2024-08-11 21:45:13

Zakopane

Czy uda nam się dogonić wszechświat? Marek Żbik o kosmosie i powstaniu Tatr

Wszechświata raczej nie dogonimy, ale może kiedyś uda się nam go zrozumieć. Na pewno jesteśmy do tego bliżej po wysłuchaniu ciekawego wykładu Marka Żbika, astronoma i geologa w Domu Doktora w Zakopanem.

Mieszkający w Australii Marek Żbik opowiadał w sobotni wieczór w Domu Doktora przy ul. Witkiewicza w Zakopanem o "Abstrakcji Wszechświata i wzrastaniu Tatr". Od razu na początku zaznaczył, że sam Wszechświat jest pojęciem dość abstrakcyjnym dla zwykłego człowieka, a nawet wielkim badaczom nie udało się udowodnić teorii jego powstania, które nadal są tylko hipotezami. Tatry abstrakcją nie są, ale sam proces ich tworzenia już taką abstrakcją być może.

- Wszyscy mówią o Wszechświecie, ale nikt nie wie jak powstał. Aby wyobrazić sobie jego ogrom trzeba powiedzieć, że przez naszą Drogę Mleczną światło leci przez 100 tys. lat, gdy z Księżyca do Ziemi dociera w jedną sekundę. Tymczasem takich galaktyk jak Droga Mleczna jest we Wszechświecie 200 miliardów - mówił Marek Żbik.

Astronom i geolog mówił o wielu teoriach powstania Wszechświata, od tych religijnych po naukowe. - Kiedyś uważano, że Ziemia leży w centrum Wszechświata, dopiero Kopernik obalił to twierdzenie. W XX wieku astronom amerykański Edwin Hubbel udowodnił, że jesteśmy częścią jednej galaktyki, a tych galaktyk jest właśnie ok. 200 miliardów - mówił Marek Żbik.

Naukowcy powołując się na efekt Dopplera doszli też do wniosku, że im dalsze galaktyk tym fale do nich docierające wydłużają się w stronę czerwieni. Stąd zrodziło się przekonanie, że jednak możemy być w centrum Wszechświata i inne galaktyki się od nas oddalają. - Pojawiały się nawet teorie, że może jesteśmy tacy źli, że wszystko od nas ucieka, ale zaraz ktoś doszedł do wniosku, że ten proces zaczął się o wiele wcześniej niż na Ziemi pojawili się ludzie - tłumaczył Marek Żbik.

Przedstawił on Wszechświat jako rozszerzający się balon, który powstał na skutek wielkiego wybuchu 13,5 mld lat temu. Nikt nie wie jednak kiedy ten wybuch nastąpił i gdzie. - Niektórzy nobliści zanim jeszcze nimi zostali doszli w pewnym momencie do wniosku, że wszechświat sam się stworzył, więc jakby nawiązali do tego co zapisane jest w Piśmie Świętym. Sam w 2020 roku opublikowałem hipotezę, że do opisania Wszechświata trzeba zastosować nie prawo Dopplera, a teorię Einsteina, według której przestrzeń zakrzywia się i tak naprawdę w pewnym momencie okaże się, że Wszechświat stanowi kulę - dodał astronom.

Kolejną pasją Marka Żbika jest geologia. W drugiej części wykładu mówił on o powstaniu Tatr, które jak inne powstały w okresie Orogenezy alpejskiej. - 65 mln lat temu skończyła się Kreda. Wtedy planetoida o rozmiarach większych od Mt. Everestu uderzyła w Półwysep Jukatan. Wyginęły wtedy dinozaury. Fala uderzeniowa po tym uderzeniu połamała skorupę ziemską. Kontynent afrykański napierał na Europę formując góry. Można powiedzieć, że było to takie olbrzymie kopnięcie, które stworzyło Tatry - tłumaczył Marek Żbik.

