Janda z Witkacym w Witkacym

Spektakl „Matka” Stanisława Ignacego Witkiewicza rozpoczął tegoroczne Zakopiańskie Prezentacje Artystyczne "Pępek Świata" w Teatrze Witkacy. Ekipa warszawskiego Teatru Polonia z Krystyną Jandą na czele (świetna rola tytułowej matki) została w sobotni wieczór 13 września bardzo ciepło przyjęta przez publiczność pod Tatrami.

Spektakl opowiada o trudnych relacjach, często toksycznych, pomiędzy matką a synem.  Jednocześnie w sztuce wybrzmiewają mocno katastroficzne wizje i poglądy autora. „Religia skończyła się, filozofia wyżera sobie bebechy i też skończy śmiercią samobójczą. Koniec indywiduum zarżniętego przez społeczeństwo — rzecz już dziś banalna” - grzmi witkacowski Leon.

Groteskowy dramat Witkacego jest parodią psychologicznego dramatu rodzinnego, w typie Strindberga i Ibsena. Zespół "Polonii" postanowił sztukę zagrać bardzo "klasycznie", bez groteskowych odjazdów i deformacji, co mogło być pewnym zaskoczeniem dla widzów. Ta "realność" jednak wzmocniła jeszcze bardziej przekaz. O relacjach, które zawsze są trudne i niszczące, i o  nieuchronności katastrofy, do której zmierza ludzkość.

Przekaz Witkacego w interpretacji teatru "Polonii" nabiera szczególnej wymowy w obecnych czasach wszechobecnych "miernot", które na różnych szczeblach władzy decydują o losach innych, od małych społeczeństw do wielkich imperiów. Witkacowska wizja spełnia się. Nasze losy są dziś w rękach idiotów.  

Gra z każdego warszawskich aktorów zasługuje na oddzielną uwagę, ponieważ każda z postaci jest wyrazista i przekonująca. To, co mnie osobiście uderzyło, to gra Krystyny Jandy. Nie wtedy, gdy wygłaszała słowa głównej bohaterki, ale wtedy, kiedy nic nie mówiła. To, ile można powiedzieć pomiędzy,  minimalistycznych gestach, bezruchu, zastygłej pozie. Chapeau bas.

Po spektaklu odbyło się krótkie spotkanie zakopiańskiej publiczności z artystami. Krystyna Janda, zapytana, czy miała wcześniej na scenie kontakt z tekstami Witkacego, wyznała, że nie pamiętała. Podkreślała, że grając w "Matce" na pewno pierwszy raz grała Witkacego w pełni świadomie. A poruszana w spektaklu tematyka jest jej tym bardziej bliska, że jest matką dwóch synów.