2024-08-11 21:45:13

Zakopane

Czy uda nam się dogonić wszechświat? Marek Żbik o kosmosie i powstaniu Tatr

Wszechświata raczej nie dogonimy, ale może kiedyś uda się nam go zrozumieć. Na pewno jesteśmy do tego bliżej po wysłuchaniu ciekawego wykładu Marka Żbika, astronoma i geologa w Domu Doktora w Zakopanem.

Mieszkający w Australii Marek Żbik opowiadał w sobotni wieczór w Domu Doktora przy ul. Witkiewicza w Zakopanem o "Abstrakcji Wszechświata i wzrastaniu Tatr". Od razu na początku zaznaczył, że sam Wszechświat jest pojęciem dość abstrakcyjnym dla zwykłego człowieka, a nawet wielkim badaczom nie udało się udowodnić teorii jego powstania, które nadal są tylko hipotezami. Tatry abstrakcją nie są, ale sam proces ich tworzenia już taką abstrakcją być może.

- Wszyscy mówią o Wszechświecie, ale nikt nie wie jak powstał. Aby wyobrazić sobie jego ogrom trzeba powiedzieć, że przez naszą Drogę Mleczną światło leci przez 100 tys. lat, gdy z Księżyca do Ziemi dociera w jedną sekundę. Tymczasem takich galaktyk jak Droga Mleczna jest we Wszechświecie 200 miliardów - mówił Marek Żbik.

Astronom i geolog mówił o wielu teoriach powstania Wszechświata, od tych religijnych po naukowe. - Kiedyś uważano, że Ziemia leży w centrum Wszechświata, dopiero Kopernik obalił to twierdzenie. W XX wieku astronom amerykański Edwin Hubbel udowodnił, że jesteśmy częścią jednej galaktyki, a tych galaktyk jest właśnie ok. 200 miliardów - mówił Marek Żbik.

Naukowcy powołując się na efekt Dopplera doszli też do wniosku, że im dalsze galaktyk tym fale do nich docierające wydłużają się w stronę czerwieni. Stąd zrodziło się przekonanie, że jednak możemy być w centrum Wszechświata i inne galaktyki się od nas oddalają. - Pojawiały się nawet teorie, że może jesteśmy tacy źli, że wszystko od nas ucieka, ale zaraz ktoś doszedł do wniosku, że ten proces zaczął się o wiele wcześniej niż na Ziemi pojawili się ludzie - tłumaczył Marek Żbik.

Przedstawił on Wszechświat jako rozszerzający się balon, który powstał na skutek wielkiego wybuchu 13,5 mld lat temu. Nikt nie wie jednak kiedy ten wybuch nastąpił i gdzie. - Niektórzy nobliści zanim jeszcze nimi zostali doszli w pewnym momencie do wniosku, że wszechświat sam się stworzył, więc jakby nawiązali do tego co zapisane jest w Piśmie Świętym. Sam w 2020 roku opublikowałem hipotezę, że do opisania Wszechświata trzeba zastosować nie prawo Dopplera, a teorię Einsteina, według której przestrzeń zakrzywia się i tak naprawdę w pewnym momencie okaże się, że Wszechświat stanowi kulę - dodał astronom.

Kolejną pasją Marka Żbika jest geologia. W drugiej części wykładu mówił on o powstaniu Tatr, które jak inne powstały w okresie Orogenezy alpejskiej. - 65 mln lat temu skończyła się Kreda. Wtedy planetoida o rozmiarach większych od Mt. Everestu uderzyła w Półwysep Jukatan. Wyginęły wtedy dinozaury. Fala uderzeniowa po tym uderzeniu połamała skorupę ziemską. Kontynent afrykański napierał na Europę formując góry. Można powiedzieć, że było to takie olbrzymie kopnięcie, które stworzyło Tatry - tłumaczył Marek Żbik.

30 mln lat temu płyta afrykańska przestała napierać, wydźwignęła Tatry, które początkowo były kopułą. Późniejsze procesy erozji utworzyły ich obecny wygląd. Swoje przemyślenia Marek Żbik zawarł w kilku ciekawych książkach poświęconych zarówno astronomii, jak i geologii, na przykład "Tatry w kamieniu" czy "Zemsta kosmosu".
p