30 mln lat temu płyta afrykańska przestała napierać, wydźwignęła Tatry, które początkowo były kopułą. Późniejsze procesy erozji utworzyły ich obecny wygląd. Swoje przemyślenia Marek Żbik zawarł w kilku ciekawych książkach poświęconych zarówno astronomii, jak i geologii, na przykład "Tatry w kamieniu" czy "Zemsta kosmosu".
p

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
jarek 2024-08-12 20:12:58
Spozniles sie " mieszkancu". Mieszkancy tego regionu wybrali juz ksztalt.
A bylo 4:1 w wyborach, platfusowy quasi model przegral z kretesem.
Taki jest glos Tej Ziemi.
mieszknaiec 2024-08-12 17:35:00
WSZECHSWIAT MA KSZTAŁ ŁOSCYPKA CZY JEST TO OSYPEK PISOWSKI CZY KO-WSKI ROZSTRZYGNAŁ BYSTRE UMYSŁY TEGO FORUM
relikwiarz 2024-08-12 14:49:40
Nie da się również dogonić czasu straconego na leżeniu z nogami do góry na nowotarskiej porodówce.
relikwiarz 2024-08-12 14:24:14
Bedac bardziej w przyziemnej rzeczywistosci, nalezy zauwazyc, ze obecna ekipa rzadzaca wlaczyla i dziala na biegu wstecznym. Dogonienia czegokolwiek nie widac nawet na horyzoncie.
Za to przejscie od usmiechow do nienawisci , wykluczen , likwidacji i szykan odbylo sie w kosmicznym tempie.
Ivo 2024-08-12 09:09:56
Georges Lemaître, Max Planck, Albert Einstein, Niels Bohr, Edwin Hubble,George Gamow. Wielka szóstkakKtóra zmieniła wszystko.
Bober 2024-08-12 01:17:31
Astronomowie rozmawiając we własnym gronie pomijają pewien szczegół. A dla zwykłych ludzi powinien być on podkreślany.

"takich galaktyk jak Droga Mleczna jest we Wszechświecie 200 miliardów"

Cytat ten dotyczy obserwowalnego (!) Wszechświata. Czyli takiego, do którego mamy dostęp metodami naukowymi. Co jest poza nim, nauki ścisłe nie dają odpowiedzi. Można snuć różne hipotezy (jak ta wspomniana o kuli), filozofie a nawet zwykłe bajania. Być może nawet Wszechświat jest nieskończony.


"powstał na skutek wielkiego wybuchu 13,5 mld lat temu. Nikt nie wie jednak kiedy ten wybuch nastąpił i gdzie"

