Reklama

2023-12-01 21:30:28

Reklama

Zakopane, Tatry

Narty smarowali sardynkami, podpierali się bambusowym kijem. Tak wyglądały początki narciarstwa

Mimo prowizorycznego sprzętu, osiągnięć pionierów narciarstwa w Tatrach mogą im pozazdrościć obecni amatorzy narciarstwa wysokogórskiego.

Początki narciarstwa w Polsce wcale nie są związane z Tatrami, a Karpatami Wschodnimi. To m. in. na terenach obecnej Ukrainy stawiali kroki pierwsi polscy narciarze. Narciarstwo rozpoczęło się jednak Cieklinie w Beskidzie Niksim pod koniec XIX wieku. To tam na polowanie pojechał Stanisław Barabasz. Jako że był grudzień i spadło dużo śniegu, a w jednej z publikacji Barabasz widział właśnie narty, postanowił je skonstruować. Na tych nartach razem z gospodarzem małego dworku ćwiczyli pierwsze szusy dookoła budynku. Później na tych nartach poszli na polowanie. Nie było ono udane, bo całe ptactwo z daleka słyszało poruszających się na nartach myśliwych. Narciarskie ziarno trafiło jednak na podatny grunt.

Pierwszą prawdziwą stolicą narciarstwa w Polsce stał się Lwów. To tam z inicjatywy Maksymiliana Dudryka, Zygmunta Klemensiewicza, Roman Kordysa, Jerzego Maślanki i Kazimierz Panka 29 stycznia 1907 roku powstało Karpackie Towarzystwo Narciarskie. Tam prowadzono pierwsze szkolenia i wyprawy w Karpaty Wschodnie i Gorgany. Zdobywano najwyższy ich szczyt, liczącą ponad 2000 metrów Howerlę.

100 kilometrów w trzy dni

- Były to wyprawy niezwykłe. W trzy dni narciarze na nieprzystającym do dzisiejszych czasów sprzęcie, z ciężkim ekwipunkiem, który zawierał też broń, potrafili pokonać na nartach nawet 100 kilometrów - mówi Wojciech Szatkowski, historyk z Muzeum tatrzańskiego, który poprowadził w nim prelekcję pt. "Historia jednej narty".

Jaki był to sprzęt? Pierwsze drewniane narty miały nawet trzy metry długości. Jeździło się z jednym bambusowym kijem. Najbardziej zawodną częścią tego sprzętu było tzw. trzcinowe (norweskie) zapięcie. Nie dość, że składająca się na nie trzcina często się łamała, to nie pozwalało ono na wykonywanie skrętów. - Narciarze opowiadali wtedy, że jak chcą jechać w lewo to i tak jadą prosto. Aby wykonać skręt, trzeba było się zatrzymać, przestawić narty i jechać dalej - opowiadał Wojciech Szatkowski.

Stroje też nie były narciarskie. Na niektórych zdjęciach z początków XX wieku widać narciarzy w marynarkach, jakby przeniesionych w góry prosto z Krupówek. Panie jeździły oczywiście w spódnicach. Gdy kilkanaście lat później wśród narciarek zwyciężyła moda na spodnie, budziły wielkie zgorszenie wśród obserwujących narciarskie wyczyny góralek.

Sardynki zamiast smaru

Prekursorem narciarstwa w Tatrach był urodzony w Bochni architekt, malarz, pedagog Stanisław Barabasz, który po pierwszym narciarskim polowaniu w Cieklinie przywiózł narty do Zakopanego. Za pierwszą narciarską wyprawę w Tatrach uważa się jego wycieczkę nad Czarny Staw Gąsienicowy. z 1888 roku. Sześć lat później w czasie wyprawy w to samo miejsce z Janem Fischerem wykonano pamiętne zdjęcie Barabasza na nartach. To pierwsza fotografia przedstawiająca narciarza w Tatrach. W tamtych czasach w nartach montowano specjalne hamulce, a do góry często prowadzono je za sobą na sznurku, co nazwano metodą "na pieska". - W czasie jednej z tych wypraw okazało się, że śnieg jest bardzo mokry, lepi się do nart, więc posmarowali je sardynkami z puszki. Efekt nie był zły, chociaż Barabasz wspominał, że w drodze powrotnej ich tropem szły zwabione zapachem lisy - mówi Wojciech Szatkowski.

