Polecamy
Pochwal się swoim dzidziusiem w Tygodniku Podhalańskim. dzieci@24tp.pl tel. 182000000

Reklama

2008-05-08 00:51:12

Genealogiczna dżungla rodu Gąsieniców

Ożenki z 12-letnimi pannami i sfingowane pogrzeby. Najpotężniejszy góralski ród z przodkami sprzed pięciu wieków dziś ma swych przedstawicieli w książęcych familiach Meksyku. Genealogiczny program komputerowy, opracowany przez Mormonów, pozwala wykryć wiele podhalańskich ciekawostek.

Odwiedzali Archiwum Królewskie na Wawelu, badali księgi parafialne we włocławskiej katedrze, pytali o przodków we wszystkich domach w Kościelisku. Maria i Józef Krzeptowscy Jasinek, od czterdziestu lat na tropach Gąsieniców, zawędrowali nawet na inne kontynenty. A gdyby nie wsparcie mormońskiego programu komputerowego, nie byliby w stanie ogarnąć wszystkich odgałęzień rodowego pnia.

– Proszę, mamy alfabetyczny spis nazwisk z przydomkami. Wchodzimy w jedno z nich i widzimy datę urodzin, śmierci, imiona rodziców i całe potomstwo. Gdzie kto się urodził, podstawowe udostępnione dane – wodzi myszką po ekranie pani Maria – Możemy dowiedzieć się, jak rozwija się historia danego rodu.

Najstarsza data – 1530 rok – należy do Piotra Kistka Kostki z Czarnego Dunajca, który z Zofią Czerwińską z Podczerwonego miał syna Piotra Gąsienicę Walczaka. Ten poślubił w lutym 1605 roku Urszulę Kalatę Sołtysiankę. Mieli szóstkę dzieci. Tak można \"klikać\" w każde nazwisko i otwierać kolejne rodowe gniazda, śledzić, jak łączą się rody, jak jedne wymierają bezpotomnie, a inne rozwijają się do dziś.

Gdyby teraz wydać nagromadzoną w komputerowych trzewiach góralskiego domu na Nędzówce genealogię w formie książkowej, byłoby to 12 potężnych tomów. Dlatego na jesieni Józef i Maria Krzeptowscy chcą opublikować efekty swej wieloletniej pracy w formie krążków CD i DVD. Kompaktowe wydanie zawierać ma 1,5 tysiąca opisanych historycznych i współczesnych zdjęć.

Księga rodzaju po góralsku

Początki potężnej genealogii były takie: Józef Krzeptowski Jasinek, praprawnuk Sabały po mieczu, a prawnuk Józefa Krzeptowskiego Jasinka, który był najstarszym synem Sabały, postanowił w latach 50. poznać swój rodowód. – Wtedy żył jeszcze mój dziadek Jan Krzeptowski Jasinek. Wiele mi opowiadał i chciałem to jakoś utrwalić. Mój dziadek był najstarszym wnukiem Sabały i też ożeniony w rodzie Gąsieniców, z Anną Gąsienicą Cycoń. Była to bliska rodzina dziadka, bo jedna z jego kuzynek. To się później fatalnie odbiło na pokoleniu – snuje swój rodowód twórca gąsienicowej genealogii.

Jak postanowił, tak zrobił. Przygotował genealogię Sabałowego rodu, którą wydano z okazji 400-lecia Zakopanego. Jednak badając historię odkrył, że Jan Krzeptowski Sabała urodził się jako Gąsienica. Dopiero w latach 30. XIX wieku Krzeptowscy porzucili przydomek Gąsienica. Wraz z Mracielnikami wszyscy wywodzili się od jednego przodka – Wawrzyńca Gąsienicy Krzeptowskiego. – Jego syn, też Wawrzyniec, wyprowadził Wawrytków, Maciej wyprowadził Mracielników. Jan Krzeptowski to ojciec Sabały i Józefa Krzeptowskiego Białego, który wyprowadził całą masę tych Białych spod młyna. Dla niego w 1846 roku ojciec, jako wójt Zakopanego, utworzył gminę w Kościelisku – tłumaczy zawiłości swego pochodzenia praprawnuk Sabały. Dodaje, że rodowe antagonizmy brały się z walki o ziemię. Gdy jedne rody kolonizowały Zakopane od strony wschodniej, od Szaflar, to od Czarnego Dunajca szli drudzy. Granicą był potok Bystra. Daje za przykład Bachledów. Siedzieli na Bachledówkach i na Równi Krupowej. – Jako spadkobiercy rodu Krupowego albo Hrepkowskich, Hrepki – stąd Krzeptówki. Bachledowie na Równi to będą Walowie, Galiany, Tadziaki czy Curusie. Z tymi ostatnimi była inna sprawa. Dziś ich przedstawiciel jest możny, ale oni też nie próżnowali. Procesowali się z Gąsienicami, Stopków wygnali, a część Polany Krupowej nazywała się Stopkówka. Dziś ani nazwa nie przetrwała. Jak nie pomogły sądy, to pomogły inne metody. I to z dawna tak było – meandry góralskiej księgi rodzaju są dla mnie niczym jakaś biblijna historia. A im głębiej wchodzimy, docieramy do przodków, mnożą się poszczególne losy, sieć narasta, rozgałęzienia idą w setki.

Potęga układów scalonych

Nic dziwnego, bo ród Gąsieniców jest niepowtarzalnie duży. Badając przeróżne archiwa, twórca największej polskiej genealogii nie napotkał drugiego takiego w kraju. Jako że z wykształcenia jest inżynierem, do drzewa genealogicznego rodu Gąsieniców podszedł w ścisły sposób. – Wziąłem płachtę papieru milimetrowego i zacząłem wykreślać ród Sabały. Jego dzieci, wnuki. Powstała struktura rodowa, dziewczęta, córki. Jak odkryłem, że Sabała się urodził jako Gąsienica, to już z Krzeptowskich wpadłem w Gąsieniców. To już nie było wyjścia, to był wir. Wciągnął mnie jak zaraza – śmieje się Józef Krzeptowski Jasinek. Przypomina, że gdy płachty papieru milimetrowego rozwinął przed profesorskim sztabem Uniwersytetu Jagiellońskiego – byli zszokowani. Potęgą rodu i benedyktyńską pracą, wykonaną w Kościelisku. – Wtedy okrzyknęli to wielkim schematem układu scalonego rodu Gąsieniców – dodają na Nędzówce. A to był dopiero początek, solidna budowa pnia drzewa genealogicznego, który obecnie wraz z odgałęzieniami liczy osiem tysięcy sześćset dusz. Miesiąc, góra dwa i dojdą do dziesięciu tysięcy. To będzie pierwszy etap. Potem będzie drugie dziesięć tysięcy ludzi budujących rody kościeliskie, olczyskie, zakopiańskie. Z Kościeliska 90 proc. tego materiału jest już gotowego. Trzeci etap to kolejne płyty CD i DVD, ale już z rodami nowotarskimi i z miejscowości wzdłuż drogi na Czarny Dunajec. – Potrzebuję tylko czasu. Żeby pożyć te sto albo więcej roków, to będę mógł wszystko doprowadzić do końca – uśmiecha się pan Józef.

W pracy dzielnie sekunduje mu żona, która podkreśla, że z samych metryk, uzyskiwanych np. po parafiach, nie da się niczego zbudować. – Potrzebne są różne badania. Metryki pozwolą na uzyskanie wiadomości o dwóch pokoleniach. Dawne metryki, szczególnie szaflarskie, w ogóle nie wpisywały panieńskich nazwisk żon, tylko imiona. Dlatego musimy przeglądać testamenty, wypisy z hipotek, prowadzić badania w archiwach – podkreśla Maria Krzeptowska Jasinek. Denerwują ją różnice w datach pomiędzy metrykami chrztów, ślubów i pogrzebów, dotyczące tych samych osób. Do tego dowolność w określaniu jednej i tej samej osoby. – Nie można przyłożyć żadnej reguły. Komputer znajdzie mi wszystkich Kasprusiów, ale nie pomyśli, że może się nazywać raz Kaspruś, Kaspruś Zuzaniok, Nowieś czy Nawieś? A to ta sama osoba. Gdy program przyporządkowuje tę samą osobę w kilka miejsc, to trzeba oczyszczać. Nasz wiceburmistrz powinien w pełnym brzmieniu nazywać się Jan Gąsienica Walczak Sobuś Nowieś. Ojciec nazywa się Sobuś, dziadek Sobuś Nowieś, a Jasiek używa Sobuś, ale nie wiem teraz – Nawieś czy Nowieś? – sama łapie się za głowę.

Wraz z mężem czerpią jednak wielkie zadowolenie z poznawania rodowych historii. Tych zamierzchłych i tych dzisiejszych. – Dzięki temu poznaliśmy Krzeptowskich z Meksyku, z książęcego rodu, a także nasze dalekie rodziny z Alabamy. A ja natrafiłem na swych bliskich w Maciaszowicach Liptowskich na Słowacji. Ale to zupełnie odrębne historie – podsumowuje Józef Krzeptowski Jasinek.

