Reklama
2021-04-01 22:20:36
Orawa
Dźwięk kołatek
Od Wielkiego Czwartku do Wielkanocy terkotki miały zastępować kościelne dzwony.
Obrzędy wielkopostne tradycyjnie zaczynają się w Wielki Czwartek, pod Babią Górą nazywany Zielonym Czwartkiem. Zanim w kościele umilkły dzwony, słychać już było kołatki. Bezpośrednio po zawiązaniu dzwonów chłopcy obiegali kościół trzykrotnie, robiąc wielki hałas. W okresie od Wielkiego Czwartku do Wielkanocy terkotki miały zastępować kościelne dzwony i dzwonki ministrantów. Wierzono też, że ich dźwięk odpędza złe siły. - W Wielki Piątek obieganie z kołatkami po wsi miało prawdopodobnie zwoływać ludzi do kościoła - przypuszcza Marcin Kowalczyk.
W Wielki Czwartek przy dźwiękach klekotek wielkopostnych i obrzędowych śpiewów chłopcy palili Judasza. - Kukłę, która była podobizną Judasza, wykonaną ze słomy i ubraną w łachmany, wieszali na dzwonnicy lub drzewie, potem zrzucali, bili kijami i palili na ognisku - wyjaśnia Karolina Kowalczyk z Lipnicy Wielkiej, etnograf.
A tak o kołatce wielkopostnej opowiada Zofia Warciak ze orawskiego skansenu w Zubrzycy Górnej:
"Ostatnie dni Wielkiego Tygodnia maja szczególne znaczenie w tradycji ludowej i chrześcijańskiej. Jest to zwykle zarazem czas budzenia się przyrody do życia, jak i czas święty, związany z refleksją nad śmiercią Jezusa Chrystusa i Zmartwychwstaniem.
W Wielki Czwartek w Kościele rzymskokatolickim milkną dzwony i dzwonki (tzw. zawiązanie zwonów). Aż do Wielkanocy do wydawania dźwięków używa się kołatek. Dawniej dumą każdego chłopca było samemu zrobić taką kołatkę. Można ją wykonać i dzisiaj. Z drewna wykonujemy mała deseczkę. W deseczce trzeba zrobić otwór. Do otworu wstawiamy drewnianą rączkę. Mocujemy ją od spodu, a na wierzchu w tej rączce mocujemy obok siebie dwa młoteczki drewniane. Poruszając rączką ruchem ręki wprawimy w ruch młoteczki, które będą uderzały w deseczkę i wydając charakterystyczny klekot.W tradycji ludowej wierzono, że dźwięk kołatki odpędza złe duchy i różne demony. Dlatego też dawniej nie zabraniano dzieciom zabawy kołatkami. Zwyczajnym był widok dzieci biegających w Wielki Czwartek po wsi wokół domostw z kołatkami, których dźwięk odpędzał zło jednocześnie informując o nadchodzącej radości Zmartwychwstania Pana Jezusa".
jof
1
/ Fot. Jolanta Flach
2
/ Fot. Jolanta Flach
3
/ Fot. Jolanta Flach
4
/ Fot. Jolanta Flach
5
/ Fot. Jolanta Flach
6
/ Fot. Jolanta Flach
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Karol
2021-04-02 12:39:02
Jakie kołatki. Po nasymu to były klepacki.