Barabasz ostatecznie zamieszkał w Zakopanem, od 1901 do 1922 był dyrektorem Państwowej Szkoły Przemysłu Drzewnego w Zakopanem (dzisiejsza "Budowlanka"). Razem z Mariuszem Zaruskim i Mieczysławem Karłowiczem w lutym 1907 roku założył drugi po lwowskim klub narciarski w Polsce - Zakopiański Oddział Narciarzy Towarzystwa Tatrzańskiego, którego został pierwszym prezesem. W zbiorach Muzeum Tatrzańskiego znajduje się narta Barabasza pochodząca z 1888 r. Do tej pory nie wiadomo do końca, co stało się z drugą. Według nieżyjącego już dziennikarza Wojciecha Jarzębowskiego druga narta stanowiła dekorację schroniska na Hali Pysznej, które razem z nartą spłonęło w 1945 roku.

Na nartach na Kościelec


Jeszcze dalej w narciarskich wyprawach od Barabasza doszedł gen. Mariusz Zaruski, pionier polskiego żeglarstwa, ale i taternik, założyciel TOPR, który w 1907 r. z powodu złego stanu zdrowia żony przeniósł się do Zakopanego. Dokonywał on niesamowitych, jak na ówczesne czasy narciarskich zjazdów z Koziego Wierchu  czy Kościelca ze Stanisławem Zdybem, który został jednym z pierwszych producentów nart w Zakopanem. Ten niesamowity zjazd z Kościelca w marcu 1911 r. można uznać za początek narciarstwa ekstremalnego w Tatrach.

Wielkim ciosem dla narciarskich pionierów w Tatrach była śmierć Mieczysława Karłowicza, który 8 lutego 1909 r. zginął pod lawiną. Zeszła ona z Małego Kościelca. Zaruski bardzo przeżył śmierć Karłowicza, zaczął studiować temat lawin i stworzył pierwszą w historii lawinową mapę Tatr.

Od 1910 r. w Tatrach pojawili się pierwsi narciarze z dwoma kijkami, w tym też roku odbyły się pierwsze zawody narciarskie w Zakopanem. Ten romantyczny czas pierwszych narciarzy w Tatrach przerwał wybuch I wojny światowej. Góry opustoszały, a narciarze wrócili w nie po czterech latach. To była już inna epoka, ale pierwsze narciarskie szlaki były już w najpiękniejszych polskich górach przetarte.
p

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.

Reklama
  • SPRZEDAŻ | różne
    OPAŁ SUCHY. 609 053 978
  • KOMUNIKATY
    SOŁTYS SOŁECTWA PORONIN INFORMUJE, ŻE W DNIACH OD 26 LUTEGO 2024 r. DO 1 MARCA 2024 r. W GODZINACH OD 8.00 DO 15.00 BĘDZIE WYDAWAŁ NAKAZY PŁATNICZE I RACHUNKI ZA ODPADY KOMUNALNE ORAZ PRZYJMOWAŁ WPŁATY PODATKÓW W BUDYNKU REMIZY OSP PORONIN. Sołtys Sołectwa Poronin Stanisław Orawiec.
  • PRACA | dam
    Doświadczony deweloper zatrudni na stanowisko KIEROWNIK BUDOWY m. Kluszkowce - instalacje elektryczne oraz niskoprądowe, hydrauliczne, tynki oraz docieplenia, wykończeniowe oraz instalacyjne.
  • SPRZEDAŻ | różne
    PIERZE I PUCH Z GĘSI. 534 122 947.
  • PRACA | dam
    Przyjmę do pracy na budowie okolice Bukowiny Tatrzańskiej. 601912296
    Tel.: 601912296
  • SPRZEDAŻ | różne
    DESKI ŚWIERKOWE, dł. 5 m, szer. 53 mm. DRZEWO OPAŁOWE BUK. 660 079 941.
  • USŁUGI | budowlane
    ADAPTACJA PODDASZY, OCIEPLENIA WEŁNĄ MINERALNĄ, SUFITY PODWIESZANE, ZABUDOWY GK, WYKOŃCZENIA WNĘTRZ. 660 079 941.
  • PRACA | dam
    PENSJONAT "Willa Park" W CENTRUM ZAKOPANEGO ZATRUDNI KIEROWNIKA RECEPCJI/RECEPCJONISTĘ ORAZ POMOC DO PRZYGOTOWYWANIA ŚNIADAŃ I SPRZĄTANIA POKOI. 509 170 212
    Tel.: 509 170 212
  • RÓŻNE
    OBWOŹNY SKUP ZŁOMU - dojazd do klienta. 536269912.
  • USŁUGI | budowlane
    REMONTY, WYKOŃCZENIA, PŁYTKI, PANELE, MALOWANIE itp. 796 544 016.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA LOKAL NA PIZZERIĘ W ZAKOPANEM. 502 658 638
  • SPRZEDAŻ | różne
    SPRZEDAM SIANO W BALACH. 502 658 638
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA PLAC POD MAGAZYN. 502 658 638
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA HALE NA WARSZTAT SAMOCHODOWY, LAKIERNIĘ, PRALNIE, HURTOWNIĘ, MAGAZYN. 502 658 638
  • KUPNO
    Kupię cielęta małe Byczki. Simental i inne płatność przy odbiorze. Proszę dzwonić. Odbiór co 2 tygodnie. 724732680 chybachyba@o2.pl
    Tel.: 724732680
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ SPRZEDAWCĘ DO MAŁEGO SKLEPU SPOŻYWCZEGO w Białym Dunajcu (emerytki, praca co drugi dzień). 606 751 451.
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    POSZUKUJĘ DOMU W STYLU GÓRALSKIM, ok. 100 m2, Zakopane, bliskie Kościelisko - 607 506 428.
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    KUPIE DOM LUB PENSJONAT POWYŻEJ 200 M2 W ZAKOPANEM ZA GOTÓWKĘ NR KONTAKTOWY 517 340 125 ŁUKASZ luklis86@gmail.com.
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    Sprzedam KANTÓWKĘ, KROKWIE, DESKI - 788 344 233.
  • PRACA | dam
    Stacja Narciarska Polana Szymoszkowa zatrudni na sezon zimowy do pracy w gastronomii: - BARMANKI - POMOCE KUCHENNE - OSOBY NA ZMYWAK I DO ZBIERANIA NACZYŃ Z SALI Więcej informacji pod nr tel.: 693 319 707
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    KUPIĘ NIERUCHOMOŚCI ZA GOTÓKĘ! PODHALE! DZIAŁKA, DOM, MIESZKANIE. +48600404554 grz.wicik@gmail.com
    Tel.: 48600404554
  • PRACA | dam
    POMOC KUCHENNĄ (kobietę) do pensjonatu w centrum Zakopanego. Na pełny etat, praca zmianowa 7-19, co drugi dzień. Brak zakwaterowania. Dobre warunki finansowe, benefity. 502 716 694
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ KIEROWCĘ NA POMOC DROGOWĄ KAT C + E. 601 502 208
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Spokojna kobieta szuka KAWALERKI w Zakopanem. Na dłuższy okres. 692 340 991.
  • PRACA | dam
    PAPI SERVICE SP. Z O.O. ZATRUDNI KIEROWCÓW. WYMAGANE KAT. C+E ORAZ UPRAWNIENIA ADR . TEL.182074845
  • USŁUGI | inne
    PRALNIA ZAWRAT - PRANIE, MAGLOWANIE - pościele, obrusy, ręczniki itp. 501 788 640
  • RÓŻNE
