2021-04-01 22:20:36
Orawa
Dźwięk kołatek
Od Wielkiego Czwartku do Wielkanocy terkotki miały zastępować kościelne dzwony.
Obrzędy wielkopostne tradycyjnie zaczynają się w Wielki Czwartek, pod Babią Górą nazywany Zielonym Czwartkiem. Zanim w kościele umilkły dzwony, słychać już było kołatki. Bezpośrednio po zawiązaniu dzwonów chłopcy obiegali kościół trzykrotnie, robiąc wielki hałas. W okresie od Wielkiego Czwartku do Wielkanocy terkotki miały zastępować kościelne dzwony i dzwonki ministrantów. Wierzono też, że ich dźwięk odpędza złe siły. - W Wielki Piątek obieganie z kołatkami po wsi miało prawdopodobnie zwoływać ludzi do kościoła - przypuszcza Marcin Kowalczyk.
W Wielki Czwartek przy dźwiękach klekotek wielkopostnych i obrzędowych śpiewów chłopcy palili Judasza. - Kukłę, która była podobizną Judasza, wykonaną ze słomy i ubraną w łachmany, wieszali na dzwonnicy lub drzewie, potem zrzucali, bili kijami i palili na ognisku - wyjaśnia Karolina Kowalczyk z Lipnicy Wielkiej, etnograf.
A tak o kołatce wielkopostnej opowiada Zofia Warciak ze orawskiego skansenu w Zubrzycy Górnej:
"Ostatnie dni Wielkiego Tygodnia maja szczególne znaczenie w tradycji ludowej i chrześcijańskiej. Jest to zwykle zarazem czas budzenia się przyrody do życia, jak i czas święty, związany z refleksją nad śmiercią Jezusa Chrystusa i Zmartwychwstaniem.
W Wielki Czwartek w Kościele rzymskokatolickim milkną dzwony i dzwonki (tzw. zawiązanie zwonów). Aż do Wielkanocy do wydawania dźwięków używa się kołatek. Dawniej dumą każdego chłopca było samemu zrobić taką kołatkę. Można ją wykonać i dzisiaj. Z drewna wykonujemy mała deseczkę. W deseczce trzeba zrobić otwór. Do otworu wstawiamy drewnianą rączkę. Mocujemy ją od spodu, a na wierzchu w tej rączce mocujemy obok siebie dwa młoteczki drewniane. Poruszając rączką ruchem ręki wprawimy w ruch młoteczki, które będą uderzały w deseczkę i wydając charakterystyczny klekot.W tradycji ludowej wierzono, że dźwięk kołatki odpędza złe duchy i różne demony. Dlatego też dawniej nie zabraniano dzieciom zabawy kołatkami. Zwyczajnym był widok dzieci biegających w Wielki Czwartek po wsi wokół domostw z kołatkami, których dźwięk odpędzał zło jednocześnie informując o nadchodzącej radości Zmartwychwstania Pana Jezusa".
jof
1
/ Fot. Jolanta Flach
2
/ Fot. Jolanta Flach
3
/ Fot. Jolanta Flach
4
/ Fot. Jolanta Flach
5
/ Fot. Jolanta Flach
6
/ Fot. Jolanta Flach
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Karol
2021-04-02 12:39:02
Jakie kołatki. Po nasymu to były klepacki.
2026-04-25 12:00
Policja wyjaśnia okoliczności śmiertelnego wypadku w Białce Tatrzańskiej
2026-04-25 11:30
Jaskinia Mroźna otwiera swoje podwoje
2026-04-25 11:00
Poprawiły się prognozy na majówkę!
