2025-03-23 19:00:26

Szaflary

Niezwykłe odkrycie podczas remontu remizy

Reklama

OSP Szaflary od lat modernizuje swą siedzibę. Inwestuje w infrastrukturę i w wyposażenie, także to bojowe. To podczas tych prac dokonano przypadkowego odkrycia rzeźby św. Floriana, wykonanego przez słynnego Wojciecha "Wawrzyńcoka" Kułacha, zwanego Leonardem da Vinci z Gliczarowa.

Zanim jednak do tego doszło, przez lata strażacy remontowali swą siedzibę. Wsparcie otrzymali z wielu źródeł. Na początek w 2016 roku zmodernizowali kotłownię przy wsparciu Urzędu Gminy Szaflary i Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego, rok później został wymieniony komin, a w 2018 roku stolarka okienna i wykonano monitoring obiektu, wszystko w ramach finansowania z urzędu gminy. W 2020 została zmodernizowana kuchnia za środki z Podhalańskiej Lokalnej Grupy Działania, o które zabiegała gmina. W 2022 roku ruszyła modernizacja za środki z urzędu gminy i własne strażackie. Z kolei w ubiegłym roku udało się pozyskać fundusze na termomodernizację. Fundusze przekazała gmina, urząd marszałkowski, środki pochodziły też z programu „małopolskie remizy”.

- O remont naszej remizy zaczęliśmy zabiegać, gdy się okazało, że ze starej boazerii na sali do talerzy spadał nam taki piasek jak pieprz dosłownie - mówi Józef Szlembarski, długoletni naczelnik OSP Szaflary. Dodaje, że to wówczas zapadła decyzja, że remiza potrzebuje gruntownej modernizacji. - Dotacje na remont wnętrza dostawaliśmy z urzędu gminy. Także w termoizolacji samego obiektu bardzo finansowo pomógł nam wójt i urząd gminy - mówi Józef Szlembarski.

Pomogli też strażacy, którzy dzień w dzień po swej pracy zawodowej przychodzili, aby zdążyć w terminie wykonać zaplanowane roboty. W ramach podpisanej umowy mieli na wykonanie prac zaledwie… 90 dni. 

- Chłopaki pracowali do 23 godziny, kładąc np. kable elektryczne, ale nie tylko - mówi naczelnik OSP i wyjaśnia, że wśród strażaków są doskonali fachowcy, także właśnie elektrycy. Dodaje, że wykonawcą była firma Pattern Mularek, fundusze pochodziły natomiast m.in. z programu małopolskie remizy, z WFOŚiGW w Krakowie. 

Podczas prac zapadła decyzja, że trzeba wyjąć z wnęki kapliczki nad głównym wejściem do remizy rzeźbę św. Floriana. - Była bardzo zniszczona, ale pomyśleliśmy, że to przecież nasza historia, taki skarb wiejski, bo kiedyś tę rzeźbę fundowali nasi przodkowie, nasi strażacy, druhowie. To dlatego postanowiliśmy, że trzeba ją odnowić i z powrotem wstawić do wnęki. Zdecydowaliśmy więc, że nie będziemy kupować innej - mówi Józef Szlembarski.

Przypomina, że obok remizy strażacy mają też dwa inne ważne pamiątkowe obiekty. Jest to odzyskana najstarsza na Podhalu sikawka strażacka, ufundowana dla najstarszej na Podhalu straży ogniowej w Szaflarach w 1886 roku, teraz odremontowana i zabezpieczona. Stoi tu także pomnik św. Floriana wykonany przez artystę rzeźbiarza Marka Szalę z Szaflar, z wiązu górskiego, który był zasadzony po odzyskaniu przez Polskę niepodległości jako „drzewo wolności”. Wiąz niestety usechł, ale drewno wykorzystano jako materiał na rzeźbę patrona strażaków. 

- Figurkę wyjęliśmy i o renowację poprosiliśmy Marka Szalę, który nie tylko robił dla nas św. Floriana, ale i jest honorowym strażakiem. To wtedy on nam powiedział, że to rzeźba słynnego „Wawrzyńcoka” - wyjaśnia Józef Szlembarski.

