2021-04-01 22:20:36
Orawa
Dźwięk kołatek
Od Wielkiego Czwartku do Wielkanocy terkotki miały zastępować kościelne dzwony.
Obrzędy wielkopostne tradycyjnie zaczynają się w Wielki Czwartek, pod Babią Górą nazywany Zielonym Czwartkiem. Zanim w kościele umilkły dzwony, słychać już było kołatki. Bezpośrednio po zawiązaniu dzwonów chłopcy obiegali kościół trzykrotnie, robiąc wielki hałas. W okresie od Wielkiego Czwartku do Wielkanocy terkotki miały zastępować kościelne dzwony i dzwonki ministrantów. Wierzono też, że ich dźwięk odpędza złe siły. - W Wielki Piątek obieganie z kołatkami po wsi miało prawdopodobnie zwoływać ludzi do kościoła - przypuszcza Marcin Kowalczyk.
W Wielki Czwartek przy dźwiękach klekotek wielkopostnych i obrzędowych śpiewów chłopcy palili Judasza. - Kukłę, która była podobizną Judasza, wykonaną ze słomy i ubraną w łachmany, wieszali na dzwonnicy lub drzewie, potem zrzucali, bili kijami i palili na ognisku - wyjaśnia Karolina Kowalczyk z Lipnicy Wielkiej, etnograf.
A tak o kołatce wielkopostnej opowiada Zofia Warciak ze orawskiego skansenu w Zubrzycy Górnej:
"Ostatnie dni Wielkiego Tygodnia maja szczególne znaczenie w tradycji ludowej i chrześcijańskiej. Jest to zwykle zarazem czas budzenia się przyrody do życia, jak i czas święty, związany z refleksją nad śmiercią Jezusa Chrystusa i Zmartwychwstaniem.
W Wielki Czwartek w Kościele rzymskokatolickim milkną dzwony i dzwonki (tzw. zawiązanie zwonów). Aż do Wielkanocy do wydawania dźwięków używa się kołatek. Dawniej dumą każdego chłopca było samemu zrobić taką kołatkę. Można ją wykonać i dzisiaj. Z drewna wykonujemy mała deseczkę. W deseczce trzeba zrobić otwór. Do otworu wstawiamy drewnianą rączkę. Mocujemy ją od spodu, a na wierzchu w tej rączce mocujemy obok siebie dwa młoteczki drewniane. Poruszając rączką ruchem ręki wprawimy w ruch młoteczki, które będą uderzały w deseczkę i wydając charakterystyczny klekot.W tradycji ludowej wierzono, że dźwięk kołatki odpędza złe duchy i różne demony. Dlatego też dawniej nie zabraniano dzieciom zabawy kołatkami. Zwyczajnym był widok dzieci biegających w Wielki Czwartek po wsi wokół domostw z kołatkami, których dźwięk odpędzał zło jednocześnie informując o nadchodzącej radości Zmartwychwstania Pana Jezusa".
jof
Reklama
1
/ Fot. Jolanta Flach
2
/ Fot. Jolanta Flach
3
/ Fot. Jolanta Flach
4
/ Fot. Jolanta Flach
5
/ Fot. Jolanta Flach
6
/ Fot. Jolanta Flach
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Karol
2021-04-02 12:39:02
Jakie kołatki. Po nasymu to były klepacki.