2026-01-24 21:00
Zmiana dowódcy w 21 Brygadzie Strzelców Podhalańskich
2026-01-24 20:00
Sebastian Bryja z Pyzówki z kwalifikacją olimpijską
2026-01-24 19:00
Dopłacają za owce na hali. Małopolska wyda 2 mln zł na wypas kulturowy
1
2026-01-24 18:35
Rozpoczyna się licytacja WOŚP w schronisku PTTK na Polanie Chochołowskiej (WIDEO)
2
2026-01-24 18:28
Startuje 2. edycja konkursu Jazzowe Talenty 2026. Zagraj na Wiośnie Jazzowej
2026-01-24 18:00
Zimą zakochaj się w Gorcach! VIII edycja Gorce Ultra-Trail WINTER już tej zimy
2026-01-24 17:00
Przemyt maszyn budowlanych
5
2026-01-24 16:00
Maryna Gąsienica Daniel nie ukończyła drugiego przejazdu
2026-01-24 15:31
Poznajcie Mediatekę w Zakopanem (WIDEO)
2
2026-01-24 15:00
Kaplica Szalayowska, ważny zabytek Szczawnicy, odzyskała dawny blask
2026-01-24 14:00
Nowa trasa do narciarstwa biegowego
1
2026-01-24 13:01
To na tym wyciągu wielu zakopiańczyków uczyło się jeździć na nartach (WIDEO)
7
2026-01-24 12:40
Korki na zakopiance
2026-01-24 12:01
W Tatrach opady śniegu i wiatr. Pierwszy stopień zagrożenia (WIDEO)
2026-01-24 11:00
Zdjęcia, które żyją
2026-01-24 10:29
Orawski skansen w zimowej odsłonie
2026-01-24 10:00
Taksówkarze chcą wjeżdżać na dworzec. Co na to burmistrz?
14
2026-01-24 09:30
Mnóstwo "orkiestrowych" atrakcji w Mszanie Dolnej
2026-01-24 09:00
Paliły się sadze
2026-01-24 08:00
"Stajenka na Włosienicy". Dodatkowy pokaz widowiska
2026-01-23 23:31
NOWE DOMY W ZABUDOWIE SZEREGOWEJ W CENIE MIESZKANIA
2026-01-23 21:30
Kolędowo z WOŚP w Jordanowie
4
2026-01-23 21:00
Światło serca Janiny Maślanki w pośmiertnej wystawie w Czerwonym Dworze (WIDEO)
2026-01-23 20:30
Rockowe Serce dla WOŚP w Suchej Beskidzkiej
2026-01-23 20:00
Zakopane jednym z najcieplejszych miejsc w Polsce
1
2026-01-23 19:30
Tydzień ciężkiej pracy i trasy biegowe na Równi Krupowej otwarte dla narciarzy
2
2026-01-23 19:14
Zawoja dołącza do wielkiej orkiestry
2026-01-23 19:00
Karta turysty coraz bliżej. Zakopane celuje w maj
6
2026-01-23 18:26
Fatalny start Polaków na Mistrzostwach Świata. Tylko weteran skacze dalej
6
2026-01-23 18:00
Władysława Trebuni-Tutki granie, czyli o muzykowaniu na Podhalu słów kilka (WIDEO)
2026-01-23 17:30
Policjant i przedszkolacy
2
2026-01-23 17:00
Wicepremier Kosiniak-Kamysz wraz z samorządowcami o Polskich Kolejach Linowych (WIDEO)
7
2026-01-23 15:59
Poszukiwany wpadł w ręce policji, rozpoznała go obsługa hotelu
5
2026-01-23 15:00
Bezpieczeństwo wypoczywających na feriach oczkiem w głowie policji
1
2026-01-23 14:30
Rabka-Zdrój zagra z całego serca
2026-01-23 14:00
Góralskie korzenie, jazzowa dusza. Artystka w "Dzień Dobry TVN"
2026-01-23 13:00
Co robić w weekend w Zakopanem?
1
2026-01-23 12:30
Hotel Górski PTTK na Kalatówkach gra dla WOŚP
2
2026-01-23 12:00
Nie ma finału procesu o 10 milionów odszkodowania dla rodziny "Ognia"
2
2026-01-23 11:30
Na najwyższą górę świata. Mamy dla Was bilety
2026-01-23 11:00
Kierowca taksówki wjechał na Krupówki. Dostał wysoki mandat
12
2026-01-23 10:00
Prywatna firma przekazała samorządowi samochód dostawczy
2026-01-23 09:36
Uwaga na gołoledź w powiecie tatrzańskim. IMGW wydało ostrzeżenie drugiego stopnia
3
2026-01-23 09:00
Konkurs piosenki świątecznej obcojęzycznej
2026-01-23 08:00
Będzie się działo. Finałowe imprezy WOŚP
6
2026-01-22 21:00
"Dziewięćsił" dla strażnika podhalańskiego dziedzictwa. Krzysztof Jędrzejowski doceniony za ratowanie Jutrzenki
2
2026-01-22 20:00
Zakopane dopłaca do czystego ciepła. Nawet 10 tysięcy złotych na likwidację "kopciucha"
14
2026-01-22 19:27
Tragiczny wypadek polskiego narciarza w Tatrach Niżnych
2
2026-01-22 19:00
Wybory i spotkanie opłatkowe ZP Stare Bystre
2
2026-01-22 18:07
Zapraszamy na wielki nowotarski Finał WOŚP w Miejskim Centrum Kultury! (WIDEO)
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
2026-01-24 12:42
1.
