Reklama

2025-01-18 22:19:28

Polana Rusnakowa

Skwer poświęcony amerykańskim lotnikom

W niedzielę 12 stycznia na Polanie Rusnakowej obok Kaplicy Papieskiej pod Turbaczem został poświęcony Skwer dedykowany załodze Liberatora B24 J "California Rocket" i innym amerykańskim pilotom, walczącym pod polskim niebem podczas II wojny światowej.

Idea powstania skweru zrodziła się podczas prac nad filmem dokumentalnym Wojciecha Jachymiaka "Liberator w Ochotnicy". Poprzez historię katastrofy Liberatora w Ochotnicy Górnej, twórca filmu podejmuje temat roli lotnictwa Armii Stanów Zjednoczonych, końcem 44 roku na terenie okupowanej Polski.

Osnową filmu są bombardowania niemieckich zakładów produkujących paliwa syntetyczne z węgla na Śląsku.

Jednym z wątków artystycznych, tego filmu, jest proces powstawania tworzonej przez artystę lokalnego Kazimierza Sikorę. Praca składa się z dwóch elementów: rzeźby Chrystusa i samolotu Liberator B24 J. Zestawienie dwóch form wyzwalania z niewoli jest próbą zrozumienia sensu walki o wolność. Z jednej strony mamy Chrystusa- Wyzwoliciela, który uwalnia człowieka od grzechu, z drugiej strony idea wyzwolenia Europy z okupacji niemieckiej podczas II Wojny Światowej i nadanie nazwy "Liberator" samolotowi bombowemu.

Chrystus - Wyzwoliciel będący centralnym punktem "SKWERU LIBERATOR", to Chrystus błogosławiący z krzyża. Nie jest to typowy krzyż. Jest nim uszkodzony samolot, za którym kryją się dramaty II wojny światowej. 

 W dokumentach archiwalnych znajdujemy liczne ślady zawierzenia losu młodych bohaterów Opatrzności Bożej. Jest to świadectwo żywej wiary w obliczu śmiertelnego niebezpieczeństwa. W związku z tym , zarówno przy projekcie Skweru jak i samego filmu, obecność chrześcijańskiego kodu kulturowego, autor uznał za nieodzowne. Niejednokrotnie byli to chłopcy w wieku dzisiejszych nastolatków , co może stanowić inspiracje dla potencjalnego odbiorcy. Młodzi amerykańscy piloci mieli przed każdą akcją sympatyczne powiedzonko "coffee and donuts - kawa i pączki"- co oznaczało: "Do zobaczenia wracajcie cali i zdrowi" . To z kolei pokazuje pewną lekkość, amerykański luz...

Sylwetka samolotu jest pozbawiona fragmentu skrzydła co odnosi się do kontekstu katastrofy Liberatora B-24 J o imieniu własnym "California Rocket. Miała ona miejsce pod Przełęczą Pańska Przehybka w Gorcach 18 grudnia 1944 roku. Był to trudny czas dla mieszkańców tego terenu po kilku latach okupacji niemieckiej. Widok lecącej kawalkady kilkuset amerykańskich samolotów, był realną nadzieją na ostateczne wyzwolenie spod terroru okupanta,. "Każdy tylko czekał, kiedy się skończy wojna" wspomina w filmie Franciszek Wojciak.

Odsłonięcie skweru pod Turbaczem, to również upamiętnienie 80 rocznicy katastrofy "Californi Rocket". Z 10 osobowej załogi mieszkańcy Ochotnicy i partyzanci "Lamparta" IV batalionu 1 pułku strzelców podhalańskich AK uratowali 9 lotników. 80 lat, to równe dwa pokolenia. Dzisiaj żyją ostatni naoczni świadkowie tej katastrofy. Dla "pamięci pokoleń" jest to przełomowy moment w historii. Jest to szczególnie ważne dla przypomnienia nieznanego lub pomijanego w podręcznikach historii udziału amerykańskich żołnierzy w wyzwalaniu Europy Środkowo -Wschodniej. 

Historia o amerykańskich pilotach przetrwała dzięki badaczom, pasjonatom i mieszkańcom. W szczególności należy przywołać tutaj osobę Krzysztofa Wielgusa, który przybliża nam statystyki: Z 15 Armii Stanów Zjednoczonych operującej z terenów Włoch zginęło prawie 22000 amerykańskich pilotów, a na polskiej ziemi ok. 4000. Łącznie nad naszymi terenami było 19 wypraw bombowych. W każdej wyprawie brało udział prawie 1000 amerykańskich samolotów . Operacje bombowe doprowadziły do całkowitego wyeliminowania produkcji paliw syntetycznych skracając II wojnę światowa o kilka miesięcy.

