Reklama

2009-12-08 00:35:51

55 lat Horskej služby w Rohaczach

Działalność słowackich ratowników górskich w tej części Tatr rozpoczęła się w 1954 roku. W ciągu tych 55 lat ratownicy z Rohaczy uczestniczyli w wielu akcjach ratunkowych i interweniowali w setkach wypadków narciarskich. W Tatrach Orawskich zginęło w tym czasie 81 osób. To im poświęcono „Pietne miesto” na Zwierówce, którego uroczyste otwarcie nastąpiło w drugą niedzielę listopada.

Rohacze to grupa Tatr, która łączy w sobie zarówno elementy rzeźby Tatr Zachodnich, jak i Wysokich. Krajobraz polodowcowy Rohackich Stawów i kulminujących nad nimi skalistych szczytów bardzo przypomina Tatry Wysokie. Największą walną doliną Rohaczy jest Dolina Rohacka z kilkoma jej górnymi piętrami, pozostały obszar ma charakter krajobrazu typowego dla Tatr Zachodnich.

Trochę historii

Pierwsze dwie znane akcję poszukiwacze w tym rejonie zostały przeprowadzone pod koniec XIX wieku. W rejonie Szyndlowca i Grzesia poszukiwano pasterza wypasającego owce, ale nie wiadomo, czy został odnaleziony. Pięć lat później również zaginął pasterz, którego odnaleziono dopiero po dwóch dniach, ze złamaną nogą. Pierwszy tragiczny w skutkach wypadek taternicki wydarzył się w czerwcu 1911 roku na północnej ścianie Rohacza Ostrego. Spadli ze ściany i ponieśli śmierć na miejscu 42-letni Ludwik Kozicziński i 32-letni Karol Jenne, obaj z Zabrza. Poszukiwania zaginionych prowadzili wówczas ratownicy TOPR pod kierownictwem Mariusza Zaruskiego. Ciało Koziczyńskiego odnaleźli pod ścianą, a dopiero po tygodniu, w czasie następnej akcji, przez lornetkę wypatrzono w ścianie zwłoki Karola Jenne. W znanej z wielu publikacji akcji ratunkowej po rannych partyzantów z polowego szpitalika pod Brestową w lutym 1945 roku uczestniczyli również ratownicy TOPR. Po słowackiej stronie nie było wtedy zorganizowanego ratownictwa górskiego, które dopiero w latach 50. zostało ujęte w ramy organizacyjne. Najpierw służba ratunkowa powstała w Tatrach Wysokich, a następnie na Zwierówce, pod nazwą Horska služba Zapadne Tatry.

Za datę rozpoczęcia jej działalności przyjmuje się 15 maja 1954 roku, kiedy zostało zatrudnionych na etacie dwóch pracowników: Karol Doboš jako naczelnik i Michał Daňo jako pracownik terenowy. Pod koniec tego samego roku 15 osób założyło Dobrovolny Zbor HS – ratowników ochotników, a jego pierwszym przewodniczącym został štefan šroba, chatar schroniska na Zwierówce.

W pierwszych latach działalności ratownicy z Rohaczów mieli do dyspozycji tylko dwa małe pomieszczenia – jedno na sprzęt na Zwierówce, a drugie to pokoik na piętrze w Tatliakowej chacie, skąd wyruszali na wyprawy ratunkowe. Wyposażenie było bardzo skromne: sanie, polski tobogan, osiem par raków, cztery czekany, kilka uprzęży piersiowych, cztery lampy naftowe i kilka łopat. Rok później powstała stacja HS po południowej stronie Tatr Zachodnich z inicjatywy działaczy turystycznych z Liptowskiego Hradku. W 1959 roku Karol Koza zaprojektował budynek dla HS na Zwierówce, którego budowa została ukończona po trzech latach. Drugi mały drewniany domek dla potrzeb ratowników stanął przy Niżnim Rohackim Stawie.

Od 1957 roku THS podlegała dyrekcji TANAP. W latach 1983 do 2003 HS Tatry Zachodnie została podzielona na dwie samodzielne grupy: Zachodnie Tatry – Północ z siedzibą na Zwierówce, gdzie naczelnikiem został Július šiška, a od 1987 roku przez 16 lat Jan Jurina, oraz Zachodnie Tatry – Południe z siedzibą w Dolinie Żarskiej. Jej naczelnikiem został Jan Džuroška, który pełnił tę funkcję do 2000 roku, aż do przejścia na emeryturę. Po nim przez 3 lata funkcję tę pełnił Karol Chvála.