Rafał Gratkowski

Bohaterowie naszej opowieści proszą wszystkich, kto choćby nie był \"czystej krwi\" góralem, ale wżenił się w góralską familię o zgłoszenia. Wtedy będzie mógł znaleźć się w budowanej przez nich rodowej dżungli.

Chętni mogą zgłaszać się pod nr tel. (018) 20 707 85, osobiście lub korespondencyjnie pod adres: ul. Strzelców Podhalańskich 23, Kościelisko.

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
  • PRACA | dam
    PRZYJMĘ DO PRACY NA STANOWISKA: KUCHARZ, POMOC KUCHENNA, BARMANKI - Zakopane - 600 035 355.
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    OWCZARKI PODHALAŃSKIE TEL. 788-552-449
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KELNERKĘ, POMOC KELNERSKĄ. Praca stała. 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KELNERKĘ, POMOC KELNERSKĄ na sezon letni. 601 533 566, 18 20 64 305
  • USŁUGI | budowlane
    ŁAZIENKI kompleksowo. 796 544 016.
  • PRACA | dam
    CENTRALNY OŚRODEK SPORTU - OŚRODEK PRZYGOTOWAŃ OLIMPIJSKICH w Zakopanem zatrudni KELNERKĘ (KELNERA) oraz POMOC KUCHENNĄ. Tel.: 725300095. E-mail: sekretariat.zakopane@cos.pl
  • PRACA | dam
    Pensjonat w Zakopanem zatrudni KUCHARKĘ. Praca co drugi dzień. 666378357
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Zakopane, Krupówki - WYNAJEM DŁUGOTERMINOWY: MIESZKANIE 2-pokojowe - 507 406 516
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Zakopane, Krupówki - WYNAJEM DŁUGOTERMINOWY: POKOJE 1 i 2-OSOBOWE Z ŁAZIENKAMI - 507406516
  • PRACA | dam
    Zatrudnię piekarza lub osobę do przyuczenia. Piekarnia Raba Wyżna. 602151357 881933550marcin.talaga@gmail.com
    Tel.: 602151357
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DOM - JABŁONKA CENTRUM. 605 306 294.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię KIEROWCĘ KAT. C. 603 656 796.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię KIEROWCĘ KAT. T ( NA BECZKOWÓZ). 603 656 796.
  • PRACA | dam
    Księstwo Góralskie poszukuje pracowników na stanowiska: manager, kucharz, cukiernik, kelner, barman, sushi man. Szukamy ludzi młodych, pozytywnie nastawionych do pracy i życia. Oferujemy stałą prace oraz pewne wynagrodzenie. 602111144 rekrutacja@ksiestwogoralskie.pl
    Tel.: 602111144
  • PRACA | dam
    Restauracja Giewont w Kościelisku zatrudni na stanowisko: POMOC KUCHENNA, PANI SPRZĄTAJĄCA oraz KELNERZY. CV proszę przesyłać na adres: biuro@restaurantgiewont.com informacje pod nr 506161252.
  • PRACA | dam
    Restauracja w Kościelisku zatrudni na umowę o pracę KELNERKĘ lub KELNERA. Warunki do omówienia na miejscu. Telefon kontaktowy 605 277 662.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ ARCHITEKTA, niezbędna znajomość Archicada i dyspozycyjność. Tel. 601 544 244
  • PRACA | dam
    Kierowca CE w ruchu międzynarodowym, wysokie wynagrodzenie , wiecej informacji telefonicznie 603 792 895.
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam NOWE KILIMY RĘCZNIE TKANE (z owczej wełny). Wzory: jarzębina i parzenica (60/80), krokusy. GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY JUHASKIE. CHODNIKI TKANE NA KROŚNIE. Tel. 793 887 893
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
