Zakopiańskie malarstwo na szkle. Promocja albumu

To piąty już album o zakopiańskiej witrochromii stanowiący dokumentację tej pięknej i wyjątkowo trudnej dziedziny sztuki. Autorką tekstu jest prof. dr hab. Monika Golonka-Czajkowska z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Prezentowane w nim obrazy pochodzą z kolekcji prywatnych, a ich fotografie wykonał Paweł Murzyn. Album został wydany w językach: polskim, angielskim, niemieckim i rosyjskim.

We wstępie do tytułu czytamy: "„Malarstwo na szkle utalentowanej trójki rodzeństwa Czechów zasługuje na uwagę z co najmniej kilku powodów. W kontekście rozwoju tej dziedziny twórczości na Podhalu, w klarowny sposób pokazuje zasadniczą zmianę estetyczną, która dokonała się w podejściu do szkła jako tworzywa artystycznego  na przestrzeni kilkudziesięciu lat, począwszy od okresu międzywojnia aż po lata 80. XX wieku. O ile  obrazy Bronisława Czecha są wyraźnie zakotwiczone w konwencjach estetycznych, typowych dla malarstwa, uprawianego przed II wojną światową przez artystów zafascynowanych Tatrami i kulturą górali podhalańskich, o tyle prace Stanisławy Czech-Walczakowej należą już do zupełnie innej epoki w dziejach polskiej kultury artystycznej. Początek tego drugiego okresu przypada bowiem na schyłek lat 40. XX., gdy w powojennej Polsce zaczyna intensywnie rozwijać się nowy nurt twórczości plastycznej, zwany współczesną sztuką ludową, a jej integralną częścią stanie się wkrótce podtatrzańskie malarstwo na szkle z Zakopanem jako jego centrum.  Przejście to widać bardzo dobrze zwłaszcza w pracach Janiny Czech-Kapłanowej, której obrazy sytuują się wyraźne na styku tych dwóch epok.

Obrazy rodzeństwa Czechów można potraktować również jako odbite w szkle ślady, dokumentujące różne, nierzadko bardzo trudne koleje ich losu. Dla Bronisława malowanie na szkle, uprawiane niegdyś jako zajęcie dodatkowe, po uwięzieniu w KL Auschwitz warunkowało jego codzienną egzystencję w obozowym piekle. Dla Stanisławy jako twórczyni ludowej tworzenie obrazów było wybranym świadomie zawodem, ale też zajęciem, z którego do końca czerpała dużo przyjemności i satysfakcji. Z kolei Janina traktowała kopiowanie dzieł zmarłego brata za swój siostrzany obowiązek, a malowanie na szkle uznawała za część rodzinnego dziedzictwa, o które należy dbać i je kultywować.”

Spotkanie promujące album odbędzie się w czwartek 28.11 w willi Czerwony Dwór w Zakopanem (ul. Kasprusie 27). Poprowadzi je prof. dr hab. Monika Golonka-Czajkowska. Początek - godzina 18.

Promocje odbędą się także w Domu Ludowym w Bukowinie Tatrzańskiej (3.12 o godz. 18), Gminnym Ośrodku Kultury Regionalnej w Kościelisku (4.12 o godz. 18), Centrum Kultury i Promocji Gminy w Czarnym Dunajcu (9.12 o godz. 17) i w COTG przy ul. Jagiellońskiej w Krakowie (10.12 o godz. 17).

an