Od 1 stycznia 2003 roku Horska zachránna služba przeszła pod Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, co spowodowało jej reorganizację. Od tego dnia HZS na Zwierówce podlega HZS Tatry Zachodnie – Dolina Żarska, gdzie przez rok funkcję naczelnika pełnił Eduard Dzuroška, a od 2004 roku naczelnikiem jest Ján Kostka.

W Rohaczach jest tylko kilku ratowników na etacie, a pozostali to ratownicy ochotnicy. W latach 90. powstał na Zwierówce Klub Seniorów HS, którego pierwszym przewodniczącym był Július šiška, następnie František Pavčo, potem krótko Peter Volnar, a obecnie jest nim Stanislav Jandura. Seniorzy HS z Zuberca utrzymują od wielu lat przyjacielskie kontakty z Klubem Seniora TOPR, a ratownicy czynni nieraz uczestniczą we wspólnych szkoleniach po słowackiej i polskiej stronie Tatr.

Nowe „Pietne miesto” w Tatrach

Rohacze są piękne, ale również niebezpieczne. Od wypadku taternickiego w 1911 roku na Rohaczu Ostrym zginęło w tej grupie Tatr 81 osób. Największa tragedia miała miejsce 31 grudnia 2005 roku, kiedy to w Spalonym Żlebie, w lawinie śnieżnej poniosło śmierć 7 czeskich turystów biwakujących w namiotach ustawionych w żlebie. Poza lawinami i upadkami ze stromych oblodzonych stoków były też przypadki śmiertelnego porażenia piorunem, wychłodzenia, wyczerpania i zamarznięcia oraz zawałów serca. – Rodziny osób, które zginęły w Rohaczach, niejednokrotnie chciały umieścić w miejscach tragedii upamiętniające ich tabliczki, ale jest to przecież park narodowy – myśl, by utworzyć na tym terenie „Pietne miesto”, nurtowała mnie już od 20 lat – wyjaśnia Jan Jurina, były wieloletni naczelnik HS w Rohaczach. – Wreszcie w tym roku, przy okazji 55-lecia naszego jubileuszu, udało się ten pomysł zrealizować. Lokalizacji było więcej, ale wybraliśmy miejsce na Zwierówce, w pobliżu naszej siedziby.

Projekt tego miejsca opracowała Lucia Marušicová z Bratysławy, za wzór biorąc starą ludową architekturę orawską. Centralnym miejscem jest kapliczka z rzeźbą Panny Marii, a pod gontowym daszkiem umieszczony jest dzwon. Do kapliczki prowadzi chodnik wiodący poprzez dwie bramy, również nakryte gontowymi daszkami. Na kamiennym filarze bramy wstępnej znajduje się tablica z nazwiskami ofiar Tatr oraz datami i miejscami tragedii. W tej części polany są też pojedyncze głazy, na których będą umieszczane tabliczki upamiętniające zmarłych, którzy zasłużyli się dla rozwoju turystyki, a także ochrony przyrody w tej części Tatr. Powstanie tego osobliwego miejsca pamięci jest zasługą przede wszystkim ratowników ZHS i Seniorów HS z Rohaczy, a także władz miejscowości Zuberzec oraz miejscowych sponsorów.

W niedzielę 8 listopada na Zwierówce zgromadziło się kilkaset osób, by uczestniczyć w oficjalnym otwarciu i poświęceniu tego „Pietnego miesta”. Przybyli przedstawiciele władz lokalnych, zespoły regionalne, w tym również kapela góralska z Zakopanego, delegacja ratowników i poczet sztandarowy TOPR. Mszę św. przy polowym ołtarzu odprawił w koncelebrze ks. biskup František Rábek.

Przybyło nowe miejsce upamiętniające ofiary Tatr. Dotychczas najbardziej znany jest Symboliczny Cmentarz pod Osterwą w Tatrach Wysokich, powstały przed 70 laty, oraz drugi w Dolinie Żarskiej w Tatrach Zachodnich, utworzony w 1995 roku.

