2024-08-29 12:00:57
Czarny Dujajec
Iżby mój krzyk nie ustawał (WIDEO)
W bardzo kameralnym gronie odbyły się w środę 28 sierpnia obchody 82. rocznicy zagłady Żydów z Czarnego Dunajca. Szkoda, że na uroczystościach zabrakło przedstawiciela gminy.
28 sierpnia to data symboliczna. Koniec społeczności żydowskiej w Czarnym Dunajcu. W tym dniu musieli opuścić swoje domy. Ostatnia grupa Żydów, którzy nie zostali zastrzeleni, została przetransportowana do Nowego Targu. Stąd 30 sierpnia w nieludzkich warunkach, w wagonach towarowych zostali wywiezieni do obozu zagłady w Bełżcu.
Ziemio nie kryj mojej krwi
"Ziemio nie kryj mojej krwi, iżby mój krzyk nie ustawał" - te słowa z Księgi Hioba rzucają się zaraz przy wejściu na cmentarz żydowski, gdzie w środę rozpoczęły się uroczystości. Była modlitwa, a potem wspólne odczytanie na głos imion i nazwisk ofiar Zagłady z Czarnego Dunajca. Po raz pierwszy uczestniczył w obchodach Izrael Koren, który przyjechał z Izraela z żoną. Jego ojciec pochodził z Czarnego Dunajca, to Józef Korngut. Przywiózł jego dowód osobisty w języku polskim, przekazał Michałowi Szaflarskiemu, organizatorowi obchodów, z myślą o przyszłej izbie pamięci w Czarnym Dunajcu. Odnalazł pana Michała dzięki stronie www.jewishczarnydunajec.pl, która w zeszłym roku wystartowała.
Pewnym zgrzytem na cmentarzu był brak jakiegokolwiek przedstawiciela miejscowego Urzędu Miasta. Kolejnym, gdy okazało się, że ktoś zamknął Gminny Ośrodek Kultury, gdzie miał się odbyć następny punkt uroczystości. Po kilku telefonach, z kilkunastominutowym opóźnieniem, w końcu udało się dostać to środka.
Tu za pośrednictwem zooma odbyło się spotkanie z potomkami Żydów z Czarnego Dunajca, którzy mieszkają w USA, Izraelu, Holandii i w Niemczech.
Uroczystości na cmentarzu uświetnił śpiew Ryfki Foremniak. Wieczorem odbył się też jej recital w zrujnowanej synagodze, gdzie przez lata był magazyn mebli.
Ryfka Foremniak to świecka kantorka, czyli szlichat cibur, z zawodu psycholożka i dziennikarka.
Nikt nie pozostał
Przed wybuchem II wojny światowej w Czarnym Dunajcu mieszkało ok. 400 Żydów. Byli adwokatami, lekarzami, nauczycielami. Właścicielami sklepów, piekarni, karczm i młynów. Dla nielicznych, którzy przeżyli wojnę, miejsca na Podhalu nie było. Pierwsze udokumentowane powojenne zabójstwo Żydów w naszym regionie miało miejsce 11 maja 1945 roku w Maniowach. Członkowie oddziału Józefa Kurasia “Ognia” zastrzelili czterech Żydów, którzy wrócili z obozów koncentracyjnych, w tym Barucha Feita, Leona Krausa i Chaima Blondera z Czarnego Dunajca. To tylko jedna z kilku przerażających egzekucji.
Pamięć o dawnych sąsiadach
Józef Lehrer miał duży sklep w rynku i hurtownię, Henryk Holländer prowadził w rynku dwa sklepy żelazne. Efraim Korngut był właścicielem domu handlowego, Henryk Pacanower miał młyn wodny. Szymon Pacanower był adwokatem. Do dziś przetrwała okazała, murowana synagoga tuż przy rynku. Obok niej był drewniany dom modlitewny, po którym nie ma śladu. Spalili go Niemcy. W Czarnym Dunajcu działała szkoła Talmud-Tora i bractwo pogrzebowe Chewra Kadisza. Od 1935 roku aktywnie działało „Stowarzyszenie Dobroczynne Kobiet Żydowskich”, którego celem była “pomoc biednym i chorym mieszkańcom Czarnego Dunajca, wyznania mojżeszowego" .
Na co dzień Żydzi posługiwali się językiem polskim, znali również gwarę góralską, bo chodzili do szkoły ze swoimi góralskimi rówieśnikami. Dniem handlowym w Czarnym Dunajcu był poniedziałek. Targ był najpierw na Rynku, potem na terenie targowicy przy drodze na Ciche.Wszystkich tych informacji można dowiedzieć się na stronie jewishczarnydunajec.pl
-
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Szukam do wynajęcia LOKAL UŻYTKOWY przy Krupówkach - parter z witryną. 602 441 440. -
SPRZEDAŻ | budowlane
DESKI ŚWIERKOWE gr. 52mm, dł. 5m. 660 079 941. -
USŁUGI | budowlane
REMONTY, WYKOŃCZENIA WNĘTRZ, ZABUDOWY GK, ADAPTACJA PODDASZY. 660 079 941. -
USŁUGI | budowlane
WYKAŃCZANIE WNĘTRZ, ZABUDOWY GK, MALOWANIE. 660 079 941. -
SPRZEDAŻ | różne
OPAŁ BUK. 660 079 941. -
ZDROWIE I URODA
MOJA PRZESTRZEŃ ZDROWIA - mgr MONIKA ODRZYWOŁEK. Masaż terapeutyczny, powrót do sprawności po kontuzjach i operacjach, praca z napięciami mięśniowymi i przeciążeniami, terapia blizn. WIZYTY DOMOWE: 601 772 831. -
PRACA | dam
Piekarnia w Zakopanem zatrudni CUKIERNIKA. Praca stała, dobre warunki. 604 102 804, 602 285 793. -
PRACA | dam
Piekarnia w Zakopanem zatrudni PIEKARZA. Praca stała, dobre warunki. 604 102 804, 602 285 793. -
BIZNES
DO WYNAJĘCIA DZIAŁKA W ZAKOPANEM (w pobliżu "Szymonka") - 886 145 908. -
PRACA | dam
Willa Zarębek w Łopusznej poszukuje osoby do pracy w kuchni. 507549659 www.willazarebek.pl willazarebek@outlook.com
Tel.: 507549659 -
SPRZEDAŻ | różne
SPRZEDAM ODŚNIEŻARKĘ CRAFTSMAN. Stan bdb., cena 1000zł. 602 619 106 -
PRACA | dam
PRACOWNIKA BIUROWEGO na hali sprzedaży (faktury, itp.), DO BUDKI GASTRONOMICZNEJ (sprzedaż). Praca stała. Zakopane. 602 74 31 38, gobo10@wp.pl -
PRACA | dam
ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHARZA/-KĘ, DOŚWIADCZONĄ POMOC KUCHENNĄ, OBSŁUGĘ BARU MLECZNEGO, KELNERA/-KĘ. Kontakt: 600 035 355, 600 035 080 lub osobiście: Zakopane, Droga na Bystre 2A (9-13). -
SPRZEDAŻ | zwierzęta
KOŃ KARY 4-letni, 8.500 zł. 790 759 407. -
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
DZIAŁKA BUDOWLANA 10 arów, wraz z DOMEM do remontu, 250.000 zł. 790 759 407. -
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
DZIAŁKI ROLNE W SIDZINIE 1 HA oraz DZIAŁKA BUDOWLANA 4 ary i DZIAŁKA PRZEMYSŁOWA 7 arów. Cena za całość 280.000 zł. 790 759 407. -
SPRZEDAŻ | budowlane
WIĘŹBY DACHOWE, DESKI SZALUNKOWE, ŁATY, PODBITKI, BOAZERIA, LEGARY, DESKI ELEWACYJNE. WYKONUJEMY WIATY, ZADASZENIA. 790 759 407. -
PRACA | dam
PIEKARNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KIEROWCĘ. Mile widziane doświadczenie. Praca na stałe. 602 759 709 -
PRACA | dam
Pracownia Projektowa SŁOWIK ARCHITEKTURA z siedzibą w Zakopanem, poszukuje ARCHITEKTA.. 668 309 058 https://slowikarchitektura.pl/ biuro@slowikarchitektura.pl
Tel.: 668 -
USŁUGI | inne
WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098. -
USŁUGI | budowlane
OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284. -
PRACA | dam
Zakopane - zatrudnimy KONSERWATORA. tel: 502 350 981, 602 484 233 -
PRACA | dam
PIEKARNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI PIEKARZA. Na stałe, umowa. 602 759 709 -
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
SPRZEDAM MIESZKANIE KRAKÓW - KURDWANÓW - ŚWIETNA LOKALIZACJA. Oferujemy na sprzedaż jasne i przestronne mieszkanie położone w zadbanym budynku na osiedlu Kurdwanów. Powierzchnia 28,12 m kw. Budynek wyposażony jest w trzy windy, w tym jedną towarową. UKŁAD MIESZKANIA: - duży pokój z wnęką (nyżą), - jasna kuchnia z oknem, - duża, oszklona loggia, - piwnica przynależna do mieszkania. Mieszkanie jest słoneczne i ustawne, IDEALNE DLA SINGLA, PARY lub JAKO INWESTYCJA POD WYNAJEM. Lokalizacja zapewnia szybki dojazd do centrum oraz dostęp do pełnej infrastruktury - sklepy, przystanki komunikacji miejskiej, szkoły i tereny zielone w zasięgu kilku minut spacerem. SPRZEDAŻ BEZ POŚREDNIKÓW. Cena 450 tys zł - do negocjacji. Kontakt: 604 08 16 43 -
USŁUGI | budowlane
"Tedy" Usługi budowlane: sprzedaż domów w stanie deweloperskim, budowa domów murowanych i drewnianych, wszelkie pokrycia dachowe, ocieplenia/termomodernizacja domów/budynków, sprzedaż materiałów budowlanych, nadzory budowlane, usługi transportowe. 608 729 122, +49 15 205 734 746, mail: tedy32@o2.pl -
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum Narciarstwa. 608 729 122. -
BIZNES
Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy Targ-Czarny Dunajec lub przyjmę reklamę. 608 729 122. -
PRACA | dam
Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122. -
USŁUGI | budowlane
BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DACHY, ELEWACJE. 608729122. -
SPRZEDAŻ | różne
PIERZE I PUCH Z GĘSI. 536 88 77 35. -
SPRZEDAŻ | różne
DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.