2026-03-08 09:17
Dziad o babie czyli muzyczna opowieść na Dzień Kobiet
2026-03-08 08:58
Pociąg retro już w trasie. W Zakopanem będziemy świętować Dzień Kobiet (WIDEO)
2026-03-08 08:00
Drogie Panie, niech każdy dzień będzie jak najpiękniejszy widok na Tatry! (WIDEO)
2026-03-08 07:06
Prezent na Dzień Kobiet rodem z PRL-u (ZDJĘCIA)
2026-03-07 21:58
Wysoki poziom Akademickich Mistrzostw Polski w snowboardzie. Złoto dla olimpijczyka z Mediolanu
2026-03-07 21:35
Noc Sów w Babiogórskim Parku Narodowym
2026-03-07 21:00
Ponad 3 mld zł na kolej w stronę Podhala. Rusza budowa odcinka Podłęże-Gdów
4
2026-03-07 20:02
Szybka interwencja strażaków na Krupówkach (WIDEO)
2026-03-07 19:42
Tragiczne wieści z Tatr. Śmiertelny wypadek w rejonie Starorobociańskiego Wierchu
1
2026-03-07 19:15
Szczawniccy druhowie montują w domach czujki dymu i czadu
4
2026-03-07 18:43
125,5 metra Kacpra Tomasiaka w drugiej serii
2026-03-07 18:00
Marcowe słońce na Hali Gąsienicowej (WIDEO)
2026-03-07 17:07
Stacje narciarskie wciąż działają
2026-03-07 17:00
Będzie remont ul. Kasprusie w Zakopanem. Miasto wykupiło nieruchomość pod poszerzenie drogi
5
2026-03-07 16:00
Żłobek rośnie w oczach
2026-03-07 15:00
Małopolscy policjanci najlepsi na ogólnopolskich zawodach narciarskich
2026-03-07 14:00
Młodzież zapobiega pożarom
1
2026-03-07 13:20
Niewielka kolejka do kolejki na Kasprowy (WIDEO)
1
2026-03-07 13:00
Śnieg znika, ale na krokusowy dywan jeszcze trzeba poczekać
1
2026-03-07 12:00
Ponad 200 kamer w jednym systemie. Zakopane modernizuje miejski monitoring
3
2026-03-07 11:00
Pienińscy flisacy odliczają dni do 1 kwietnia. Dlaczego?
5
2026-03-07 10:00
Dźwięki Orawy
2026-03-07 09:00
Błękitne niebo nad Tatrami. Tatrzańskie szlaki są śliskie
1
2026-03-07 08:29
Julia Szarek Quartet na Dzień Kobiet w Lipnicy Wielkiej
2026-03-07 08:00
Zabytkowe altany w Parku Dolnym odzyskują dawny blask
2026-03-06 22:00
Zimowy akcent nad Jeziorem Czorsztyńskim. Malowniczy zachód słońca przy zamku (WIDEO)
2026-03-06 21:29
Płoną trawy w Lipnicy Wielkiej. Strażacy prowadzą działania
4
2026-03-06 21:25
Pożar trawy w Poroninie. Właściciel działki ukarany mandatem
6
2026-03-06 21:07
Piątkowe, wiosenne popołudnie na Bachledzkim Wierchu
2026-03-06 21:00
Policjantki z Zakopanego świętowały Dzień Kobiet. Były kwiaty, praliny i tort
2026-03-06 20:45
Komuś zginął ten miły kotek
3
2026-03-06 20:00
Muzeum Atma ma 50 lat. Jubileusz z muzyką Szymanowskiego, światową prapremierą i niezwykłym darem (WIDEO)
3
2026-03-06 19:32
Nowa prezes Związku Podhalan w Szczawnicy
2026-03-06 19:00
Wieczór pamięci Ryszarda Kaczorowskiego w Czerwonym Dworze
5
2026-03-06 18:55
Kolizja dwóch pojazdów na starej Zakopiance
2026-03-06 18:00
9 medali alpejczyków HANDICAPu na Mistrzostwach Polski Sprawni Razem
2026-03-06 17:00
Mieszkanka Zakopanego w The Voice Kids. Zosia Marchalewicz wystąpi w przesłuchaniach w ciemno
2026-03-06 16:30
Komendant zakopiańskiej policji zachęca maturzystów do służby
9
2026-03-06 16:30
Pierwsze kolejki po lody na rynku w Nowym Targu
2
2026-03-06 16:00
Remont w remizie zakończony. Strażacy odnowili pomieszczenia socjalne
2026-03-06 15:31
Wiosna zagląda do Szczawnicy (WIDEO)
2026-03-06 15:00
Porywali, wywozili i dotkliwie bili pałką baseballową lub pogrzebaczem
2026-03-06 14:00
Ponad 140 kilometrów na godzinę w terenie zabudowanym
2026-03-06 13:00
Samorząd ramię w ramię z przedsiębiorcami - zaproszenie do wspólnej promocji
3
2026-03-06 12:00
Co robić w weekend w Zakopanem?
2026-03-06 11:15
Nowe przystanki w gminie Biały Dunajec
2026-03-06 10:45
Bajkowa pogoda i w najbliższych dniach nic się nie zmieni (WIDEO)
2026-03-06 09:45
Warsztaty tworzenia kwiatów z bibuły przed Niedzielą Palmową
6
2026-03-06 08:44
Śmiertelny wypadek w Rdzawce (WIDEO)
1
2026-03-06 08:00
Biblioteka w Zakopanem w Akademii Klimatycznej
5
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
2026-03-07 17:07
1.