Apoloniusz Rajwa

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia lokal przystosowany pod salon fryzjerski w Bukowinie T. Atrakcyjna cena wynajmu.
    Tel.: 789-111-300
  • USŁUGI | budowlane
    Wylewki Maszynowe
    Tel.: 573035958
  • USŁUGI | budowlane
    MALOWANIE WNĘTRZ TRADYCYJNE, NATRYSKOWE (do 1000 m2/dzień), TYNKI DEKORACYJNE, TAPETY, GŁADZIE, PANELE -
    Tel.: 660 921 810.
  • PRACA | dam
    Spółka POLSKIE TATRY S.A. zatrudni doświadczonego pracownika na stanowisko SPECJALISTY ds. FINANSOWO-KSIĘGOWYCH. WYMAGANIA: Doświadczenie w pracy na podobnym stanowisku, znajomość przepisów podatkowych (CIT, PIT, VAT), znajomość programów: Office, Comarch Optima, Płatnik. ZAINTERESOWANYCH prosimy o przesłanie CV wraz z dokumentami rekrutacyjnymi dostępnymi na stronie:
    WWW: www.polskietatry.pl
  • PRACA | dam
    Nowy Targ Poszukuje opiekuna/ki do starszej 85-letniej osoby .Opieka 24-godzinna możliwe zmiany
    Tel.: 601238991
    E-mail: pasierbjakub@gmail.com
  • ANTYKI
    KOLEKCJONERSKIE TARGI STAROCI W ZAKOPANEM W DNIACH 10-14 CZERWCA NA PLACU NIEPODLEGŁOŚCI.
    Tel.: 668 589 537
  • PRACA | dam
    KUCHARZ- BUKOWINA TATRZAŃSKA. Praca stała, elastyczny grafik pracy, stawka godzinowa
    Tel.: 507645428
    E-mail: dyrektor.bukowina@nat.pl
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    Sprzedam krowę i jałówkę
    Tel.: 788168614
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam DOM Z PŁAZÓW do rozbiórki i przeniesienia
    Tel.: 604515611
  • PRACA | dam
    Aparthotel Prestige w Zakopanem zatrudni osoby na stawisko MANAGERA obiektu oraz obsługi RECEPCJI. CV prosimy przesyłać na e-mail.
    Tel.: +48663341092
    E-mail: 133annab@gmail.com
  • PRACA | dam
    Praca w Recepcji w weekendy, obsługa telefoniczna, przyjmowanie rezerwacji Kościelisko.
    Tel.: +48663341092
    E-mail: anna133@interia.eu
  • USŁUGI | inne
    VIDEO - TRANSMISJA NA ŻYWO IMPREZ OKOLICZNOŚCIOWYCH (ŚLUBÓW, KOMUNII, POGRZEBÓW, itp.) -
    Tel.: 605 670 650
  • PRACA | dam
    Spółka POLSKIE TATRY S.A. zatrudni pracowników na stanowisko: - KELNERKA, - POKOJOWA, - POMOC KUCHENNA, - PRACOWNIK OBSŁUGI SPRZATAJĄCEJ do Aqua Park Zakopane. Tel. 1820 63730, e-mail: kadry@polskietatry.pl. Szczegółowe informacje na stronie
    WWW: www.polskietatry.pl
  • PRACA | dam
    Firma Elmal przyjmie na praktyczną naukę zawodu uczniów ponad podstawowych w zawodach: SPRZEDAWCA W SKLEPIE TECHNICZNYM, ELEKTROMONTER, ELEKTROMECHANIK, MONTER ZABUDOWY WNĘTRZ, MURARZ, TYNKARZ. Praktyka na terenie Zakopanego i Bukowiny Tatrzańskiej. 600 38 38 52
  • KOMUNIKATY
    Zakopiańskie Centrum Kultury ogłasza PRZETARG NA DZIERŻAWĘ STOISK położonych przy ul. Krupówki, ul. Na Gubałówkę oraz na Placu Pod Gubałówką w Zakopanem. Szczegółowe Informacje na stronie BIP Zakopiańskiego Centrum Kultury
    WWW: https://bip.zakopane.eu/lista/bip-zakopianskiego-centrum-kultury
  • USŁUGI | budowlane
    POKRYCIA DACHOWE, RYNNY, OBRÓBKI, PODBITKI, MALOWANIE DACHÓW, WYKOŃCZENIA WNĘTRZ, FASADY, ELEWACJE, OCIEPLENIA, KOMINY, MONTAŻ OKIEN DACHOWYCH. 531 001 608.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    LOKAL DO WYNAJĘCIA, Zakopane centrum, 27 m2 -
    Tel.: 694 266 522
  • PRACA | dam
    FIRMA BUDOWLANA ZATRUDNI: CIEŚLI DACHOWYCH, DEKARZY, STOLARZY, POMOCNIKÓW BUDOWLANYCH i HYDRAULIKA. PRACA STAŁA. 600 38 38 52
  • PRACA | dam
    PRACA W KUCHNI, W SCHRONISKU NA TRASIE DO MORSKIEGO OKA - OD ZARAZ. DLA PANI DO 45 LAT. Z zakwaterowaniem. Dobre zarobki. Stała lub sezonowa.
    Tel.: 502 367 534.
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI ENERGICZNĄ KOBIETĘ do pracy w kuchni na stanowisko KUCHARKA, POMOC KUCHENNA.Praca stała. 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI ENERGICZNĄ KOBIETĘ DO PRACY W KUCHNI na stanowisko ZMYWAK i OBIERAK. Praca stała 601 533 566, 18 20 64 305
  • SPRZEDAŻ | maszyny, narzędzia
    TRAKTOR C-330, stan b. dobry. PRZYCZEPA SAMOZBIERAJĄCA. 605 378 277.
  • PRACA | dam
    MAŁY PENSJONAT W PORONINIE szuka PANI DO ŚNIADAŃ I SPRZĄTANIA, tel. 607 863 893
  • MOTORYZACJA | sprzedaż
    MAZDA 5, serwisowane, zadbane, garażowane, r. 2008, diesel, stan bdb, oryginalna nawigacja z dotykowym ekranem, 2 komplety felg aluminiowych z oponami lato/zima, full opcja, 16.000 ZŁ -
    Tel.: 888 223 761.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    ATRAKCYJNY DOM Z PŁAZÓW W GLICZAROWIE GÓRNYM -
    Tel.: 607 506 428
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    PENSJONAT w Kościelisku - DWA OBIEKTY -
    Tel.: 607 506 428
  • USŁUGI | budowlane
    KOMINKI, PARAPETY, SCHODY MARMUROWE, NAGROBKI. 601 958 378
  • RÓŻNE
    PRZYJMĘ GRUZ, ZIEMIĘ. 691 434 133.
  • PRACA | dam
    NORWEGIA - BUDOWLAŃCY. Firma Norweska zatrudni w Oslo pomocników tynkarzy, stolarzy, malarzy, monterów rusztowań, blacharzy oraz młodych do przyuczenia w zawodzie. Języki obce NIE wymagane - w firmie pracują tylko pracownicy z Podhala. Praca całoroczna. Zjazdy do kraju (samolot) wg. własnego uznania ~ co 1-3 tygodni. Zarobki od 15 do 25 Euro/godz. Zapewniamy mieszkanie. Zapraszamy! Tel. 667 602 602
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko kelnera/kelnerki do restauracji w Zakopanem 512351742
  • PRACA | dam
    Szukamy pracowników na stanowisko pomocy kuchennej do restauracji w Zakopanem 512351742
  • PRACA | dam
    Szukamy pracownika na stanowisko kucharza do restauracji w Zakopanem 512351742
2020-06-06 10:20 Kandydat na prezydenta na Krupówkach 2 2020-06-06 10:00 Wybacz - usłyszałem od skruszonego agenta SB 2020-06-06 09:30 Rafał Trzaskowski z wizytą na Podhalu 6 2020-06-06 09:22 Pielgrzymka Sursum Corda bardziej on-line 2020-06-06 09:00 Na Starorobociańskim Wierchu 1 2020-06-06 08:42 Aquapark otwarty już o północy 2020-06-06 08:10 Ojcowie z Tuchowa wypoczywali w Kościelisku 1 2020-06-06 08:00 Czekasz na emeryturę? Zapytaj co zmieniła tarcza antykryzysowa 2020-06-05 22:48 Jedz lody - zbieraj lodowe pieczątki! 2020-06-05 21:57 Koronawirus dopadł go 3 dni po święceniach kapłańskich 5 2020-06-05 21:00 Podróże w maseczkach, spod Giewontu nad Bałtyk 2020-06-05 20:00 Drapieżniki rozpoczęły krwawy sezon 2 2020-06-05 19:30 Rondo? Jakie rondo i pojechał na wprost 4 2020-06-05 19:00 Szpitalne podziękowania za pomoc w czasie pandemii 2020-06-05 18:00 Góralskie wesela w epidemii (WIDEO) 1 2020-06-05 17:00 Przejedźcie z nami nową zakopianką - na razie wirtualnie (WIDEO) 3 2020-06-05 16:30 Zmiana na stanowisku szefa rabczańskiej policji 4 2020-06-05 16:00 Pirat na kontrolowanym 2 2020-06-05 15:10 Nadzór sanitarny w szkole. Pracownik mógł mieć kontakt z chorym na Covid-19 5 2020-06-05 15:00 Porozmawiajmy o fotowoltaice. Gmina zaprasza na spotkanie 2020-06-05 14:30 Materac do łóżka małżeńskiego. Jaki rodzaj i szerokość wybrać? 