Przecież na pytanie 'kiedy' jest odpowiedź w poprzednim zdaniu. Nowsze badania szacują tę liczbę na 13,7. Co ciekawe, na pytanie 'gdzie' obecny stan wiedzy daje pewną przewrotną, ale konkretną odpowiedź. Mianowicie "wszędzie i nigdzie zarazem". Pytanie to nie ma sensu, gdyż to właśnie dopiero we wielkim wybuchu powstała przestrzeń jaką znamy.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    ZAKOPANE - KOŚCIELISKO DO WYNAJĘCIA KOMFORTOWE, WYPOSAŻONE MIESZKANIA 35-38m2. 608 806 408
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 38 m2 i 50 m2 W CENTRUM NOWEGO TARGU, UL. KRZYWA, STANDARD DO ZAMIESZKANIA, NOWE, ŚWIEŻE. 608 806 408
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHARZA/-KĘ, GRILLOWEGO, DOŚWIADCZONĄ POMOC KUCHENNĄ. Kontakt: 600 035 355 lub osobiście: Zakopane, Droga na Bystre 2A (9-13).
  • PRACA | dam
    STATUS STUDENCKI/ WEEKEND/ 100 zł/h. PRACA EXCEL itp./ +mieszkanie/ micheelkowalski@gmail.com. Zakopane
  • PRACA | dam
    PRACA DLA TYNKARZA LUB BRYGADY NA TYNKI. 535 290 865.
  • PRACA | dam
    Hotel "Foluszowy Potok" Zakopane, ul. Zamoyskiego 42 zatrudni do restauracji hotelowej: KELNERA/-KĘ. Zapewniamy stabilną, całoroczną pracę w restauracji hotelowej. Kontakt wyłącznie telefoniczny: 660 41 00 46
  • PRACA | dam
    Hotel **** w Zakopanem zatrudni KUCHARZA a la Carte tel. + 48 792 276 261
  • PRACA | dam
    Młoda energiczna osoba poszukiwana do pracy na weekendy pod Gubałówką.... szczegoly pod numerem telefonu 781271166.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    ZAKOPANE - STYLOWY DOM (zadbany, urządzony), na działce 3000 m, widok na góry - 607 506 428.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia MIESZKANIE 80 m2 - Szaflary. 660 876 537.
  • PRACA | dam
    Przyjmę DO OPIEKI NAD STARSZĄ OSOBĄ. 665 602 766.
  • USŁUGI | budowlane
    BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DACHY, ELEWACJE. 608729122.
  • BIZNES
    Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy Targ-Czarny Dunajec lub przyjmę reklamę. 608 729 122.
  • PRACA | dam
    Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Emerytka szuka DOMU Z OGRODEM do wynajęcia - Nowy Targ i okolice. 575 450 977.
  • USŁUGI | budowlane
    BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW ORAZ WIĘŹBY DACHOWE WRAZ Z POKRYCIEM. 572624414.
  • PRACA | dam
    PIEKARNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KIEROWCĘ. Mile widziane doświadczenie. Praca na stałe. 602 759 709
  • PRACA | dam
    Zatrudnię SPRZEDAWCZYNIĘ DO SKLEPU SPOŻYWCZEGO W ZAKOPANEM. 606 115 465.
  • PRACA | dam
    Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA KUCHNI ZIMNEJ ORAZ GORĄCEJ. Praca na stałe lub dorywczo. CV na: rabka@siwydym.pl Informacje pod numerem 887 080 004
  • USŁUGI | budowlane
    MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
  • KUPNO
    KUPIĘ STARY POROZBIÓRKOWY SOSRĘB. Proszę wysłać zdjęcie na numer 605 306 244.
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
  • SPRZEDAŻ | różne
    DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.
2026-03-13 21:14 Zakopiańska Kawka. Nowa inicjatywa spotkań dla kobiet w Zakopanem 2026-03-13 21:00 Będzie nowy mostek na wjeździe do rabczańskiego szpitala 2026-03-13 20:00 Będą kolejne mieszkania komunalne w Rabce 2026-03-13 19:00 107 km/h w terenie zabudowanym. Stracił prawo jazdy po kontroli grupy Speed 2026-03-13 18:00 Kontrole strażników miejskich na ul. Weteranów Wojny 2026-03-13 17:00 Góralski świat w malowidłach 2026-03-13 16:00 Wycinka drzew przy ul. Chyców Potok 7 2026-03-13 15:00 Będzie protest przed schroniskiem w Nowym Targu. Głos zabrała też Doda (WIDEO) 7 2026-03-13 14:30 Konkurs Muzyk Podhalańskich i Góralskie Śpiewanie w niedzielę w Nowym Targu 2026-03-13 14:00 Kapliczki odzyskają blask 4 2026-03-13 13:42 73% Polaków zamierza częściej podróżować po Polsce. Geopolityka wzmacnia krajową turystykę 2026-03-13 13:30 W poniedziałek przerwy w dostawie wody w Zakopanem 2026-03-13 13:00 Tylko pojedyncze krokusy na Kalatówkach 2026-03-13 12:00 Co robić w weekend w Zakopanem? 3 2026-03-13 11:30 Pixar odkrywa sekrety królestwa zwierząt. Mamy dla Was bilety 2026-03-13 11:00 Przestępcy przejmują konta na Facebooku. Policja ostrzega przed oszustwem, nie klikaj w link 1 2026-03-13 10:11 Utrudnienia w Witowie. Remont drogi przy budynku wielofunkcyjnym 2026-03-13 10:00 Pusto i pięknie w Dolinie Kościeliskiej (WIDEO) 2026-03-13 09:16 Zderzenie auta dostawczego i osobówki w Czarnym Dunajcu 2 2026-03-13 09:00 Terenowa akcja szczepienia psów w Kościelisku. Sprawdź godziny i miejsca 4 2026-03-13 08:01 Niesamowity film pokazuje, jak zmieniało się Zakopane i Tatry w latach 1860-2026 (WIDEO) 2 2026-03-12 21:38 Miejskie Igrzyska Szkół Podstawowych w Narciarstwie Biegowym (ZDJĘCIA) 2026-03-12 21:00 Zakopiańska Trójka Przedszkolem Roku w powiecie tatrzańskim 2 2026-03-12 20:06 Prezydent Karol Nawrocki zawetował program SAFE 54 2026-03-12 20:00 Uczniowie z Zakopanego oddali 21 litrów krwi. Kolejna udana akcja krwiodawstwa 2026-03-12 19:00 Kto chce przejąć Szpital Miejski 6 2026-03-12 18:30 Nowe wsparcie dla seniorów w Bukowinie Tatrzańskiej. Podpisano umowę na realizację inwestycji 1 2026-03-12 18:01 Otwarte kosze przyciągają dzikie zwierzęta 5 2026-03-12 17:33 Gorczański park ostrzega 2026-03-12 17:00 Od pierwszego wyjazdu koleją linową na Kasprowy Wierch do lidera branży czasu wolnego 2 2026-03-12 15:55 Bombowe znalezisko w Maruszynie 1 2026-03-12 15:00 Pod Tatrami na majówkę ruszy Karta Turysty (WIDEO) 23 2026-03-12 13:50 Interwencja policji w Gliczarowie. Niewłaściwa opieka nad grupą nastolatków? 1 2026-03-12 13:20 Dachowanie na Chyżniance 2026-03-12 13:00 Uzdrowisko z ofertą dla kuracjuszy 1 2026-03-12 12:00 Kolizja auta z rowerzystą w Zakopanem. Policja apeluje o ostrożność na drogach 4 2026-03-12 10:59 Olga Łyjak i Marcin Piętka zwycięzcami 38. Memoriału Jana Strzeleckiego w narciarstwie wysokogórskim 2026-03-12 09:59 Krokusy i cudowny poranek w Zakopanem (WIDEO) 2026-03-12 09:00 Wojewoda bada likwidację szkoły w Rzepiskach. Są wątpliwości co do procedury 2026-03-12 08:00 Słodka inwazja na Krupówki 4 2026-03-11 21:35 Dyplomowy hołd muzyczny dla bohaterów Armii Krajowej i Polskiego Państwa Podziemnego 2026-03-11 21:00 Nie dla planu miejscowego 2 2026-03-11 20:30 Podstawówka z Poronina zdobyła Puchar Wójta. Wiemy kto jeszcze stanął na pudle 2026-03-11 20:03 Nikt nie chce kupić niedokończonej galerii Color Park w Nowym Targu 1 2026-03-11 19:00 Nielegalny tytoń i papierosy zabezpieczone przez policję 2 2026-03-11 18:00 Hotelarze z Ponic w telewizyjnym programie walczą o klientów 5 2026-03-11 17:21 Nowy sprzęt dla służb w Zakopanem. Miliony złotych na bezpieczeństwo mieszkańców (WIDEO) 19 2026-03-11 17:00 Nie żyje długoletnia dyrektorka orawskiego skansenu w Zubrzycy Górnej 2026-03-11 16:30 Historia życia jednego z najlepszych fałszerzy dzieł sztuki, ale nie tylko. Mamy dla Was książki 2026-03-11 16:25 Bartłomiej Jurecki nagrodzony za super zdjęcie. Portalem roku został jawnylublin.pl 2
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-03-13 21:12 1. Jako ZAKUTY ŁEB zwruciłem uwagę na pojawiające się od dłuższego czasu niusach o szybko rosnącym długu publicznym i wysokim deficycie finansów publicznych. Z miesiąc temu nawet Komisja Europejska opublikowała dokument wyrażający zatroskanie naszymi finansami publicznymi. Ekspert unijny wyliczył, że nasze zadłużenie rośnie 940 mln. zł. dziennie. No i Ci inteligentni, wykształceni, uśmiechnięci szpece od siedmiu gwiazdek się cieszą, że pan premier ma wariant B i kredyt następny nas nie ominie. Jako ZAKUTY ŁEB wiem że lekarstwem na ten stan żeczy jest wariant C. Czyli ciąć wydatki socjalne, na pierdzistołków no i podwyżka podatków. Można przypuszczać, że plan C jest powiązany z planem B. i za te dutki co to podobno już do Polski jadą w pierwszej kolejności będą kupione nowoczesne wozy pancerne przystosowane do tłumienia rozrób ulicznych. Dzięki Najwyższemu żyjemy w ciekawych czasach! 2026-03-13 21:07 2. Bo to jest polski prezydent, a nie shogun Bronek. Mam gdzieś hasła w stylu: jedna rzesza, jedna Unia, jedna Urszula, jedna ideologia 2026-03-13 20:45 3. No cóż patologiczna influecentka o tyle, dla rozgłosu robi się ws,ystko bez zapoznaniem się z faktami, w tym przypaku liczą się adopcje a nie nagonki 2026-03-13 20:41 4. Ciekawe czy ta sfora owczarków podhalański i kilku kundelków biegająca w regionie Ostrysza(Dzianisz) jest zaszczepiona? 2026-03-13 20:21 5. Jeszcze raz napiszę bo mnie przeraża niewiedza tych którzy są zwolennikami SAFE w wydaniu brukselskim poczytajcie sobie najbardziej opiniotwórczaą gazetę niemiecką.Frankfurter Ange Maine tylko uważajcie by wam szczęki nie opadły z wrażenia 2026-03-13 19:42 6. Piykno kaplicka na Łapsance, jesce widoki na Bielańskie Tatry. 2026-03-13 19:38 7. # Sceptyk - hahahahah, alę że tak prosto w twarz ? Logikę, zamiast koncertu życzeń ? A fe :):):):) 2026-03-13 19:33 8. Gaśńico leśna i tAgenyurypodobni może zadajcie sobie pytanie czy na Kremlu nie strzelały korki od szampana jak tusk będąc premierem dekadę temu podpisał zgodę na współpracę pomiędzy wywiadem polskiim a FSB,kto się ściskał w bratnim uścisku z Putinem kto mówił że z Putinem będzie dbał by nikt im piachu w tryby nie sypał.Agentuty obcych wywiadow były zawsze obecne w Polsce od izraelskich amerykańskich po najgłówniejsze niemieckie i rosyjskie,jaki zarówno niedoceniane ukraińskie o tym publicznie mówił świętej pamięci Andrzej Lepper który był nie wygodny dla pseudo elit tak samo jak prezydent Polski Lech Kaczyński który naraził się jednocześnie na wschodzie jak i zachodzie.Mam nadzieję że obecnemu nic złego się nie stanie,gdyby do tego doszło to wszyscy zaczną postrzegać że coś jest i było na rzeczy 2026-03-13 19:32 9. @Rudy cwaniaki wróć biznesmeny Waksmundziańscy pobudowali wille i teraz ujadanie psów im przeszkadza , może jak by właściciel schroniska pozaklejał psom pyski ,to może by im nie przeszkadzało. 2026-03-13 19:29 10. na kontrole społeczeństwa kasa zawsze sie znajdzie , dzis jak za PRL najlepiej zarabiają ci co zajmują sie upadlaniem narodu
2026-03-11 08:14 1. Strategia rozwoju... Stawiać jak najwięcej deweloperki, reszta to ch... 2026-03-06 08:53 2. moze zamiast organizować te rozchwytywane i konsultacje miasta uruchomi druga zmiane u w urzedzie dla pracujacych obywateli petentów? 2026-03-06 08:25 3. Chętnie bym się dowiedział jakie studia i na jakich poważnych uczelniach mają ukończone uczestnicy dyskusji. Wprawdzie obowiązuje zasada, że wystarczy chęć szczera ale oni chcą zmarnować nasze pieniądze. Oj tam, oj tam. 2026-02-16 21:51 4. "Na spotkaniu zjawił się burmistrz Łukasz Filipowicz, radni Tymoteusz Mróz, Mateusz Łękawski i mieszkańcy. Ci ostatni niezbyt licznie." A kto miałby się tam pojawić jak spotkanie zorganizowane w godzinach gdzie normalni ludzie pracują a miejsca tam w tej "stacji kultura" było może jeszcze na jakieś 20 osób. Przecież to klita na poddaszu gdzie jest miejsce dla dzieci na zabawy a nie dla 100 czy więcej dorosłych. Przecież to była jawna kpina. Dlaczego spotkanie nie było bardziej komunikowane i nie zapewniono odpowiednio dużej sali? I przede wszystkim dlaczego w godzinach pracy a nie w weekend??? Wywalić miliona na sylwestra potrafią a zmobilizować mieszkańców "nie da się". Widać zależy im żeby przyszło jak najmniej mieszkańców. Boją się usłyszeć to i owo. 2026-02-08 13:18 5. Fajne eksponaty :) 2026-02-04 21:19 6. Nie moje klimaty ani dla uszu ani dla oczu 2026-01-29 15:43 7. Kasia Rysy 2026-01-03 13:15 8. Ładne góalki. 2025-12-29 19:33 9. Znakomity poMYSł panie @jarząbek 2025-12-03 15:38 10. Świetny POmysl, zwłaszcza że w Zakopanem mimo otwartej Gubałówka m.in. przez Pana Szwajcara i czwartego burmistrza G.J. to lepiej na desce windsurfingowej po równiach pojeździć
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama