2025-03-23 19:00:26

Szaflary

Niezwykłe odkrycie podczas remontu remizy

OSP Szaflary od lat modernizuje swą siedzibę. Inwestuje w infrastrukturę i w wyposażenie, także to bojowe. To podczas tych prac dokonano przypadkowego odkrycia rzeźby św. Floriana, wykonanego przez słynnego Wojciecha "Wawrzyńcoka" Kułacha, zwanego Leonardem da Vinci z Gliczarowa.

Zanim jednak do tego doszło, przez lata strażacy remontowali swą siedzibę. Wsparcie otrzymali z wielu źródeł. Na początek w 2016 roku zmodernizowali kotłownię przy wsparciu Urzędu Gminy Szaflary i Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego, rok później został wymieniony komin, a w 2018 roku stolarka okienna i wykonano monitoring obiektu, wszystko w ramach finansowania z urzędu gminy. W 2020 została zmodernizowana kuchnia za środki z Podhalańskiej Lokalnej Grupy Działania, o które zabiegała gmina. W 2022 roku ruszyła modernizacja za środki z urzędu gminy i własne strażackie. Z kolei w ubiegłym roku udało się pozyskać fundusze na termomodernizację. Fundusze przekazała gmina, urząd marszałkowski, środki pochodziły też z programu „małopolskie remizy”.

- O remont naszej remizy zaczęliśmy zabiegać, gdy się okazało, że ze starej boazerii na sali do talerzy spadał nam taki piasek jak pieprz dosłownie - mówi Józef Szlembarski, długoletni naczelnik OSP Szaflary. Dodaje, że to wówczas zapadła decyzja, że remiza potrzebuje gruntownej modernizacji. - Dotacje na remont wnętrza dostawaliśmy z urzędu gminy. Także w termoizolacji samego obiektu bardzo finansowo pomógł nam wójt i urząd gminy - mówi Józef Szlembarski.

Pomogli też strażacy, którzy dzień w dzień po swej pracy zawodowej przychodzili, aby zdążyć w terminie wykonać zaplanowane roboty. W ramach podpisanej umowy mieli na wykonanie prac zaledwie… 90 dni.

- Chłopaki pracowali do 23 godziny, kładąc np. kable elektryczne, ale nie tylko - mówi naczelnik OSP i wyjaśnia, że wśród strażaków są doskonali fachowcy, także właśnie elektrycy. Dodaje, że wykonawcą była firma Pattern Mularek, fundusze pochodziły natomiast m.in. z programu małopolskie remizy, z WFOŚiGW w Krakowie.

Podczas prac zapadła decyzja, że trzeba wyjąć z wnęki kapliczki nad głównym wejściem do remizy rzeźbę św. Floriana. - Była bardzo zniszczona, ale pomyśleliśmy, że to przecież nasza historia, taki skarb wiejski, bo kiedyś tę rzeźbę fundowali nasi przodkowie, nasi strażacy, druhowie. To dlatego postanowiliśmy, że trzeba ją odnowić i z powrotem wstawić do wnęki. Zdecydowaliśmy więc, że nie będziemy kupować innej - mówi Józef Szlembarski.

Przypomina, że obok remizy strażacy mają też dwa inne ważne pamiątkowe obiekty. Jest to odzyskana najstarsza na Podhalu sikawka strażacka, ufundowana dla najstarszej na Podhalu straży ogniowej w Szaflarach w 1886 roku, teraz odremontowana i zabezpieczona. Stoi tu także pomnik św. Floriana wykonany przez artystę rzeźbiarza Marka Szalę z Szaflar, z wiązu górskiego, który był zasadzony po odzyskaniu przez Polskę niepodległości jako „drzewo wolności”. Wiąz niestety usechł, ale drewno wykorzystano jako materiał na rzeźbę patrona strażaków.

- Figurkę wyjęliśmy i o renowację poprosiliśmy Marka Szalę, który nie tylko robił dla nas św. Floriana, ale i jest honorowym strażakiem. To wtedy on nam powiedział, że to rzeźba słynnego „Wawrzyńcoka” - wyjaśnia Józef Szlembarski.

-Z racji wieloletnich kontaktów i współpracy ze mną komendant Józef Szlembarski poprosił mnie o ocenę wartości estetycznej i opinię na temat konserwacji obiektu. Po wstępnej analizie porównawczej z jedyną zachowaną figurą św. Floriana w domu potomków Kułacha „Wawrzyńcoka”, którą konserwowałem 3 lata temu, okazało się, że rzeźba jest dziełem tego samego autora - mówi Marek Szala, artysta rzeźbiarz i konserwator zabytków.