-Z racji wieloletnich kontaktów i współpracy ze mną komendant Józef Szlembarski poprosił mnie o ocenę wartości estetycznej i opinię na temat konserwacji obiektu. Po wstępnej analizie porównawczej z jedyną zachowaną figurą św. Floriana w domu potomków Kułacha „Wawrzyńcoka”, którą konserwowałem 3 lata temu, okazało się, że rzeźba jest dziełem tego samego autora - mówi Marek Szala, artysta rzeźbiarz i konserwator zabytków.

Wyjaśnia, że opinię wydał na podstawie porównania układu kompozycyjnego, identycznie rozwiązanej atrybucji, takiej jak: strój, chorągiew cebrzyk, a także sposobu rzeźbiarskiego, opracowania detali twarzy, dłoni i draperii. - To z tego wszystkiego można było wnioskować o niewątpliwym autorstwie rzeźby.

Marek Szala podkreśla, że dodatkowe informacje przyniosła analiza tzw. „wydrążonych pleców”, które Wojciech Kulach standardowo wykonywał w swoich rzeźbach charakterystycznym profilem dłuta, identycznym w wielu oglądanych obiektach. Konserwator wyjaśnia, że cechą charakterystyczną technologii Wojciecha Kułacha było również wędzenie wydrążonego kloca, które było starożytną metodą zapobiegającą procesom gnilnym i insektom.  

- Po usunięciu 2 warstw farby olejnej udało się odsłonić częściowo zachowane warstwy pierwotnego gruntu oraz oryginalną kolorystykę daleko odbiegającą od wieloletnich przemalowań i złuszczeń. Po wykonaniu zabiegów wzmacniających strukturę, uzupełnieniu ubytków i pęknięć rzeźba odzyskała swój pierwotny wygląd i jest pokryta warstwami gruntu i nowej polichromii.

Poza niewątpliwą wartością estetyczną rzeźba posiada szczególnie cenne walory historyczne. Jest bowiem nierozerwalnie związana z historią najstarszej strażnicy ogniowej na Podhalu istniejącej już w 1886 roku. Wszystko, zdaniem konserwatora, świadczy o tym, że została ona wykonana pomiędzy rokiem 1886, a 1892, czyli rokiem śmierci Kułacha. Skąd takie datowanie? Otóż, jak wynika z dokumentów "straży ogniowej w Szaflarach", 12 lutego 1886 roku podczas posiedzenia rady gminy, w „przedmiocie obrad” - jak to sfomułowano - zapadła jednogłośna decyzja o zakupie sikawki strażackiej. Druga z uchwał z 9 września 1886 roku dotyczyła z kolei uzgodnień związanych z budową studni na rynku pomiędzy kościołem a spichlerzem gminnym. To w tej uchwale nakazano wykopać studnię, a do finansowania tych robót z funduszu gminnego upoważniono wójta  Wojciecha Kamińskiego, który miał wypłacić zapłatę robotnikom, murarzom, cieślom, a także sfinansować narzędzia i materiały do wykończenia studni.

Tak jak studnia, tak stojąca we wnęce kapliczki rzeźba św. Floriana, która początkowo zdobiła - jak podają przekazy - pierwszą drewnianą strażnicę, gdzie przechowywano sprzęt i konną sikawkę, są świadkami historii Szaflar. Co istotne jest to prawdopodobnie najstarsza zachowana figura św. Floriana na Podhalu.

- W ostatnich latach nasza remiza w Szaflarach zyskała nowy wygląd, zmieniła się zupełnie na miarę XXI wieku. Wszystkie prace ze wskazaniem zasad i sposobu ich realizacji były uzgadniane najpierw ze strażakami, a potem przez lata, krok po kroku realizowane. Środki pochodziły z gminy, ale też z urzędu marszałkowskiego, były też własne środki strażaków - mówi wójt Szaflar Rafał Szkaradziński.

Dodaje, że nie tylko remiza jest już teraz bardzo nowoczesna, ale udało się też pozyskać nowy sprzęt strażacki. W 2020 roku zakupiono ciężki samochód scania, fundusze pochodziły z kilku źródeł. Były to pieniądze z urzędu gminy, własne strażaków, a także UMWM, MSWIA i ZP. Rok później za fundusze gminny i UMWM zakupiono urządzenia hydrauliczne, a w 2022 -wyposażenie strażackie za środki z urzędu gminy i urzędu marszałkowskiego. W 2023 roku zakupiono nowy lekki samochód, wsparcia udzieliła gmina i KPRM, a w tym roku - średni samochód za fundusze z urzędu marszałkowskiego i urzędu gminy.   

Teraz OSP Szaflary będzie mieć kolejny powód do dumy. Już 29 marca decyzją władz OSP Szaflary odnowiona figura po uroczystym akcie poświęcenia zostanie ponownie umieszczona w odnowienie kapliczce. - Będziemy mieć wtedy zebranie sprawozdawcze z udziałem władz gminy na czele z wójtem i władz kościelnych na czele z proboszczem i naszym kapelanem, to podczas niego zostanie poświęcona figura - wyjaśnia Józef Szlembarski. To dzięki temu św. Florian w kapliczce przy wejściu do remizy, tym razem stosownie zabezpieczony, przez kolejne lata będzie patronować tym, którzy działają „Bogu na chwałę, a ludziom na pożytek”.
Beata Szkaradzińska

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHARZA/-KĘ, DOŚWIADCZONĄ POMOC KUCHENNĄ, OBSŁUGĘ BARU MLECZNEGO, KELNERA/-KĘ. Kontakt: 600 035 355, 600 035 080 lub osobiście: Zakopane, Droga na Bystre 2A (9-13).
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    MIESZKANIE W CENTRUM ZAKOPANEGO: TRZY POKOJE, DWA BALKONY, WIDOKOWE, PO REMONCIE. 662 210 421
  • NIERUCHOMOŚCI | kupno
    Kupie działkę budowlana w Kościelisku lub Zakopanym tel 660797241 b12.pl.
  • PRACA | dam
    ZLECĘ WYKOŃCZENIE TRZECH BUDYNKÓW W ZAKOPANEM. 608 806 408
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE DWA POKOJE, 38mkw, BALKON, W CENTRUM NOWEGO TARGU, UL. KRZYWA. STANDARD DO ZAMIESZKANIA, NOWE, ŚWIEŻE. 608 806 408
  • PRACA | dam
    DO PENSJONATU W ZAKOPANEM - OSOBĘ DO OBSŁUGI ŚNIADAŃ I SPRZĄTANIA POKOI - dyspozycyjną. Bez zamieszkania. 590 578 689.
  • USŁUGI | inne
    SZEWC - KALETNIK - ZAKOPANE - ul. Staszica 3 - 666 120 662.
  • PRACA | dam
    Praca w Zakładzie Kuśnierskim wymagane doświadczenie oraz Prawo jazdy Kategoria B. 888267329
    Tel.: 888267329
  • PRACA | dam
    Praca Kucharz Z Doświadczeniem Bukowina Tatrzańska Gotowanie Dla Grup w Dużym Ośrodku Z Noclegiem.
    Tel.: 601 453 970
  • PRACA | dam
    KANTOR ZATRUDNI KASJERA WALUTOWEGO. CV proszę przesyłać na adres: kantorzakopanepraca@gmail.com
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Nowy Targ -sprzedam działkę usługowa 8235 m2 z uregulowanym dojazdem okolice stacji paliw przy drodze na Białkę Tatrzańska. 660797241 www.b12.pl
    Tel.: 660797241
  • SPRZEDAŻ | maszyny, narzędzia
    PRZYCZEPKA JEDNOOSIOWA WYWROTKA. URSUS C-360. 692 180 309.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA LOKALE USŁUGOWE/BIUROWE - ul. Kościeliska (I p.), obok przejścia podziemnego. 509 25 44 55.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • PRACA | dam
    Biuro księgowe AUDITPLUS zatrudni: głównego księgowego, specjalistów ds. księgowości i referentów. Praca w Zakopanem, 8-16, pełen etat. Zapraszamy. Zgłoszenia: praca@auditplus.pl.
  • PRACA | dam
    Hotel "Foluszowy Potok" Zakopane, ul. Zamoyskiego 42 zatrudni do restauracji hotelowej: KELNERA/-KĘ. Zapewniamy stabilną, całoroczną pracę w restauracji hotelowej. Kontakt wyłącznie telefoniczny: 660 41 00 46
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    ŚWINIE WŁASNEGO CHOWU. 788 679 465.
  • PRACA | dam
    Poszukuję osoby do sezonowego, prowadzenia gospodarstwa domowego w Zakopanem. Życiorys zawodowy proszę przesyłać na adres e-mail. rozanob@interia.pl
  • USŁUGI | budowlane
    MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
  • KUPNO
    KUPIĘ STARY POROZBIÓRKOWY SOSRĘB. Proszę wysłać zdjęcie na numer 605 306 244.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA DOM W WITOWIE, w którym do roku 2025 znajdował się Ośrodek Zdrowia. 698 508 796.
  • ANTYKI
    Do sprzedania ZABYTKOWY PRZEDWOJENNY KREDENS GÓRALSKI ZAKOPIAŃSKIEJ SZKOŁY PRZEMYSŁU DRZEWNEGO w idealnym stanie, z lat trzydziestych, sprawdzony przez kustosza Muzeum Tatrzańskiego. Również CZĘŚĆ KOLEKCJI PRZEDWOJENNEGO MALARSTWA o tematyce góralskiej, znanych polskich malarzy aukcyjnych, takich jak Gąsienica Szostak, Augustynowicz, Jarocki, Moszyński, Gałek, Ćwikliński, Dzieliński, Skowroński. Tel. 601 51 35 33
  • USŁUGI | inne
    ODŚNIEŻANIE DACHÓW. TECHNIKI LINOWE. TEL: 695 092 678
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
  • SPRZEDAŻ | różne
    DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.