Marek Gil
2026-01-24 12:01
2.
W Tatrach opady śniegu i wiatr. Pierwszy stopień zagrożenia (WIDEO)
2026-01-24 12:46
3.
Bogusław Henryk Fijor
2026-01-24 11:00
4.
Zdjęcia, które żyją
2026-01-24 15:31
5.
Poznajcie Mediatekę w Zakopanem (WIDEO)
2026-01-24 15:00
6.
Kaplica Szalayowska, ważny zabytek Szczawnicy, odzyskała dawny blask
2026-01-24 19:00
7.
Dopłacają za owce na hali. Małopolska wyda 2 mln zł na wypas kulturowy
2026-01-24 14:00
8.
Nowa trasa do narciarstwa biegowego
2026-01-24 20:00
9.
Sebastian Bryja z Pyzówki z kwalifikacją olimpijską
2026-01-24 21:00
10.
Zmiana dowódcy w 21 Brygadzie Strzelców Podhalańskich
2026-01-20 21:00
1.
Orawskie Kilimandżaro
2026-01-19 08:00
2.
Atelier Witkacy. Młodzi wydają magazyn, robią pokazy mody (ZDJĘCIA, WIDEO)
2026-01-24 12:42
3.
Marek Gil
2026-01-22 14:00
4.
Kamera termowizyjna i dron wspomogą Straż Gminną w walce z zanieczyszczeniem powietrza
2026-01-22 16:27
5.
Napadł na kobietę, zabrał jej różne rzeczy osobiste. Ma na sumieniu jeszcze inne przestępstwa
2026-01-19 19:30
6.
Dar drogi - wiejskie jasełka w Krauszowie
2026-01-21 14:30
7.
Schronisko PTTK w Dolinie Pięciu Stawów gra dla WOŚP
2026-01-21 11:30
8.
Chcesz spędzić dzień z ratownikami TOPR? Jest wyjątkowa okazja
2026-01-21 10:53
9.
Maria Stopka
2026-01-23 14:04
10.
Stanisław Kowalski
2026-01-05 11:59
1.
Policyjna akcja w Szczawnicy. Chodzi o przestępczość narkotykową
2026-01-15 21:00
2.
Chochołowska gra z WOŚP. Górskie schronisko sercem 34. Finału
2026-01-14 14:00
3.
Czy rozpoznajesz na śniegu tropy zwierząt?
2026-01-13 10:00
4.
Radość dziś nastała. Chór Kanto z kolędami (ZDJĘCIA, WIDEO)
2026-01-20 21:00
5.
Orawskie Kilimandżaro
2026-01-17 16:00
6.
Parlamentarny Zespół o przyszłości turystyki górskiej. Samorządowcy Podhala przeciwko giełdzie dla PKL
2026-01-19 08:00
7.
Atelier Witkacy. Młodzi wydają magazyn, robią pokazy mody (ZDJĘCIA, WIDEO)
2026-01-17 15:29
8.
Na Krupówkach coraz więcej turystów (WIDEO)
2026-01-13 13:15
9.
Akademia Lotnika dotarła do Nowego Targu (WIDEO)
2026-01-24 12:42
10.
Marek Gil
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
2026-01-24 10:00
1.
Taksówkarze chcą wjeżdżać na dworzec. Co na to burmistrz?
2026-01-24 13:01
2.
To na tym wyciągu wielu zakopiańczyków uczyło się jeździć na nartach (WIDEO)
2026-01-24 17:00
3.
Przemyt maszyn budowlanych
2026-01-24 15:31
4.
Poznajcie Mediatekę w Zakopanem (WIDEO)
2026-01-24 18:35
5.
Rozpoczyna się licytacja WOŚP w schronisku PTTK na Polanie Chochołowskiej (WIDEO)
2026-01-24 19:00
6.
Dopłacają za owce na hali. Małopolska wyda 2 mln zł na wypas kulturowy
2026-01-24 14:00
7.
Nowa trasa do narciarstwa biegowego
2026-01-19 19:30
1.
Kręcili film dla dorosłych na Krupówkach
2026-01-20 14:01
2.
Burmistrz: Takie zdarzenie nie powinno mieć miejsca, nie dostaliśmy zgłoszenia
2026-01-22 15:00
3.
Nowoczesna kardiologia w Nowym Targu dzięki środkom z KPO
2026-01-18 19:00
4.
My tu mamy metry na wagę złota, 35 tysięcy za metr kwadratowy apartamentu
2026-01-18 08:00
5.
Oświadczenie w sprawie PKL po spotkaniu członków Konwentu Tatrzańskiego z wicemarszałkiem
2026-01-24 10:00
6.
Taksówkarze chcą wjeżdżać na dworzec. Co na to burmistrz?
2026-01-21 09:00
7.
Finał WOŚP w Resort Terma Bania w Białce Tatrzańskiej
2026-01-22 20:00
8.
Zakopane dopłaca do czystego ciepła. Nawet 10 tysięcy złotych na likwidację "kopciucha"
2026-01-18 12:00
9.
Owce dostaną mandat? Redyk pod paragrafem
2026-01-20 18:00
10.
Listy-widma, awiza bez listów i urzędowa cisza. Poczta Polska sparaliżowała Poronin
2026-01-19 19:30
1.
Kręcili film dla dorosłych na Krupówkach
2026-01-11 17:09
2.
Prezydent Karol Nawrocki kibicuje polskim skoczkom (WIDEO)
2026-01-09 15:00
3.
Prezydent Karol Nawrocki jednak nie przyjedzie na Slalom Maraton. Będzie na skokach?
2026-01-01 16:24
4.
Czy te skutery mogą wjeżdżać na polany na Bachledzkim Wierchu?
2026-01-06 08:00
5.
Lata mijają, a zimowy problem na mostku pozostał. Na chodnikach lodowisko
2026-01-17 16:55
6.
Razem wysyłamy ciepło do Kijowa, ludzie nie mają ogrzewania, za to minus 17 stopni Celsjusza za oknem
2026-01-20 14:01
7.
Burmistrz: Takie zdarzenie nie powinno mieć miejsca, nie dostaliśmy zgłoszenia
2026-01-03 13:00
8.
Rosyjscy skoczkowie nie pojawią się w Zakopanem
2026-01-07 11:00
9.
(Nie)Odśnieżony chodnik, Straż Miejska kontroluje zimowe bezpieczeństwo w Zakopanem
2025-12-26 14:00
10.
Przeorany Biały Potok
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-01-24 22:09
1.
Kasa do puszki
Puszka do mrówki
Mrówka do melona
Rodzina O. zadowolona
2026-01-24 21:09
2.
Ja się uczyłem na Salwatorze.
2026-01-24 21:03
3.
Co za bzdury, że na dworcu nie ma przechowalni bagażu. Przecież jest tylko jak się komuś chce iść tylko kawałek a nie zajrzy dalej to tak jest będzie mówił ze nic nie ma....
2026-01-24 20:57
4.
Do Wikary
Zdąrzył już wciągnąć nie jedną krechę.
2026-01-24 19:23
5.
Mnie śmieszy.
Czy jeśli na łóżku w szpitalu nie będzie przyklejonego serduszka, to umrę na tym łóżku?
2026-01-24 19:22
6.
Tu akurat się nie "dopłaca" bo zachowanie polan to czysty zysk, krajobrazowy i kulturowy chociażby.
2026-01-24 19:18
7.
rozdwojenie jaźni u alfonsika jest bankowe raz mówi że gospodarka chyli się ku upadkowi ale to że Polska po raz pierwszy wstąpiła do G 20 to go bardzo cieszy i nadstawia pierś
2026-01-24 19:11
8.
A salezjanin Andrzej już wyszedł na wolność?
2026-01-24 19:00
9.
Mieszkanie które zajumał narodowy naćpan też była wartość 300 tysięcy ,i tam jakoś dziwnym trafem policja siedzi cicho.
2026-01-24 18:40
10.
oni modą bo to firma z trampkowa
2026-01-03 13:15
1.
Ładne góalki.
2025-12-29 19:33
2.
Znakomity poMYSł panie @jarząbek
2025-12-03 15:38
3.
Świetny POmysl, zwłaszcza że w Zakopanem mimo otwartej Gubałówka m.in. przez Pana Szwajcara i czwartego burmistrza G.J. to lepiej na desce windsurfingowej po równiach pojeździć
2025-12-01 17:12
4.
Panowie dobra robota! A tak swoją drogą nie ma wojny, jest woda, ogólcie się do tej służby, a nie wyglądajcie jak krasnale...
2025-11-21 15:51
5.
Brawo Agatko! Piękne, cudne, zachwycające prace!
2025-11-17 21:21
6.
Teraz górale wprzedają swoją ojcowiznę żeby kupić nowe auto. Wszystkie te biznesy ze starym śmierdzącym sprzętem (mówiąc złomem) powinny być nakaz ogrodzenia blochą od ulicy. Podobnie ze składami budowlanymi. Tyle pięknych miejsć zostało oszpeconych przez lokalny interes.
2025-11-14 20:05
7.
@Abeto, w samo sedno!
2025-11-14 04:43
8.
tzn. niezłej. Dla wielu świetnej, dla mnie - niezłej.
2025-11-12 21:31
9.
Towarzystwo własnej adoracjii..przykre...
2025-11-11 21:23
10.
Jerzy Gruszczyński to też twórca świetnej muzyki ambient trochę w klimatach new age i berlin school, np.cykl Medytacje Tatrzańskie.
Reklama
Kino Sokół/Zakopane
Kino Miejsce/Zakopane
Southfest - gwiazdy polskiej sceny hip-hopowej. Nowy Targ
Kino Tatry/Nowy Targ
Zakopane Classic Winter Series
Festiwal Kolęd, Pastorałek i Pieśni Bożonarodzeniowych: Dobrze ześ sie Jezu pod Giewontem zrodziył
WOŚP w Zawoi
Parada Gazdowska w Zębie
WOŚP w Nowym Targu
Gminny Konkurs Jasełek i Grup Kolędniczych. Szaflary
WOŚP w Mszanie Dolnej
Salon Poezji w Nowym Targu
WOŚP w Rabce-Zdroju
WOŚP w Zakopanem
WOŚP w Kościelisku
WOŚP w Lipnicy Wielkiej
Mikołajkowe sekrety w nowotarskim MCK
WOŚP w Białce Tatrzańskiej
WOŚP w Krempachach
Kolędowanie z chórem Srebrne Nuty. Nowy Targ
Sarsa. Koncert. Zakopane
Wspólne kolędowanie. Ochotnica Dolna
Młodzi pianiści na scenie. Koncert. Nowy Targ
Otwarte szkolenie z sytuacji kryzysowych. Zawoja
Klub uważnych czytaczy i słuchaczy. Nowy Targ
Między słowami. Spotkanie czytelnicze w Rabce-Zdroju
Moda góralska na różne okazje. Bukowina Tatrzańska
Noworoczny koncert uczniów szkoły muzycznej. Rabka-Zdrój
Spotkania z Jaśkiem Sabałą. Kościelisko
Zatraceniec. Sztuka ludowa. Bukowina Tatrzańska
Polecamy
REKLAMA
REKLAMA
Dołącz do nas - facebook