Miejsce usytuowania skweru nie jest przypadkowe. Ma swoją głęboką wymowę. Jest usytuowany po wschodniej stronie Kaplicy Papieskiej na Turbaczu. Ten kościółek wzniesiony z okazji pierwszej wizyty Jana Pawła II w Polsce w 1978 roku, jest zbudowany na planie krzyża Virtuti Militari . Każda z czterech stron tej budowli odnosi się do ważnych wydarzeń w historii Polski. . Ponadto gdzieś pod Turbaczem w dolinie Łopuszanki spoczywa dowódca "Californi Rocket" por. William Beinbrink.

Usytuowanie skweru poza miejscem upadku "Californi Rocket" jest próbą wyjścia z tą historią "na świat". Przypomnieniem o relacjach polsko-amerykańskich dzisiaj. Również w obliczu agresji Rosji na Ukrainę.

Do powstania "Skweru Liberator" z inicjatywy i projektu Wojciecha Jachymiak przyczyniło się wiele osób. Przede wszystkim Kazimierz Sikora z Ochotnicy Górnej - autor rzeźby Jezusa i fundator materiału. Samolot wyrzeźbił Andrzej Czubernat. Silniki wytoczył Ludwik Rybka. Śmigła zrobili Marcin i Stanisław Krzyśko. Skrzydło złamał Rafał Gabryś. Projekt tablicy wykonał Marcin Ozorowski. Szachownicę 459 Grupy Bombowej namalowały: Teresa, Irena i Lilianna z Pienin. Rzeźba została zamontowana na kamiennym piaskowcu, który zainstalował poprzedni kapelan Turbacza ks. Kazimierz Krakowczyk. Powstanie skweru zawdzięczamy obecnemu kapelanowi kaplicy pod Turbaczem ks. Kazimierzowi Dadejowi.

Fundatorem "Skweru Liberator" i organizatorem poszczególnych wydarzeń jest studio filmowe Uniwersytet Człowieka Ognik i Fundacja Intermarium Civitas.

Odsłonięcie "Skweru Liberator" w 80 rocznice katastrofy Liberatora B-24 "California Rocket" poprzedzało kilka wydarzeń. 13 września 2024 - Wspólne malowanie szachownicy na rzeźbie w barwach 459 Grupy Bombowej 15 Armii Stanów Zjednoczonych. Wydarzenie miało miejsce w WOK w Ochotnicy Górnej w tzw. "Czarną Środę" lotnictwa amerykańskiego . W tym dniu podczas misji bombowych spadło na terenie okupowanej Polski co najmniej 12 amerykańskich samolotów. Prelekcję wygłosił dr Krzysztof Wielgus. Na koniec zagrała Orkiestra Dęta z Ochotnicy Dolnej pod dyrekcją kapelmistrza Piotra Matusiewicza

14 września 2024 - Wystawienie rzeźby w kościele parafialnym Wniebowzięcia NMP w Ochotnicy Górnej w Święto Podwyższenie Krzyża Świętego. Udział w Drodze Krzyżowej

19 października 2024- Wyjście z rzeźbą w asyście harcerzy z Przełęczy Knurowskiej na Turbacz do Kaplicy Papieskiej. Wyprawa odbyła się w 40 rocznice męczeńskiej śmierci ks. Jerzego Popiełuszki. Udział w Mszy Świętej

12 stycznia 2025 - Otwarcie Skweru Liberator w Niedzielę Chrztu Pańskiego i poświęcenie przez ks. Kazimierza Dadeja.

opr. jg

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
GT 2025-01-19 19:13:49
@kościół ja i tak nie wierzę gusła i zabobony tak że za mnie nie musisz mielić językiem na daremno, może módl się o swój rozum.
blitzo 2025-01-19 18:25:15
Skisle komentarze gt nawet nie omijaja pamieci mlodych lotnikow z odleglego kontynetu, ktorzy poswiecili zycie dla naszej wolnosci.
Kościół 2025-01-19 14:18:51
Kościół przede wszystkim modli się za grzeszników i łajdaków, takich jak ty gt. I nikt mi za to nie płaci
GT 2025-01-19 13:20:47
Kościół błogosławi i modli się za wszystkich, i morderców i zamordowanych , to tylko kwestia kto i za co płaci .
Wieśniak 2025-01-19 06:43:10
Kościół powinien ingerować w taką radosną "twórczość" artystów.