2026-04-25 10:00
Koniec sezonu skitourowego w Tatrach
2026-04-25 09:00
Tężnia solankowa w Parku Dolnym w Szczawnicy otwarta
1
2026-04-25 08:19
Wernisaż wystawy malarstwa Hanny Gancarczyk pt. Na krawędzi
2026-04-25 08:00
Świstaki wychodzą ze swoich nor
2026-04-24 23:11
Kolejne prawa jazdy zatrzymane. Jechał Infiniti 157 km/h
1
2026-04-24 22:39
Tragiczny wypadek w Białce Tatrzańskiej
10
2026-04-24 21:00
Most na Krzeptówkach zamknięty na trzy dni. Rusza asfaltowanie jezdni
2026-04-24 20:30
Dom na Kasprusiach przestał istnieć
3
2026-04-24 20:03
Ostatecznie okazało się, że za kierownicą siedziała pijana kobieta
3
2026-04-24 20:00
Zmącenie Cichej Wody w Zakopanem. Straż Miejska wskazuje przyczynę
6
2026-04-24 19:30
Ludźmierz. W niedzielę Święto Bacowskie
2026-04-24 19:00
Kończy się remont mostu nad Grajcarkiem w Szczawnicy
2026-04-24 18:29
Pożar garażu w Jordanowie
2026-04-24 18:00
Rekordowe zainteresowanie konkursem Wszyscy Święci Wawrzyńcoka
2026-04-24 17:00
Pieniny Ultra Trail w Szczawnicy (WIDEO)
2026-04-24 16:30
Szóste Ciuchobranie w Sokolni. Nie wyrzucaj - podaj dalej!
2026-04-24 16:00
Jan Kasprowicz. W ogniska. Szykuje się nowa wystawa, która pokaże poetę na nowo
2026-04-24 15:00
Nowe życie zabytkowej willi w Szczawnicy (WIDEO)
1
2026-04-24 14:00
Psy z nowotarskiego schroniska czekają na Was!
1
2026-04-24 13:00
Tragiczny wypadek polskiego turysty w Tatrach Słowackich
2
2026-04-24 13:00
Konkurs poezji więźniarek KL Ravensbrück w Palace
2026-04-24 12:00
Co robić w weekend w Zakopanem?
3
2026-04-24 11:30
Super Mario i międzygalaktyczna przygoda. Mamy dla Was bilety
1
2026-04-24 11:00
Szukamy wiosny na Drodze pod Reglami (WIDEO)
2026-04-24 10:00
66 nowych roślin w Zakopanem. Wspólna akcja dla natury
2026-04-24 08:57
Rolnicy oddali 24 tony folii. Podsumowanie zbiórki w gminie Poronin
5
2026-04-24 08:19
Wypadek w Witowie. Jedna osoba trafiła do szpitala, druga była poszukiwana
1
2026-04-24 08:00
Podpisano umowę na rozbudowę drogi w Pyzówce
1
2026-04-23 21:18
Zasadzili 680 drzew
2
2026-04-23 20:59
Świstaki i kozice pod lupą naukowców. Wspólna inicjatywa dla Tatr
2026-04-23 20:00
Strażacy ćwiczyli gaszenie pożarów wewnętrznych pod Giewontem
2026-04-23 18:57
Dwie młode łanie nie przeżyły
2
2026-04-23 18:00
Spór o plan ogólny w Zakopanem. Radni kłócą się o terminy i informowanie mieszkańców
2
2026-04-23 16:59
W długi weekend będzie 30 st. C., ale...
