To nie był klaps

Nastoletnia Ania w ciągu kilku miesięcy została zgwałcona dwa razy. Za każdym razem sprawcami byli panowie poznani przez internet. Szukała u nich bliskości, której nie miała od najbliższych.

Historia Jakuba jest tak drastyczna, że trudno ją opisać. Matka ukarała go za nieposłuszeństwo tak, że trafił do szpitala, a ona została oskarżona z art. 197 § 2 k.k. jako sprawca "wykonania innej czynności seksualnej" (sprawa w sądzie się toczy). Kolejna matka uderzyła córkę krzesłem. Pani biznesmen z Zakopanego potrafiła swojemu dziecku dać z pięści. Tłumaczyła, że jej bicie przez rodziców wyszło na dobre.

Najmłodszy podopieczny Centrum Pomocy Dzieciom w Ludźmierza ma trzy lata. Był bity przez ojca. Nie mówił, unikał konfrontacji wzrokowej. Przedszkolanki były przekonane, że jest dzieckiem autystycznym. Dzięki spotkaniom w Ludźmierzu, nadrabia stracony czas.

Każda ze 130 historii (bo tyle dzieci - ofiar przemocy w ciągu roku przewinęło się przez ludźmierskie CPD) jest przerażająca i nie powinna się zdarzyć.

Bez pomocy państwa i samorządu

Centrum Pomocy Dzieciom w Ludźmierzu to ośrodek, który pomaga dzieciom pokrzywdzonym przestępstwem. Pod jednym dachem dziecko i jego rodzina otrzymują kompleksową i bezpłatną pomoc psychologiczną, prawną, terapeutyczną i lekarską.

Ośrodek działa bez złotówki z kasy państwowej, jest ponoć jedynym w Europie CPD, które nie ma wsparcia finansowego ze strony samorządu. Pomaga dzięki różnym grantom i biznesowym sponsorom, np. Ikei.

Ludźmierskie centrum jest jednym z dziewięciu w Polsce, jedynym w Małopolsce, dlatego pomagało nawet dzieciom z Krakowa. Przede wszystkim korzystają tu z pomocy dzieci z powiatów nowotarskiego, tatrzańskiego, suskiego i limanowskiego. Obecnie jest ich 56. Po pomoc może zgłosić się rodzic czy opiekun, trafiają tu dzieci skierowane przez państwowe instytucje, np. sąd rodzinny. Pracuje tu kilkunastoosobowy zespół, złożony z psychologów, terapeutów, lekarza psychiatrii, pediatry i prawnika.

- Duża część spraw, które do nas trafiają, jest związana z przemocą w domu i współistniejącym nadużywaniem alkoholu - podkreśla Weronika Potaczek, prezes Fundacji PoWer, która prowadzi ludźmierski CPD. Sprawcami są nie tylko mężczyźni, aż w pięciu przypadkach w tym roku były to kobiety. Po pomoc zwrócili się mężowie tych pań.

- Nie zawsze są to rodziny patologiczne. - Przemoc domowa lubi ciszę, dlatego często nie zdajemy sobie sprawy, z jakim trudem mierzą się sąsiedzi czy znajomi z pracy. Co więcej, obserwujemy jawne przyzwolenie na przemoc wobec dzieci -  podkreśla szefowa ośrodka w Ludźmierzu.

Rodzice nie znają często innych metod wychowawczych poza biciem czy psychicznym poniżaniem. Dlatego CPD pomaga także rodzicom, którzy chcą się zmienić.

Dziecko - karta przetargowa

Do Ludźmierza trafiają też dzieci przy okazji burzliwych rozwodów. - Niestety, rodzice często grają dziećmi, które bywają nie tylko ofiarami przemocy, ale też manipulacji. Bywa, że jeden z rodziców namawia dziecko do oskarżenia drugiego z rodziców o przemoc czy molestowanie seksualne. - Z tego powodu ważne jest, aby CPD reprezentował dziecko, a nie, którąś ze „stron” - tłumaczy prezeska Fundacji PoWer.

Fajny kolega z internetu

Niestety, sporą grupą podopiecznych ludźmierskiej fundacji są dzieci molestowane seksualnie. Zdarza się, że dzieci swoich oprawców poznają w internecie.

- Rodzicom wydaje się, że jak dziecko siedzi w domu, to jest bezpieczne. Nie jest tak - przekonuje Weronika Potaczek.

Schemat zawsze jest podobny. Ktoś pisze do dziecka, podaje się za rówieśnika, pomaga w odrabianiu lekcji, zdobywa zaufanie. Okazuje się fajnym przyjacielem, któremu można wszystko napisać, pożalić się na mamę czy koleżankę. Po kilku tygodniach "fajny kolega" prosi o nagie zdjęcie, filmik, podczas którego dziecko ma się dotykać w intymne miejsca. Szantażuje, że jeśli nie dostanie tego, upubliczni to, co dziecko pisało na matkę czy kolegów.

- Takie dziecko się zmienia, bywa, że się samookalecza, ma zachowania depresyjne. Bywa też rozseksualizowane, bo zaczyna się samo traktować jako podmiot seksualny - opowiada prezeska Fundacji PoWer.

Zdarza się, że z poznanym przez internet znajomym dziecko spotyka się w realu. Czasem gwałcicielem bywa dobry znajomy rodziców.

Najmłodsza dziewczynka, która trafiła w tym roku do ośrodka w Ludźmierzu z powodu molestowania seksualnego, ma 11 lat.

Coraz większym problemem jest przemoc rówieśnicza, dzieci traktują agresję prawie jak normę. Na dowód pokazuje rozmowę w internecie w grupie klasowej w jednej z podhalańskich szkół. Ktoś pyta o sprawdzian z romantyzmu. Kolega odpowiada: "zamknij piz.... Bo co k..., leszczu bagienny? rozj....cię".

Co trzecie dziecko ofiarą przemocy

Według tegorocznych badań Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę, aż 66% uczniów doświadczyło przemocy rówieśniczej. Co trzecie jest ofiarą przemocy dorosłych. Widać to także w pracy CPD w Ludźmierzu. - Pracujemy z dziećmi i z rodzicami. Naszymi sposobami udaje nam się nakłonić do przyjazdu rodzica - sprawcy do ośrodka. Nie jesteśmy sądem, nie oceniamy, nie karzemy. Jesteśmy po to, żeby pomóc. Wysłuchać rodzica przemocowca, pracować z nim. Choć bywa, że sami zawiadamiamy sąd, jeżeli dalej jest zagrożenie dla dziecka i dochodzi do przemocy - podkreśla Weronika Potaczek. - Reprezentujemy dziecko, jesteśmy jego menadżerem - dodaje.

Bolączki CPD

Niestety, prowadzenie takiego ośrodka to nie tylko zajmowanie się dziećmi, ale ciągłe szukanie pieniędzy na utrzymanie. Bardzo przydałoby się więcej psychologów, potrzebna jest drukarka czy laptopy, na które nie ma pieniędzy. Ostatnio pojawiła się także groźba tymczasowego zamknięcia centrum, z uwagi na kończącą się umowę na wynajem budynku.

- Mamy już nowe lokum, ale nie wiem, czy zdążymy z przeprowadzką. Nie możemy wyobrazić sobie, że w dniu 1 stycznia dzieci nie będą mogły przyjść na terapię - mówi Weronika Potaczek. - Z depresją jest jak z rakiem, którego leczenia nie można przerwać, to bardzo niebezpieczne dla dziecka. Taka sytuacja może prowadzić nawet do śmierci dziecka - przekonuje. Martwi się, że po przeprowadzce rodzice z Ludźmierza i okolic nie przywiozą dzieci w do nowego lokum.

- Przez ostatni rok udało się w Ludźmierzu zbudować wspaniały zespół specjalistów. Jako prezes Fundacji PoWer jestem zapraszana na wykłady do Wieliczki, Myślenic czy nawet Warszawy, aby opowiedzieć o podhalańskim CPD - podkreśla Weronika Potaczek. - Nie chciałabym tego zmarnować, bo pod Tatrami na naszą pomoc czeka dużo dzieci i rodziców. Dodaje, że CPD jest jedyną w Małopolsce instytucją o takiej wąskiej specyfice - świadczącą pomoc dzieciom skrzywdzonym.

IMIONA DZIECI ZOSTAŁY ZMIENIONE