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
jarek 2024-08-12 20:12:58
Spozniles sie " mieszkancu". Mieszkancy tego regionu wybrali juz ksztalt.
A bylo 4:1 w wyborach, platfusowy quasi model przegral z kretesem.
Taki jest glos Tej Ziemi.
mieszknaiec 2024-08-12 17:35:00
WSZECHSWIAT MA KSZTAŁ ŁOSCYPKA CZY JEST TO OSYPEK PISOWSKI CZY KO-WSKI ROZSTRZYGNAŁ BYSTRE UMYSŁY TEGO FORUM
relikwiarz 2024-08-12 14:49:40
Nie da się również dogonić czasu straconego na leżeniu z nogami do góry na nowotarskiej porodówce.
relikwiarz 2024-08-12 14:24:14
Bedac bardziej w przyziemnej rzeczywistosci, nalezy zauwazyc, ze obecna ekipa rzadzaca wlaczyla i dziala na biegu wstecznym. Dogonienia czegokolwiek nie widac nawet na horyzoncie.
Za to przejscie od usmiechow do nienawisci , wykluczen , likwidacji i szykan odbylo sie w kosmicznym tempie.
Ivo 2024-08-12 09:09:56
Georges Lemaître, Max Planck, Albert Einstein, Niels Bohr, Edwin Hubble,George Gamow. Wielka szóstkakKtóra zmieniła wszystko.
Bober 2024-08-12 01:17:31
Astronomowie rozmawiając we własnym gronie pomijają pewien szczegół. A dla zwykłych ludzi powinien być on podkreślany.

"takich galaktyk jak Droga Mleczna jest we Wszechświecie 200 miliardów"

Cytat ten dotyczy obserwowalnego (!) Wszechświata. Czyli takiego, do którego mamy dostęp metodami naukowymi. Co jest poza nim, nauki ścisłe nie dają odpowiedzi. Można snuć różne hipotezy (jak ta wspomniana o kuli), filozofie a nawet zwykłe bajania. Być może nawet Wszechświat jest nieskończony.


"powstał na skutek wielkiego wybuchu 13,5 mld lat temu. Nikt nie wie jednak kiedy ten wybuch nastąpił i gdzie"

