2026-04-04 09:00:45

Reklama

Wielka Sobota

Od święconki po jajka Fabergé. Wielkanocne tradycje, które przetrwały wieki

Reklama

Krótka wielkanocna tradycja święcenia pokarmów.

Święcenie pokarmów, pisanki i niezwykłe zwyczaje związane z Wielkanocą mają wielowiekową historię. Choć dziś obchodzimy je nieco inaczej niż dawniej, wciąż kryją w sobie bogatą symbolikę i fascynujące tradycje.

Początki święcenia pokarmów

Święcenie wielkanocnych koszyczków wypełnionych różnego rodzaju pokarmem zapoczątkowano już na przełomie VII i VIII wieku, głównie na terenie Hiszpanii i Włoch. Jednak tradycja święcenia jajek i chleba zrodziła się dopiero na przełomie XII i XIII wieku, także na terenie państwa polskiego.

Dawniej szlachcic posyłał powóz konny po plebana, którym to wielebny przybywał do dworu w celu poświęcenia pokarmów. Z upływem lat pleban sam w okresie Wielkanocy chodził od domu do domu i święcił pokarmy. Obecnie już tylko wierni sami przychodzą do kościoła poświęcić pokarmy.

Symbolika wielkanocnej święconki

Święcenie pokarmów miało nadać jedzeniu życiową i uzdrawiającą moc. Do koszyka wkładano pokarmy, które były serwowane na stół pierwszego dnia Wielkanocy. Potrawy były przygotowywane dzień wcześniej, podawane na zimno. Według tradycji w dawnej Polsce w Wielkanoc nie palono ognia pod kuchnią.

Jajka w obecnej święconce to dawny symbol pogański, symbolizujący pomyślność, zwycięstwo dobra nad złem, a także odrodzenie się życia wczesną wiosną. W Polsce kościół zezwolił na spożywanie jaj podczas Wielkanocy dopiero w XII wieku, oczywiście pod warunkiem, że zostały poświęcone przez duchownego. Tym sposobem został zapoczątkowany zwyczaj święcenia pokarmów w kościele.

Pisanki – tradycja z tysiącletnią historią

Pisanka wielkanocna ma swoje początki w antycznej Mezopotamii. Na terenie tego właśnie państwa, obecnie Iranu, znaleziono pisanki mające ok. 6 tys. lat. Używane były w celach religijnych.

Obecnie jajkom nadaje się różne malunki, wzorki czy wyrysowuje się różne postacie. Tak powstają pisanki. W niektórych regionach Polski wierzono w uzdrowicielską moc pisanek. Pocierano nimi bolące miejsca. Skorupki pisanek zakopywano pod czterema rogami domu, co miało zapewnić domownikom szczęście. Woda, w której gotowano jajka na pisanki, także nie mogła się zmarnować – służyła jako środek kosmetyczny, głównie dla płci pięknej. Umycie się taką wodą miało zapewnić urodę, a osobom chorym – przywracać zdrowie.

Pisanki pełniły także rolę matrymonialną. Służyły do zainteresowania panien. Kawaler wyrażał swoje uczucia względem wybranki, rzucając w nią pisanką.

Jajka Fabergé – luksusowa odsłona tradycji

Najdroższe i najsłynniejsze jaja świata powstały w pracowni Fabergé. Pierwsze wielkanocne jajko wykonano w 1885 roku na zlecenie cara Aleksandra III jako prezent dla jego żony Marii. Było wykonane ze złota, srebra, kamieni szlachetnych, kości słoniowej i masy perłowej.

Po śmierci cara tradycję kontynuował jego syn Mikołaj II, zamawiając co roku kolejne wyjątkowe dzieła. W każdym jaju ukryta była niespodzianka, która pozostawała tajemnicą aż do momentu otwarcia. Najdroższe sprzedane jajo z tej kolekcji osiągnęło wartość 33 milionów dolarów.

Tradycja, która wciąż żyje

Choć wiele zwyczajów zmieniło się na przestrzeni lat, wielkanocne tradycje nadal są ważnym elementem kultury i tożsamości. Święcenie pokarmów, przygotowywanie pisanek czy rodzinne spotkania przy świątecznym stole wciąż łączą pokolenia i przypominają o znaczeniu wspólnoty.

Wszystkim naszym Czytelnikom życzymy zdrowych, spokojnych i radosnych Świąt Wielkanocnych.