2026-02-15 22:00 Akcja ratunkowa po słowackiej stronie Babiej Góry 2026-02-15 21:29 Zamknięcie mostu już w poniedziałek 2026-02-15 20:24 Zderzenie trzech samochodów 2026-02-15 20:00 Morskie Oko oczami uczniów szkół plastycznych 2026-02-15 19:03 Bohac, Buńdowski, Czakor w Czerwonym Dworze 1 2026-02-15 19:01 Fundusze Europejskie na odnowę małopolskich miast 2026-02-15 18:00 Ferie na półmetku, czas dla dzieci, czy może dla seniorów? 5 2026-02-15 17:00 Ogólnopolski Bieg Gąsieniców z nowymi formułami 2026-02-15 16:20 Tragiczny finał poszukiwań w Tatrach 20 2026-02-15 16:00 Listy nie dochodzą, awiza znikają, apelujemy o więcej (dla) listonoszy, mniej dyrektorów 9 2026-02-15 15:45 Wróciły białe krajobrazy. Dolina Białego i okolice (WIDEO) 2026-02-15 15:27 Tajemniczy ptak z kolorowego papieru 2026-02-15 15:01 Czy widzieliście takie cuda w Gorcach? Relaks w leśnych ostępach 3 2026-02-15 14:28 Maryna Gąsienica Daniel siódma na Igrzyskach Olimpijskich 2026-02-15 14:00 Muzyczne walentynki z Jedlą (ZDJĘCIA, WIDEO) 2026-02-15 13:31 Pożar sadzy w kominie 2026-02-15 12:33 Trwa akcja ratunkowa na Babiej Górze 2026-02-15 12:00 Takich walentynek jeszcze nie było. Zielony Jawor porwał Krempachy 3 2026-02-15 11:00 Policja u seniorów 2 2026-02-15 10:34 Młodzi druhowie na seansie filmowym 2026-02-15 10:00 Morze, Maanam, góry 3 2026-02-15 08:59 Zrobiło się biało (WIDEO) 2 2026-02-15 08:56 Zderzenie dwóch osobówek w Poroninie 3 2026-02-15 08:00 Wiceminister i posłanka na IV Balu Charytatywnym PSONI 14 2026-02-14 21:00 Prawie 700 tysięcy złotych na obronę cywilną 5 2026-02-14 20:12 Kacper Tomasiak z olimpijskim brązem na dużej skoczni! 2026-02-14 20:00 Lawinowy wypadek w rejonie Małego Hińczowego Stawu 2026-02-14 19:00 W nocy i w niedzielę zapowiadane są opady śniegu 2026-02-14 18:00 Świetny utwór, doskonałe wideo. Premiera teledysku Basi Giewont (WIDEO) 4 2026-02-14 17:00 Walentynkowe Krupówki (WIDEO) 1 2026-02-14 16:00 Poprzednio zebraliśmy 460 tysięcy złotych, czy po wczorajszym balu padnie rekord? (WIDEO) 5 2026-02-14 15:02 Podpisano umowę na budowę nowego zaplecza dla oczyszczalni ścieków w Nowym Targu 1 2026-02-14 14:00 Oblężone Tatry. Ferie w toku, a Zakopane stanęło w korkach 4 2026-02-14 13:00 Wilki w Dzianiszu, wilki na Gubałówce (WIDEO) 15 2026-02-14 12:00 XIV Rajd Rodzinny w Witowie już 15 lutego. Aktywnie i rodzinnie pod Tatrami 2026-02-14 11:00 Walentynkowy poranek na Sarniej Skale (WIDEO) 2026-02-14 10:00 Tatrzańskie podziemia (WIDEO) 2026-02-14 09:00 Policja w remizie OSP Tylka 1 2026-02-14 08:00 Złożyliście już miłosne życzenia? Dziś Walentynki 2026-02-13 21:33 Miłość bywa ślepa, a Walentynki mogą być niebezpieczne 6 2026-02-13 21:03 To obowiązkowy punkt programu, gdy przyjedziecie do Zakopanego! 8 2026-02-13 20:29 Fałszywy alarm w Jabłonce 2026-02-13 20:00 Wielki Bal Charytatywny PSONI w Nosalowym Dworze (WIDEO) 1 2026-02-13 19:00 Już zakwitły 2026-02-13 18:30 Tragedia w Tatrach Słowackich. Pod lawiną zginął czeski taternik 1 2026-02-13 18:00 132. rocznica urodzin gen. bryg. Mieczysława Boruty-Spiechowicza (WIDEO) 2 2026-02-13 17:48 Mamy drugi medal na Igrzyskach Olimpijskich 1 2026-02-13 17:29 Woda z wodociągu Jurzyste - Stołowe nieprzydatna do spożycia. Jest decyzja sanepidu 2026-02-13 17:02 Łzy wzruszenia, prestiż i duma, czyli statuetki Marki Tatrzańskiej rozdane (WIDEO) 4 2026-02-13 16:51 Widzieliście może Ramzesa? Zaginął w centrum Zakopanego, a rodzina za nim tęskni 5
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-02-15 22:15 1. Darek Galica to jeszcze mówi z sensem... "Niektóre obiekty oferowały noclegi w cenach jak poza sezonem, mocno obniżając ceny" To głównie zasługa starostów, "nic nie mogę" burmiszczóf, niewydolnych urzędów, wręczania kopert i znajomości u nominatów. Samowole rosną jak grzyby po deszczu, totalny brak kontroli nad obiektami w czarnej strefie wynajmu, totalna samowolka i dziki zachód. W rezultacie żaden z tych nieudolnych "włodarzy" nie wie nawet ile miejsc noclegowych w rzeczywistości oferują poszczególne gminy w szczególności Zakopane. Z roku na rok chaotycznie przybywa miejsc noclegowych. Dlatego Zakopane jest najtańsze. A będzie jeszcze bardziej najtańsze po całości aż zaryje w muł na dwa metry, przebije dno i zarośnie wodorostami. Wtedy przyjazne karpie będą wywalać po 2 miliony na darmowego sylwestra żeby przyciągnąć stonkę choć na jedną noc i ogłosić sukces za 5,5 miliona. O pani z TIGu szkoda strzępić języka i komentować co ślina na język przyniosła. 