    PAPI SERVICE - OLEJ OPAŁOWY i OLEJ NAPĘDOWY. BIURO: PORONIN, KASPROWICZA 28 PON.-PIĄT. 08.-17.00 Tel./fax 18 20 74 845, 18 20 74 224 STACJE PALIW: ZAKOPANE, SPYRKÓWKA 4 NOWY TARG, SKŁADOWA 11 CENY HURTOWE. ZAPRASZAMY.
  • USŁUGI | budowlane
    USŁUGI BLACHARSKO-DEKARSKIE, KRYCIE I PRZEKRYCIA DACHÓW, KOMINY, BALKONY, RYNNY, GZYMSY, FASADY. 889 388 484.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Wynajmę HALĘ: MAGAZYN/ PRODUKCJA - 250m. Nowy Targ, ul. Składowa. Tel. 602 290 555
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DZIAŁKA ROLNA 1.2 HA - JORDANÓW. 515 459 584.
  • PRACA | dam
    Sklep Gil Market w Białym Dunajcu zatrudni SPRZEDAWCZYNIĘ. 18 20 739 05.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DWUPOZIOMOWE MIESZKANIE na Pardałówce - 607 506 428.
  • PRACA | szukam
    SPRZĄTANIE DOMÓW, MIESZKAŃ. 575 450 977, 739 632 283.
  • BIZNES
    Sprzedam WPOŻYCZALNIĘ NART I SNOWBORDU. 662 370 510.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    POLE ORNE. 505 429 375.
  • USŁUGI | budowlane
    MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY JUHASKIE. CHODNIKI TKANE NA KROŚNIE. Tel. 793 887 893
  • SPRZEDAŻ | różne
    NOWE KILIMY RĘCZNIE TKANE (z owczej wełny). Wzór: jarzębina (60/80). Tel. 793 887 893
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
2024-02-22 21:15 Ratownicy GOPR znaleźli psa na Babiej Górze 2024-02-22 21:10 W tej formie Sylwestra Marzeń nie będzie, bo nie ma ani Leszka Doruli, ani Jacka Kurskiego 2024-02-22 21:00 Pobocze na trasie Kościelisko-Witów zajęte, w ruch poszły koparki i ekipy budowlane 2024-02-22 20:00 Na nagraniu widać jak podchodzi i uderza pięścią. Grozi mu pięć lat odsiadki 2024-02-22 19:30 The Paper Dolls. Romans w cieniu morderstwa. Konkurs dla czytelników 2024-02-22 19:25 Dachowanie na Salamandrze w Kościelisku. Droga zablokowana 2024-02-22 19:00 Park zamyka szlaki narciarskie na Babiej Górze 1 2024-02-22 18:05 Spotkanie kandydata na burmistrza Zakopanego z mieszkańcami (WIDEO) 5 2024-02-22 17:30 Byłoby wielkie, góralskie szusowanie, gdyby nie ocieplenie 2024-02-22 16:30 Podhalańska gwara w Chicago ma się dobrze 2024-02-22 15:30 Włamania nie było, ale policjanci na pusto do komisariatu nie wrócili 1 2024-02-22 14:28 Drzewo spadło na dom przy ul. Sienkiewicza w Zakopanem 2024-02-22 14:10 Krzyże i Piety w Czerwonym Dworze. Wernisaż 2024-02-22 13:56 Zaopatrzenie techniczne dla małych i dużych firm - jak wybrać i gdzie kupować? 2024-02-22 13:40 Prezydent Andrzej Duda przyjeżdża na narciarski maraton na Kasprowy 9 2024-02-22 13:36 Kurs angielskiego online indywidualny czy w grupie - co wybrać? 2024-02-22 13:07 Coraz mocniejsze podmuchy halnego w Zakopanem. Interwencje strażackie (WIDEO) 2024-02-22 13:01 Najlepsze miejsca na randkę na Podhalu 2024-02-22 12:02 Tragiczny finał policyjnego zatrzymania 5 2024-02-22 11:00 Zmarł Mirosław Przekupień, od początku związany z Fundacją Pro Artis 2024-02-22 10:22 Odnalazł się pies, który zaginął w Bukowinie Tatrzańskiej (AKTUALIZACJA) 1 2024-02-22 10:00 Lawinowa dwójka i trudne warunki panują na tatrzańskich szlakach 2024-02-22 09:30 W Rabciu na folkowo 2024-02-22 09:00 Silny wiatr unieruchomił kolejkę na Kasprowy Wierch. Tak wieje w Zakopanem (WIDEO) 4 2024-02-22 08:30 Piątek z "Misiem Kudłockiem" 2024-02-22 08:00 Rozdajemy turystom z Węgier list do Orbana. Napisała go Ludmiła, uchodźczyni z Chersonia 5 2024-02-21 22:19 Urodzinowe świętowanie Witkacego już trwa. Na początek uczta dla najmłodszych (WIDEO) 2024-02-21 21:40 Jeśli naprawdę kochasz zwierzęta - adoptuj psa ze schroniska! 2024-02-21 21:02 Miś Kudłocek czyli Kubuś Puchatek na Podhalu. Konkurs dla najmłodszych! 2024-02-21 20:30 Nie chcę teatru przy Krupówkach. Świadomie wybraliśmy miejsce na Chramcówkach, na uboczu 2024-02-21 19:59 Czy dzwon wróci na Kasprowy Wierch? Jest decyzja TPN 15 2024-02-21 19:31 W rytm przebojów Maanamu zebrali blisko 200 tysięcy złotych, balowicze pokazali dobre serca 2024-02-21 18:44 Komendant odchodzi na emeryturę. Jest jego następca 4 2024-02-21 18:31 Pogniywany Nepomuk. Spotkanie z autorem książki 2024-02-21 18:00 Wielka szczelina w śniegu na Babiej Górze. Może zejść lawina 2024-02-21 17:59 Zmarła nauczycielka ze szkoły na Cyrhli. Wspaniały człowiek, wychowawca 2 2024-02-21 16:59 Poseł z Orawy ukarany za udział w szturmie na Sejm 19 2024-02-21 15:59 Zatrzymania urzędników nowotarskiej skarbówki. W tle korupcja i zorganizowana przestępczość 6 2024-02-21 15:30 Niby policjant a całkiem jak strażak 1 2024-02-21 14:58 Pieniądze zgubione na Olczy. Na uczciwego znalazcę czeka nagroda 2024-02-21 14:39 Poważny wypadek na Zakopiance w Rdzawce, są poszkodowani 2024-02-21 14:05 Zatrzymania w nowotarskim urzędzie skarbowym 11 2024-02-21 14:00 Perfidni oszuści naciągnęli seniora, mieszkańca Nowego Targu 2024-02-21 13:24 Sportowa Frajda na stoku 2024-02-21 12:59 W Zakopanem znaleziono saszetkę z pieniędzmi 2 2024-02-21 12:04 Utrudnienia na Drodze Oswalda Balzera 2024-02-21 11:59 Poruseństwo, czyli Powstanie Chochołowskie, dziś darmowe zwiedzanie Zagrody Bafiów 2 2024-02-21 11:31 Młodzi twórcy mogą zgłaszać prace do przeglądu zakopiańskiej sztuki współczesnej 2024-02-21 10:28 Finanse pod kontrolą - jak unikać pułapek zadłużenia i odzyskać spokój? 2024-02-21 10:22 Znaczenie odpowiedniego stroju w sportach walki
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2024-02-22 20:01 1. Roman, doinformuj się jak się liczy lata pracy na granicy. Kiedyś za granicą spotkałem emerytowanego technika kryminalnego z ówczesnego WOP-u. Człowiek był po czterdziestce i "dorabiał" sobie do emerytury ... . Także ten. 2024-02-22 19:55 2. Trochę dziwna decyzja i dziwne tłumaczenie. Byłoby zrozumiałe gdyby wszystkie parki w jednym czasie tak robiły skoro chronią zwierzęta. W tym tekście wynika że na Babiej Górze występują cietrzewie i trzeba je chronić a np w Tatrach gdzie chyba też je można spotkać niczego się nie zamyka i nie trzeba chronić? 2024-02-22 19:41 3. Może coś dowiemy się o rozpoczęciu ekshumacji grobów na Wołyniu. 2024-02-22 19:39 4. Kandydat myślący, kandydat czujący, człowiek czynu z odpowiednią wizją i wrażliwością, nad czym się tu zastanawiać 2024-02-22 19:24 5. Milicjanci zawsze mają milion tłumaczeń,żeby tylko nie być winnym.Prawda jest taka,że gdy jest dwóch milicjantów i jedna osoba cywilna,nikt jej nie uwierzy bo milicjantów jest dwóch.Tak to działa od lat i nic się nie zmieniło. 2024-02-22 19:11 6. apel do wszystkich kandydatów. przyjazne zakopane, zakopane jest jedni itd. skąd zwykły szarak ma wiedzieć, jaka to jest opcja polityczna? może by kandydaci objaśniali w nazwach swoje poglądy ? przy urnie człowiek nie wie czy to platfus, lewus, pisior czy jeszcze inne zło. chyba że myślą że ich każdy zna, ale to można leczyć. 2024-02-22 18:57 7. @ SlynnaPraczka, największym wrogiem Polaków jest pis 2024-02-22 18:40 8. to ten co Gubałówkę otwierał? 2024-02-22 17:33 9. "knieja" i co w zwiazku z tym?? 2024-02-22 17:12 10. Pare lat temu prezydent przyjechal z nartami na stok w Rabce. Poza innymi witajacymi, w ramach niespodzianki, wyskoczyli z lasu kodziarze. Stok jest dosc stromy i te powsinogi pospadaly w dol, jadac bezradnie na czterech literach a nawet ... na twarzy. Ubaw byl niezly, pelne posmiewisko na stoku jak nigdy. No i te czerwone facjaty !
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Pożegnania

FILMY TP


REKLAMA