Stacje narciarskie wciąż działają
2026-03-07 12:00
2.
Ponad 200 kamer w jednym systemie. Zakopane modernizuje miejski monitoring
2026-03-07 11:22
3.
Adam Dudek
2026-03-07 17:22
4.
Paweł Mierczak
2026-03-07 17:12
5.
Anna Karpiel
2026-03-07 16:00
6.
Żłobek rośnie w oczach
2026-03-08 08:58
7.
Pociąg retro już w trasie. W Zakopanem będziemy świętować Dzień Kobiet (WIDEO)
2026-03-07 18:43
8.
125,5 metra Kacpra Tomasiaka w drugiej serii
2026-03-07 18:00
9.
Marcowe słońce na Hali Gąsienicowej (WIDEO)
2026-03-07 17:19
10.
Janina Stochelska
2026-03-06 20:45
1.
Komuś zginął ten miły kotek
2026-03-04 15:00
2.
Ponad 2 mln zł dla NGO w Zakopanem. 111 projektów z dofinansowaniem
2026-03-04 12:33
3.
Franciszek Pierchała
2026-03-07 17:07
4.
Stacje narciarskie wciąż działają
2026-03-06 09:45
5.
Warsztaty tworzenia kwiatów z bibuły przed Niedzielą Palmową
2026-03-06 16:30
6.
Pierwsze kolejki po lody na rynku w Nowym Targu
2026-03-02 21:00
7.
Szykują się Babskie Rz(ż)ądze pod wodzą Maryny. Poronin zaprasza na wyjątkowy wieczór
2026-03-01 19:00
8.
Noc Sów w Rabce-Zdroju
2026-03-07 12:00
9.
Ponad 200 kamer w jednym systemie. Zakopane modernizuje miejski monitoring
2026-03-02 14:01
10.
We wtorek w Zakopanem początek Akademickich Mistrzostw Polski w narciarstwie
2026-02-13 18:30
1.
Tragedia w Tatrach Słowackich. Pod lawiną zginął czeski taternik
2026-03-06 20:45
2.
Komuś zginął ten miły kotek
2026-03-04 15:00
3.
Ponad 2 mln zł dla NGO w Zakopanem. 111 projektów z dofinansowaniem
2026-02-26 13:00
4.
Dewastował wagony na stacji w Chabówce - grozi mu 5 lat więzienia
2026-02-07 15:59
5.
Takiej sytuacji na Krupówkach jeszcze nie było. Straż Miejska zabezpieczyła skrzata
2026-03-04 12:33
6.
Franciszek Pierchała
2026-02-12 19:26
7.
Roczna narada tatrzańskiej Policji. Podsumowanie 2025 roku w Zakopanem
2026-03-07 17:07
8.
Stacje narciarskie wciąż działają
2026-03-06 09:45
9.
Warsztaty tworzenia kwiatów z bibuły przed Niedzielą Palmową
2026-02-27 11:00
10.
Pusto i pięknie na Rusinowej Polanie o poranku (WIDEO)
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
2026-03-07 11:00
1.
Pienińscy flisacy odliczają dni do 1 kwietnia. Dlaczego?
2026-03-07 19:15
2.
Szczawniccy druhowie montują w domach czujki dymu i czadu
2026-03-07 17:00
3.
Będzie remont ul. Kasprusie w Zakopanem. Miasto wykupiło nieruchomość pod poszerzenie drogi
2026-03-07 12:00
4.
Ponad 200 kamer w jednym systemie. Zakopane modernizuje miejski monitoring
2026-03-07 21:00
5.
Ponad 3 mld zł na kolej w stronę Podhala. Rusza budowa odcinka Podłęże-Gdów
2026-03-07 13:00
6.
Śnieg znika, ale na krokusowy dywan jeszcze trzeba poczekać
2026-03-07 13:20
7.
Niewielka kolejka do kolejki na Kasprowy (WIDEO)
2026-03-07 14:00
8.
Młodzież zapobiega pożarom
2026-03-07 19:42
9.
Tragiczne wieści z Tatr. Śmiertelny wypadek w rejonie Starorobociańskiego Wierchu
2026-03-01 10:00
1.
Poczta przy Krupówkach zaprasza na frytki, kotleta i piwko. A na deser coś słodkiego
2026-03-04 18:00
2.
Rosną ceny paliw. Ile zapłacimy na zakopiańskich stacjach benzynowych
2026-03-02 19:12
3.
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych
2026-03-03 15:59
4.
Maszerowali w imię Ognia
2026-03-04 21:00
5.
Z unijnym wsparciem na ekodoradztwo. Ponad pół miliona na zieloną transformację
2026-03-01 16:32
6.
Oaza spokoju pod kołami pojazdów
2026-03-05 17:02
7.
Burmistrz Zakopanego: kolej gondolowa mogłaby być przyszłością miasta
2026-03-03 13:00
8.
Potok Zakopianka tonie w śmieciach i śmierdzi szambem (WIDEO)
2026-03-05 17:35
9.
Łanie wchodzą na cmentarz przy ul. Nowotarskiej
2026-03-06 16:30
10.
Komendant zakopiańskiej policji zachęca maturzystów do służby
2026-02-06 18:34
1.
Policja poszukuje Zbigniewa Ziobry. Jest oficjalny list gończy
2026-02-09 13:00
2.
Wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz z wizytą w Zakopanem
2026-03-01 10:00
3.
Poczta przy Krupówkach zaprasza na frytki, kotleta i piwko. A na deser coś słodkiego
2026-03-04 18:00
4.
Rosną ceny paliw. Ile zapłacimy na zakopiańskich stacjach benzynowych
2026-02-25 08:00
5.
I Marsz Żołnierzy Wyklętych im. Józefa Kurasia
2026-02-24 19:25
6.
Mieszkańcy piszą o uciążliwych kuligach. Radni: kuligi to tradycja
2026-02-15 16:20
7.
Tragiczny finał poszukiwań w Tatrach
2026-02-15 16:00
8.
Listy nie dochodzą, awiza znikają, apelujemy o więcej (dla) listonoszy, mniej dyrektorów
2026-02-18 16:00
9.
Tak działa Poczta. Wezwanie na przesłuchanie dostaliśmy po terminie
2026-02-22 12:00
10.
Romscy muzykanci porzucili instrumenty i uciekli
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-03-08 09:32
1.
Jedno jest pewne gdyby rządził PiS to wszystkie drogi byłyby wyremontowane a nie tylko ta! Całe miasto byłoby zgazyfikowane i podłączone do geotermii a paliwo byłoby PO 5,19
2026-03-08 09:26
2.
@warsziawiak z Woly, nie rób nic nie będzie nic
2026-03-08 09:00
3.
Dziś niedziela 8 marca. Czas przejazdu Kraków - Zakopane. 2h 17 min, 1h 59 min, 2h o5 minut, 2h 00 min, 1h 57 min. A za 3 miliardy oszczedzimy 27 minut.
2026-03-08 08:53
4.
Kiedy Geotermia na Strążyskiej ?
2026-03-08 08:06
5.
Teraz pociag osobowy Chabówka- Kraków 2 godziny 40 minut,szału nie ma
2026-03-08 07:12
6.
A kiedy połączenie Tetmajera z Kasprusiami i Strążyską??
2026-03-08 07:02
7.
Tym rurociągiem który który ruski zbombardowali? :) a co tam! Że kacapy za pieniądze z tej ropy będą zabijać, rabować, gwałcić :) to piszę i mówię ja ten z krwi i kości katolik i ten prawdziwy polski patriota :) :) :)
Te! @ chętnie się wypowiem, ty non stop żywisz się przeterminowanym żarłem jeżeli uważasz że czujki mają takowe :) pewnie pomyliło ci się to z baterią która jest wymienialna
2026-03-08 02:08
8.
zapytanie na ul Czerską
stań tam pośrodku kaczy obłoku kurzu i sprawdź...........możesz się toczyć.....
2026-03-08 02:06
9.
a gdzie płatne akcje i zamknąć góry i ubezpieczyciele i reszta obłoków kurzu......
2026-03-08 00:28
10.
"Jak podkreślił minister infrastruktury Dariusz Klimczak, podpisanie umowy rozpoczyna budowę"
No to "rusza budowa"?
Czy "podpisano umowę"?
To nie to samo.
2026-02-16 21:51
1.
"Na spotkaniu zjawił się burmistrz Łukasz Filipowicz, radni Tymoteusz Mróz, Mateusz Łękawski i mieszkańcy. Ci ostatni niezbyt licznie."
A kto miałby się tam pojawić jak spotkanie zorganizowane w godzinach gdzie normalni ludzie pracują a miejsca tam w tej "stacji kultura" było może jeszcze na jakieś 20 osób. Przecież to klita na poddaszu gdzie jest miejsce dla dzieci na zabawy a nie dla 100 czy więcej dorosłych. Przecież to była jawna kpina. Dlaczego spotkanie nie było bardziej komunikowane i nie zapewniono odpowiednio dużej sali? I przede wszystkim dlaczego w godzinach pracy a nie w weekend??? Wywalić miliona na sylwestra potrafią a zmobilizować mieszkańców "nie da się". Widać zależy im żeby przyszło jak najmniej mieszkańców. Boją się usłyszeć to i owo.
2026-02-08 13:18
2.
Fajne eksponaty :)
2026-02-04 21:19
3.
Nie moje klimaty ani dla uszu ani dla oczu
2026-01-29 15:43
4.
Kasia Rysy
2026-01-03 13:15
5.
Ładne góalki.
2025-12-29 19:33
6.
Znakomity poMYSł panie @jarząbek
2025-12-03 15:38
7.
Świetny POmysl, zwłaszcza że w Zakopanem mimo otwartej Gubałówka m.in. przez Pana Szwajcara i czwartego burmistrza G.J. to lepiej na desce windsurfingowej po równiach pojeździć
2025-12-01 17:12
8.
Panowie dobra robota! A tak swoją drogą nie ma wojny, jest woda, ogólcie się do tej służby, a nie wyglądajcie jak krasnale...
2025-11-21 15:51
9.
Brawo Agatko! Piękne, cudne, zachwycające prace!
2025-11-17 21:21
10.
Teraz górale wprzedają swoją ojcowiznę żeby kupić nowe auto. Wszystkie te biznesy ze starym śmierdzącym sprzętem (mówiąc złomem) powinny być nakaz ogrodzenia blochą od ulicy. Podobnie ze składami budowlanymi. Tyle pięknych miejsć zostało oszpeconych przez lokalny interes.
Reklama
Niebieski Nowy Targ. Konkurs plastyczny. Zgłoszenia
Konferencja dotycząca przeciwdziałaniu przemocy szkolnej. Czarny Dunajec
Kino Tatry/Nowy Targ
Powiatowy Konkurs Recytatorski Szkół Podstawowych. Maków Podhalański
Charytatywne spotkanie górskie dla chorych na szpiczaka
Mistrzostwa szachowe w Szczawnicy
Kino Sokół/Zakopane
Kino Miejsce/Zakopane
Święto Kobiety Gór. Maków Podhalański
IX Zawody Telemarkowe. Kotelnica Białczańska
Kolej na kobiety pod Tatrami. Zakopane
III Kobieca Banderia Konna Amazonek Podhala
Dzień kobiet na remizie. Bańska Niżna
Dzień Kobiet pod Babią Górą
ŻYCZlive spotkania w Kombinacie
Dzień Kobiet w SDK Nowy Targ
Dzień Kobiet w Lipnicy Wielkiej
Dzień Kobiet w Kinie Śnieżka. Rabka-Zdrój
Babskie wyjście do Gwarno. Zakopane
Babskie rz(ż)ądze w Poroninie
Dzień Kobiet w bibliotece. Mszana Dolna
Klub Filmowy. Zakopane
Muzyczna opowieść na Dzień Kobiet. Koncert w Czerwonym Dworze
Miasta, których nie ma. Wenisaż. Nowy Targ
Mistrzostwa Gminy Szaflary w układaniu puzzli
Spotkanie przy kawie w Muzeum Tatrzańskim
Wiosenne melodie dla kobiet. Koncert w Jaworkach
Witkacy inspiruje. Wykład dla uczniów szkół średnich. Witkacy Atelier
Spotkanie autorskie ze Zbigniewem Kołbą. Zakopane
Łyżnik. Spotkanie w Kolibie. Zakopane
Polecamy
REKLAMA
REKLAMA
Dołącz do nas - facebook