Michał Małek

Reklama

Komentarze Facebook

Powyższe komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu społecznościowego Facebook.
Redakcja 24tp.pl nie wpływa na treść oraz nie odpowiada za wpisy dokonane przez użytkowników portalu Facebook.

Dodaj komentarz

Reklama

Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.

Galerie

Najpiękniejsze palmy w Kościele Św. Krzyża w Zakopanem

Zdzisław Walczak. Kronikarz naszej tradycji

Gorąco na Walowej Górze, taki remont ludzi bulwersuje

Tatrzańskie kolory świata dla Ewy

Wagary z żonkilem w zakopiańskiej Mediatece

III Memoriał Włodzimierza Weselskiego w Zakopanem

Slalom Gigant i walka o Puchar Wójta Gminy Poronin

Medalowy Pierwszy Krok wojowników z Czerwiennego

Pół wieku Muzeum Karola Szymanowskiego w Atmie

Kabaretowo-teatralne ferie w Poroninie za nami

Nowe elementy ekspozycji stałej w Muzeum Tatrzańskim

Strategia rozwoju Zakopanego

IV Bal Charytatywny PSONI Zakopane 2026

Gala rozdania Marek Tatrzańskich za rok 2025

Czas się kończy, przyjdźcie koniecznie obejrzeć prace Władysława Trebuni-Tutki

Poetyckie spotkania w Białym Dunajcu

Morze i góry spotykają się w Zakopanem

Andrzej Krzeptowski Bohac w Czerwonym Dworze

EABS w zakopiańskim Kombinacie

Kolekcja w Okszy otwarta dla publiczności

Dziadkowie, wnukowie, radość

Światło serca w Czerwonym Dworze

Muzyczne pasje Władysława Trebuni-Tutki

Szumny i Bogu Miłe w Kościele Św. Krzyża

Nowe muzeum pod Giewontem

Basia Giewont z Zakopanego walczy o Eurowizję

Akademia Lotnika pod Giewontem

Rzeźby Berbeki i obrazy Zaborowskiego w Witkacym

Szkolnie i kolędowo

Zaglądamy do Czerwonego Dworu

Zobacz pozostałe galerie

Ogłoszenia zobacz więcej dodaj ogłoszenie

USŁUGI | inne
WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
PRACA | dam
NIEMCY: brygadzista do 5000 Euro, kranista do 4000 Euro, murarz cieśla do 3600 Euro, malarz ocieplenia elektryk spawacz do 2700 Euro. Umowa na warunkach niemieckich. 0048 575-001-116
SPRZEDAŻ | zwierzęta
Szczenięta OWCZARKI PODHALAŃSKIE. 788 679 465.
PRACA | dam
STATUS STUDENCKI/ WEEKEND/ 100 zł/h. PRACA EXCEL itp./ +mieszkanie/ micheelkowalski@gmail.com. Zakopane
PRACA | dam
Praca na budowie, elewacje, budowa od podstaw, wykończenia, Zakopane i okolice. 500160574
Tel.: 500160574
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum Narciarstwa. 608 729 122.
BIZNES
Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy Targ-Czarny Dunajec lub przyjmę reklamę. 608 729 122.
PRACA | dam
Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122.
USŁUGI | budowlane
BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DACHY, ELEWACJE. 608729122.
PRACA | dam
Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA KUCHNI ZIMNEJ ORAZ GORĄCEJ. Praca na stałe lub dorywczo. CV na: rabka@siwydym.pl Informacje pod numerem 887 080 004
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
DZIAŁKA UZBROJONA W ŁOPUSZNEJ. 506 525 884.
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Do wynajęcia LOKAL 50 m2 (pod zakład fryzjerski lub pod inna działalność) oraz LOKAL 25 m2 - I piętro - Łapsze Niżne, Delikatesy "Centrum". 504 230 942.
PRACA | dam
Zatrudnimy STERNIKÓW PONTONOWYCH na Dunajcu tel. 608806030 info@fun-time.pl
PRACA | dam
ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHARZA/-KĘ, GRILLOWEGO, DOŚWIADCZONĄ POMOC KUCHENNĄ. Kontakt: 600 035 355 lub osobiście: Zakopane, Droga na Bystre 2A (9-13).
PRACA | dam
Młoda energiczna osoba poszukiwana do pracy na weekendy pod Gubałówką.... szczegoly pod numerem telefonu 781271166.
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
ZAKOPANE - STYLOWY DOM (zadbany, urządzony), na działce 3000 m, widok na góry - 607 506 428.
USŁUGI | budowlane
MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
USŁUGI | budowlane
OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
SPRZEDAŻ | różne
DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.