Przecież na pytanie 'kiedy' jest odpowiedź w poprzednim zdaniu. Nowsze badania szacują tę liczbę na 13,7. Co ciekawe, na pytanie 'gdzie' obecny stan wiedzy daje pewną przewrotną, ale konkretną odpowiedź. Mianowicie "wszędzie i nigdzie zarazem". Pytanie to nie ma sensu, gdyż to właśnie dopiero we wielkim wybuchu powstała przestrzeń jaką znamy.
  • PRACA | dam
    Hotel **** w Zakopanem zatrudni KUCHARZA a la Carte tel. + 48 792 276 261
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 38 m2 i 50 m2 W CENTRUM NOWEGO TARGU, UL. KRZYWA, STANDARD DO ZAMIESZKANIA, NOWE, ŚWIEŻE. 608 806 408
  • USŁUGI | budowlane
    REMONTY I WYKOŃCZENIA od A do Z. 572624414.
  • USŁUGI | budowlane
    BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW ORAZ WIĘŹBY DACHOWE WRAZ Z POKRYCIEM. 572624414.
  • PRACA | dam
    PIEKARNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KIEROWCĘ. Mile widziane doświadczenie. Praca na stałe. 602 759 709
  • PRACA | dam
    Zatrudnię SPRZEDAWCZYNIĘ DO SKLEPU SPOŻYWCZEGO W ZAKOPANEM. 606 115 465.
  • PRACA | dam
    SEWiK Tatrzańska Komunalna Grupa Kapitałowa Sp. z o.o. z siedzibą w Zakopanem zatrudni na stanowisku: KIEROWNIK DZIAŁU TECHNICZNEGO I INWESTYCJI. Szczegółowe informacje i warunki aplikowania: www.sewik.com.pl oraz w Sekretariacie spółki tel. 18 20 24 450.
  • SPRZEDAŻ | maszyny, narzędzia
    PRZYCZEPKA JEDNOOSIOWA WYWROTKA. URSUS C-360. 692 180 309.
  • PRACA | dam
    Hotel "Foluszowy Potok" Zakopane, ul. Zamoyskiego 42 zatrudni do restauracji hotelowej: KELNERA/-KĘ. Zapewniamy stabilną, całoroczną pracę w restauracji hotelowej. Kontakt wyłącznie telefoniczny: 660 41 00 46
  • PRACA | dam
    Górska Grupa Hotelowa zatrudni OSOBĘ DO KIEROWANIA DZIAŁEM HOUSEKEEPINGU w Białce Tatrzańskiej. Oferujemy stabilne zatrudnienie i atrakcyjne wynagrodzenie. Prosimy o przesłanie CV na adres a.rysula@gorskagrupa.pl oraz telefon 535-391-391
  • PRACA | dam
    Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA KUCHNI ZIMNEJ ORAZ GORĄCEJ. Praca na stałe lub dorywczo. CV na: rabka@siwydym.pl Informacje pod numerem 887 080 004
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA LOKAL HANDLOWO - USŁUGOWO - BIUROWY o powierzchni ok. 50 m2. Zakopane centrum, ul. Kościuszki - 691 124 272.
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHARZA/-KĘ, DOŚWIADCZONĄ POMOC KUCHENNĄ, OBSŁUGĘ BARU MLECZNEGO, KELNERA/-KĘ. Kontakt: 600 035 355, 600 035 080 lub osobiście: Zakopane, Droga na Bystre 2A (9-13).
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    MIESZKANIE W CENTRUM ZAKOPANEGO: TRZY POKOJE, DWA BALKONY, WIDOKOWE, PO REMONCIE. 662 210 421
  • PRACA | dam
    DO PENSJONATU W ZAKOPANEM - OSOBĘ DO OBSŁUGI ŚNIADAŃ I SPRZĄTANIA POKOI - dyspozycyjną. Bez zamieszkania. 509 578 689.
    Tel.: 509 578 689
  • USŁUGI | inne
    SZEWC - KALETNIK - ZAKOPANE - ul. Staszica 3 - 666 120 662.
  • PRACA | dam
    Praca w Zakładzie Kuśnierskim wymagane doświadczenie oraz Prawo jazdy Kategoria B. 888267329
    Tel.: 888267329
  • PRACA | dam
    Praca Kucharz Z Doświadczeniem Bukowina Tatrzańska Gotowanie Dla Grup w Dużym Ośrodku Z Noclegiem.
    Tel.: 601 453 970
  • PRACA | dam
    KANTOR ZATRUDNI KASJERA WALUTOWEGO. CV proszę przesyłać na adres: kantorzakopanepraca@gmail.com
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • PRACA | dam
    Biuro księgowe AUDITPLUS zatrudni: głównego księgowego, specjalistów ds. księgowości i referentów. Praca w Zakopanem, 8-16, pełen etat. Zapraszamy. Zgłoszenia: praca@auditplus.pl.
  • USŁUGI | budowlane
    MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
  • KUPNO
    KUPIĘ STARY POROZBIÓRKOWY SOSRĘB. Proszę wysłać zdjęcie na numer 605 306 244.
  • ANTYKI
    Do sprzedania ZABYTKOWY PRZEDWOJENNY KREDENS GÓRALSKI ZAKOPIAŃSKIEJ SZKOŁY PRZEMYSŁU DRZEWNEGO w idealnym stanie, z lat trzydziestych, sprawdzony przez kustosza Muzeum Tatrzańskiego. Również CZĘŚĆ KOLEKCJI PRZEDWOJENNEGO MALARSTWA o tematyce góralskiej, znanych polskich malarzy aukcyjnych, takich jak Gąsienica Szostak, Augustynowicz, Jarocki, Moszyński, Gałek, Ćwikliński, Dzieliński, Skowroński. Tel. 601 51 35 33