1
2026-04-23 16:37
Zginął poseł Łukasz Litewka. Angażował się w sprawy zwierząt, pisał o schronisku w Nowym Targu
2026-04-23 16:00
Zawody na Bachledzkim Wierchu. Zaproszenie na spotkanie dla właścicieli działek
6
2026-04-23 15:33
Fałszywe prawo jazdy za 2500 euro. Nocna kontrola w Rogoźniku zakończona zatrzymaniem
3
2026-04-23 14:59
Pożegnanie płk. Łęckiego. Przepracował 27 lat w Starostwie Tatrzańskim. Wcześniej latał na myśliwcach i szkolił pilotów
2
2026-04-23 14:01
Wypadek quada w Kościelisku. Poszkodowany trafił do szpitala śmigłowcem LPR
2026-04-23 12:52
Policja podaje szczegóły wypadku na budowie term
13
2026-04-23 12:38
Atak niedźwiedzia w Bieszczadach. Nie żyje kobieta
17
2026-04-23 11:49
Poważny wypadek w trakcie budowy term na Polanie Szymoszkowej (ZDJĘCIA, WIDEO)
2
2026-04-23 11:30
Melodia spod Babiej. Premiera filmu dokumentalnego
2026-04-23 10:58
Willa Wanda odzyskuje dawny blask w Szczawnicy po latach zapomnienia (WIDEO)
1
2026-04-23 10:27
Motocykliści zainaugurują sezon w Zakopanem
2026-04-23 10:00
"Ludyny" Sławosza Smolenia w nowotarskich Jatkach
1
2026-04-23 09:00
Młodzież z Kościeliska włączy się w tworzenie strategii rządowej
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
2026-04-25 11:30
1.
Jaskinia Mroźna otwiera swoje podwoje
2026-04-25 12:00
2.
Policja wyjaśnia okoliczności śmiertelnego wypadku w Białce Tatrzańskiej
2026-04-24 21:00
3.
Most na Krzeptówkach zamknięty na trzy dni. Rusza asfaltowanie jezdni
2026-04-24 16:41
4.
Czesław Łowisz
2026-04-24 18:00
5.
Rekordowe zainteresowanie konkursem Wszyscy Święci Wawrzyńcoka
2026-04-24 12:58
6.
Piotr Czubar
2026-04-24 16:30
7.
Szóste Ciuchobranie w Sokolni. Nie wyrzucaj - podaj dalej!
2026-04-24 20:03
8.
Ostatecznie okazało się, że za kierownicą siedziała pijana kobieta
2026-04-24 13:00
9.
Tragiczny wypadek polskiego turysty w Tatrach Słowackich
2026-04-24 19:00
10.
Kończy się remont mostu nad Grajcarkiem w Szczawnicy
2026-04-20 12:23
1.
Krystyna Kuberska
2026-04-18 15:00
2.
Krokusowy raport prosto z Zakopanego (WIDEO)
2026-04-24 08:57
3.
Rolnicy oddali 24 tony folii. Podsumowanie zbiórki w gminie Poronin
2026-04-23 20:00
4.
Strażacy ćwiczyli gaszenie pożarów wewnętrznych pod Giewontem
2026-04-21 21:22
5.
Danuta Indycka
2026-04-20 18:00
6.
15. Spotkanie ze słowem - Za górala czy za pana?
2026-04-23 18:48
7.
Dorota Lelito
2026-04-25 11:30
8.
Jaskinia Mroźna otwiera swoje podwoje
2026-04-22 12:16
9.
Niebezpieczna plama na drogach w Zakopanem. Interweniowali strażacy
2026-04-19 17:00
10.
"Bliźnioka Harnasia" obejrzycie tym razem w Dzianiszu
2026-04-16 17:30
1.
Uroczyste przekazanie kluczy mieszkańcom bloku przy Kilińskiego w Rabce
2026-04-20 12:23
2.
Krystyna Kuberska
2026-03-26 18:28
3.
Dramat młodej matki: 7 dni na spłatę długu, który zostawił ojciec jej dzieci
2026-04-18 15:00
4.
Krokusowy raport prosto z Zakopanego (WIDEO)
2026-04-10 09:00
5.
Tradycja zapisana w sukni. Warsztaty mistrza Jana Kubika
2026-04-17 13:00
6.
W Kuźnicach rano pusto, a wszystkie kolejki kursują
2026-04-01 15:00
7.
150 młodych zawodników bierze udział w I Mistrzostwach Szkół Zakopanego w Szachach (WIDEO)
2026-04-11 12:00
8.
Bezpieczeństwo seniorów na drogach. Warsztaty w Zakopanem (WIDEO)
2026-04-24 08:57
9.
Rolnicy oddali 24 tony folii. Podsumowanie zbiórki w gminie Poronin
2026-04-23 20:00
10.