2020-06-05 14:00 Pomalują rdzewiejącą konstrukcję 2020-06-05 13:53 NIE LEKCEWAŻMY OBOSTRZEŃ ZWIĄZANYCH Z KORONAWIRUSEM 1 2020-06-05 13:30 Dziurawa Kasprusie 6 2020-06-05 13:00 Plac budowy na Stylchynie 8 2020-06-05 12:30 Życie spisane patyczkiem 2020-06-05 12:00 Pod Giewontem jeden zarażony i 108 w kwarantannie 3 2020-06-05 11:30 Natenczas 2020-06-05 11:00 Uciekał przed policją bez prawa jazdy (WIDEO) 5 2020-06-05 10:30 Trzaskowski - kandydat na kandydata na prezydenta pod Tatrami 57 2020-06-05 10:00 W Sapporo zostałem oszukany 1 2020-06-05 09:00 Udało się złapać kolejnego śmieciarza 2 2020-06-05 08:00 Kolejne hotele otwierają się dla gości 1 2020-06-05 03:57 Szaleńcza ucieczka przed policją 10 2020-06-04 22:06 Napadł na posesję i zdemolował wóz 11 2020-06-04 21:30 Zamknięty kościół i plebania - rozmowa z wójtem (WIDEO) 13 2020-06-04 21:10 Powiat suski w czołówce zakażeń koronawirusem 2020-06-04 21:00 Przez Króle nie przejedziesz 1 2020-06-04 20:42 Wyborcza niedziela pod Giewontem 2020-06-04 20:15 Żaden ksiądz nie jest chory 4 2020-06-04 19:26 Panika i dezinformacja, wójt Kościeliska uspokaja (WIDEO) 2020-06-04 19:09 Zabieramy was na Stylchyn (WIDEO) 2020-06-04 18:20 Zdrowi księża na kwarantannie 1 2020-06-04 17:45 Tłumne poparcie dla Trzaskowskiego 31 2020-06-04 16:33 Kwarantanna świątyni - Kościół Św. Kazimierza zamknięty 4 2020-06-04 16:00 Covidove epicentrum w Kościelisku 14 2020-06-04 15:30 Pandemiczne życie na Krupówkach 4 2020-06-04 15:00 Mleczarnia w opałach - prokuratura prowadzi 2 śledztwa 4 2020-06-04 14:04 Śmietnisko nad rzeką plus fetor ścieków 11 2020-06-04 13:00 Notoryczne skażenia gminnych wodociągów 9
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2020-06-06 09:50 1. Potrzebny tutaj jak zepsuta oczyszczalnia ścieków w warszawie 2020-06-06 09:50 2. za wiele tych podpisów nie zbierze ,mała grupka wielbicieli czeka na Niego pod oczkiem, te same osoby które zbierały kiedyś podpisy , plus jeden farbowany góral. 2020-06-06 09:37 3. Pewien ksiądz wypowiedział się w mediach, że covid-19 to kara boska. 2020-06-06 09:17 4. @Zbooj. Starsi ludzie przynoszą choróbska z kościoła a dzieci z przedszkola. Interes się kręci a rodzina wychodzi na zero. 2020-06-06 09:03 5. cyklista, a ty z główką masz OK? Gdyby jego nie zatrzymywali toby spokojne dojechał do celu, a w Zakopcu jest na tyle radiowozów żeby go śledzić i w cywilizowany sposób zatrzymać. 2020-06-06 08:34 6. 30 lat temu szło się do milicji ew.do ZOMO,tyle nie wiesz obrońco ucisnionych.Wiesz kto wstępował do takich formacji,nieudacznicy życiowi i ci co się panicznie bali wojska.Woleli być po drugiej stronie i pałowac ludzi,filozofie. 2020-06-06 05:56 7. Przypadek? Nie sądzę :D 2020-06-06 05:53 8. Nie lekceważmy, a jakże. Premier dał nam przykład przestrzegania tych obostrzeń. Po czym stwierdził że to tylko zalecenia. A następnie jego rzecznik dodał że premier był niedoinformowany. Tzn. że sam Morawiecki nie zna swoich rozporządzeń :D A przykład podobno idzie z góry. Z moich osobistych obserwacji wynika np. że im większy sklep, tym większy procent ludzi w maskach. W małych sklepikach często ani obsługa nie nosi, ani klienci. 2020-06-06 05:36 9. Są kamery na rondzie ,zamiast gdybać napiszcie coś z sensem... 2020-06-06 01:31 10. Tetmajera również dziurawa.Bronisława Czecha tak samo.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

FILMY TP

Bojcorka

Pożegnania