Reklama
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Szukam do wynajęcia LOKAL UŻYTKOWY przy Krupówkach - parter z witryną. 602 441 440.
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    DESKI ŚWIERKOWE gr. 52mm, dł. 5m. 660 079 941.
  • USŁUGI | budowlane
    REMONTY, WYKOŃCZENIA WNĘTRZ, ZABUDOWY GK, ADAPTACJA PODDASZY. 660 079 941.
  • USŁUGI | budowlane
    WYKAŃCZANIE WNĘTRZ, ZABUDOWY GK, MALOWANIE. 660 079 941.
  • SPRZEDAŻ | różne
    OPAŁ BUK. 660 079 941.
  • ZDROWIE I URODA
    MOJA PRZESTRZEŃ ZDROWIA - mgr MONIKA ODRZYWOŁEK. Masaż terapeutyczny, powrót do sprawności po kontuzjach i operacjach, praca z napięciami mięśniowymi i przeciążeniami, terapia blizn. WIZYTY DOMOWE: 601 772 831.
  • PRACA | dam
    Piekarnia w Zakopanem zatrudni CUKIERNIKA. Praca stała, dobre warunki. 604 102 804, 602 285 793.
  • PRACA | dam
    Piekarnia w Zakopanem zatrudni PIEKARZA. Praca stała, dobre warunki. 604 102 804, 602 285 793.
  • BIZNES
    DO WYNAJĘCIA DZIAŁKA W ZAKOPANEM (w pobliżu "Szymonka") - 886 145 908.
  • PRACA | dam
    Willa Zarębek w Łopusznej poszukuje osoby do pracy w kuchni. 507549659 www.willazarebek.pl willazarebek@outlook.com
    Tel.: 507549659
  • SPRZEDAŻ | różne
    SPRZEDAM ODŚNIEŻARKĘ CRAFTSMAN. Stan bdb., cena 1000zł. 602 619 106
  • PRACA | dam
    PRACOWNIKA BIUROWEGO na hali sprzedaży (faktury, itp.), DO BUDKI GASTRONOMICZNEJ (sprzedaż). Praca stała. Zakopane. 602 74 31 38, gobo10@wp.pl
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHARZA/-KĘ, DOŚWIADCZONĄ POMOC KUCHENNĄ, OBSŁUGĘ BARU MLECZNEGO, KELNERA/-KĘ. Kontakt: 600 035 355, 600 035 080 lub osobiście: Zakopane, Droga na Bystre 2A (9-13).
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    KOŃ KARY 4-letni, 8.500 zł. 790 759 407.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DZIAŁKA BUDOWLANA 10 arów, wraz z DOMEM do remontu, 250.000 zł. 790 759 407.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DZIAŁKI ROLNE W SIDZINIE 1 HA oraz DZIAŁKA BUDOWLANA 4 ary i DZIAŁKA PRZEMYSŁOWA 7 arów. Cena za całość 280.000 zł. 790 759 407.
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    WIĘŹBY DACHOWE, DESKI SZALUNKOWE, ŁATY, PODBITKI, BOAZERIA, LEGARY, DESKI ELEWACYJNE. WYKONUJEMY WIATY, ZADASZENIA. 790 759 407.
  • PRACA | dam
    PIEKARNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KIEROWCĘ. Mile widziane doświadczenie. Praca na stałe. 602 759 709
  • PRACA | dam
    Pracownia Projektowa SŁOWIK ARCHITEKTURA z siedzibą w Zakopanem, poszukuje ARCHITEKTA.. 668 309 058 https://slowikarchitektura.pl/ biuro@slowikarchitektura.pl
    Tel.: 668
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
  • PRACA | dam
    Zakopane - zatrudnimy KONSERWATORA. tel: 502 350 981, 602 484 233
  • PRACA | dam
    PIEKARNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI PIEKARZA. Na stałe, umowa. 602 759 709
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    SPRZEDAM MIESZKANIE KRAKÓW - KURDWANÓW - ŚWIETNA LOKALIZACJA. Oferujemy na sprzedaż jasne i przestronne mieszkanie położone w zadbanym budynku na osiedlu Kurdwanów. Powierzchnia 28,12 m kw. Budynek wyposażony jest w trzy windy, w tym jedną towarową. UKŁAD MIESZKANIA: - duży pokój z wnęką (nyżą), - jasna kuchnia z oknem, - duża, oszklona loggia, - piwnica przynależna do mieszkania. Mieszkanie jest słoneczne i ustawne, IDEALNE DLA SINGLA, PARY lub JAKO INWESTYCJA POD WYNAJEM. Lokalizacja zapewnia szybki dojazd do centrum oraz dostęp do pełnej infrastruktury - sklepy, przystanki komunikacji miejskiej, szkoły i tereny zielone w zasięgu kilku minut spacerem. SPRZEDAŻ BEZ POŚREDNIKÓW. Cena 450 tys zł - do negocjacji. Kontakt: 604 08 16 43