2026-02-15 21:13 2. W Polsce wszyscy idący w góry powinni się ubezpieczać od nieszczęśliwych wypadków, a niektórzy od głupoty. Każda akcja ratownicza zwiazana z glupotą powinna być sfinansowana z kieszeni turysty lub z jego ubezpieczenia. A swoją drogą chodzenie na Orlej Perci to wielkie wyzwanie latem a zimą to już nawet szkoda komentować. Dlaczego ja mam finansować jako podatnik głupotę. 2026-02-15 21:13 3. Poseł Sasin na naczelnika poczty w Poroninie. 2026-02-15 20:57 4. Popołudniu, na trzy godziny przed zmrokiem, zimą, przy prognozach o nadchodzącym załamaniu pogody, opadach śniegu i wietrze, pchasz się samotnie w trudny, wysokogórski, znany ze śmiertelnych wypadków, lawiniasty teren. "Kupiłem se czekan, a jakby co do czego, to "zap....lajcie toprowcy po mnie, bo przecież jesteście od tego!" Podobają mi się mądrale dywagujący, czy wypadek był wynikiem "przypadku"... No bo przecież niemożliwe, że to "brak rozsądku". 2026-02-15 20:50 5. @janek, w ilu monopolowych odbyło się trochę tragedii ludzkich? Gdzie, podaj szczegóły. 2026-02-15 20:50 6. Logika Ratownictwo w górach powinno być jak najbardziej skuteczne i nowoczesne Więc Powinno być odpowiednio finansowane Więc Trzeba ustalić odpowiednie ,sprawiedliwe,źródła finansowania Ubezpieczenie się od kosztów akcji ratunkowej w górach jest sprawiedliwym jednym ze źródeł finansowania ratownictwa i każdy wychodząc w góry powinien się ubezpieczyć tym samym finansując akcję ratowniczą A nie są to drogie rzeczy Przykład Składka członka PTTK wynosi ok 100zł zatok w ramach której mamy ubezpieczenie od akcji ratunkowej w górach na cały świat Dla mnie każdy kto idzie w góry nawet na prosty spacer bez ubezpieczenia jest nieodpowiedzialny jadąc autem nawet parę metrów musimy mieć ubezpieczenie na szczęście jest to obowiązkowe bo myślę że połowa Polaków by się nie ubezpiczała bo jesteśmy nieodpowiedzialni za swoje czyny i tyle w temacie 2026-02-15 20:46 7. "Ferie na półmetku, czas dla dzieci, czy może dla seniorów?" no, w tym temacie koniecznie musi się wypowiedzieć Trela 2026-02-15 20:45 8. Znam kilku listonoszy osobiście. Tylko jeden z nich nie pluł na PiS. Pozostali, i około 75% wszystkich zakopiańskich listonoszy nienawidziło PiS. Pluli, wylewali żółć, jad.... Ej, brygada UŚMIECHAĆ SIĘ TERAZ. I do roboty, bo ja, sieczko-młot czekam na emeryturę!!!!! Lokalny Trela już się wypowiedziaó.... brgn! 2026-02-15 20:44 9. No i mamy to co mamy. Żeby dzieciaki mogły się leczyc, to sobie wpierw muszą nazbierać do puszek. Żeby osoby z niepełnosprawnością miały zapewniony godny byt, trzeba robić bale harytatywne. Żeby organizować po Warszawie czy Łodzi wycieczki jachtami albo innowacjonować domy usług cielesnych, potrzeba mieć dutki z KPO. Żeby dzidziuś mógł pobawić się grzechotką, trzeba tą grzechotkę z Chin sprowadzić. Patrzę i słucham co gadają w telepatrzydle made in China i słucham na TVPinfo jako to będą nowoczesną broń już w maju robić. Dla nabrania doświadczenia i wprawy pewnie zaczną od wyrzutni kamyków czyli popularnych proc. Tyle dobrze, że PiS nie rządzi, bo by to syćko ukrod! 2026-02-15 20:36 10. Bohace są... A Trela? Gdzie Trela, przecież on MUSI być i się wypowiedzieć na temat Bohacy, Buńdówek, Czakorów, Czerwonych Dworów i wszystkie inne też. Tak. Bo on się zna,
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama