2025-04-20 18:00:26

Reklama

Podróże

Podhalanie eksplorowali kubańskie jaskinie, a brat Fidela Castro, Raul zjawił się nad Morskim Okiem.

Reklama

Marian Mitan z Zakopanego znalazł się w gronie Polaków, którzy eksplorowali jaskinie na dalekiej Kubie. Śladami swojego ojca wyruszyła po ponad 60 latach od tamtej wyprawy córka Marzena Mitan-Abel.

Przyznaje, że musiała w końcu wyruszyć śladami swojego ukochanego taty. - Całe moje dzieciństwo słyszałem te wszystkie nazwy jaskiń, niesamowite historie, a na dobranoc ojciec czytał nam książkę pt. „Chłopiec z Gór Organowych” Macieja Kuczyńskiego, który był zresztą kierownikiem wspomnianej wyprawy. Upatrzył sobie tatę jako chemika, wziętego fotografa, ale i dobrego kucharza - śmieje się Marzena.

Na stole w czasie naszej rozmowy leży wielki album ze zdjęciami, których większości autorem jest właśnie Marian Mitan. Choć są czarno-białe, ukazują niezwykłe piękno tej dalekiej wyspy.

Jak przypomina nasz redakcyjny kolega Apoloniusz Rajwa, wyprawa polskich speleologów do jaskiń kubańskich na przełomie 1961 i 1962 roku była pierwszą narodową ekspedycją jaskiniową do krajów pozaeuropejskich w ponad półwiekowej historii wypraw jaskiniowych.

- Możecie sobie państwo wyobrazić, że tata tak kochał różne podróże i wyprawy, że na Kubę udał się zaledwie kilka godzin po swoim ślubie. Zniknął mamie na parę miesięcy - przytacza rodzinne fakty Marzena.

W ciągu kilkudziesięciu tygodni pobytu na Kubie Marian Mitan wraz z innym członkami wyprawy eksplorował 37 jaskiń, dokonując przejść podziemnych o długości 94 kilometrów.

- Warto pamiętać, że odkryto w tamtym czasie 17 km nowych korytarzy i ustanowiono jaskiniowy rekord głębokościowy obu Ameryk, który potem oczywiście był poprawiany - zauważa Apoloniusz Rajwa.

Dla Marzeny szczególnie ważne jest jedno odkrycie. - To była jaskinia Pozo Prieto. W jej środku znajduje się wielka kaskada o wysokości 45 metrów, jako pierwszy odważył się na zjazd wzdłuż niej mój tata. To miejsce zostało nazwane Kaskadą Mitana, zaś na dnie jaskini członkowie wyprawy umieścili metalową plakietkę z napisem „Cuba - Polonia 1961” - opowiada Marzena Mitan- Abel.

Nasza rozmówczyni przyznaje wprost, że nie wszędzie udało się dostać. - Proszę zwrócić uwagę na zdjęcia, które robił tata, a które doskonale obrazują ich wyprawę z początku lat 60. XX wieku. Wiele miejsc jest po prostu niedostępnych dla zwykłych turystów. Na dotarcie do nich potrzeba czasu, korzystania z mułów, kilkudniowej pieszej wędrówki. Świat na Kubie się zatrzymał, panuje tam straszna biedna, dla nas żyjących w Europie nie do wyobrażenia. Pamiętam jak tata był zachwycony wyspą po powrocie, która tętniła życiem. To była dla niego taka odskocznia od świata komunistycznego. Dla mnie osobiście to teraz sytuacja się odwróciła. Tam jest smutno, a w Polsce kolorowo. Ubolewam nad tym, że Kuba się nie rozwija gospodarczo, turystycznie. Ma ogromny potencjał, ludzie tam są niezwykle serdeczni, gościnni. Wiele razy nam to okazywali. Na pewno przyroda im sprzyja w codziennym życiu - przyznaje Marzena Mitan-Abel.

Jako ciekawostkę przywołuje osady guana, czyli odchodów nietoperzy, które widziała w jednej z jaskiń, a o czym opowiadał jej przed laty tata. - Są znakomitym nawozem urozmaiconym w wiele składników mineralnych, gdyż jedne gatunki nietoperzy żywią się owocami, inne owadami, a jeszcze inne rybami. Guano używa się jako nawozu. Trzcina cukrowa nie nawożona wydaje plony w ciągu 6-7 lat, a nawożona guanem w ciągu 18 lat - mówi Marzena Mitan-Abel.

Mieszkanka Zakopanego uśmiecha się na pytanie o prawdziwe kubańskie cygara. - Oczywiście, że zapaliłam! Okazuje się jednak, że są one robione z najlepszych liści tytoniu, a te gorsze trafiają do papierosów - wspomina góralka z Zakopanego.

Przytacza też historię z pewną butelką. - Z dna jednej z jaskiń wiodły korytarze, w jednym z nich mój tata znalazł butelkę wina hiszpańskiego, które miało około 200 lat. Była to już właściwie galareta. Butelkę tę jego ekipa zabrała i przekazała potem muzeum w Hawanie - opowiada barwnie Marzena, tak jak to robił jej tata, nauczyciel chemii w Zespole Szkół Hotelarsko-Turystycznych w Zakopanem.

Pedagog i podróżnik wygłosił za życia (zmarł w 2006 r.) setki prelekcji o wyprawie do jaskiń Kuby. Zwiedział też inne rejony świata, m.in. Nepal, Sikkim, Tybet i Amerykę Południową.

- Tata chętnie dzielił się wspomnieniami. W jednym z czasopism wydawanych przez księży pallotynów zamieścił takie porównanie Kuby dawniej i dziś. Mamy wiele zdjęć, które można zestawić z fotografiami ojca. To jest wręcz nie do wiary, że niemal nic się od tamtego czasu nie zmieniło - zauważa Marzena.

O związkach górali i Kubańczyków może wiele też powiedzieć Maria Łapińska, prowadząca Schronisko nad Morskim Okiem. Jej gabinet i zarazem biuro to kopalnia przeróżnych pamiątek, zdjęć, medali, odznaczeń. Są te z bardzo dawna, ale i te, które otrzymała zaledwie parę dni temu. Z biurka wyciąga bardzo cenne zdjęcia z bratem Fidela Castro, Raulem Castro, który przybył nad tatrzańskie jezioro w latach 80. XX wieku. - Wspólne zdjęcie w schronisku z tym politykiem uratowało mojego przyjaciela himalaistę, który postanowił objechać Kubę dookoła. Miał tam wiele problemów. Gdy się skontaktował ze mną, to nie mógł uwierzyć, że Raul Castro gościł w naszym schronisku. Kiedy wysłałam mu fotografię na potwierdzenie, wszystkie drzwi się tam przed nimi otwierały - wspomina z radością Maria Łapińska.

Jan Głąbiński

Reklama

Komentarze Facebook

Powyższe komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu społecznościowego Facebook.
Redakcja 24tp.pl nie wpływa na treść oraz nie odpowiada za wpisy dokonane przez użytkowników portalu Facebook.

Dodaj komentarz

Reklama

TeDe 2025-04-21 10:08:55

Tak, lepiej było za Fulgencio Batisty (zwłaszcza po 1952), obalonego w wyniku rewolucji kubańskiej.

miejscowa 2025-04-20 18:30:34

pan mgr Jan Głąbiński -autor peanu na cześć -radziłabym głębiej doczytać w jakich to czasach przyszło owe jaskinie eksplorować i dlaczego ta wyspa nie była tak kolorowa i pachnąca. Chyba że krwią.

Reklama

Galerie

Rzeźby Berbeki i obrazy Zaborowskiego w Witkacym

Szkolnie i kolędowo

Zaglądamy do Czerwonego Dworu

Jedla z koncertem w Atmie

Żółty żonkil nadzieją dla hospicjum

Złote, srebrne i brązowe medale dla karateków

Wychowanie fizyczne na nartach

Kraków - Zakopane - 50 lat elektryfikacji linii kolejowej

Powiatowa Gala Stypendialna w Teatrze Witkacego

Górskie serki i pasterskie dzwonki

Fenomen szopki krakowskiej

Nagrodzeni zasłużeni dla Kościeliska

Tatry dla krwiodawców i nie tylko

Joanny Wnuk-Nazarowej opowieść o Henryku Mikołaju Góreckim

Jubileuszowe spotkanie krwiodawców w Witkacym

Wymiana desek z Sopotem za nami, sezon zimowy otwarty

Nocne niebo na Stacji Kultura Zakopane

Kapitan Barbara Grocholska-Kurkowiak ma ciepły dom

Podhalańskie mamuty i astronauci z Gliczarowa

Wielkie Forum Samorządowe pod Giewontem

Grecko-chrześcijańskie tropy pod Giewontem

Dom Pamięci w Miejskiej Galerii Sztuki w Zakopanem

Tu króluje rzeźba, "Jutrzenka", sala po prawej

Na osnowie czasu, czyli pół wieku Małgorzaty Kowalczyk

Agata Kowal w "Jutrzenkowej" Galerii ARTPARK

Okno pogodowe nad Morskim Okiem

Morskie Oko w komiksie

Po ślubowaniu i pasowaniu

Odkopywanie Zakopanego w Hyrnym

Pamiętają o Tischnerze, pamiętają o Szymanowskim

Zobacz pozostałe galerie

Ogłoszenia zobacz więcej dodaj ogłoszenie

NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
SPRZEDAM MIESZKANIE KRAKÓW - KURDWANÓW - ŚWIETNA LOKALIZACJA. Oferujemy na sprzedaż jasne i przestronne mieszkanie położone w zadbanym budynku na osiedlu Kurdwanów. Powierzchnia 28,12 m kw. Budynek wyposażony jest w trzy windy, w tym jedną towarową. UKŁAD MIESZKANIA: - duży pokój z wnęką (nyżą), - jasna kuchnia z oknem, - duża, oszklona loggia, - piwnica przynależna do mieszkania. Mieszkanie jest słoneczne i ustawne, IDEALNE DLA SINGLA, PARY lub JAKO INWESTYCJA POD WYNAJEM. Lokalizacja zapewnia szybki dojazd do centrum oraz dostęp do pełnej infrastruktury - sklepy, przystanki komunikacji miejskiej, szkoły i tereny zielone w zasięgu kilku minut spacerem. SPRZEDAŻ BEZ POŚREDNIKÓW. Cena 450 tys zł - do negocjacji. Kontakt: 604 08 16 43
SPRZEDAŻ | zwierzęta
OWCZARKI PODHALAŃSKIE - szczenięta - 506 368 311.
USŁUGI | budowlane
"Tedy" Usługi budowlane: sprzedaż domów w stanie deweloperskim, budowa domów murowanych i drewnianych, wszelkie pokrycia dachowe, ocieplenia/termomodernizacja domów/budynków, sprzedaż materiałów budowlanych, nadzory budowlane, usługi transportowe. 608 729 122, +49 15 205 734 746, mail: tedy32@o2.pl
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum Narciarstwa. 608 729 122.
BIZNES
Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy Targ-Czarny Dunajec lub przyjmę reklamę. 608 729 122.
PRACA | dam
Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122.
USŁUGI | budowlane
BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DACHY, ELEWACJE. 608729122.
PRACA | dam
RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KELNERA/-KĘ, POMOC KELNERSKĄ. PRACA STAŁA + świadczenia. 601 533 566, 18 20 64 305
PRACA | dam
Restauracja w Zakopanem zatrudni POMOC KUCHENNĄ na sezon letni. 601 533 566, 18 20 64 305
PRACA | dam
PRACA W RESTAURACJI W ZAKOPANEM DLA UCZNIÓW, STUDENTÓW na umowę zlecenie. 601 533 566, 18 20 64 305
PRACA | dam
RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI OSOBĘ NA STANOWISKO: ZMYWAK/OBIERAK. Praca stała lub sezonowa. 601 533 566, 18 20 64 305
PRACA | dam
ZATRUDNIĘ POMOC KUCHENNĄ - Zakopane Jaszczurówka/Chłabówka - 601 50 44 86
USŁUGI | budowlane
REMONTY, WYKOŃCZENIA, PŁYTKI, PANELE, MALOWANIE itp. OBRÓBKI BLACHARSKIE (balkony, tarasy, podbitki). 796 544 016.
SPRZEDAŻ | różne
OPAŁ BUK. 660 079 941.
USŁUGI | budowlane
ADAPTACJE PODDASZY, OCIEPLANIE WEŁNĄ MINERALNĄ. 660 079 941.
USŁUGI | budowlane
WYKAŃCZANIE WNĘTRZ, ZABUDOWY GK, MALOWANIE. 660 079 941.
USŁUGI | budowlane
REMONTY, WYKOŃCZENIA WNĘTRZ, ZABUDOWY GK, ADAPTACJA PODDASZY. 660 079 941.
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
DO WYNAJĘCIA LOKAL HANDLOWO - USŁUGOWO - BIUROWY o powierzchni ok. 50 m2. Zakopane centrum, ul. Kościuszki - 691 124 272.
USŁUGI | budowlane
ELEKTRYK SZUKA ZLECEŃ - 602 317 519.
SPRZEDAŻ | różne
PIERZE I PUCH Z GĘSI. 536 88 77 35.
NIERUCHOMOŚCI | pośrednictwo
Sprzedaż NIERUCHOMOŚCI na Podhalu. Zadzwoń 792 250 793 lub skorzystaj z formularza na www.dobrasprzedaz.pl
NIERUCHOMOŚCI | kupno
Kupię MIESZKANIE w Nowym Targu. Bezpośrednio od właściciela. Może być do remontu. Pomogę załatwić formalności. Tel. 603 607 360.
USŁUGI | inne
WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
MOTORYZACJA | sprzedaż
CITROEN JUMPER, r.p. 2013, cen do uzgodnienia - 604 102 804.
MOTORYZACJA | sprzedaż
VW TRANSPORTER, r.p. 2013, cena do uzgodnienia, 604 102 804.
PRACA | dam
PAPI SERVICE SP. Z O.O. ZATRUDNI KIEROWCÓW. WYMAGANE KAT. C+E ORAZ UPRAWNIENIA ADR. MOŻLIWE PRZESZKOLENIE ADR/TDT Z ZAKRESU PRZEWOZU PALIW PŁYNNYCH . TEL.602290555
USŁUGI | budowlane
MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
SPRZEDAŻ | różne
DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.
USŁUGI | budowlane
OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.