  • USŁUGI | budowlane
    "Tedy" Usługi budowlane: sprzedaż domów w stanie deweloperskim, budowa domów murowanych i drewnianych, wszelkie pokrycia dachowe, ocieplenia/termomodernizacja domów/budynków, sprzedaż materiałów budowlanych, nadzory budowlane, usługi transportowe. 608 729 122, +49 15 205 734 746, mail: tedy32@o2.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum Narciarstwa. 608 729 122.
  • BIZNES
    Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy Targ-Czarny Dunajec lub przyjmę reklamę. 608 729 122.
  • PRACA | dam
    Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122.
  • USŁUGI | budowlane
    BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DACHY, ELEWACJE. 608729122.
  • SPRZEDAŻ | różne
    PIERZE I PUCH Z GĘSI. 536 88 77 35.
  • SPRZEDAŻ | różne
    DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.
2026-01-13 22:29 Tak dziś wyglądało przejście dla pieszych w Poroninie 2026-01-13 21:32 Ważny jubileusz OSP w Sromowcach Niżnych 2026-01-13 21:00 Apel do premiera rządu i władz Małopolski w sprawie Polskich Kolei Linowych 2 2026-01-13 19:59 O opłacie miejscowej, PKL-u na giełdzie i elektrycznych busach do Morskiego Oka (WIDEO) 3 2026-01-13 19:00 Nowa sala gimnastyczna w Podszklu oficjalnie otwarta 2026-01-13 18:31 Fiakrzy kontra eko-busy czyli transportowa nierównowaga na drodze do Morskiego Oka 5 2026-01-13 18:31 Baśniowy Las w Nowym Targu. Rodzinna gra terenowa w zimowej scenerii 2026-01-13 18:00 Gmina Jabłonka przestrzega mieszkańców przed oszustami 2026-01-13 17:40 Piesek z czerwoną obrożą znaleziony w Jabłonce 2026-01-13 17:36 Zima nas nie zaskoczyła - twierdzą władze Rabki 2026-01-13 16:59 Odwołany pociąg z Zakopanego do Krakowa. Opóźnienia innych składów 3 2026-01-13 16:30 Koncert kolęd w Ludźmierzu 2026-01-13 16:01 Ubezpieczenie podróżne last minute - jak szybko wybrać najlepszą polisę? 2026-01-13 16:00 Zagórzanie pokazali się jako pierwsi 2026-01-13 15:01 Śp. Krzysztof Owczarek 2026-01-13 15:00 XIII Bieg Podhalański w Nowym Targu startuje już 17 stycznia 2026-01-13 14:09 Ściernisko. Wernisaż w nowotarskich Jatkach 2026-01-13 14:00 Samorządowcy z ministrem Rasiem dyskutowali o najmie krótkoterminowym 7 2026-01-13 13:15 Akademia Lotnika dotarła do Nowego Targu (WIDEO) 2026-01-13 12:30 Awaria w Mlekovicie w Zakopanem (AKTUALIZACJA) 1 2026-01-13 12:08 Trudne warunki na drogach. Noga z gazu 1 2026-01-13 11:59 Kolejne opady śniegu, ale zrobiło się trochę cieplej 2026-01-13 10:59 Zbiórka dla osoby poszkodowanej w pożarze na Krupówkach 1 2026-01-13 10:00 Radość dziś nastała. Chór Kanto z kolędami (ZDJĘCIA, WIDEO) 2026-01-13 08:37 Nocny pożar poddasza budynku mieszkalnego w Zakopanem 2026-01-13 08:00 Oświata pochłania miliony 11 2026-01-12 21:30 Mali Hyrni z jasełkami w parafii św. Brata Alberta 2026-01-12 20:30 Wybuch gazu w Pyzówce - młody mężczyzna poszkodowany 2026-01-12 20:00 Trzy akcje strażackie w jeden dzień 2026-01-12 19:30 Już tylko chwile dzielą nas od największej zimowej imprezy w regionie 2026-01-12 19:13 Kolejne ostrzeżenie przed opadami śniegu 2026-01-12 19:00 Poronin ostrzega, zabierz auto, bo je odholujemy na twój koszt 4 2026-01-12 18:30 Praca strażaków w konkursie plastycznym 1 2026-01-12 18:00 Pędzili jak szaleni w trudnych warunkach pogodowych 1 2026-01-12 18:00 Plan na Rabkę 4 2026-01-12 17:30 Gminny Konkurs Jasełek i Grup Kolędniczych 2026-01-12 17:00 Niebezpieczne manewry nastolatka 1 2026-01-12 16:00 Idąc w góry, sprawdźcie swoje detektory! W Tatrach trójka lawinowa. 