2024-08-11 21:45:13

Zakopane

Czy uda nam się dogonić wszechświat? Marek Żbik o kosmosie i powstaniu Tatr

Wszechświata raczej nie dogonimy, ale może kiedyś uda się nam go zrozumieć. Na pewno jesteśmy do tego bliżej po wysłuchaniu ciekawego wykładu Marka Żbika, astronoma i geologa w Domu Doktora w Zakopanem.

Mieszkający w Australii Marek Żbik opowiadał w sobotni wieczór w Domu Doktora przy ul. Witkiewicza w Zakopanem o "Abstrakcji Wszechświata i wzrastaniu Tatr". Od razu na początku zaznaczył, że sam Wszechświat jest pojęciem dość abstrakcyjnym dla zwykłego człowieka, a nawet wielkim badaczom nie udało się udowodnić teorii jego powstania, które nadal są tylko hipotezami. Tatry abstrakcją nie są, ale sam proces ich tworzenia już taką abstrakcją być może.

- Wszyscy mówią o Wszechświecie, ale nikt nie wie jak powstał. Aby wyobrazić sobie jego ogrom trzeba powiedzieć, że przez naszą Drogę Mleczną światło leci przez 100 tys. lat, gdy z Księżyca do Ziemi dociera w jedną sekundę. Tymczasem takich galaktyk jak Droga Mleczna jest we Wszechświecie 200 miliardów - mówił Marek Żbik.

Astronom i geolog mówił o wielu teoriach powstania Wszechświata, od tych religijnych po naukowe. - Kiedyś uważano, że Ziemia leży w centrum Wszechświata, dopiero Kopernik obalił to twierdzenie. W XX wieku astronom amerykański Edwin Hubbel udowodnił, że jesteśmy częścią jednej galaktyki, a tych galaktyk jest właśnie ok. 200 miliardów - mówił Marek Żbik.

Naukowcy powołując się na efekt Dopplera doszli też do wniosku, że im dalsze galaktyk tym fale do nich docierające wydłużają się w stronę czerwieni. Stąd zrodziło się przekonanie, że jednak możemy być w centrum Wszechświata i inne galaktyki się od nas oddalają. - Pojawiały się nawet teorie, że może jesteśmy tacy źli, że wszystko od nas ucieka, ale zaraz ktoś doszedł do wniosku, że ten proces zaczął się o wiele wcześniej niż na Ziemi pojawili się ludzie - tłumaczył Marek Żbik.

Przedstawił on Wszechświat jako rozszerzający się balon, który powstał na skutek wielkiego wybuchu 13,5 mld lat temu. Nikt nie wie jednak kiedy ten wybuch nastąpił i gdzie. - Niektórzy nobliści zanim jeszcze nimi zostali doszli w pewnym momencie do wniosku, że wszechświat sam się stworzył, więc jakby nawiązali do tego co zapisane jest w Piśmie Świętym. Sam w 2020 roku opublikowałem hipotezę, że do opisania Wszechświata trzeba zastosować nie prawo Dopplera, a teorię Einsteina, według której przestrzeń zakrzywia się i tak naprawdę w pewnym momencie okaże się, że Wszechświat stanowi kulę - dodał astronom.

Kolejną pasją Marka Żbika jest geologia. W drugiej części wykładu mówił on o powstaniu Tatr, które jak inne powstały w okresie Orogenezy alpejskiej. - 65 mln lat temu skończyła się Kreda. Wtedy planetoida o rozmiarach większych od Mt. Everestu uderzyła w Półwysep Jukatan. Wyginęły wtedy dinozaury. Fala uderzeniowa po tym uderzeniu połamała skorupę ziemską. Kontynent afrykański napierał na Europę formując góry. Można powiedzieć, że było to takie olbrzymie kopnięcie, które stworzyło Tatry - tłumaczył Marek Żbik.

30 mln lat temu płyta afrykańska przestała napierać, wydźwignęła Tatry, które początkowo były kopułą. Późniejsze procesy erozji utworzyły ich obecny wygląd. Swoje przemyślenia Marek Żbik zawarł w kilku ciekawych książkach poświęconych zarówno astronomii, jak i geologii, na przykład "Tatry w kamieniu" czy "Zemsta kosmosu".
p

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
jarek 2024-08-12 20:12:58
Spozniles sie " mieszkancu". Mieszkancy tego regionu wybrali juz ksztalt.
A bylo 4:1 w wyborach, platfusowy quasi model przegral z kretesem.
Taki jest glos Tej Ziemi.
mieszknaiec 2024-08-12 17:35:00
WSZECHSWIAT MA KSZTAŁ ŁOSCYPKA CZY JEST TO OSYPEK PISOWSKI CZY KO-WSKI ROZSTRZYGNAŁ BYSTRE UMYSŁY TEGO FORUM
relikwiarz 2024-08-12 14:49:40
Nie da się również dogonić czasu straconego na leżeniu z nogami do góry na nowotarskiej porodówce.
relikwiarz 2024-08-12 14:24:14
Bedac bardziej w przyziemnej rzeczywistosci, nalezy zauwazyc, ze obecna ekipa rzadzaca wlaczyla i dziala na biegu wstecznym. Dogonienia czegokolwiek nie widac nawet na horyzoncie.
Za to przejscie od usmiechow do nienawisci , wykluczen , likwidacji i szykan odbylo sie w kosmicznym tempie.
Ivo 2024-08-12 09:09:56
Georges Lemaître, Max Planck, Albert Einstein, Niels Bohr, Edwin Hubble,George Gamow. Wielka szóstkakKtóra zmieniła wszystko.
Bober 2024-08-12 01:17:31
Astronomowie rozmawiając we własnym gronie pomijają pewien szczegół. A dla zwykłych ludzi powinien być on podkreślany.

"takich galaktyk jak Droga Mleczna jest we Wszechświecie 200 miliardów"

Cytat ten dotyczy obserwowalnego (!) Wszechświata. Czyli takiego, do którego mamy dostęp metodami naukowymi. Co jest poza nim, nauki ścisłe nie dają odpowiedzi. Można snuć różne hipotezy (jak ta wspomniana o kuli), filozofie a nawet zwykłe bajania. Być może nawet Wszechświat jest nieskończony.


"powstał na skutek wielkiego wybuchu 13,5 mld lat temu. Nikt nie wie jednak kiedy ten wybuch nastąpił i gdzie"

Przecież na pytanie 'kiedy' jest odpowiedź w poprzednim zdaniu. Nowsze badania szacują tę liczbę na 13,7. Co ciekawe, na pytanie 'gdzie' obecny stan wiedzy daje pewną przewrotną, ale konkretną odpowiedź. Mianowicie "wszędzie i nigdzie zarazem". Pytanie to nie ma sensu, gdyż to właśnie dopiero we wielkim wybuchu powstała przestrzeń jaką znamy.
  • PRACA | dam
    Praca na budowie, elewacje, budowa od podstaw, wykończenia, Zakopane i okolice. 500160574
    Tel.: 500160574
  • USŁUGI | budowlane
    "Tedy" Usługi budowlane: sprzedaż domów w stanie deweloperskim, budowa domów murowanych i drewnianych, wszelkie pokrycia dachowe, ocieplenia/termomodernizacja domów/budynków, sprzedaż materiałów budowlanych, nadzory budowlane, usługi transportowe. 608 729 122, +49 15 205 734 746, mail: tedy32@o2.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum Narciarstwa. 608 729 122.
  • BIZNES
    Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy Targ-Czarny Dunajec lub przyjmę reklamę. 608 729 122.
  • PRACA | dam
    Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122.
  • USŁUGI | budowlane
    BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DACHY, ELEWACJE. 608729122.
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ DORYWCZO OPERATORA KOPARKO-ŁADOWARKI W ZAKOPANEM. 608 806 408
  • PRACA | dam
    ZLECĘ PRACE OGÓLNOBUDOWLANE W KOŚCIELISKU. 608 806 408
  • PRACA | dam
    PENSJONAT W KOŚCIELISKU ZATRUDNI NA STAŁE LUB DOCHODZĄCO: OSOBĘ DO GOTOWANIA, POMOC KUCHENNĄ, OBSŁUGA GOŚCI, SPRZĄTANIE. 608 806 408
  • PRACA | dam
    Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA KUCHNI ZIMNEJ ORAZ GORĄCEJ. Praca na stałe lub dorywczo. CV na: rabka@siwydym.pl Informacje pod numerem 887 080 004
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DZIAŁKA UZBROJONA W ŁOPUSZNEJ. 506 525 884.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia LOKAL 50 m2 (pod zakład fryzjerski lub pod inna działalność) oraz LOKAL 25 m2 - I piętro - Łapsze Niżne, Delikatesy "Centrum". 504 230 942.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA LOKAL HANDLOWO - USŁUGOWO - BIUROWY o powierzchni ok. 50 m2. Zakopane centrum, ul. Kościuszki - 691 124 272.
  • SPRZEDAŻ | różne
    WYPRZEDAŻ WYPOŻYCZALNI NART, pakiety niskie ceny tel. 692001268
  • PRACA | dam
    PRACOWNIKA WYPOŻYCZALNI ROWERÓW Zakopane centrum tel. 692001268 info@fun-time.pl
  • PRACA | dam
    Zatrudnimy STERNIKÓW PONTONOWYCH na Dunajcu tel. 608806030 info@fun-time.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    ZAKOPANE - KOŚCIELISKO DO WYNAJĘCIA KOMFORTOWE, WYPOSAŻONE MIESZKANIA 35-38m2. 608 806 408
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 38 m2 i 50 m2 W CENTRUM NOWEGO TARGU, UL. KRZYWA, STANDARD DO ZAMIESZKANIA, NOWE, ŚWIEŻE. 608 806 408
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHARZA/-KĘ, GRILLOWEGO, DOŚWIADCZONĄ POMOC KUCHENNĄ. Kontakt: 600 035 355 lub osobiście: Zakopane, Droga na Bystre 2A (9-13).
  • PRACA | dam
    STATUS STUDENCKI/ WEEKEND/ 100 zł/h. PRACA EXCEL itp./ +mieszkanie/ micheelkowalski@gmail.com. Zakopane
  • PRACA | dam
    Młoda energiczna osoba poszukiwana do pracy na weekendy pod Gubałówką.... szczegoly pod numerem telefonu 781271166.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    ZAKOPANE - STYLOWY DOM (zadbany, urządzony), na działce 3000 m, widok na góry - 607 506 428.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia MIESZKANIE 80 m2 - Szaflary. 660 876 537.
  • USŁUGI | budowlane
    MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
  • SPRZEDAŻ | różne
    DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.
