Jak przetrwać w czasach kryzysu

Dawid Paluszek ma 30 lat, pochodzi z Czarnej Góry. - Myślę, że chęć przebywania w naturalnym środowisku, w lesie, wpoił we mnie ojciec, który jest myśliwym. Już prawie 10 lat temu zacząłem interesować się tym, jak przetrwać w trudnych warunkach, w lesie, bez wody i żywności. Wtedy praktycznie nikt się tym nie zajmował - opowiada Paluszek.

Dwa razy w hipotermii

Bardzo dobrze pamięta pierwszą spędzoną w leśnej kniei samotnie noc. Wszystko wydawało się wtedy straszne. - Cały czas myślałem, że każda spadająca gałązka to zapowiedź ataku, że przyleci jakaś chupacabra (legendarne stworzenie z Ameryki Południowej, które ma atakować zwierzęta i ludzi - przyp. redakcji) i mnie po prostu zje - wspomina Paluszek.

Z czasem jego survivalowa pasja zaczęła przemieniać się w zawód. Zdobywał nowe umiejętności, także wiedzę teoretyczną i praktyczną. To zdobywanie wiedzy czasem było niebezpieczne, bo dwa razy w zimowych warunkach, ucząc się survivalu, doznał hipotermii. Dwa lata temu ukończył kurs instruktora survivalu i teraz może prowadzić szkolenia z tego, jak przetrwać w sytuacjach kryzysowych - bo tak właśnie na język polski tłumaczy się słowo survival.

Kto przetrwa najdłużej?

- Może to będzie zaskakujące, ale tak naprawdę w przetrwaniu w trudnych warunkach nie jest najważniejsza żywność, czy nawet natychmiastowy dostęp do wody, ale wola przetrwania. Przeżyje w trudnych warunkach łatwiej ktoś, kto będzie miał tę wolę, będzie odporny psychicznie, niż ktoś odpowiednio przeszkolony, kto taką wolę straci. Wszystko zaczyna się i kończy w głowie - zaznacza podhalański instruktor survivalu.

Powtarza on ważne w survivalingu zdanie, że najdłużej nie przetrwają wcale najmądrzejsi i najsilniejsi, ale ci, którzy najlepiej zaadaptują się do nowych warunków. Często jedna zła decyzja, podejmowana pod wpływem stresu, emocji może doprowadzić do katastrofy, ważne więc, aby zachować przysłowiową "zimną głowę". Wiele znaczy, oczywiście, również praktyka, bo to, co nawet na najlepszym filmiku instruktażowym wydaje się być proste, w praktyce może okazać się bardzo trudne.

Inni stali w kolejkach, ja spacerowałem

Kolejną dziedziną, którą zajmuje się Dawid Paluszek, to tzw. prepping, co z angielskiego tłumaczymy jako przygotowanie. To wszystkie działania, które możemy podjąć wcześniej, aby przygotować się na wszelkiego rodzaju kryzys. Nie chodzi tylko o zagrożenie wojną, ale także chociażby pandemię czy wszelkiego rodzaju kataklizmy pogodowe lub nawet przedłużający się blackout, czyli brak prądu, który może wywołać wielką panikę.

- Ja na pandemię byłem przygotowany. Miałem zapasy żywności, a tymczasem zdecydowana większość ludzi rzuciła się do sklepów po zakupy. W tym czasie, gdy oni stali w kolejkach, ja mogłem zająć się spacerami - wspomina Paluszek.

To każdy powinien mieć w domu

Co powinniśmy zgromadzić, aby przygotować się na sytuacje kryzysowe? Podstawa to zapasy żywności, minimum na dwa tygodnie, składające się z produktów o długiej dacie przydatności do spożycia. Kolejna sprawa, popularna w ostatnich czasach, to radio na baterie i koniecznie na dynamo, dzięki któremu w razie braku prądu, dostępu do internetu, będziemy mogli uzyskiwać bezcenne informacje. Ważna jest także odpowiednia odzież, która może się przydać, gdy dojdzie do skrajnych sytuacji, takich jak ewakuacja. Podstawowe wyposażenie uzupełnia apteczka z zestawem leków. Pamiętajmy też, aby zadbać o stan zdrowia. Gdy ktoś jest chory na cukrzycę i nie będzie miał większych zapasów insuliny, może mieć duży problem.

- Nawet bolący ząb może być takim problemem, czego przykładem jestem ja sam. Gdy wybuchła pandemia, leczyłem zęba kanałowo i nagle okazało się, że nie ma dentysty, który mógłby mnie przyjąć i to leczenie dokończyć - wspomina Dawid Paluszek. Na prowadzonych przez niego szkoleniach często uczy różnych sposobów porozumiewania się radiowego, które przetrwają nawet najgorsze kataklizmy.

Żyjemy w beztroskiej bańce

Z jego kursów, w ramach założonej przez niego firmy Tatra Survival, korzysta głownie młodzież. Chodzi o to, aby jak najwięcej osób było przygotowanych na kryzys.

- Najkrótsze z takich ćwiczeń zaczyna się od tego, że młodym ludziom odbieram wodę, żywność i telefony komórkowe na osiem godzin i proszę się domyślić, co boli ich najbardziej? Oczywiście, brak dostępu do telefonów komórkowych przez tak długi, ich zdaniem, czas - dodaje Paluszek.

Później uczestnicy kursów reagują bardzo różnie, ale zdarzają się sytuacje, że nagle odkrywają, jak fajnie jest odłączyć się na przykład od Tik-Toka na ten czas.

Paluszka dziwi to, w jak beztroskiej bańce żyją ludzie. Jego zdaniem, wielu wydaje się, że stan dobrobytu będzie trwał wiecznie, że zawsze będziemy mieć dostęp do wody, prądu, a sklepowe półki będą uginać się od towarów. Świat się zmienia, powinniśmy być na te zmiany przygotowani, a nie uczyć się wszystkiego dopiero, gdy te zmiany nas dotkną.

Państwo o wszystkich nie zadba

- Niewiele nauczyła nas nawet pandemia, czy początek wojny Rosji z Ukrainą, gdy zobaczyliśmy, jak wszyscy zachowujemy się w panice. Wtedy z półek znikały towary, nie było papieru toaletowego, staliśmy w kolejkach po benzynę. Tymczasem, w takich sytuacjach nie powinniśmy kierować się paniką i powinniśmy być na takie sytuacje przygotowani. Każdy powinien wziąć odpowiedzialność za siebie, bo państwo o wszystkich nie zadba - tłumaczy Dawid Paluszek. Jak mówi, polski system obrony cywilnej zatrzymał się w rozwoju w latach 70. ubiegłego stulecia, na czasach zimnej wojny, a od tego czasu wiele się zmieniło. Chociażby to, że w ponad 30-tysięcznym mieście, jak Nowy Targ, miejsc w schronach jest mniej niż 200, a w Zakopanem nie ma ich wcale.