Dom Podhalański jako centrum kultury Łuku Karpat. Beata Szydło szefową Rady Programowej (WIDEO)

Instytut mieści się w Domu Podhalańskim, który Związek Podhalan przekazał Centrum Kultury Sokół. .Mieściła się tu główna siedziba organizacji. Obiekt był już w opłakanym stanie.

Po modernizacji i rozbudowie, która kosztowała 34 mln zł, z czego 25 mln zł to fundusze Unii Europejskiej - budynek jest nie do poznania. Jest nowoczesny, imponujący, choć niektórym żal dawnej bryły budynku, która została lekko przerobiona. Brakujące dziewięć milionów złotów pochodzi z budżetu wojewódzkiego. Przebudowa i modernizacja trwała 18 miesięcy.

Drugie płuco Sokoła

- To drugie płuco Centrum Kultury Sokół - mówił podczas sobotniego otwarcia Instytutu Dziedzictwa Niematerialnego Ludów Karpackich Witold Kozłowski, marszałek małopolski. Podkreślał, że Związek Podhalan jest partnerem tego przedsięwzięcia. - To nie wy jesteście u nas, tylko my jesteśmy u was - mówił do górali.

- Powstał nowoczesny obiekt, gdzie prowadzona będzie praca archiwalna, dokumentacyjna,, naukowo - badawcza we wszystkich dziedzinach - podkreślał marszałek. - Sala widowiskowa będzie umożliwiać spotkania z żywą kulturą - mówił. Przekonywał, że to spełnienie testamentu Jana Pawła II, który apelował, by pamiętać o swoim duchowym dziedzictwie.

Julian Kowalczyk, prezes Zarządu Głównego ZP przypomniał historię Domu Podhalańskiego. Inicjatorami jego wybudowania byli Olga i Stanisław Krupowie. Dzięki determinacji górali, cegiełkom zbieranym w całej Polsce, mimo początkowej niechęci ówczesnych władz - obiekt za czasów komuny powstał.

Przewodnicząca Beata Szydło

W sobotę odbyło się pierwsze posiedzenie Honorowej Rady Programowej Instytutu Dziedzictwa Niematerialnego Ludów Karpackich, którego przewodniczącą została  była premier Beata Szydło. Choć z wykształcenia jest etnografką, jej obecność w radzie to, niestety decyzja bardziej polityczna, niż merytoryczna. Tym bardziej dziwna, że na samym Podhalu są osoby o wiele bardziej do takiej funkcji powołane ze względu na swoją wiedzę i działalność, choćby dr hab. Stanisława Trebunia Staszel, etnolożka i antropolożka kulturowa, znawczyni kultury Łuku Karpat.

Bogactwo Łuku Karpat w tańcu i śpiewie

Sobotnie uroczystości rozpoczęły się od Mszy św. w pobliskiej bazylice. Potem przeniosły się do Domu Podhalańskiego. Zamiast tradycyjnego przecięcia wstęgi był sznurek na pniakach, a w ruch zamiast nożyczek poszły siekiery.

Była okazja do przemówień, obejrzenia krótkiego filmu o Instytucie a na koniec występy.

W sali widowiskowej odbył się koncert „Echa Karpat”, podczas którego góralki z zespołu "BIałodunajcanie" uwiodły wszystkich pięknymi głosami. Zespół Folklórny Súbor Rozmarija ze Słowacji zachwycił żywiołowością, a Węgrzy z zespołu Kincső Ifjúsági Néptáncegyüttes (zobaczcie nagranie) sprawnością.W ciągu niecałej godziny na scenie można było zobaczyć całe bogactwo kulturowe. Wystąpili też m. in. „Mystkowianie” i Zespół Pieśni i Tańca „Ziemia Myślenicka”.

Obrazy Władysława Trebuni Tutki na początek

W Instytucie została w sobotę otwarta wystawa malarstwa i tkaniny nieżyjącego już artysty z Białego Dunajca - Władysława Trebuni Tutki. W holu Instytutu można też podziwiać odnowiony fresk autorstwa tego twórcy pt. Janosik Nędza Litmanowski".

Warsztaty, seminaria, przeglądy

Instytutem zarządza Małopolskie Centrum Kultury „Sokół” z Nowego Sącza.

Otwarcie obiektu było okazją do zwiedzenia obiektu. Góralom ze Związku Podhalan do dyspozycji zostało całe najniższe piętro. Tam też w specjalnej sali z odpowiednią temperaturą i wilgotnością będzie się znajdowało archiwum i czytelnia. Bedzie tu też piękna sala, gdzie Związek Podhalan będzie mógł się spotykać i obradować, Na pierwszym pietrze jest sala widowiskowa na 220 miejsc połączona z zewnętrznym amfiteatrem, Znajduje się tu także sala wystawowa.

Na drugim piętrze czekają już pracownie - haftu, szycia strojów regionalnych, kaletnictwa, studio nagrań i biura. Najwyżej - na trzecim piętrze - znajduje się pracownia muzyczna i studio tańca.