  • USŁUGI | inne
    ODŚNIEŻANIE DACHÓW. TECHNIKI LINOWE. TEL: 695 092 678
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
  • SPRZEDAŻ | różne
    DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.
2026-02-23 21:35 Co podarować podróżnikowi? Praktyczne inspiracje prezentowe 2026-02-23 21:00 Zakład opiekuńczo-leczniczy zamiast komendy 2026-02-23 20:00 Quady i skutery znów dewastują Antałówkę i Bachledzki Wierch. Serce boli, gdy się na to patrzy 5 2026-02-23 19:30 Kradł butle z gazem. Recydywista jest w rękach policji 2026-02-23 19:00 Zimowy Zjazd Górski w Szczawnicy 2026-02-23 18:10 Młoda sunia znaleziona przy wyciągu w Suchem. Szuka właściciela lub nowego domu 2026-02-23 18:04 AKTUALIZACJA. 13-letnia Karolina się odnalazła 2026-02-23 18:00 Kryzys pocztowy. Brak listonoszy dla starszych odbiorców oznacza dramat 10 2026-02-23 17:30 Choinka przy oczku wodnym na Krupówkach została ścięta 1 2026-02-23 17:00 Od płótna do szkła - artystyczna droga Anieli Stanek 2026-02-23 16:30 Za nami 14. edycja pucharu Misia Stramusia 2026-02-23 16:21 Skialpinistka uszła z życiem. Przeżyła lawinę 2 2026-02-23 16:00 Wyjątkowa akcja charytatywna w Nowym Targu 2026-02-23 15:35 Praca z dziećmi to spełnienie Twoich marzeń? Sprawdź, jakie zawody mogą Cię zainteresować! 2026-02-23 15:31 Polak triumfuje w Pucharze Europy FIS w Białce Tatrzańskiej 1 2026-02-23 15:00 Nowe oświetlenie w Gminie Kościelisko. Podpisano umowy na projekty dla pięciu ulic 2026-02-23 14:29 Termy przeżywają prawdziwe oblężenie 2 2026-02-23 14:00 Rocznica dramatycznych wydarzeń na Przysłopie 2 2026-02-23 13:27 Dwie osoby pod wpływem alkoholu zatrzymane przez policjantów 2026-02-23 13:00 Koniec sezonu biegowego w Kościelisku. Trasy na Chotarzu zamknięte 2026-02-23 12:32 Czy ktoś znalazł czarną torbę z dokumentami? Dla znalazcy jest nagroda 2026-02-23 12:20 W czwartek przerwy w dostawie wody w Zakopanem 2 2026-02-23 11:59 Kłusownictwo w Ludźmierzu 2026-02-23 10:59 Wysoko w Tatrach sypie śnieg, na Podhalu pada deszcz 2026-02-23 09:59 Nocny pościg ulicami Zakopanego. Policjanci zatrzymali pijanego kierowcę 2 2026-02-23 09:17 Nie działa sygnalizacja na ważnym skrzyżowaniu w Zakopanem 8 2026-02-23 09:00 Zepsute windy i światełko w tunelu 5 2026-02-23 08:00 Mamy pierwszy zwiastun wiosny. Kosy rozpoczęły swoje koncerty 2026-02-22 21:31 Był kompletnie pijany i wjechał do rowu. Teraz trzeźwieje w policyjnym areszcie 3 2026-02-22 21:00 Jeszcze jeden dzień zimy, a później wiosna uderzy ze zdwojoną siłą 2026-02-22 20:24 Kacper Tomasiak mistrzem Polski 2026-02-22 20:00 Blisko 27 mln zł na drogi w trzech powiatach naszego regionu. Rząd dzieli środki z RFRD 11 2026-02-22 18:59 Parada Gazdowska w Gminie Biały Dunajec (ZDJĘCIA, WIDEO) 2026-02-22 18:47 Olimpia Grudziądz wygrywa w Nowym Targu 2026-02-22 18:00 Energetyczne eldorado 3 2026-02-22 17:46 W Falsztynie lądował śmigłowiec LPR. Nie udało się uratować życia poszukiwanej osoby 2026-02-22 17:00 Spódnice furgały! Slalom gigant Związku Podhalan (ZDJĘCIA) 1 2026-02-22 16:00 Władysław Trebunia-Tutka. Sztuka to moja główna domena 2026-02-22 15:00 Dni Lawinowo-Skiturowe po raz trzynasty 1 2026-02-22 14:00 Nie dla rekordu, lecz dla ludzi. Wyjątkowa wyprawa ratowników na Babią Górę 2026-02-22 13:00 Pożar w Rabce-Zdroju. Strażacy interweniowali przy ul. Poniatowskiego 1 2026-02-22 12:00 Romscy muzykanci porzucili instrumenty i uciekli 22 2026-02-22 11:00 Nierozliczona śmierć. Od pobicia w remizie minęło półtora roku 23 2026-02-22 10:46 Największa skocznia w historii polskiego Big Air. Garmin Winter Sports Festival 2026 (WIDEO) 2026-02-22 10:00 Talenty Małopolski 2026. Weź udział w konkursie 2026-02-22 09:00 Nowe przystanki na terenie gminy Nowy Targ 2026-02-22 08:00 Chochołów. 180 lat od Poruseństwa górali (ZDJĘCIA) 2026-02-21 21:46 Polski snowboardzista utknął w rejonie Salatynów 2026-02-21 21:28 Zakopane kupiło kilkanaście defibrylatorów 4 2026-02-21 21:12 Pożar sadzy w Zakopanem