Strażacy ćwiczyli gaszenie pożarów wewnętrznych pod Giewontem
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
2026-04-24 22:39
1.
Tragiczny wypadek w Białce Tatrzańskiej
2026-04-24 20:00
2.
Zmącenie Cichej Wody w Zakopanem. Straż Miejska wskazuje przyczynę
2026-04-24 20:03
3.
Ostatecznie okazało się, że za kierownicą siedziała pijana kobieta
2026-04-24 20:30
4.
Dom na Kasprusiach przestał istnieć
2026-04-24 13:00
5.
Tragiczny wypadek polskiego turysty w Tatrach Słowackich
2026-04-25 09:00
6.
Tężnia solankowa w Parku Dolnym w Szczawnicy otwarta
2026-04-24 23:11
7.
Kolejne prawa jazdy zatrzymane. Jechał Infiniti 157 km/h
2026-04-24 15:00
8.
Nowe życie zabytkowej willi w Szczawnicy (WIDEO)
2026-04-24 14:00
9.
Psy z nowotarskiego schroniska czekają na Was!
2026-04-19 18:00
1.
System kaucyjny na Podhalu. Pierwsze miesiące, pierwsze opinie. Jakie jest Wasze zdanie?
2026-04-21 13:03
2.
Wyborcza: Instruktor narciarski znany z handlu maseczkami trafił do aresztu
2026-04-20 21:30
3.
Wraca sprawa Gubałówki. Radni chcą nowych terenów sportowych w Zakopanem
2026-04-23 12:38
4.
Atak niedźwiedzia w Bieszczadach. Nie żyje kobieta
2026-04-18 22:36
5.
Takiego pożaru jeszcze nie było. Paliło się mrowisko
2026-04-23 12:52
6.
Policja podaje szczegóły wypadku na budowie term
2026-04-21 13:16
7.
Taxi na zakazie w centrum Zakopanego. Kierowcy ukarani mandatami
2026-04-21 17:00
8.
Zakopane szykuje się na majówkę. Trwa łatanie dróg, a jutro sadzimy drzewa (WIDEO)
2026-04-22 10:59
9.
Spięcie radnych. "Sodoma i gomora" kontra "bociany przynoszące dzieci"
2026-04-20 20:00
10.
Na stadionie lekkoatletycznym przy Orkana trenują prawie sami piłkarze
2026-04-12 21:46
1.
Viktor Orban traci władzę. Miażdżące zwycięstwo opozycji (WIDEO)
2026-03-30 12:30
2.
Rząd ogłosił maksymalne ceny paliw. Powinno być taniej
2026-04-04 17:00
3.
Świąteczna wojna. Tym razem na herezje.
2026-04-01 08:00
4.
Zakopane chce przejść do historii. W tle nazwisko Donalda Trumpa
2026-04-02 21:59
5.
Krzyż na Giewoncie nie został rozświetlony
2026-03-26 14:40
6.
Będę bronił prawdy - emocjonalne wystąpienie Marcina Królczyka, sołtysa Grywałdu (WIDEO)
2026-03-29 20:00
7.
Porzucony telewizor na ulicy w Zakopanem
2026-03-28 08:59
8.
Zmiana czasu. Dziś śpimy godzinę krócej
2026-04-18 11:30
9.
Zdewastowane ławki na Równi Krupowej. Wandale znów dali o sobie znać
2026-04-19 18:00
10.
System kaucyjny na Podhalu. Pierwsze miesiące, pierwsze opinie. Jakie jest Wasze zdanie?
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-04-25 11:10
1.
Myślę że progi zwalniające nic w tym miejscu nie dadzą i są bez sensu bo trzeba zwolnić. Lepiej zrobić rondo.
2026-04-25 11:08
2.
burocku!!! a co tam robią wapnem czy cementem? to to masz ale w swoim CZEREPIE :) :) :)
2026-04-25 10:45
3.