Wyjaśnia, że opinię wydał na podstawie porównania układu kompozycyjnego, identycznie rozwiązanej atrybucji, takiej jak: strój, chorągiew cebrzyk, a także sposobu rzeźbiarskiego, opracowania detali twarzy, dłoni i draperii. - To z tego wszystkiego można było wnioskować o niewątpliwym autorstwie rzeźby.

Marek Szala podkreśla, że dodatkowe informacje przyniosła analiza tzw. „wydrążonych pleców”, które Wojciech Kulach standardowo wykonywał w swoich rzeźbach charakterystycznym profilem dłuta, identycznym w wielu oglądanych obiektach. Konserwator wyjaśnia, że cechą charakterystyczną technologii Wojciecha Kułacha było również wędzenie wydrążonego kloca, które było starożytną metodą zapobiegającą procesom gnilnym i insektom.

- Po usunięciu 2 warstw farby olejnej udało się odsłonić częściowo zachowane warstwy pierwotnego gruntu oraz oryginalną kolorystykę daleko odbiegającą od wieloletnich przemalowań i złuszczeń. Po wykonaniu zabiegów wzmacniających strukturę, uzupełnieniu ubytków i pęknięć rzeźba odzyskała swój pierwotny wygląd i jest pokryta warstwami gruntu i nowej polichromii.

Poza niewątpliwą wartością estetyczną rzeźba posiada szczególnie cenne walory historyczne. Jest bowiem nierozerwalnie związana z historią najstarszej strażnicy ogniowej na Podhalu istniejącej już w 1886 roku. Wszystko, zdaniem konserwatora, świadczy o tym, że została ona wykonana pomiędzy rokiem 1886, a 1892, czyli rokiem śmierci Kułacha. Skąd takie datowanie? Otóż, jak wynika z dokumentów "straży ogniowej w Szaflarach", 12 lutego 1886 roku podczas posiedzenia rady gminy, w „przedmiocie obrad” - jak to sfomułowano - zapadła jednogłośna decyzja o zakupie sikawki strażackiej. Druga z uchwał z 9 września 1886 roku dotyczyła z kolei uzgodnień związanych z budową studni na rynku pomiędzy kościołem a spichlerzem gminnym. To w tej uchwale nakazano wykopać studnię, a do finansowania tych robót z funduszu gminnego upoważniono wójta Wojciecha Kamińskiego, który miał wypłacić zapłatę robotnikom, murarzom, cieślom, a także sfinansować narzędzia i materiały do wykończenia studni.

Tak jak studnia, tak stojąca we wnęce kapliczki rzeźba św. Floriana, która początkowo zdobiła - jak podają przekazy - pierwszą drewnianą strażnicę, gdzie przechowywano sprzęt i konną sikawkę, są świadkami historii Szaflar. Co istotne jest to prawdopodobnie najstarsza zachowana figura św. Floriana na Podhalu.

- W ostatnich latach nasza remiza w Szaflarach zyskała nowy wygląd, zmieniła się zupełnie na miarę XXI wieku. Wszystkie prace ze wskazaniem zasad i sposobu ich realizacji były uzgadniane najpierw ze strażakami, a potem przez lata, krok po kroku realizowane. Środki pochodziły z gminy, ale też z urzędu marszałkowskiego, były też własne środki strażaków - mówi wójt Szaflar Rafał Szkaradziński.

Dodaje, że nie tylko remiza jest już teraz bardzo nowoczesna, ale udało się też pozyskać nowy sprzęt strażacki. W 2020 roku zakupiono ciężki samochód scania, fundusze pochodziły z kilku źródeł. Były to pieniądze z urzędu gminy, własne strażaków, a także UMWM, MSWIA i ZP. Rok później za fundusze gminny i UMWM zakupiono urządzenia hydrauliczne, a w 2022 -wyposażenie strażackie za środki z urzędu gminy i urzędu marszałkowskiego. W 2023 roku zakupiono nowy lekki samochód, wsparcia udzieliła gmina i KPRM, a w tym roku - średni samochód za fundusze z urzędu marszałkowskiego i urzędu gminy.

Teraz OSP Szaflary będzie mieć kolejny powód do dumy. Już 29 marca decyzją władz OSP Szaflary odnowiona figura po uroczystym akcie poświęcenia zostanie ponownie umieszczona w odnowienie kapliczce. - Będziemy mieć wtedy zebranie sprawozdawcze z udziałem władz gminy na czele z wójtem i władz kościelnych na czele z proboszczem i naszym kapelanem, to podczas niego zostanie poświęcona figura - wyjaśnia Józef Szlembarski. To dzięki temu św. Florian w kapliczce przy wejściu do remizy, tym razem stosownie zabezpieczony, przez kolejne lata będzie patronować tym, którzy działają „Bogu na chwałę, a ludziom na pożytek”.

Beata Szkaradzińska

Reklama

Komentarze Facebook

Powyższe komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu społecznościowego Facebook.
Redakcja 24tp.pl nie wpływa na treść oraz nie odpowiada za wpisy dokonane przez użytkowników portalu Facebook.

Dodaj komentarz

Reklama

Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.

Galerie

Slalom Gigant i walka o Puchar Wójta Gminy Poronin

Medalowy Pierwszy Krok wojowników z Czerwiennego

Pół wieku Muzeum Karola Szymanowskiego w Atmie

Kabaretowo-teatralne ferie w Poroninie za nami

Nowe elementy ekspozycji stałej w Muzeum Tatrzańskim

Strategia rozwoju Zakopanego

IV Bal Charytatywny PSONI Zakopane 2026

Gala rozdania Marek Tatrzańskich za rok 2025

Czas się kończy, przyjdźcie koniecznie obejrzeć prace Władysława Trebuni-Tutki

Poetyckie spotkania w Białym Dunajcu

Morze i góry spotykają się w Zakopanem

Andrzej Krzeptowski Bohac w Czerwonym Dworze

EABS w zakopiańskim Kombinacie

Kolekcja w Okszy otwarta dla publiczności

Dziadkowie, wnukowie, radość

Światło serca w Czerwonym Dworze

Muzyczne pasje Władysława Trebuni-Tutki

Szumny i Bogu Miłe w Kościele Św. Krzyża

Nowe muzeum pod Giewontem

Basia Giewont z Zakopanego walczy o Eurowizję

Akademia Lotnika pod Giewontem

Rzeźby Berbeki i obrazy Zaborowskiego w Witkacym

Szkolnie i kolędowo

Zaglądamy do Czerwonego Dworu

Jedla z koncertem w Atmie

Żółty żonkil nadzieją dla hospicjum

Złote, srebrne i brązowe medale dla karateków

Wychowanie fizyczne na nartach

Kraków - Zakopane - 50 lat elektryfikacji linii kolejowej

Powiatowa Gala Stypendialna w Teatrze Witkacego

Zobacz pozostałe galerie

Ogłoszenia zobacz więcej dodaj ogłoszenie

PRACA | dam
STATUS STUDENCKI/ WEEKEND/ 100 zł/h. PRACA EXCEL itp./ +mieszkanie/ micheelkowalski@gmail.com. Zakopane
PRACA | dam
PRACA DLA TYNKARZA LUB BRYGADY NA TYNKI. 535 290 865.
PRACA | dam
Hotel "Foluszowy Potok" Zakopane, ul. Zamoyskiego 42 zatrudni do restauracji hotelowej: KELNERA/-KĘ. Zapewniamy stabilną, całoroczną pracę w restauracji hotelowej. Kontakt wyłącznie telefoniczny: 660 41 00 46
PRACA | dam
Hotel **** w Zakopanem zatrudni KUCHARZA a la Carte tel. + 48 792 276 261
PRACA | dam
Młoda energiczna osoba poszukiwana do pracy na weekendy pod Gubałówką.... szczegoly pod numerem telefonu 781271166.
USŁUGI | inne
WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
ZAKOPANE - STYLOWY DOM (zadbany, urządzony), na działce 3000 m, widok na góry - 607 506 428.
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Do wynajęcia MIESZKANIE 80 m2 - Szaflary. 660 876 537.
PRACA | dam
Przyjmę DO OPIEKI NAD STARSZĄ OSOBĄ. 665 602 766.
USŁUGI | budowlane
BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DACHY, ELEWACJE. 608729122.
BIZNES
Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy Targ-Czarny Dunajec lub przyjmę reklamę. 608 729 122.
PRACA | dam
Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122.
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Emerytka szuka DOMU Z OGRODEM do wynajęcia - Nowy Targ i okolice. 575 450 977.
USŁUGI | budowlane
BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW ORAZ WIĘŹBY DACHOWE WRAZ Z POKRYCIEM. 572624414.
PRACA | dam
PIEKARNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KIEROWCĘ. Mile widziane doświadczenie. Praca na stałe. 602 759 709
PRACA | dam
Zatrudnię SPRZEDAWCZYNIĘ DO SKLEPU SPOŻYWCZEGO W ZAKOPANEM. 606 115 465.
PRACA | dam
Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA KUCHNI ZIMNEJ ORAZ GORĄCEJ. Praca na stałe lub dorywczo. CV na: rabka@siwydym.pl Informacje pod numerem 887 080 004
USŁUGI | budowlane
MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
KUPNO
KUPIĘ STARY POROZBIÓRKOWY SOSRĘB. Proszę wysłać zdjęcie na numer 605 306 244.
USŁUGI | budowlane
OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
SPRZEDAŻ | różne
DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.