2021-05-12 21:37 Policjanci sprawdzali co wylatuje z rur wydechowych 2021-05-12 20:50 Andrzej Dziedzina-Wiwer laureatem dorocznej Nagrody im. Oskara Kolberga 2021-05-12 20:41 Wiosenny Bieg Wschodzącego Słońca 2021-05-12 20:21 Zaczął się remont drogi w Kiczorach 2021-05-12 19:51 Takie zdjęcia tylko dziś. Tatry na przedmieściach Nowego Targu 2021-05-12 19:26 Druha nie gaście 2 2021-05-12 18:42 Wielkie porządki na żydowskim cmentarzu 2021-05-12 18:04 Nowy Targ cały czas zakorkowany (ZDJĘCIA) 3 2021-05-12 17:40 Razem posprzątaliśmy naszą gminę 2 2021-05-12 17:17 Rajd Doliną Dunajca 2021-05-12 17:00 Nadciągnęły burzowe chmury 2021-05-12 17:00 Pierwszy sklep marki Dynafit w Polsce otwarcie w Zakopanem (WIDEO) 2021-05-12 16:45 I jak tu nie pomylić domku? 7 2021-05-12 15:59 Strażnik graniczny zauważył pożar trawy 3 2021-05-12 15:39 Pies na rowerzystów 4 2021-05-12 15:15 Jest gdzieś piękniejsza ścieżka rowerowa z widokiem na Tatry? (WIDEO) 1 2021-05-12 14:29 Granat na działce 1 2021-05-12 13:45 Twierdziła, że ugodzili ją nożem. Prawda była zupełnie inna 2 2021-05-12 13:12 Minimalnie szybsze luzowanie obostrzeń. Konferencja prasowa premiera (WIDEO) 2 2021-05-12 13:00 Porodówka wraca do szpitala 4 2021-05-12 12:25 Alergiczna reakcja na ukąszenie osy w Tatrach 2021-05-12 12:15 Podhalański Szpital Protestacyjny 4 2021-05-12 11:30 Protest pielęgniarek. To nie łóżka leczą pacjentów! (WIDEO) 2 2021-05-12 10:58 Nieco więcej nowych zakażeń 9 2021-05-12 10:41 Kobieta zaatakowana nożem. Dwie osoby zatrzymane 2021-05-12 10:00 Nadwrażliwi 2021-05-12 09:00 Kolejny piękny poranek, ale później burze 2021-05-12 08:00 Ulica Świętej Doroty doczeka się remontu 2021-05-11 21:00 Fatum nad wodnym placem 2 2021-05-11 20:30 Nie zatrzymał się do policyjnej kontroli. Miał powód 4 2021-05-11 20:25 Pierwsze foty po zjeździe Andrzeja Bargiela i Jędrka Baranowskiego z Laila Peak 4 2021-05-11 20:02 Pożar którego nie było czyli nie ma bacówki bez dymu 1 2021-05-11 20:00 Słodki smak marzeń. Konkurs dla czytelników 2021-05-11 19:59 Kondolencje dla znanego skoczka narciarskiego 2021-05-11 19:38 Bomba w Urzędzie miasta w Zakopanem 4 2021-05-11 19:15 W wakacje jeszcze tu nie zaparkujemy 2021-05-11 18:10 Interwencja policji na Ogrodowej 2021-05-11 17:44 Gdy pytacie ile śniegu leży jeszcze w Tatrach (ZDJĘCIA) 2021-05-11 17:00 Śliwowica się poleje do kanału 5 2021-05-11 16:55 Rozwiń muzyczną pasję 2021-05-11 16:15 I posprzątane 4 2021-05-11 16:15 Moja mama jest wspaniała 2021-05-11 15:30 Dorwać crossowca 3 2021-05-11 14:45 W kolejce do kolejki 1 2021-05-11 14:14 Ratownicy TOPR znowu w akcji 2021-05-11 14:00 Latający GOPR 2021-05-11 13:15 Z zimy przeszliśmy prosto do lata 1 2021-05-11 12:30 Nowa droga do cmentarza 2021-05-11 11:30 Mostu nie będzie 6 2021-05-11 10:40 Sprzątamy Podhale z Tatrzańskim Parkiem Narodowym (WIDEO) 3
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2021-05-12 22:42 1. @sp z dn.2021-05-11 14:25:42 Lepiej byś się sam/a przesunął/ęła w jakeś ciemne, ustronne, niedostępne miejsce, a nie pieprzył/a głupot. Tyle w temacie ad. treści zamieszczokej p/"sp"! 2021-05-12 22:32 2. Korki znikną jak dzień bata będzie w czwartek,a nie 7dni w tygodniu. 2021-05-12 22:23 3. Ochotnica to jedna z moich ulubionych miejscowości wakacyjnych. Lubię tu przyjeżdżać na wycieczki górskie i rowerowe. Mieszkańcy mogą być dumni ze swojej miejscowości. 2021-05-12 22:16 4. @ Jaro: ja tam wolę taki jednakowy szpaler niż kilkanaście różnych. Przynajmniej jest jakiś ład (chociaż sama bryła tych domków średnio mi się podoba). Najgorsze że obok ktoś zrobi 8 w innym stylu i kierunku, trochę dalej kolejne w jeszcze innym i zrobi się miszmasz jak ze stranaganami na Gubałówce. 2021-05-12 21:31 5. Dla chcącego nie ma nic trudnego. Kto chce, ten znajdzie, wystarczą tylko dobre chęci, zamiast zacietrzewienia i uprzedzeń. Można dotrzeć np na stronie Urzędu Miasta i tam zapoznać się z tematem, jaka jest prawda. Po drugie niech @worek na śmieci sam przed sobą odpowie, co sam wczoraj zrobił dla środowiska, oprócz bezsensownego i pozbawionego racji klepania w klawiaturę. Jak @worek na śmieci rozwiązałby problem ze śmieciarzami. Przy każdym mieszkańcu postawiłby "anioła stróża"? No bo jak inaczej ich wszystkich wychwycić? Dopiero stasek by pisał, że pisowska milicja za każdym będzie chodziła nawet do toalety. @Worku na śmieci, z Twojej logiki wynika, że policja i pokrewne służby nic nie robią, żeby ukrócić np, jazdę po pijanemu, czy z nadmierną prędkością. Pewnie nie wystawiła żadnego mandatu ani nikomu nie zatrzymała prawa jazdy, no bo przecież ciągle na naszych drogach pojawiają się rajdowcy i ci na podwójnym gazie. Podobnie ze złodziejami. Dlaczego Sądy nic nie robią, nie skazują ich, żeby ukrócić proceder kradzieży? 2021-05-12 21:18 6. brawo dla wszystkich, od razu przyjemniej się żyje 2021-05-12 21:02 7. Daj Cie im medale bo zasłużyli i to od prezydenta śmiech na sali !!!zwykły człowiek jak zauważy i za alarmuje straż pożarna to nic o nim się nie pisze ! 2021-05-12 20:59 8. To jest sposób na kase. Ten co to ma najprawdopodobniej śmieje się z waszej zazdrości hehehe i waszych dennych monologów. To nasi rządzący pozwolili na molochy w Zakopanem , po 15 domków itp. i to jest właśnie przykład takich oto pozwoleń... A gość ma kasę i robi bo go stać czy to na budowę czy to na prawników... Tak i tak wybuduje... 2021-05-12 20:54 9. Nieść pomoc ????????????????????????????? no nie złe hehehe 2021-05-12 20:44 10. Nowe Maniowy!
2021-05-06 10:16 1. Czy wszystkie 3 budynki zapaliły się w tym samym czasie ? 2021-05-05 11:09 2. Chwała osobom, które dokonały tego dzieła. Kulturę narodu poznajemy również po tym, jak obchodzi się on z przeszłymi pokoleniami dawnych mieszkańców, w tym wypadku polskich Żydów, stanowiących niegdyś jedną z najliczniejszych mniejszości narodowych w zarówno I jak i II Rzeczypospolitej. Inicjatywa ta świadczy o ludzkiej wrażliwości i humanizmie, sprzyja pojednaniu między narodami i umacnia ekumenizm, przełamuje niedobre stereotypy i opinie. Należy tą inicjatywę wesprzeć! 2021-05-04 18:21 3. znowu przypadkowo się zapaliło.......taki fajny plac.... 2021-04-28 11:38 4. wiktoria o którym spośród tysięcy wymyślonych przez homo sapiens...?! chyba że nie jesteś homo sapiens..... 2021-04-26 07:38 5. Napisałem to, żeby zwrócić uwagę na niepoważne zachowanie rządzących. To do nich skieruj swoje zalecenia żeby dziękowali swojemu Bogu za zdrowie, albo raczej żeby prosili go o rozum. 2021-04-24 12:58 6. Po co te teatrzyki za nasze pieniądze? Przyjechał autem za nasze, kierowca i ochrona za nasze, budowa za nasze... Przyjeżdża i mówi, że jest fajnie i będzie lepiej kiedyś tam. Jak chce odwiedzać to za swoje i prywatnie. Każdy polityk to prostytutka... Zrobi i powie wszystko za pieniądze. 2021-04-22 13:31 7. @Yhm ty człowieku słyszysz się , dziękuj swojemu Bogu że ci nic nie dolega że jesteś zdrowe 2021-04-20 14:16 8. W sumie to jak powstanie hala lodowa to może się okazać przydatna, w końcu stadiony przerabiają na szpitale to z takiej hali będzie można zrobić kostnicę. Inwestycja na czasie w wykonaniu PiS. 2021-04-19 19:41 9. A nie podał kiedy otworzą muzea ? 2021-04-19 09:50 10. Po co tyle zdjęć? Ktoś nie wie jak wygląda Tablet w masce?
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Bojcorka

FILMY TP

Pożegnania

Album TP