NIEDŁUGO HULAJNOGI WYSTAWIA NA KAZDYM WINKLU TO BEDZIETA MIEC EKOLOGIE.
2026-04-25 10:43
4.
JEST SUPER MILIARDY NA NOWA ZAKOPIANE DO NOWEGO TARGU KOREK 1 GODZINA,NOWY TARG RABKA DRONY I RADIOWZY CYWILNE,MYSLENICE REMONTY ,BOREK FAŁĘCKI STOP KORKI TO JUZ LEPIEJ WSIĄŚC W POCIĄG I PO 1,5 GODZINY WYSIĄĆ W KRAKÓW GŁÓWNY.
2026-04-25 10:34
5.
Jak wójt ani sołtys nic nie może to na co są Nam oni? Na tym odcinku już dawno powinien być nawet i fotoradar. Jak ktoś napisał, jest tam non stop problem. Mogły jeszcze zginąć niewinne osoby.Coś trzeba zrobić a nie pouczać i się mądrzyć.
2026-04-25 10:03
6.
Co na to wioś?
Co na to wody polskie?
Co tam woś, wody polskie. , zapytaj tego, który tym razem podpisał się wef. Toto zawsze wie wszystko o wszystkim najlepiej 2026-04-25 10:02 7. Tylko żeby mieszkańcy nie kopcili w piecach. Parę adresów mogę wskazać Straży Miejskiej. 2026-04-25 09:35 8. Jak jedzie się przez ten zakręt z normalną prędkością - to jest bezpieczny . A jeżeli ktoś zapiernicza ponad 100 km/h to ląduje na przepuście. Oznakowania guzik dadzą jak w terenie zabudowanym jedziesz ponad 50 km/ h. 2026-04-25 09:11 9. Po pierwsze droga przez Białkę jest drogą krajową i wszystkie uwagi tam kieruj. Po drugie jak w każdym terenie zabudowanym.obowiązuje ograniczenue do 50 km/h i przy takiej prędkości ten zakręt da się bezpiecznie "pokonać". Szkoda młodego życia ale może choć przez chwilę przynajmniej mieszkańcy zdejmą nogę z gazu.... 2026-04-25 09:10 10. a nie ma tam znaku? pewnie trzeba ich więcej
Co na to wody polskie?
Co tam woś, wody polskie. , zapytaj tego, który tym razem podpisał się wef. Toto zawsze wie wszystko o wszystkim najlepiej 2026-04-25 10:02 7. Tylko żeby mieszkańcy nie kopcili w piecach. Parę adresów mogę wskazać Straży Miejskiej. 2026-04-25 09:35 8. Jak jedzie się przez ten zakręt z normalną prędkością - to jest bezpieczny . A jeżeli ktoś zapiernicza ponad 100 km/h to ląduje na przepuście. Oznakowania guzik dadzą jak w terenie zabudowanym jedziesz ponad 50 km/ h. 2026-04-25 09:11 9. Po pierwsze droga przez Białkę jest drogą krajową i wszystkie uwagi tam kieruj. Po drugie jak w każdym terenie zabudowanym.obowiązuje ograniczenue do 50 km/h i przy takiej prędkości ten zakręt da się bezpiecznie "pokonać". Szkoda młodego życia ale może choć przez chwilę przynajmniej mieszkańcy zdejmą nogę z gazu.... 2026-04-25 09:10 10. a nie ma tam znaku? pewnie trzeba ich więcej
2026-04-20 12:14
1.
dobrze że mamy olczan....
2026-04-16 18:33
2.
Piękna SZKOŁA
Grupy uczniów palący papierosy w otoczeniu szkoły, Muzeum i siedziby PTTK.
Używają do porozumiewania się
kilku prostych słów, powszechnie uznawanych za nieprzyzwoite.
Na 150 lecie konieczna jest PALARNIA w szkole. Szkoda dzieci, bo mogą się przeziębić.
Pytanie!
Czy dyrekcja i pedagodzy widzą to?
2026-03-23 10:43
3.