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-02-23 22:14 1. @Jo Mówiłem już, sprawdź lodówkę, czy nie kryje się tam Bąkiewicz z Kaczyńskim i Macierewiczem. @Tadek "Ekolodzy" nie interesują się takimi sprawami, bo nie dostali na to granta od Sorosa ani od Unii. (Zainteresują się chętnie np. rozbudową portów nad Odrą, gdyby miały być konkurencją dla portów niemieckich.) 2026-02-23 22:13 2. Czy to jeszcze Polska? 6 listopada 2024 https://youtu.be/1_iN6mZ407U POSŁOWIE W SEJMIE SKANDUJĄ: DONALD TRUMP! 2026-02-23 22:09 3. biznes.interia.pl - 16 lutego 2026 Polskie złoto głównie za granicą. W tych krajach przechowuje je NBP "Na koniec 2025 roku Narodowy Bank Polski posiadał 550,22 ton złota. Ogromna większość tych zasobów, bo aż 81 proc., była przechowywana za granicą - poinformował na platformie X ekonomista Rafał Mundry, powołując się na dane pozyskane od NBP. (...) NBP poinformował też, że w 2025 r. nie dokonywał inspekcji zasobów złota w skarbcach zagranicznych." 2026-02-23 22:07 4. Zbieram suchy chleb dla konia że stajni niemieckiej zwaną leopardem by owsa nie jadł bo jest tak ociężały że wszystkie mosy w okolicy pod nim pękają nie daj Boże wyruszyć nim na bagna suwalskie to jeszcze franca ze sobą załogę pogrzebie 2026-02-23 22:04 5. Pisowcy dawali tyle na jedną gminę i było źle, teraz idzie tyle samo na cały powiat. Jeszcze jedna kadencja "miszcza" Tuska i będzie tyle na całe województwo... Brawo WY z 8 gwiazdkami :D 2026-02-23 22:04 6. Po pierwsze primo piszesz jakieś farmazony. Po drugie primo jak płaszczak robił zakupy w Korei to bezprocentowy miał kredyt? Po trzecie primo lepiej sobie wypuścić brudne powietrze niż z kimś takim jak ty dyskutować :) :) :) 2026-02-23 21:57 7. solidarność! solidarność! solidarność! 2026-02-23 21:55 8. Czy na podstawie tej dokumentacji fotograficznej można złożyć skargę na burmistrza? Czy radni odrzucą bo nie ma tablic rejestracyjnych? 2026-02-23 21:44 9. @rgrg po pierwsze primo kapitał firm Zachodnich które prosperują w Polsce ni ma nic wspólnego z kapitałem Polskim po drugie promo jest to niestety kredyt bankowy który ma oprocentowanie,tak że Jasiu ucz się matematyki zamiast opętać się na swoich przewidywaniach jak by to mistrz Kobuszewski powiedział 2026-02-23 21:16 10. Za wp. Ukraina może stanąć w obliczu problemów finansowych już w kwietniu. Proponuję zbiórkę poeniędzy w remizach OSP.
2026-02-16 21:51 1. "Na spotkaniu zjawił się burmistrz Łukasz Filipowicz, radni Tymoteusz Mróz, Mateusz Łękawski i mieszkańcy. Ci ostatni niezbyt licznie." A kto miałby się tam pojawić jak spotkanie zorganizowane w godzinach gdzie normalni ludzie pracują a miejsca tam w tej "stacji kultura" było może jeszcze na jakieś 20 osób. Przecież to klita na poddaszu gdzie jest miejsce dla dzieci na zabawy a nie dla 100 czy więcej dorosłych. Przecież to była jawna kpina. Dlaczego spotkanie nie było bardziej komunikowane i nie zapewniono odpowiednio dużej sali? I przede wszystkim dlaczego w godzinach pracy a nie w weekend??? Wywalić miliona na sylwestra potrafią a zmobilizować mieszkańców "nie da się". Widać zależy im żeby przyszło jak najmniej mieszkańców. Boją się usłyszeć to i owo. 2026-02-08 13:18 2. Fajne eksponaty :) 2026-02-04 21:19 3. Nie moje klimaty ani dla uszu ani dla oczu 2026-01-29 15:43 4. Kasia Rysy 2026-01-03 13:15 5. Ładne góalki. 2025-12-29 19:33 6. Znakomity poMYSł panie @jarząbek 2025-12-03 15:38 7. Świetny POmysl, zwłaszcza że w Zakopanem mimo otwartej Gubałówka m.in. przez Pana Szwajcara i czwartego burmistrza G.J. to lepiej na desce windsurfingowej po równiach pojeździć 2025-12-01 17:12 8. Panowie dobra robota! A tak swoją drogą nie ma wojny, jest woda, ogólcie się do tej służby, a nie wyglądajcie jak krasnale... 2025-11-21 15:51 9. Brawo Agatko! Piękne, cudne, zachwycające prace! 2025-11-17 21:21 10. Teraz górale wprzedają swoją ojcowiznę żeby kupić nowe auto. Wszystkie te biznesy ze starym śmierdzącym sprzętem (mówiąc złomem) powinny być nakaz ogrodzenia blochą od ulicy. Podobnie ze składami budowlanymi. Tyle pięknych miejsć zostało oszpeconych przez lokalny interes.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama