2025-01-28 14:00:36

Rabka-Zdrój

Rabka i jej mroczna wojenna historia

Reklama

Wiele nieodkrytych opowieści z historii Rabki można było usłyszeć w niedzielę, 26 stycznia na antenie Radia Kraków w reportażu Ewy Szkurłat.

Rabka-Zdrój, znana przede wszystkim jako uzdrowiskowe miasteczko, kryje w sobie wiele nieodkrytych opowieści. W niedzielę, 26 stycznia na antenie Radia Kraków usłyszeliśmy reportaż Ewy Szkurłat – wybitnej dziennikarki i reportażystki, która od lat zdobywa uznanie dzięki wnikliwym i poruszającym opowieściom. Tym razem odkryje przed nami działania ludzi, którzy z determinacją przywracają pamięć o dawnych mieszkańcach Rabki.

W centrum reportażu znajdą się historie Narcyza Listkowskiego – Lidera Dialogu, a także Michała Rapty i Grzegorza Moskala, współautorów książki „Mroczne sekrety Willi Tereska”. Ich praca to coś więcej niż tylko dokumentacja historii – to pasja i misja ratowania śladów przeszłości. Dzięki ich wysiłkom miasto stopniowo odzyskuje fragmenty zapomnianej historii – od odkopanych schodów prowadzących do dawnej bożnicy po macewy ustawione na mogiłach ofiar II wojny światowej.

Te działania są dowodem na to, że nawet najmniejsze znaleziska mogą mieć ogromne znaczenie. Każdy artefakt, każdy odkopany kamień czy opowiedziana historia to krok ku odbudowie pamięci o społeczności, która przez lata tworzyła kulturę Rabki.

Reportaż Ewy Szkurłat jest zaproszeniem do refleksji nad tym, jak istotne jest pielęgnowanie pamięci i ochrona dziedzictwa historycznego. To również przypomnienie, że za każdą z takich inicjatyw stoją ludzie – pełni pasji, determinacji i głębokiego szacunku dla przeszłości.

Reportaż jest dostępny online na stronie Radia Kraków pod linkiem: 

https://www.radiokrakow.pl/audycje/schody-reportaz-ewy-szkurlat/https://www.radiokrakow.pl/audycje/schody-reportaz-ewy-szkurlat/

opr.: mk

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Gg 2025-02-02 22:50:27
@mirek - " autorytety" polskie to pierwsze uciekały do Rumunii, Turcji, Francji i Wielkiej Brytanii.
Artefakt91 2025-01-29 22:12:56
@Druhu Marku, w każdą wigilię myślami jestem też choć chwilę w Ochotnicy. I zgadzam się, że to piękna wieś.
sp 2025-01-29 18:35:01
@krejci, waffen-SS 40 tyś, wehrmachcie ok. 50 tyś.
mirek 2025-01-29 16:09:25
"autorytety nie milczaly", nad Wisla autorytery same byly przedmiotem aresztowania i wywozki do obozow zaglady. Intelligenzaktion w samym Krakowie tylko mial miejsce juz w 1939 roku .
Sonderakion Krakau germanie przeprowadzili nieco ponad miesiac od rozpoczecia wojny !
Z calym szacunkiem dla ofiarnosci i cierpienia Holandii i jej mieszkancow, okupacja w Generalnej Guberni Hansa Franka byla duzo, a duzo bardziej okrutna i wszelkie porownania, ktore moga sie przeksztalcic w licytacje ofiar/bohaterow, nalezy brac z wywazeniem i znajomoscia historycznych faktow.
druh Marek 2025-01-29 15:35:05
Niemiecka okupacja w Generalnej Guberni byla wyjatkowo brutalna i krwawa. Daleko nie szukaj Artefakt91 - jedz do Ochotnicy. Piekna wies, takze miejsce masakry ludnosci cywilnej przez niemieckich oprawcow.
oooo 2025-01-29 13:41:52
Artefakt91

W Polsce podczas II wojny światowej autorytety nie miały takich możliwości jak na Zachodzie, by publicznie sprzeciwić się prześladowaniu Żydów. Niemcy nie traktowali Żydów jak ludzi, a Polaków darzyli ogromną pogardą. Uważali ich za naród podludzi, przeznaczony do niewolniczej pracy. Od początku okupacji prowadzili planową eksterminację polskiej inteligencji - w ramach akcji Intelligenzaktion zamordowali dziesiątki tysięcy nauczycieli, duchownych, naukowców i działaczy społecznych. Chcieli w ten sposób pozbawić Polaków przywódców zdolnych do organizowania oporu. Polacy mieli być jedynie siłą roboczą dla Rzeszy, a ich kultura i tożsamość miały zostać zniszczone. Stąd masowe egzekucje, pacyfikacje wsi i brutalne represje wobec każdego, kto sprzeciwiał się niemieckim rządom.

W krajach zachodnich, takich jak Belgia czy Holandia, okupacja miała inny charakter. Tamtejsze elity miały większą swobodę działania - dlatego mogli publicznie protestować, jak np. biskupi holenderscy, którzy potępili deportacje Żydów. W Polsce podobne działania były niemal niemożliwe - Niemcy karali śmiercią za samo pomaganie Żydom, często mordując całe rodziny i sąsiadów.

Mimo to niektórzy polscy dyplomaci, jak Aleksander Ładoś, działali w ukryciu, pomagając Żydom zdobywać fałszywe dokumenty. Indywidualnie wielu Polaków z narażeniem życia ukrywało Żydów, choć nie mieli wsparcia autorytetów, które mogłyby działać otwarcie. W realiach okupowanej Polski publiczne protesty były po prostu niemożliwe - wszelkie próby kończyły się natychmiastowymi represjami.
Artefakt91 2025-01-29 12:43:11
@oooo, zgadza się, w Polsce - jedynym kraju w Europie groziła za ukrywanie Żydów kara śmierci dla całej rodziny. W Holandii groziła za to deportacja do obozu koncentracyjnego (np historia Anne Frank, które w 1939 miała 10 lat). Niewątpliwie bandyckie prawo III Rzeszy zrobiło swoje i liczby nie oddają bohaterstwa Sprawiedliwych. W wielu krajach zachodniej Europy autorytety nie milczały w sprawie deportacji Żydów do obozów koncentracyjnych - np Królowa Belgii, Episkopaty Belgii i Holandii. W 1941 roku w Amsterdamie odbył się strajk przeciwko prześladowaniom Żydów. Tak tylko głośno myślę, czy stanowisko autorytetów nie rozpostarło swoistego parasola ochronnego nad Żydami skierowanego do własnych obywateli ?
xxx 2025-01-29 12:32:10
Coraz więcej prowokatorów.
krejci 2025-01-29 12:03:43
Mala Holandia dostarczyla tez ok. 20 - 25 tys. ochotnikow dla Waffen SS, gdzie tworzyli wlasny oddzial Freiwilligen Legion Niederlande.
oooo 2025-01-29 11:25:04
Porównując liczby Sprawiedliwych w Polsce i Holandii trzeba pamiętać, że sytuacja w obu krajach była zupełnie inna. W Polsce pomoc Żydom była karana śmiercią - nie tylko dla osoby, która udzielała pomocy, ale też dla całej jej rodziny i często dla sąsiadów. Niemcy byli tu bezwzględni, a represje wobec rodzin pomagających były ogromne. W Holandii konsekwencje były oczywiście surowe, ale nie były aż tak brutalne i nie dotyczyły całych społeczności. Mimo tego tysiące Polaków zdecydowały się ryzykować życie, by ratować Żydów - to prawdziwy dowód odwagi i poświęcenia.

Po wojnie w Polsce wielu ludzi, którzy ratowali Żydów, bało się przyjąć tytuł Sprawiedliwego. Obawiali się zarówno represji ze strony komunistycznych władz, ale także negatywnych reakcji lokalnych społeczności, szczególnie w miejscach, gdzie po wojnie miały miejsce pogromy i panowało negatywne nastawienie do Żydów. Ich decyzja o rezygnacji z odznaczenia nie wynikała z braku odwagi (bo swoją gotowość do działania, nawet w obliczu ogromnych trudności, pokazali już podczas wojny), lecz z troski o bezpieczeństwo swoje i bliskich. To świadczy o ich głębokim poczuciu odpowiedzialności i woli działania, nawet w trudnych warunkach, a nie z potrzeby uznania. W Holandii nie było takich obaw - tam społeczeństwo było dumne ze swoich Sprawiedliwych.

Więc nie chodzi tylko o liczby - liczy się kontekst, represje, warunki okupacyjne i to, jak wyglądało życie po wojnie.
Supcio 2025-01-29 10:46:02
Rabka - miasto dzieci świata, kawalerów orderu uśmiechu i wille: Juras, Sasin i Niemen
Artefakt91 2025-01-29 08:22:43
Mała Holandia, która w 1939 miała niecałe 9 milionów mieszkańców ma prawie 6 tys. Sprawiedliwych a 4 razy wówczas większa Polska ( 35 milionów w 1939 r.) ma ich o 1200 więcej.
Dymisja 2025-01-29 04:52:06
Nowacka wam powie ,kto to zrobił
antenka 2025-01-28 17:56:45
moher na razie nic o śmieciach ani gazie, ale szacunek za przebicie się przez historię. Może to początek nowej pasji?
moher 2025-01-28 15:27:21
Bedzie cos o wywozie smieci i cenach gazu ?
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DZIAŁKA BUDOWLANA 8.5 ARA. 505 429 375.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam trzy DZIAŁKI BUDOWLANE, Z WIDOKIEM NA TATRY, graniczące ze sobą, łącznie ok. 40 arów oraz DZAŁKĘ ROLNĄ 17 arów - DURSZTYN. 793 008 357.
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ DORYWCZO OPERATORA KOPARKI. 608 806 408
  • PRACA | dam
    ZLECĘ WYKONANIE FASAD I ODWODNIEŃ NA 3 BUDYNKACH W ZAKOPANEM. 608 806 408
  • PRACA | dam
    Przyjmę murarza, cieśle. 604 131 899
    Tel.: 604
  • PRACA | dam
    ZLECĘ PRACE OGÓLNOBUDOWLANE W KOŚCIELISKU. 608 806 408
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 38 m2 i 50 m2 W CENTRUM NOWEGO TARGU, UL. KRZYWA, STANDARD DO ZAMIESZKANIA, NOWE, ŚWIEŻE. 608 806 408
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    ZAKOPANE - KOŚCIELISKO DO WYNAJĘCIA KOMFORTOWE, WYPOSAŻONE MIESZKANIA 35-38m2. 608 806 408
  • USŁUGI | budowlane
    TYNKI I WYLEWKI MASZYNOWE tanio i solidnie, zacieranie mechaniczne, technika silosowa. Realizujemy małe i duże obiekty 18 26 550 39, 503 532 680.
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY JUHASKIE. Tel. 793 887 893
  • SPRZEDAŻ | różne
    NOWE KILIMY RĘCZNIE TKANE (z owczej wełny). Wzór: jarzębina (60/80). Tel. 793 887 893
  • PRACA | dam
    Zatrudnię pracowników budowlanych ekipy. 601 508 736.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • PRACA | dam
    NIEMCY: brygadzista do 5000 Euro, kranista do 4000 Euro, murarz cieśla do 3600 Euro, malarz ocieplenia elektryk spawacz do 2700 Euro. Umowa na warunkach niemieckich. 0048 575-001-116
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    Szczenięta OWCZARKI PODHALAŃSKIE. 788 679 465.
  • PRACA | dam
    Praca na budowie, elewacje, budowa od podstaw, wykończenia, Zakopane i okolice. 500160574
    Tel.: 500160574
  • PRACA | dam
    Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA KUCHNI ZIMNEJ ORAZ GORĄCEJ. Praca na stałe lub dorywczo. CV na: rabka@siwydym.pl Informacje pod numerem 887 080 004
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DZIAŁKA UZBROJONA W ŁOPUSZNEJ. 506 525 884.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    ZAKOPANE - STYLOWY DOM (zadbany, urządzony), na działce 3000 m, widok na góry - 607 506 428.
  • USŁUGI | budowlane
    MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
  • SPRZEDAŻ | różne
    DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.
2026-04-14 18:22 Policjanci w przytulisku 2026-04-14 18:00 Od Głosy zabrzmią w Zakopanem. Koncert duetu Jarząbek-Jurkiewicz w Stacji Kultura 2026-04-14 17:31 Dziś rozpoczął się remont nawierzchni na rynku w Nowym Targu 2026-04-14 17:00 Redyk Wiosenny w Szczawnicy i Jaworkach - największe pasterskie święto tej wiosny 2026-04-14 16:15 Samorządy przeciw takiej ochronie przyrody, to hamulec rozwoju regionów (WIDEO) 2026-04-14 16:00 Młodzież z Kościeliska bliżej parlamentu. Podpisano porozumienie o współpracy 2026-04-14 15:00 Kontrowersje wokół Pucharu Zakopanego. Mieszkanka: dzieci dostają misie, dorośli vouchery za tysiące 3 2026-04-14 14:02 Ruszyły zapisy na 11. Bieg po Oddech. Sportowa pomoc dla chorych na mukowiscydozę 2026-04-14 13:30 Spór o boisko API. Czy to będzie salomonowe rozwiązanie? 2 2026-04-14 12:47 W Herbach pod Częstochową żegnamy naszą redakcyjną koleżankę 1 2026-04-14 12:04 Wypadek przy McDonaldzie 1 2026-04-14 11:00 Taksówkarz ukarany mandatem 2 2026-04-14 10:22 Drogowy recydywista stracił prawo jazdy. Jechał o setkę za dużo 2026-04-14 10:00 Ruszyła akcja ratowania żab w Tatrzańskim Parku Narodowym 2 2026-04-14 09:00 XVIII Spotkanie Przyjaciół na Kasprowym Wierchu. Mszę odprawi kardynał Ryś 5 2026-04-14 08:00 Kościelisko wraca do tradycji. Ruszają przygotowania do kursu tkackiego 2 2026-04-13 22:22 Zakopiańska Budowlanka świętuje swe 150 urodziny 1 2026-04-13 22:00 Spotkania Doroty Bąk w Zakopanem. Wernisaż pełen emocji i refleksji 2026-04-13 21:26 Prace budowlane przy nowej przychodni zdrowia idą pełną parą 2026-04-13 21:00 Przed wyjazdem do Malagi. Uczniowie poznają realia życia w Hiszpanii 2026-04-13 20:47 Policyjna akcja Operation Speed na drogach w całej Europie. Kontrole potrwają do 19 kwietnia 4 2026-04-13 20:36 Zosia Marchalewicz z Zakopanego w programie The Voice Kids. Można głosować 2026-04-13 20:00 Koniec remontu drogi w Hubie 2026-04-13 19:29 Zmarła dyrektor szkoły w Sierockiem 2026-04-13 19:24 Zmarł Michał Gąsienica Szostak. Artysta rzeźbiarz, przewodniczący Rady Miasta 2026-04-13 19:01 Stanisław Cięciel z Krościenka został zamordowany w lesie katyńskim 4 2026-04-13 18:29 Krokusy na Podhalu zachwycają, ale mogą być groźne dla psów 2026-04-13 17:59 90 lat temu urodził się Tadeusz Kramarz. Legenda nowotarskiego hokeja 2026-04-13 17:33 Uwaga kierowcy, zmiana organizacji ruchu, przy wjeździe do rabczańskiego szpitala 1 2026-04-13 16:58 Zderzenie dwóch aut na ul. Sienkiewicza 2026-04-13 16:46 Jechał z narkotykami w aucie i przekroczył prędkość 1 2026-04-13 16:35 Czujki pożarowe zawyły w zabytkowym kościele w Orawce 2026-04-13 16:30 Przebudowa drogi Spytkowice - Jordanów ruszyła po zimowej przerwie 2026-04-13 16:16 Na Orawie znów płonęły trawy 2026-04-13 16:00 Tatry bez ograniczeń najlepszym start-upem młodzieży. Sukces uczennic z Zakopanego 2026-04-13 15:30 Idzie dysc. Prace Mirosława Karkuli w Galerii Pod Aniołem 2026-04-13 14:59 Poronin pamięta o Katyniu. Uroczystości, spektakl i debata historyczna 2026-04-13 14:46 Utrudnienia na Rynku w Nowym Targu. Rusza remont nawierzchni 1 2026-04-13 12:21 Samochód uderzył w słup 6 2026-04-13 11:44 Biblioteki są naszym oczkiem w głowie. Biblioteka Pedagogiczna w Zakopanem otwarta po remoncie (WIDEO) 1 2026-04-13 11:43 Nowotarscy kryminalni zatrzymali narkotykowego dilera 2026-04-13 11:41 E-busy łączą centra edukacji w Tatrach. TPN testuje nową usługę dla turystów 2026-04-13 11:40 Zapraszamy do udziału w XI Nowotarskim Światowym Dniu Świadomości Autyzmu 2026-04-13 11:32 Nietrzeźwy mężczyzna na torach w Poroninie. Szybka interwencja policji 2026-04-13 11:29 Utrudnienia na pienińskich szlakach 2026-04-13 11:01 Przegląd Dziecięcych Zespołów Regionalnych w Ludźmierzu (ZDJĘCIA) 2026-04-13 10:00 Nowe przedszkole i żłobek w Poroninie a korki na Zakopiance. Mieszkańcy alarmują o zagrożeniach 4 2026-04-13 09:00 Tradycja i kultura Pienin 3 2026-04-13 08:59 Dziś chmury, ale cieplej. W środę możliwe burze. Mniejsze zagrożenie lawinami 2026-04-13 08:00 Dom marzeń dla osób z niepełnosprawnością powstaje w Zakopanem. Trwa zbiórka na dokończenie budowy 1
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-04-14 16:24 1. Świeć Panie nad Jej duszą! Zapamiętam panią Małgorzatę jako szlachetną osobę bardzo przejętą losami naszego kraju, oddaną sprawom kultury Podtatrza i Zakopanego, a także ochrony przyrody całych Tatr. Droga na Koziniec jakby opustoszała.... 2026-04-14 15:59 2. Ursula zaczyna grilować Węgry. Szybciutko 2026-04-14 15:33 3. Nie wiem dlaczego boisko na Orkana nie może służyć dla wszystkich? Przecież można by na nim śniło organizować trudniej, treningi itp 2026-04-14 15:32 4. "przejazd blokuje kierowca taksówki" A ile trzeba dzwonić żeby odblokować zatoczkę przed siedzibą straży miejskiej przy dworcu? 2026-04-14 15:28 5. Niech się mieszkanka cieszy że jeszcze nie zlikwidowali zawodów dla dzieci tak jak miejskich mikołajków. Hasła "przyjazne Zakopane" czy "Mieszkańcy gospodarzami" zobowiązują. Nie można rozdawać kasy byle komu. Tym bardziej rozwalać na dzieci mieszkańców. Poza tym jest akcja wręczania misiów każdemu nowo narodzonemu i tego się trzymajmy. Nie narzekać! Płacić! Płacić podatki! 2026-04-14 15:24 6. Potrzebujemy takiej opozycji, konstruktywnej jaka jest w radzie miasta Czarny Dunajec. 2026-04-14 15:23 7. ten stary dziad powiela fejki kremlowskie :) teraz słyszałem jego opowieść o tym że Peter Magyar upiekł szczeniaka :) :) :) biedak twierdzi że to opisała jego była żona w książce a prawda jest taka że ona żadnej książki nie napisała a nawet tą sytuację zdementowała on zamiast przeprosić za popieranie tego gostka to jeszcze głębiej brnie jest takie powiedzenie PRZYJACIEL MOJEGO PRZYJACIELA JEST MOIM PRZYJACIELEM 2026-04-14 15:17 8. "miasto pomoże w przeprowadzeniu zmian w planie, które pozwolą zalegalizować inny obiekt tego samego właściciela" Tak! To po jaką cholerę pchacie się do tego koryta jak wystarczy was zlikwidować i niech każdy se robi co chce i gdzie chce. Pierdistołki z wozu, podatnikom lżej! Ja też mam samowolę do zalegalizowania. Komu mam wręczyć łapówkę? Czyją kampanię sponsorować? Dlaczego Zakopane ma być przyjazne tylko znajomym koleżkom a nie wszystkim przekrętom po równo? 2026-04-14 14:35 9. Tam 60% posiadaczy praw jazdy nie potrafi sprawnie włączyć się do ruchu, wybrać odpowiedni pas i poprawnie go opuścić. Tylko separatory takie jak były na Nowotarskiej nauczą ich odpowiedniego zachowania. 2026-04-14 13:23 10. Tylko nie bierzcie do prowadzenia imprezy Kaski. Bo to porażka była. Wszędzie się pcha i plecie bzdury.
2026-03-23 10:43 1. Pan Z. i koledzy.... i potem powiecie ze to prostest w sprawie mostu a nie wiec polityczny. hehe. kogo chcecie nabrac? 2026-03-11 08:14 2. Strategia rozwoju... Stawiać jak najwięcej deweloperki, reszta to ch... 2026-03-06 08:53 3. moze zamiast organizować te rozchwytywane i konsultacje miasta uruchomi druga zmiane u w urzedzie dla pracujacych obywateli petentów? 2026-03-06 08:25 4. Chętnie bym się dowiedział jakie studia i na jakich poważnych uczelniach mają ukończone uczestnicy dyskusji. Wprawdzie obowiązuje zasada, że wystarczy chęć szczera ale oni chcą zmarnować nasze pieniądze. Oj tam, oj tam. 2026-02-16 21:51 5. "Na spotkaniu zjawił się burmistrz Łukasz Filipowicz, radni Tymoteusz Mróz, Mateusz Łękawski i mieszkańcy. Ci ostatni niezbyt licznie." A kto miałby się tam pojawić jak spotkanie zorganizowane w godzinach gdzie normalni ludzie pracują a miejsca tam w tej "stacji kultura" było może jeszcze na jakieś 20 osób. Przecież to klita na poddaszu gdzie jest miejsce dla dzieci na zabawy a nie dla 100 czy więcej dorosłych. Przecież to była jawna kpina. Dlaczego spotkanie nie było bardziej komunikowane i nie zapewniono odpowiednio dużej sali? I przede wszystkim dlaczego w godzinach pracy a nie w weekend??? Wywalić miliona na sylwestra potrafią a zmobilizować mieszkańców "nie da się". Widać zależy im żeby przyszło jak najmniej mieszkańców. Boją się usłyszeć to i owo. 2026-02-08 13:18 6. Fajne eksponaty :) 2026-02-04 21:19 7. Nie moje klimaty ani dla uszu ani dla oczu 2026-01-29 15:43 8. Kasia Rysy 2026-01-03 13:15 9. Ładne góalki. 2025-12-29 19:33 10. Znakomity poMYSł panie @jarząbek
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

FILMY TP


REKLAMA



REKLAMA


Pożegnania