Pan Z. i koledzy.... i potem powiecie ze to prostest w sprawie mostu a nie wiec polityczny. hehe. kogo chcecie nabrac?
2026-03-11 08:14
4.
Strategia rozwoju... Stawiać jak najwięcej deweloperki, reszta to ch...
2026-03-06 08:53
5.
moze zamiast organizować te rozchwytywane i konsultacje miasta uruchomi druga zmiane u w urzedzie dla pracujacych obywateli petentów?
2026-03-06 08:25
6.
Chętnie bym się dowiedział jakie studia i na jakich poważnych uczelniach mają ukończone uczestnicy dyskusji. Wprawdzie obowiązuje zasada, że wystarczy chęć szczera ale oni chcą zmarnować nasze pieniądze. Oj tam, oj tam.
2026-02-16 21:51
7.
"Na spotkaniu zjawił się burmistrz Łukasz Filipowicz, radni Tymoteusz Mróz, Mateusz Łękawski i mieszkańcy. Ci ostatni niezbyt licznie."
A kto miałby się tam pojawić jak spotkanie zorganizowane w godzinach gdzie normalni ludzie pracują a miejsca tam w tej "stacji kultura" było może jeszcze na jakieś 20 osób. Przecież to klita na poddaszu gdzie jest miejsce dla dzieci na zabawy a nie dla 100 czy więcej dorosłych. Przecież to była jawna kpina. Dlaczego spotkanie nie było bardziej komunikowane i nie zapewniono odpowiednio dużej sali? I przede wszystkim dlaczego w godzinach pracy a nie w weekend??? Wywalić miliona na sylwestra potrafią a zmobilizować mieszkańców "nie da się". Widać zależy im żeby przyszło jak najmniej mieszkańców. Boją się usłyszeć to i owo.
2026-02-08 13:18
8.
Fajne eksponaty :)
2026-02-04 21:19
9.
Nie moje klimaty ani dla uszu ani dla oczu
2026-01-29 15:43
10.
Kasia Rysy
Reklama
Kino MCK/Nowy Targ
Kino Miejsce/Zakopane
Kino Sokół/Zakopane
Kino Tatry/Nowy Targ
6. Ciuchobranie w Sokolni. Nie wyrzucaj, podaj dalej!
Street Food Polska Festival. Nowy Targ
Muzykowanie na Duchową nutę. Czarny Dunajec
Nowotarski Turniej Szachowy o Puchar Wykuty w Sercu Podhala
Spotkanie Przyjaciół na Kasprowym Wierchu
Otwarcie sezonu motocyklowego. Zakopane
Dzień Otwarty Szkoły Branżowej I stopnia Cechu Rzemiosł Różnych i Przedsiębiorczości w Zakopanem
Dzień Cietrzewia. Zakopane
Masterchef Junior z góralską nutą. Bańska Niżna
15. Noc Muzeów w Nowym Targu
Niech żyje bal! Koncert. Zawoja
Melodia spod Babiej. Premiera filmu. Jabłonka
II Gala Sportu Miasta Nowy Targ
Ludyny. Wernisaż w nowotarskich Jatkach
Obrazy ulotnego świata. Finisaż. Nowy Targ
SKA & Punk Party. Velo Stacja
Tomasz Wolak Rock Band w Karczmie pod Gontem
Violka Marcinkiewicz. Koncert w Appendixie
Święto Baców w Ludźmierzu
Dzień Dobra. Nowy Targ
Kolekcjonerskie pasje księdza Władysława Podhalańskiego. Wernisaż. Leśnica-Groń
Talenty Małopolski 2026. Eliminacje dla Powiatu Nowotarskiego
Redyk Wiosenny. Szczawnica i Jaworki
Idzie dysc. Finisaż wystawy
Warsztaty fotograficzne z Bartkiem Jureckim. Witkacy Atelier
Wernisaż prac Marii i Jakuba Trebuniów-Tutków. Szaflary
Polecamy
REKLAMA
REKLAMA
Dołącz do nas - facebook