2026-01-12 15:30 Pracowity początek roku beskidzkich ratowników GOPR 2026-01-12 14:45 Utrudnienia na zakopiance w Białym Dunajcu (AKTUALIZACJA) 2026-01-12 14:31 Nowe boisko wielofunkcyjne otwarte w Szczawnicy-Jabłonce 2026-01-12 14:00 Policja podsumowuje Puchar Świata. Tysiące kibiców i brak poważnych incydentów w Zakopanem 7 2026-01-12 13:00 Wyprawa ratunkowa w rejonie Babiej Góry 1 2026-01-12 12:00 Wiemy, kiedy ruszy wyciąg w Kotle Gąsienicowym 2026-01-12 11:30 Pół metra śniegu w Zakopanem (WIDEO) 2026-01-12 11:00 Kolędowanie z Małymi Miętusianami. Nikykze Nowy Rocek (ZDJĘCIA, WIDEO) 1 2026-01-12 10:30 Kolędy i pastorałki w nowotarskim MCK 2026-01-12 10:00 Szarpał pielęgniarkę, wykręcił jej rękę 12 2026-01-12 09:49 Odśnieżone 8 2026-01-12 09:00 Tablice ostrzegawcze na tatrzańskich szlakach 1
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-01-13 22:38 1. Zajmują się wszystkim, tylko nie tym za co im płacimy. Lesery i oszuści. 2026-01-13 22:37 2. Panie Wójcie Biołego Dunajca Marcinie mioł byc Urząd cyfrowy a jest jak za króla Ćwieczka, Niech Pan popatrzy jak prowadzą swoje strony Szaflary albo Poronin. Nawet nie ma druków jakie są w Urzędzie żeby je sobie zdrukować. Trzeba iść jak za murzynów po druki do Urzędu. I drugie Panie Wójcie. Chyba napadało śniegu. Chodniki zasypane. Może by pomału ten śnieg wywozić bo to lekki wstyd. Bo ja na razie to tylko ciągłe debatowanie. A miało przyjść nowe? A tu po staremu. 2026-01-13 22:36 3. Może by samorządowcy na początek zajęli się samowolami budowlanymi pod wynajem na swoim podwórku. A potem wtryniali się w nie swoje kompetencje. 2026-01-13 22:29 4. Raut u burmistrza będzie! Kasą urząd szasta. Niedawno otwarcie szpitala w Viktorii dla wybranych, teraz znowu raut i gwiazda zaproszona. Stołki znowu bawią się a my mamy podwyżki śmieci. 2026-01-13 21:43 5. Ryży już ręce zaciera i ma gdzieś co myślą inni. Pozostanie się uśmiechać albo wziąść za mordę i nie dać się. Kasprowy tyle śniegu ale trasa nie uruchomiona, Mosorny Groń wyciąg niby zepsuty był, wyciąg na Gubałówce mały bo mały ale w największym okresie nieczynny... podglądajcie się dobrze o co tu w tym chodzi. Chcecie dokapitalizowania:))) pytam się czego? Taka kasa teraz ucieka, bo ma uciekać. Taczki i z ryżym na gnój,wtedy PKlu nikt nie Ruszy, inaczej rozdzióbią nas kruki i wrony. 2026-01-13 21:11 6. skoro ten idiota liczył, że w zimie nie będzie śniegu i zimy, to po "uj" chciał tam ich wozić? A w ogóle co mnie obchodzą Węgry, austria, Czechy, Słowacja? Tu jest POLSKA i ja mieszkam w Polsce 2026-01-13 20:46 7. Busy na węgiel wcale nie są ekologiczne. Prąd się robi w większości z węgla, a smród z kominów elektrowni leci tylko trochę dalej. 2026-01-13 20:35 8. Zebrali się wysokiej klasy specjaliści :)))))))) 2026-01-13 20:35 9. Nareszcie 2026-01-13 20:02 10. Swietny pomysł Zakopiańczyk
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama