOŃCZENIA WNĘTRZ. 660 079 941.
  • PRACA | dam
    PENSJONAT "Willa Park" W CENTRUM ZAKOPANEGO ZATRUDNI KIEROWNIKA RECEPCJI/RECEPCJONISTĘ ORAZ POMOC DO PRZYGOTOWYWANIA ŚNIADAŃ I SPRZĄTANIA POKOI. 509 578 689.
  • RÓŻNE
    OBWOŹNY SKUP ZŁOMU - dojazd do klienta. 536269912.
  • USŁUGI | budowlane
    REMONTY, WYKOŃCZENIA, PŁYTKI, PANELE, MALOWANIE itp. 796 544 016.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA LOKAL NA PIZZERIĘ W ZAKOPANEM. 502 658 638
  • SPRZEDAŻ | różne
    SPRZEDAM SIANO W BALACH. 502 658 638
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA PLAC POD MAGAZYN. 502 658 638
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA HALE NA WARSZTAT SAMOCHODOWY, LAKIERNIĘ, PRALNIE, HURTOWNIĘ, MAGAZYN. 502 658 638
  • KUPNO
    Kupię cielęta małe Byczki. Simental i inne płatność przy odbiorze. Proszę dzwonić. Odbiór co 2 tygodnie. 724732680 chybachyba@o2.pl
    Tel.: 724732680
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ SPRZEDAWCĘ DO MAŁEGO SKLEPU SPOŻYWCZEGO w Białym Dunajcu (emerytki, praca co drugi dzień). 606 751 451.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DOM W ZAKOPANEM - Z WYNAJMEM POKOI - centrum (ul. Grunwaldzka), 602 633 931.
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    POSZUKUJĘ DOMU W STYLU GÓRALSKIM, ok. 100 m2, Zakopane, bliskie Kościelisko - 607 506 428.
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    KUPIE DOM LUB PENSJONAT POWYŻEJ 200 M2 W ZAKOPANEM ZA GOTÓWKĘ NR KONTAKTOWY 517 340 125 ŁUKASZ luklis86@gmail.com.
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    Sprzedam KANTÓWKĘ, KROKWIE, DESKI - 788 344 233.
  • PRACA | dam
    Tatrzański Park Narodowy zatrudni STARSZEGO KSIĘGOWEGO. Szczegóły: www.tpn.pl/nowosci/zatrudnimy-starszego-ksiegowego oraz na BIP TPN. Dokumenty można składać do 21.02.2024. Tel. 18 20 23 233
  • PRACA | dam
    Stacja Narciarska Polana Szymoszkowa zatrudni na sezon zimowy do pracy w gastronomii: - BARMANKI - POMOCE KUCHENNE - OSOBY NA ZMYWAK I DO ZBIERANIA NACZYŃ Z SALI Więcej informacji pod nr tel.: 693 319 707
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    KUPIĘ NIERUCHOMOŚCI ZA GOTÓKĘ! PODHALE! DZIAŁKA, DOM, MIESZKANIE. +48600404554 grz.wicik@gmail.com
    Tel.: 48600404554
  • PRACA | dam
    POMOC KUCHENNĄ (kobietę) do pensjonatu w centrum Zakopanego. Na pełny etat, praca zmianowa 7-19, co drugi dzień. Brak zakwaterowania. Dobre warunki finansowe, benefity. 502 716 694
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ KIEROWCĘ NA POMOC DROGOWĄ KAT C + E. 601 502 208
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Spokojna kobieta szuka KAWALERKI w Zakopanem. Na dłuższy okres. 692 340 991.
  • PRACA | dam
    PAPI SERVICE SP. Z O.O. ZATRUDNI KIEROWCÓW. WYMAGANE KAT. C+E ORAZ UPRAWNIENIA ADR . TEL.182074845
  • USŁUGI | inne
    PRALNIA ZAWRAT - PRANIE, MAGLOWANIE - pościele, obrusy, ręczniki itp. 501 788 640
  • RÓŻNE
    PAPI SERVICE - OLEJ OPAŁOWY i OLEJ NAPĘDOWY. BIURO: PORONIN, KASPROWICZA 28 PON.-PIĄT. 08.-17.00 Tel./fax 18 20 74 845, 18 20 74 224 STACJE PALIW: ZAKOPANE, SPYRKÓWKA 4 NOWY TARG, SKŁADOWA 11 CENY HURTOWE. ZAPRASZAMY.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA LOKALE HANDLOWO - USŁUGOWO - BIUROWE o powierzchniach ok. 58 i 55 m2, oraz PIWNICE 23 m2. Możliwść połączenia lokali. Zakopane centrum, ul. Kościuszki - 691 124 272.
  • USŁUGI | budowlane
    USŁUGI BLACHARSKO-DEKARSKIE, KRYCIE I PRZEKRYCIA DACHÓW, KOMINY, BALKONY, RYNNY, GZYMSY, FASADY. 889 388 484.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Wynajmę HALĘ: MAGAZYN/ PRODUKCJA - 250m. Nowy Targ, ul. Składowa. Tel. 602 290 555
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DZIAŁKA ROLNA 1.2 HA - JORDANÓW. 515 459 584.
  • PRACA | dam
    Sklep Gil Market w Białym Dunajcu zatrudni SPRZEDAWCZYNIĘ. 18 20 739 05.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DWUPOZIOMOWE MIESZKANIE na Pardałówce - 607 506 428.
  • PRACA | szukam
    SPRZĄTANIE DOMÓW, MIESZKAŃ. 575 450 977, 739 632 283.
  • BIZNES
    Sprzedam WPOŻYCZALNIĘ NART I SNOWBORDU. 662 370 510.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    POLE ORNE. 505 429 375.
  • USŁUGI | budowlane
    MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY JUHASKIE. CHODNIKI TKANE NA KROŚNIE. Tel. 793 887 893
  • SPRZEDAŻ | różne
    NOWE KILIMY RĘCZNIE TKANE (z owczej wełny). Wzór: jarzębina (60/80). Tel. 793 887 893
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
2024-02-20 21:45 Handicap Zakopane - na pytania nie odpowiadają, ale na zawody wraz z burmistrzem zapraszają 2024-02-20 21:00 W Rabce będzie z kogo wybierać 1 2024-02-20 20:00 Stara zajezdnia to nie wysypisko śmieci! 1 2024-02-20 19:15 Osuwisko idzie w cenę 2024-02-20 19:14 Snowlandia dla każdego. Czynna do 25 lutego 2024-02-20 18:30 Jan Smarduch - wójt na całe życie 1 2024-02-20 18:28 Poważny wypadek na zakopiance 1 2024-02-20 17:45 Strajk unieruchomił naszych skoczków. Kto wystartuje w Obersdorfie? 3 2024-02-20 17:30 Francuska muzyka w Kościelisku czyli Cafe de Paris 2024-02-20 17:00 Prokuratura bada sprawę wypadku na nowotarskim basenie 3 2024-02-20 16:51 Jakie zielone płytki wybrać do łazienki? 2024-02-20 16:30 Muzyki i śpiewacy! Ten konkurs jest dla was 2024-02-20 16:00 Burmistrz kontra dyrektorka 6 2024-02-20 15:30 Spotkanie z ptakami nocy 2024-02-20 15:00 Zakopiańskie łyżwiarki z workiem medali Mistrzostw Polski Juniorów 3 2024-02-20 14:24 Metamorfoza w ciekawym wydaniu, czyli jak zwiększyć pewność siebie? 2024-02-20 14:00 Kibicujmy razem na Jaworzynie Krynickiej podczas Pucharu Świata FIS w snowboardzie alpejskim 2024-02-20 13:30 Tak utwardzają teren na Gubałówce. Odpadki budowalne i gruz 7 2024-02-20 12:52 Letnia przygoda dla maluchów - korzyści i wybór kolonii letnich dla dzieci 2024-02-20 12:45 Pogoda dziś nas nie rozpieszcza, ale wciąż można jeździć na nartach (WIDEO) 2024-02-20 12:30 Im lepszy szpieg, tym większe kłamstwo... Konkurs dla czytelników 2024-02-20 12:00 W Zdroju się buduje 2024-02-20 11:59 Komu powierzyć opiekę nad seniorem? 2024-02-20 11:55 Jak przygotować koparkę do wiosny? 2024-02-20 11:15 Ktoś zostawił worki ze śmieciami tuż przy ulicy 1 2024-02-20 10:45 Śniegu ani na lekarstwo, kolejna impreza narciarska odwołana 2024-02-20 10:42 Jak wybrać dobrego partnera do przeprowadzenia rekrutacji? 2024-02-20 10:33 Na co zwrócić uwagę przy zmianie statusu wspólnika w spółce komandytowej? 2024-02-20 10:30 Muzyczne spotkanie z Markiem Brynkusem 2024-02-20 10:00 Ośrodek zdrowia stanie się komisariatem 2 2024-02-20 09:45 Odkryj niesamowitą przygodę na stokach Jurgów Ski 2024-02-20 09:30 Uśmiechnij się z Kiepurą. Koncert 2024-02-20 09:00 Jeśli potrącisz zwierzę, nie uciekaj, ale mu pomóż (WIDEO) 5 2024-02-20 08:44 Samochód wpadł w barierki na nowym odcinku zakopianki 2 2024-02-20 08:30 Przygoda w muzeum na zakończenie ferii 2024-02-20 08:00 Znamy polską kadrę na historyczny Puchar Świata w snowboardzie alpejskim na Jaworzynie Krynickiej 2024-02-19 22:18 Ruszyły zapisy na jubileuszowe zawody narciarskie o Puchar Przechodni Związku Podhalan 2024-02-19 21:30 Kto naprawi osuwisko 5 2024-02-19 21:00 Ratują życie, wynoszą ludzi i dobytek pokoleń z płomieni, gdy trzeba zabezpieczają skoki na Wielkiej Krokwi 1 2024-02-19 20:32 Góralka pochodząca z Zakopanego mistrzynią Austrii w trójskoku 4 2024-02-19 19:45 Licealiści z Goszczyńskiego mówią: stop zmianom klimatycznym 8 2024-02-19 19:00 Dawniej to się górale potrafili bić. Posłuchajcie stulatka z Pieniążkowic (WIDEO) 2024-02-19 18:30 XI Puchar KW Zakopane i II Sprint Test KW Zakopane. Zapisy 2024-02-19 18:00 Ceny w restauracjach w Zakopanem są rzeczywiście tak wysokie? Sprawdziliśmy 10 2024-02-19 17:30 Kawałek Japonii w Nowym Targu. Zmiana terminu wydarzenia 2024-02-19 17:09 Ścigali się o Puchar Gorców w Kluszkowcach 2024-02-19 17:00 Wiosna zagościła w Beskidach 2024-02-19 16:40 Nowotarska biblioteka przykładem dla innych 2024-02-19 16:15 Stasikówka i Suche mają nowych - nienowych sołtysów 2024-02-19 15:30 Jacek Gąsienica Mracielnik z kolejnym medalem na mistrzostwach weteranów
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2024-02-20 22:06 1. Żenada,wszyscy przyspawani do stołków od lat.Ciezko ująć sobie z koryta,jak potem żyć... 2024-02-20 21:59 2. Czy tym tonącym okrętem ktoś steruje,czy jest z nami pilot??Tak można by określić funkcjonowanie UMiG Czarny Dunajec pod wodzą obecnego "włodarza"najwyrażniej wystraszonego możliowścią porażki i dla bezpieczeństwa startuje na radnego (nigdy wczesniej żaden wójt tak nie robił). Część "bezradnych" jest ewidentnie do wymiany. A na podsumowanie Tak kończy się wybieranie na wójta czy burmistrza ludzi którzy nie mieszkaja na stałe na terenie gminy czy miasta-to dla wyborców do przemyślenia 2024-02-20 21:35 3. A czyli Dziubek broni Dyrektorki - Orawiec Orawkę. Rozważałem go poprzeć ale Orawców nie chce w tami razie widzieć na stołku wojta u nas. 2024-02-20 21:23 4. Kolejni męczennicy w kolejce do pałacu a. dudy: Małgorzata Gosiewska, Katarzyna Sójka, Edward Siarka, Jan Dziedziczak, Antoni Macierewicz, Jacek Bogucki i Jerzy Polaczek. Trzeba będzie podpisać umowę z Białorusią na przetrzymywanie więźniów politycznych. Będą się czuć jak w domu. 2024-02-20 21:02 5. I takich właśnie włodarzy samorządowych nam potrzeba, a nie marionetki. Ale takiemu stanowi rzeczy są winni sami wyborcy, bowiem wybierają figurantów i potem przecierają oczy ze zdumnienia jojcząc do wszystkich świętych. A jest ich w obu powiatach wielu. Wystarczy przyjrzeć się ich "osiągnięciom". Dotyczy to także części radnych. 2024-02-20 21:00 6. Szymon i Osioł haha. Marcinek wymyślasz w tej Kalifornii coraz ciekawsze ksywki na posty. Twój koniec jest bliski!!! Potem taczka Dziubka i w pole, jak każdy gnoj 2024-02-20 20:57 7. Ludzie to największe szkodniki i brudasy, a wy płaczecie,że piesek kupkę zrobi na trawnik. 2024-02-20 20:52 8. Łapsa nie dopełnnil obowiązeku zawiadomienia policji i stałego monitorowania sprawności defibrylatora. Czy poniesie odpowiedzialność ? Wątpię bo tu wszystko jest na odwrót. 2024-02-20 20:09 9. A może to grupa otwierająca trasę na Gubałówce przed wyborami po raz kolejny przygotowuje grunt. 2024-02-20 19:43 10. Już myślałem że będą z rolnikami strajkować. Pożytek by przynajmniej z tego był.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

FILMY TP

Pożegnania


REKLAMA