2026-03-25 21:28 Rusza nabór na kursy zawodowe w ZSB w Zakopanem 2026-03-25 20:58 72-letni polski turysta zginął na Zamku Orawskim na Słowacji 1 2026-03-25 20:00 Cztery warianty zmian na ul. Krzywej. Ruszyły konsultacje społeczne w Nowym Targu 2026-03-25 19:25 Porodówka w Zakopanem rusza z kampanią Rodzić w Zakopanem i zaprasza panie do kontaktu 2026-03-25 19:00 PKL wspiera PSONI Zakopane. Darowizna, która zmienia codzienność podopiecznych 2026-03-25 18:25 Nie żyje ofiara tragicznego w skutkach pożaru na Krupówkach 2026-03-25 18:00 Porozumienie między policją i strażakami 2026-03-25 17:28 Nowy budynek przy kościele parafialnym Świętego Krzyża (WIDEO) 5 2026-03-25 16:59 Mieszkańcy Zakopanego zniecierpliwieni zamkniętym Parkiem Miejskim 6 2026-03-25 16:30 Tunel przełomu dla południa Małopolski. Podłęże-Piekiełko przyspieszy drogę na Podhale 2 2026-03-25 15:47 Nocne poszukiwania pary nastolatków. Uciekli z ośrodka wypoczynkowego 2026-03-25 15:30 Artystki z Podhala nominowane do Fryderyków 2026. Sukces Basi Giewont i Katarzyny Lassak 2026-03-25 15:00 Nowa atrakcja pod Gubałówką. Multimedialne centrum inspirowane podhalańskimi legendami 2 2026-03-25 14:21 Pożar traw w Szaflarach, w pogorzelisku znaleziono zwłoki 2026-03-25 14:01 Softshell czy hardshell? Jak dobrać kurtkę do zmiennych warunków? 2026-03-25 14:00 Piękny poranek na Kalatówkach. Zbliża się załamanie pogody (WIDEO) 2026-03-25 13:39 Ikony stylu - od luksusowego athleisure Sporty & Rich po techniczne Salomon XT-6 i klasykę Red Wing 2026-03-25 13:00 Mieszkańcy oburzeni decyzjami starosty w sprawie lodowiska. Starosta przeprasza, a właściciel działki odpowiada (WIDEO) 6 2026-03-25 12:17 Zawody No Limit Kasprowy 2026 zakończone. Legenda powróciła na szczyt 2026-03-25 12:01 Wielkanocne rękodzieło z sercem. Internetowy kiermasz WTZ w Zakopanem rusza po raz kolejny 2026-03-25 11:00 Zakopiański tydzień skoków 2026-03-25 10:19 Dni Lawinowo-Skiturowe 28-29 marca w Pięciu Stawach 2026-03-25 10:00 Przed nami 79. edycja legendarnych zawodów o Puchar PKL 2026-03-25 09:31 Pijany kierowca zatrzymany w Kościelisku. 62-latek miał 1,5 promila alkoholu 1 2026-03-25 09:00 Koncert wielkopostny w zabytkowym kościele w Orawce 2026-03-25 08:23 Pijany kierowca z rocznym dzieckiem w samochodzie. Interweniowała policja w powiecie suskim 1 2026-03-25 08:00 Proboszcz z Jurgowa ukarany za dewastację obszaru cennego przyrodniczo 10 2026-03-24 21:55 Ceny na stacjach benzynowych w Zakopanem znacząco wyższe niż w Polsce 47 2026-03-24 21:35 Niedźwiedzie ślady w Gorcach 1 2026-03-24 21:00 Bunt strażników trwa 2 2026-03-24 20:40 Rezolucja w sprawie Roku Pasterstwa i wystawa fotografii Jolanty Flach 1 2026-03-24 20:00 Spór o stoiska pod Gubałówką. Handlarze protestują, ZCK broni decyzji 16 2026-03-24 19:00 Drogowe dylematy 1 2026-03-24 18:26 Po zderzeniu samochody wylądowały w rowie 1 2026-03-24 18:00 Prognozy pogody się nie zmieniają. W Tatrach spadnie dużo śniegu, biało też na Podhalu? 1 2026-03-24 17:30 Staw czoła pradawnym istotom, zanurz się w świat lokalnych legend 2026-03-24 17:00 Przekroczyła prędkość, miała nieważne prawo jazdy 5 2026-03-24 16:00 Jeszcze trochę wiosennych godzin w Dolinie Białego, a od czwartku wraca zima (WIDEO) 2026-03-24 15:30 MCK na walizkach - wspomnienie o Mirku Mące 2026-03-24 15:00 Blisko dwa miliony złotych na modernizację ulicy Kasprusie w Zakopanem 12 2026-03-24 14:00 Rewolucja u wylotu Doliny Strążyskiej? 13 2026-03-24 13:00 Zderzenie osobówki z ciężarówką. Dwie osoby poszkodowane 1 2026-03-24 12:30 Tak szkoliły się toprowskie psy lawinowe (WIDEO) 2026-03-24 12:08 Niewybuch znaleziony w Lipnicy Wielkiej 2026-03-24 11:00 Blisko 2 tysiące kontroli jednego dnia. Policja wyłapała nietrzeźwych kierowców na Podhalu 2 2026-03-24 10:00 Nowy sprzęt dla Szpitala Powiatowego w Zakopanem 1 2026-03-24 09:00 Prace Zdzisława Walczaka w Czerwonym Dworze 2026-03-24 08:00 Sportowe wyróżnienia wracają do Nowego Targu. Ruszyły zgłoszenia do jubileuszowej gali 2026-03-23 22:21 Zaginęła 20-letnia Alicja Czajka 2026-03-23 21:00 Gorce na osi czasu
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-03-25 21:45 1. Nie tylko w grywałdzie w szkole się obstawilo swoimi....na Krosnicy tez.....na tylce to samo..... a pozostali znajomi dostają kierownicze stanowiska....ksiazke by mozna było napisac ale może w końcu rada gminy się obudzi albo jasnie pan sam odejdzie ze stolka 2026-03-25 21:41 2. Polactwo zaczyna sezon na SK... 2026-03-25 21:40 3. gfb czyśty jest hromy i niewidomy czy tylko takiego udajesz 2026-03-25 21:26 4. Dlaczego burmistrz pozwala angażować miejską spółkę do sprzątania po bangladeszu??? Mało mają pracy? To mieszkańcy mogą wskazać miejsca dzikich wysypisk śmieci, zasyfionych chodników, zapiaszczonych po zimie ulic. Poza tym to znowu konflikt interesów bo tesko oleje sprzątanie a dzierżawca będzie się wykręcał że miasto zawaliło. I tak w kółko macieju. Odbioru nie będzie jeszcze pół roku. Niech sobie firma bangladeszowa sama sprząta albo zatrudni prywatną firmę żeby ją uczciwie podliczyli. A nie na krzywy ryj miejska spółka. Ten bangladesz w parku to jest jedna wielka porażka tych nieudaczników z przyjaznej zgrai. Czemu burmistrz se fiana nie wynajmie pod światełka? Czemu se nie zrobi publicznego sylwestra? Tylko naszymi podatkami szasta jak drobniakami. 2026-03-25 21:23 5. Koledzy z Krakowa napisali już wytłumaczenie, bo jego elokwencja zaprezentowania w nagranej rozmowie mu na to nie pozwala. Za te działki to ta przysługa to i tak pestka. 2026-03-25 21:17 6. gfb przestań się coś mieszać lewacki Jasiu spójrz na fakty istniejące zamiast wymyślać nowe nie stworzone brednie, jakoś se nie przypominam byśmy kiedykolwiek ślizgali się na jedynym gównie wypad tępy lewacki Jasiu 2026-03-25 21:15 7. @Mum, wiesz gdzie radni i burmistrze mają mieszkańców? Tam gdzie słońce nie dochodzi. Przypomnij sobie który radny poparł skargę mieszkańca na złe odśnieżanie chodników. ŻADEN!!! A Ty tu o jakimś świetle słonecznym... 2026-03-25 21:10 8. Może za darmo dajcie im te stoiska będą mniej marudzić 2026-03-25 21:08 9. Wójt dał komunikat na FB w sprawie plantowania działki. Nie odniesie się do tego słownie bo ucieka przed pytaniami. Tak jak jutro go na sesji nie będzie. Tchórz zawsze będzie tchórzem. A swoją drogą to kto mu to pisał sekretarzowa czy zastępca bo słuchając jego jąkania i dukania to na pewno nie on bo tam są użyte zbyt wyszukane wyrażenia. 2026-03-25 20:42 10. Draństwo dla okolicznych mieszkańców. Do imentu zabrać dostęp do światła słonecznego, prywatności i spokoju mieszkańcom. Dziadostwo!!!
2026-03-23 10:43 1. Pan Z. i koledzy.... i potem powiecie ze to prostest w sprawie mostu a nie wiec polityczny. hehe. kogo chcecie nabrac? 2026-03-11 08:14 2. Strategia rozwoju... Stawiać jak najwięcej deweloperki, reszta to ch... 2026-03-06 08:53 3. moze zamiast organizować te rozchwytywane i konsultacje miasta uruchomi druga zmiane u w urzedzie dla pracujacych obywateli petentów? 2026-03-06 08:25 4. Chętnie bym się dowiedział jakie studia i na jakich poważnych uczelniach mają ukończone uczestnicy dyskusji. Wprawdzie obowiązuje zasada, że wystarczy chęć szczera ale oni chcą zmarnować nasze pieniądze. Oj tam, oj tam. 2026-02-16 21:51 5. "Na spotkaniu zjawił się burmistrz Łukasz Filipowicz, radni Tymoteusz Mróz, Mateusz Łękawski i mieszkańcy. Ci ostatni niezbyt licznie." A kto miałby się tam pojawić jak spotkanie zorganizowane w godzinach gdzie normalni ludzie pracują a miejsca tam w tej "stacji kultura" było może jeszcze na jakieś 20 osób. Przecież to klita na poddaszu gdzie jest miejsce dla dzieci na zabawy a nie dla 100 czy więcej dorosłych. Przecież to była jawna kpina. Dlaczego spotkanie nie było bardziej komunikowane i nie zapewniono odpowiednio dużej sali? I przede wszystkim dlaczego w godzinach pracy a nie w weekend??? Wywalić miliona na sylwestra potrafią a zmobilizować mieszkańców "nie da się". Widać zależy im żeby przyszło jak najmniej mieszkańców. Boją się usłyszeć to i owo. 2026-02-08 13:18 6. Fajne eksponaty :) 2026-02-04 21:19 7. Nie moje klimaty ani dla uszu ani dla oczu 2026-01-29 15:43 8. Kasia Rysy 2026-01-03 13:15 9. Ładne góalki. 2025-12-29 19:33 10. Znakomity poMYSł panie @jarząbek
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama