2024-06-15 19:03:35

Reklama

Zakopane

Gdyby nie upór ludzi, "Katowni Podhala" nie byłoby na historycznej mapie Polski

Reklama

Tylko dzięki uporowi i pamięci dawnych więźniów Zakopane ma dziś Muzeum Palace.

Nieoceniona w tym zasługa nieżyjących już dziś: doktora Wincentego Galicy, Mariana Polaczyka i Władysława Szepelaka.  W piątek w rocznicę pierwszego transportu do KL Auschwitz, który miał miejsce 14 czerwca 1940 roku, Muzeum Tatrzańskie zorganizowało konferencję poświęconą "Katowni Podhala". 
- W tym transporcie znalazło się wielu Podhalan, data 14 czerwca jest symboliczna, ale tematem naszej konferencji jest Muzeum Palace - podkreślił Michał Murzyn, dyrektor Muzeum Tatrzańskiego witając gości przybyłych na spotkanie z Zakopanego, Nowego Targu i Krakowa. 
Więcej zdjęć z konferencji w naszej galerii: https://24tp.pl/g/3677

Ocalone od zapomnienia

Dyrektor Muzeum Tatrzańskiego podkreślił, że to że budynek willi "Palace" stał się własnością publiczną jest zasługą władz Zakopanego, które ten budynek zakupiły a później przekazały i w części odsprzedały Muzeum Tatrzańskiemu. - Ta pamięć, to co udało się stworzyć w piwnicach i salach tego budynku nie byłoby też możliwe, ten zakup nie byłby możliwy, gdyby nie wieloletnia działalność Stowarzyszenia Muzeum Walki I Męczeństwa Palace – Katownia Podhala. - W szkole w ogóle nie mówiło się o Palace. Ja o Katowni Podhala dowiedziałem się dopiero jako nastolatek z książki - przypomniał Michał Murzyn - dzięki wam, dzięki tej małej świeczce, która paliła się w celach w piwnicy udało nam się rozświetlić cały budynek, a mam nadzieję, że będziemy to światło nieść na całe Podhale. Jesteście emisariuszami dobrej troski o to, co dalej się dzieje. Naszym zadaniem jest uczyń nowe, młode pokolenia. Nie w tonie agresji i nienawiści, ale by każdy mógł znać historię i miejsce skąd pochodzi. Bo historia cały czas wraca, jest jak sinusoida. Trzeba być mądrzejszym, trzeba uczyć się na własnych błędach. 
Skromnym bukietem kwiatów podziękował Lucynie Galicy-Jureckiej za wsparcie i pracę wraz z całym Stowarzyszeniem na rzecz powstania Muzeum Palace. A władze Stowarzyszenia wręczyły podziękowania i symboliczne białe róże wszystkim, którzy pomagali i nadal pomagają w działalności na rzecz "Palace". 

Tysiące więzionych

W czasie okupacji w pensjonacie "Pa­lace" znajdowała się siedziba Gestapo, niemieckiej tajnej policji, a piw­nice zostały zaadoptowane na cele więzienne. Przez "Palace" zwanym "Katownię Podhala" przeszło kilka tysięcy Polaków. Praktycznie wszystkich więźniów torturowano, ok. 250 osób zabito na miejscu. Wielu kierowano do innych więzień i obozów koncen­tracyjnych. Wśród więźniów "Palace" byli m.in. bł. ks. Piotr Dańkowski, Franciszek Gajowniczek, Kurierzy Tatrzańscy - Stanisław Marusarz, Bronisław Czech, a także dr Wincenty Galica, Marian Polaczyk i Włady­sław Szepelak. To właśnie z inicjatywy tej trójki byłych więźniów w 1994 roku w miejscu dawnych cel powstało niewielkie muzeum prowadzone przez Stowarzyszenie Muzeum Walki i Męczeństwa "Palace". Po 2010 roku, funkcjonowanie Muzeum było jednak bardzo ograniczone. Dzięki nowemu zarzą­dowi z prezes Lucyną Galicą-Jurecką, córką doktora Wincentego Galicy, od grudnia 2016 roku Muzeum wznowiło działalność, którą wspierają władze samorządowe, a także lokalne stowarzyszenia i firmy. 

- Policzyłem ilu ludzi na przestrzeni tych wszystkich lat wspierało i pomagało na wszelkie sposoby, by w Zakopanem uruchomić można było Muzeum Palace - mówi Michał Murzyn - po dodaniu wyszło mi ponad tysiąc. Tym wszystkim ludziom składamy dziś podziękowania - podsumował dyrektor Muzeum Tatrzańskiego. 

Kustosz Jan Jarosz ze Stowarzyszenia Muzeum Walki I Męczeństwa Palace – Katownia Podhala przypomniał czasy, gdy w budynku mieściła się szkoła. Joanna Staszak, naczelnik Wydziału Kultury z Urzędu Miasta Zakopane opowiedziała jak wyglądały starania miasta o budynek. Ewa Cyrulik z Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau oraz dr Marcin Błaszczyk z Akademii Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie dali wykład "Palace widziane oczami konserwatora". Dr Maciej Korkuć, naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Krakowie podkreślał wagę pamięci o tym, czego dopuściło się w czasie wojny państwo niemieckie. Maria Bafia z działu historii Muzeum Tatrzańskiego opowiedziała o tym, jak Niemcy, oprawcy z Palace zapłacili za swe zbrodnie. Kary, które ponieśli były w wielu przypadkach dużo łagodniejsze niż te spadające na Polaków - kolaborantów. O tym jak przebiegały prace budowlane i remontowe, by z zapuszczonego pensjonatu stworzyć przestrzenie wystawowe na miarę XXI wieku mówiła Marta Gratkowska z działu inwestycji Muzeum Tatrzańskiego. Natomiast Aleksandra Trybuła z działu konserwacji Muzeum Tatrzańskiego opowiedziała o pamięci zaklętej w przedmiotach, czyli jak przygotowywano eksponaty do wystawy stałej w Muzeum Palace. 

rav

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Janusz 2024-06-15 23:07:47
Nie umniejszając zasług osób tworzących Muzeum, zastanawia mnie, dlaczego z równym uporem nie tworzy się miejsc zwycięstw czy jakichkolwiek pozytywnych. Wszędzie tylko muzea śmierci i katownie. Później przyjeżdżają turyści i na cały świat idzie, że u nas się ludzi mordowało.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • PRACA | dam
    NIEMCY: brygadzista do 5000 Euro, kranista do 4000 Euro, murarz cieśla do 3600 Euro, malarz ocieplenia elektryk spawacz do 2700 Euro. Umowa na warunkach niemieckich. 0048 575-001-116
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    Szczenięta OWCZARKI PODHALAŃSKIE. 788 679 465.
  • PRACA | dam
    STATUS STUDENCKI/ WEEKEND/ 100 zł/h. PRACA EXCEL itp./ +mieszkanie/ micheelkowalski@gmail.com. Zakopane
  • PRACA | dam
    Praca na budowie, elewacje, budowa od podstaw, wykończenia, Zakopane i okolice. 500160574
    Tel.: 500160574
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum Narciarstwa. 608 729 122.
  • BIZNES
    Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy Targ-Czarny Dunajec lub przyjmę reklamę. 608 729 122.
  • PRACA | dam
    Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122.
  • USŁUGI | budowlane
    BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DACHY, ELEWACJE. 608729122.
  • PRACA | dam
    Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA KUCHNI ZIMNEJ ORAZ GORĄCEJ. Praca na stałe lub dorywczo. CV na: rabka@siwydym.pl Informacje pod numerem 887 080 004
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DZIAŁKA UZBROJONA W ŁOPUSZNEJ. 506 525 884.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia LOKAL 50 m2 (pod zakład fryzjerski lub pod inna działalność) oraz LOKAL 25 m2 - I piętro - Łapsze Niżne, Delikatesy "Centrum". 504 230 942.
  • PRACA | dam
    Zatrudnimy STERNIKÓW PONTONOWYCH na Dunajcu tel. 608806030 info@fun-time.pl
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHARZA/-KĘ, GRILLOWEGO, DOŚWIADCZONĄ POMOC KUCHENNĄ. Kontakt: 600 035 355 lub osobiście: Zakopane, Droga na Bystre 2A (9-13).
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    ZAKOPANE - STYLOWY DOM (zadbany, urządzony), na działce 3000 m, widok na góry - 607 506 428.
  • USŁUGI | budowlane
    MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
  • SPRZEDAŻ | różne
    DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.
2026-04-06 17:00 Spośród swojego ludu ocalał tylko on. Mamy dla Was książki 2026-04-06 16:00 Zbliża się kolejna edycja Street Food Polska Festival na nowotarskim Rynku 1 2026-04-06 14:00 Wielkanocna woda 2026-04-06 13:20 Trudno dziś było dotrzeć do Kuźnic. Mało busów, mało autobusów 3 2026-04-06 12:36 Korki na zakopiance. Turyści wracają po świątecznym weekendzie (WIDEO) 3 2026-04-06 12:30 Zawody na starym sprzęcie narciarskim O Wielkanocne Jajo (ZDJĘCIA, WIDEO) 2 2026-04-06 12:00 Urobek u wójta 3 2026-04-06 11:01 Uciekła z Grodna, odnalazła siebie w Tatrach 1 2026-04-06 10:00 Tischner - doświadczenie 2025. Wernisaż wystawy 2026-04-06 09:00 Droga do Morskiego Oka ponownie otwarta. W Tatrach nadal obowiązuje 3. stopień zagrożenia lawinowego 2026-04-06 08:00 Spotkanie autorskie z Agnieszką Szymaszek, autorką książki Od Murania mgła 2026-04-05 22:41 Zmarła Małgosia Rybak, nasza redakcyjna koleżanka 2026-04-05 21:00 Beti śpiewa dla dzieci 2026-04-05 20:00 Droga nie tylko rowerowa 1 2026-04-05 19:00 Nonsens ma sens 2026-04-05 18:00 Zabytki po nowemu: nowi ludzie, nowe plany Towarzystwa Opieki nad Zabytkami 2026-04-05 17:00 Wielkanocne zające pod Giewontem 2026-04-05 16:00 Niebawem rusza drugi sezon Podhalańskiej Amatorskiej Ligi Darta 1 2026-04-05 15:00 Rozpoczął się okres godów u płazów 2 2026-04-05 14:00 Nasza akcja społeczna. Przywracamy pamięć Julii Ladzińskiej 1 2026-04-05 13:00 Można było na nich grać, gdy dzwony kościelne milczały (WIDEO) 2026-04-05 12:00 Baranek z masła i kąpiel w potoku 2026-04-05 11:00 Marsz, głód i granaty. Pamiętnik z czasów I wojny światowej 6 2026-04-05 10:00 Przed nami trzecia edycja Festiwalu im. Jana Kantego Pawluśkiewicza 2026-04-05 08:57 Grób jest pusty! Poranna rezurekcja w Miętustwie (ZDJĘCIA, WIDEO) 2026-04-04 23:00 Jedla zaśpiewała na liturgii Wielkiej Soboty (ZDJĘCIA, WIDEO) 2026-04-04 21:00 Gmina Kościelisko zachęca mieszkańców do udziału w badaniu opinii o komunikacji 1 2026-04-04 20:00 Strażacy proszą o pomoc dla swojego kolegi. Pożar zniszczył warsztat w Kościelisku 3 2026-04-04 19:00 Bibułkowe kwiaty 2026-04-04 18:00 Powstaje wystawa o Budowlance w Zakopanem. 150 lat historii szkoły na jednej ekspozycji 2026-04-04 17:00 Świąteczna wojna. Tym razem na herezje. 31 2026-04-04 16:00 Święcenie pokarmów w Kościelisku (WIDEO) 1 2026-04-04 15:00 Święcenie pokarmów przy Starym Kościółku 2026-04-04 14:08 Wielkanocno Kosołecka - konkurs na tradycyjną święconkę 2 2026-04-04 14:00 Na starej Zakopiance nie pojedziemy już 80 5 2026-04-04 13:00 Święconka na śniegu 2026-04-04 12:00 Rodzinnych, wesołych i pełnych spokoju Świąt Wielkanocnych! 2026-04-04 11:00 Nie wyrzucaj, podaj dalej! Piąte już ciuchobranie w Sokolni 2026-04-04 10:00 Nowotarski Sanepid chce by mieszkańcy Spytkowic legalizowali ujęcia wody 2026-04-04 09:30 Beskidzcy ratownicy GOPR składają życzenia świąteczne (WIDEO) 2026-04-04 09:00 Od święconki po jajka Fabergé. Wielkanocne tradycje, które przetrwały wieki 2026-04-04 08:00 W poniedziałek na Kalatówkach rywalizacja o Wielkanocne Jajo 2 2026-04-03 22:20 W Wielki Piątek wcześnie rano Orawianie obmywali się w potoku 1 2026-04-03 22:05 Wypadek na Dunajcu. Polscy turyści utknęli po przewróceniu kajaków 12 2026-04-03 21:59 Liturgia Wielkiego Piątku - Król umarł (ZDJĘCIA) 2026-04-03 21:33 800 tys. zł na deszczówkę w Małopolsce. Podhale, Spisz i Orawa z szansą na dotacje 2 2026-04-03 20:57 Trzeci stopień zagrożenia lawinowego 2026-04-03 20:54 Góralskie warty przy grobach Chrystusa na Podhalu (WIDEO) 1 2026-04-03 20:00 Czerwony Dwór na Węgrzech. Podhalański haft zagościł w międzynarodowym projekcie 1 2026-04-03 19:00 Nowe atrakcje dla dzieci w Szczawnicy
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-04-06 16:26 1. Ameba jamboree. 2026-04-06 16:24 2. Trzeba bylo sprawdzic jeszcze czy ta stonka zostala dobrze wyczesana. 2026-04-06 16:21 3. Tona gipsu gotowa ? 2026-04-06 15:45 4. Kto pozbiera małpki? 2026-04-06 15:35 5. Wczoraj jechałem z dworca do Kuźnic. Im bliżej Kuźnic tym więcej ludzi wsiada. Czyli zamiast 15 minut spaceru to pewnie czekają pół godziny na transport. Bo przyjechali z okolicznych miejscowości gdzie nocują swoimi samochodami. Byle zaparkować jak najbliżej czyli w okolicy ronda. Bilety nie obowiązują. Kontroli brak. Grajdół pełną parą. A za chwilę Filipowicz będzie jęczał że mu się komunikacją nie spina i musi podnieść opłaty za śmieci. 2026-04-06 14:58 6. Przyjechali tu "na Święta", żeby wyjechać stąd rano w drugi dzień Świąt... Mnie śmieszy. 2026-04-06 14:44 7. Przypomnę tylko, że większość inwestycji drogowych samorządów finansowane jest obecnie z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg, w Grywałdzie zresztą też. Gdyby Rząd wiedział jak zagospodarowuje się odpady przy tych inwestycjach to nie dał by złotówki i nie chodzi tylko o Gminę Krościenko ale ościenne też. Szkoda mieszkańców, z jednej strony nowa droga a z drugiej nowotworów przybędzie. Nie wspomnę już o Januszach biznesu, którzy kręcą na tym kasę. Dla których karta przekazania odpadu to kolejna fikcja a handel odpadami to rzeczywistość. 2026-04-06 14:35 8. Pytanie do autora artykułu. Chętnie przeczytałbym cały pamiętnik. Jest taka możliwość? 2026-04-06 14:33 9. Ale tam przejścia nie było ani twojej matki więc po co takie komentarze ? 2026-04-06 14:31 10. Zamiast czekać 40 minut aż łaskawie jakiś stary bus się zjawi, można skorzystać z taxi czy ubera.
2026-03-23 10:43 1. Pan Z. i koledzy.... i potem powiecie ze to prostest w sprawie mostu a nie wiec polityczny. hehe. kogo chcecie nabrac? 2026-03-11 08:14 2. Strategia rozwoju... Stawiać jak najwięcej deweloperki, reszta to ch... 2026-03-06 08:53 3. moze zamiast organizować te rozchwytywane i konsultacje miasta uruchomi druga zmiane u w urzedzie dla pracujacych obywateli petentów? 2026-03-06 08:25 4. Chętnie bym się dowiedział jakie studia i na jakich poważnych uczelniach mają ukończone uczestnicy dyskusji. Wprawdzie obowiązuje zasada, że wystarczy chęć szczera ale oni chcą zmarnować nasze pieniądze. Oj tam, oj tam. 2026-02-16 21:51 5. "Na spotkaniu zjawił się burmistrz Łukasz Filipowicz, radni Tymoteusz Mróz, Mateusz Łękawski i mieszkańcy. Ci ostatni niezbyt licznie." A kto miałby się tam pojawić jak spotkanie zorganizowane w godzinach gdzie normalni ludzie pracują a miejsca tam w tej "stacji kultura" było może jeszcze na jakieś 20 osób. Przecież to klita na poddaszu gdzie jest miejsce dla dzieci na zabawy a nie dla 100 czy więcej dorosłych. Przecież to była jawna kpina. Dlaczego spotkanie nie było bardziej komunikowane i nie zapewniono odpowiednio dużej sali? I przede wszystkim dlaczego w godzinach pracy a nie w weekend??? Wywalić miliona na sylwestra potrafią a zmobilizować mieszkańców "nie da się". Widać zależy im żeby przyszło jak najmniej mieszkańców. Boją się usłyszeć to i owo. 2026-02-08 13:18 6. Fajne eksponaty :) 2026-02-04 21:19 7. Nie moje klimaty ani dla uszu ani dla oczu 2026-01-29 15:43 8. Kasia Rysy 2026-01-03 13:15 9. Ładne góalki. 2025-12-29 19:33 10. Znakomity poMYSł panie @jarząbek
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama