2021-04-01 22:20:36

Orawa

Dźwięk kołatek

Reklama

Od Wielkiego Czwartku do Wielkanocy terkotki miały zastępować kościelne dzwony.

Obrzędy wielkopostne tradycyjnie zaczynają się w Wielki Czwartek, pod Babią Górą nazywany Zielonym Czwartkiem. Zanim w kościele umilkły dzwony, słychać już było kołatki. Bezpośrednio po zawiązaniu dzwonów chłopcy obiegali kościół trzykrotnie, robiąc wielki hałas. W okresie od Wielkiego Czwartku do Wielkanocy terkotki miały zastępować kościelne dzwony i dzwonki ministrantów. Wierzono też, że ich dźwięk odpędza złe siły. - W Wielki Piątek obieganie z kołatkami po wsi miało prawdopodobnie zwoływać ludzi do kościoła - przypuszcza Marcin Kowalczyk.

W Wielki Czwartek przy dźwiękach klekotek wielkopostnych i obrzędowych śpiewów chłopcy palili Judasza. - Kukłę, która była podobizną Judasza, wykonaną ze słomy i ubraną w łachmany, wieszali na dzwonnicy lub drzewie, potem zrzucali, bili kijami i palili na ognisku - wyjaśnia Karolina Kowalczyk z Lipnicy Wielkiej, etnograf.

A tak o kołatce wielkopostnej opowiada Zofia Warciak ze orawskiego skansenu w Zubrzycy Górnej:

"Ostatnie dni Wielkiego Tygodnia maja szczególne znaczenie w tradycji ludowej i chrześcijańskiej. Jest to zwykle zarazem czas budzenia się przyrody do życia, jak i czas święty, związany z  refleksją nad śmiercią Jezusa Chrystusa i Zmartwychwstaniem.

W Wielki Czwartek w Kościele rzymskokatolickim milkną dzwony i dzwonki (tzw. zawiązanie zwonów). Aż do Wielkanocy do wydawania dźwięków używa się kołatek. Dawniej dumą każdego chłopca było samemu zrobić taką kołatkę. Można ją wykonać i dzisiaj. Z drewna wykonujemy mała deseczkę. W deseczce trzeba zrobić otwór. Do otworu wstawiamy drewnianą rączkę.  Mocujemy ją od spodu, a na wierzchu w tej rączce mocujemy obok siebie dwa młoteczki drewniane. Poruszając rączką ruchem ręki wprawimy w ruch młoteczki, które będą uderzały w deseczkę i wydając charakterystyczny klekot.

W tradycji ludowej wierzono, że dźwięk kołatki odpędza złe duchy i różne demony. Dlatego też dawniej nie zabraniano dzieciom zabawy kołatkami. Zwyczajnym był widok dzieci biegających w Wielki Czwartek po wsi wokół domostw z kołatkami, których dźwięk odpędzał zło jednocześnie informując o nadchodzącej radości Zmartwychwstania Pana Jezusa".

jof


Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

1
/ Fot. Jolanta Flach
2
/ Fot. Jolanta Flach
3
/ Fot. Jolanta Flach
4
/ Fot. Jolanta Flach
5
/ Fot. Jolanta Flach
6
/ Fot. Jolanta Flach
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Karol 2021-04-02 12:39:02
Jakie kołatki. Po nasymu to były klepacki.
2026-04-13 17:33 Uwaga kierowcy, zmiana organizacji ruchu, przy wjeździe do rabczańskiego szpitala 2026-04-13 16:58 Zderzenie dwóch aut na ul. Sienkiewicza 2026-04-13 16:46 Jechał z narkotykami w aucie i przekroczył prędkość 2026-04-13 16:35 Czujki pożarowe zawyły w zabytkowym kościele w Orawce 2026-04-13 16:30 Przebudowa drogi Spytkowice - Jordanów ruszyła po zimowej przerwie 2026-04-13 16:29 Zmarła dyrektor szkoły w Sierockiem 2026-04-13 16:24 Zmarł Michał Gąsienica Szostak. Artysta rzeźbiarz, przewodniczący Rady Miasta 2026-04-13 16:16 Na Orawie znów płonęły trawy 2026-04-13 16:04 DNI OTWARTE - KRUCY FIT 2026-04-13 16:00 Tatry bez ograniczeń najlepszym start-upem młodzieży. Sukces uczennic z Zakopanego 2026-04-13 15:30 Idzie dysc. Prace Mirosława Karkuli w Galerii Pod Aniołem 2026-04-13 14:59 Poronin pamięta o Katyniu. Uroczystości, spektakl i debata historyczna 2026-04-13 14:46 Utrudnienia na Rynku w Nowym Targu. Rusza remont nawierzchni 1 2026-04-13 14:40 Jak długo jest ważny operat szacunkowy i jak go zaktualizować? 2026-04-13 14:00 E-busy łączą centra edukacji w Tatrach. TPN testuje nową usługę dla turystów 2026-04-13 13:19 Zapraszamy do udziału w XI Nowotarskim Światowym Dniu Świadomości Autyzmu 2026-04-13 13:03 Róże pienne i pnące - sposób na spektakularny ogród 2026-04-13 13:00 Biblioteki są naszym oczkiem w głowie. Biblioteka Pedagogiczna w Zakopanem otwarta po remoncie (WIDEO) 1 2026-04-13 12:21 Samochód uderzył w słup 6 2026-04-13 12:19 Nowotarscy kryminalni zatrzymali narkotykowego dilera 2026-04-13 11:45 Rola diety w zapobieganiu i leczeniu kandydozy na języku 2026-04-13 11:32 Nietrzeźwy mężczyzna na torach w Poroninie. Szybka interwencja policji 2026-04-13 11:29 Utrudnienia na pienińskich szlakach 2026-04-13 11:01 Przegląd Dziecięcych Zespołów Regionalnych w Ludźmierzu (ZDJĘCIA) 2026-04-13 10:00 Nowe przedszkole i żłobek w Poroninie a korki na Zakopiance. Mieszkańcy alarmują o zagrożeniach 3 2026-04-13 09:00 Tradycja i kultura Pienin 2 2026-04-13 08:59 Dziś chmury, ale cieplej. W środę możliwe burze. Mniejsze zagrożenie lawinami 2026-04-13 08:00 Dom marzeń dla osób z niepełnosprawnością powstaje w Zakopanem. Trwa zbiórka na dokończenie budowy 1 2026-04-12 21:46 Viktor Orban traci władzę. Miażdżące zwycięstwo opozycji (WIDEO) 33 2026-04-12 21:00 Aleksander Talkowski oczarował publiczność w nowotarskim ratuszu 1 2026-04-12 20:00 Historia pisana w lodzie, skale i pamięci. 90 lat Klubu Wysokogórskiego Zakopane (ZDJĘCIA) 2026-04-12 19:00 Aleksandra Płatek z Grand Prix Kantego Pawluśkiewicza (ZDJĘCIA, WIDEO) 2026-04-12 18:00 Wtopiony w grań. O nagrodzonym budynku i nie tylko 5 2026-04-12 17:00 Rzeczywistość, która przeradza się w surrealistyczny koszmar. Mamy dla Was książki 2026-04-12 16:00 Wreszcie cieplejszy dzień. W Zakopanem wreszcie ponad 10 st. C. 2026-04-12 15:00 Nietoperz na płycie. Poezja, muzyka i aktorska interpretacja 2026-04-12 13:59 Krokusy się odrodziły i tak pięknie kwitną w Zakopanem (WIDEO) 1 2026-04-12 13:30 230 km i jesteśmy w centrum wydarzeń (Wideo) 19 2026-04-12 13:00 Zaplanuj weekend czerwcowy nad Dunajcem 3 2026-04-12 12:00 Leśniczówka w Dolinie Strążyskiej wyremontowana 1 2026-04-12 11:00 "Muzykowanie na Duchową nutę". Zgłoszenia do konkursu 2026-04-12 10:00 Góralka zdobyła koronę gór Australii 1 2026-04-12 09:00 Idzie dysc 4 2026-04-11 21:32 Nowy pojazd terenowy dla TOPR 2026-04-11 21:00 Śląsk II Wrocław zwycięża w Nowym Targu (ZDJĘCIA) 2026-04-11 20:00 Chleb, puszki po napojach i butelki po alkoholu 9 2026-04-11 19:00 Dłoń mistrza Jana - Nowotarska Aleja Gwiazd (ZDJĘCIA) 2026-04-11 18:00 Tischner wrócił do siebie. Zobaczcie ważną wystawę! (ZDJĘCIA) 1 2026-04-11 17:00 Humanic mistrzem! 35 edycja NALP za nami! 2026-04-11 16:16 Podhale przegrywa ze Śląskiem
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-04-13 16:33 1. No jak toto jest '' wtopione w grań '' to abo ja nie rozumiem '' po polskiemu '' abo one, te architekty to są chinsyckie bace ... no i baaaardzo '' lekka '' wizualnie konstrukcja, baaaaardzo ... :) 2026-04-13 16:24 2. W końcu bo można bylo koła potracic. W ostatni piatek wyprzedzała mnie Pani w rynku Audii tak byla zla ze jade pomalu ze musiała na ciągłej gdzie jechało sporo aut z naprzeciwka. Niestety nie dało sie szybciej a najwyraźniej Pani sie spieszyło i tak spotkaliśmy sie przy rondzie hahahahahha 2026-04-13 16:19 3. Łooomaaatko i cóóórko ... bardzo klimatyczny spacerek, a jaki wyciszający i relaksujący ... :) 2026-04-13 15:47 4. Sponsorowany miedzy innymi przez Fundacje Batorego/Soros i Fundacje Adenauera, Kamp Przyszlosc przenosi sie z Olsztyna do Klodzka. Wszystko inspirowane ostatnimi odkryciami oddolnych trendow partyjnych w tzw. terenie. Jednoczesnie szuka sie nowej formuly programowej, by zastapic stary, dobrze wysluzony osmiogwiazdkowy identyfikator partyjnego kultu. Oferty pilnie potrzebne. Bomba w gore ! 2026-04-13 15:32 5. @beznickowcu, ty odbierasz na jakichś kacapskich falach!!!! :) pisałem o 2005 bo już wtedy było głośno o tym i co zrobili??? to samo co i w sprawie umowy z Mercosur mówiło się o tej umowie ponad 20 lat no i co pisiorki zrobiły w czasie swoich nierządów??? powiem ci!!! tego w twojej russpublice nie mówili!! mianowicie robili wszystko aby jak najszybciej ta umowa została podpisana!! a co do 1410 r. to porównywałem to do twojego cofania się :) nawet nie wiesz co było 15 lipca 1410r. :) :) :) 2026-04-13 15:08 6. A śmigło ? A śmigło było ? 2026-04-13 15:08 7. Rumba. Gaz. Walc. Ropa. Lód. Smród. J-54. 2026-04-13 14:56 8. A dlaczego tych ślupów nie owijają grubą , mocną gumą , która będzie amortyzować większość uderzeń ??????? 2026-04-13 14:45 9. Nord Stream 1 -Prace rozpoczęto oficjalnie 9 kwietnia 2010 roku. Pierwszą rurę zaczęto układać na wodach szwedzkich przy użyciu statku Castoro Sei. Budowa pierwszej nitki zakończyła się w maju 2011 roku, a cały system (obie nitki) stał się w pełni operacyjny w październiku 2012 roku. Wtedy rządziła Pedofila Obywatelska nie PiS. Dlaczego na to pozwoliła??? :) W 2005 zapadły najważniejsze decyzje polityczne, które umożliwiły powstanie Nord Stream 1. 8 września 2005 podpisano umowę o budowie Gazociągu Północnego. Miało to miejsce w Berlinie, w obecności kanclerza Niemiec Gerharda Schrödera oraz prezydenta Rosji Władimira Putina. To wtedy Radek Zdradek, ówczesny pisi minister spraw zagranicznych nazwał ten projekt Gazociągiem Ribbentrop-Mołotow. (Później mu totalnie odp******ło, jak temu grg vel fgg vel ghh i .....trzyma ich do dzisiaj, twierdząc, że to Kaczyński z Orbanem zbudowali w 1410 r. , Prawo i Sprawiedliwość od samego początku było jednym z najostrzejszych krytyków projektu Nord Stream. Już w 2005 i 2006 roku PiS prezentowało jednoznacznie negatywne stanowisko, argumentując to zagrożeniem dla bezpieczeństwa energetycznego Polski i regionu. Rząd PiS )pod przewodnictwem Kazimierza Marcinkiewicza) przyjął 31 maja 2006 roku specjalną uchwałę nr 88/2006, w której oficjalnie sprzeciwił się budowie Gazociągu Północnego. Argument o solidarności - Jarosław Kaczyński wielokrotnie podkreślał, że inwestycja ta "bije w samą istotę Unii Europejskiej", jaką powinna być solidarność energetyczna, ponieważ omija kraje tranzytowe takie jak Polska czy Ukraina. 2026-04-13 14:34 10. Widać po tym niskim profilu opon ,że to auto to trochę takie rajdowe
2026-03-23 10:43 1. Pan Z. i koledzy.... i potem powiecie ze to prostest w sprawie mostu a nie wiec polityczny. hehe. kogo chcecie nabrac? 2026-03-11 08:14 2. Strategia rozwoju... Stawiać jak najwięcej deweloperki, reszta to ch... 2026-03-06 08:53 3. moze zamiast organizować te rozchwytywane i konsultacje miasta uruchomi druga zmiane u w urzedzie dla pracujacych obywateli petentów? 2026-03-06 08:25 4. Chętnie bym się dowiedział jakie studia i na jakich poważnych uczelniach mają ukończone uczestnicy dyskusji. Wprawdzie obowiązuje zasada, że wystarczy chęć szczera ale oni chcą zmarnować nasze pieniądze. Oj tam, oj tam. 2026-02-16 21:51 5. "Na spotkaniu zjawił się burmistrz Łukasz Filipowicz, radni Tymoteusz Mróz, Mateusz Łękawski i mieszkańcy. Ci ostatni niezbyt licznie." A kto miałby się tam pojawić jak spotkanie zorganizowane w godzinach gdzie normalni ludzie pracują a miejsca tam w tej "stacji kultura" było może jeszcze na jakieś 20 osób. Przecież to klita na poddaszu gdzie jest miejsce dla dzieci na zabawy a nie dla 100 czy więcej dorosłych. Przecież to była jawna kpina. Dlaczego spotkanie nie było bardziej komunikowane i nie zapewniono odpowiednio dużej sali? I przede wszystkim dlaczego w godzinach pracy a nie w weekend??? Wywalić miliona na sylwestra potrafią a zmobilizować mieszkańców "nie da się". Widać zależy im żeby przyszło jak najmniej mieszkańców. Boją się usłyszeć to i owo. 2026-02-08 13:18 6. Fajne eksponaty :) 2026-02-04 21:19 7. Nie moje klimaty ani dla uszu ani dla oczu 2026-01-29 15:43 8. Kasia Rysy 2026-01-03 13:15 9. Ładne góalki. 2025-12-29 19:33 10. Znakomity poMYSł panie @jarząbek
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Kino MCK/Nowy Targ
Dni Otwarte Krucy Fit. Gym & OnexTattoo & Perun
Kino Miejsce/Zakopane
Kino Sokół/Zakopane
Kino Tatry/Nowy Targ
Rozmówki dla maturzystów przed egzaminem z języka angielskiego. Zakopane
Lektury bez stresu. Zakopane
Jubileusz 150-lecia Zespołu Szkół Budowlanych im. dra Władysława Matlakowskiego w Zakopanem
Gminny Otwarty Turniej Tenisa Stołowego
Wieczór w Czerwonym Dworze: 150 lat zakopiańskiej Budowlanki
Talenty Małopolski 2026. Eliminacje powiatowe. Maków Podhalański
Klub Filmowy. Zakopane
Spotkanie czytelnicze: Przygody dobrego wojaka Szwejka. Rabka-Zdrój
Morskie podróże i beskidzkie powroty. Wernisaż. Maków Podhalański
Nowotarski Dzień Świadomości Autyzmu
Targi Branżowe Damix. Nowy Targ
Spotkanie autorskie z Marią Gąsienicą-Zawadzką. Poronin
Kuratorskie oprowadzanie po wystawie Kolekcja. Zakopane
Ogarnąć nieskończoność. Biblia w ilustracji. Finisaż wystawy w nowotarskich Jatkach
Piotr Lupi Lubertowicz. Koncert jubileuszowy. Nowy Targ
Doom nad Miastem. Koncert w Velo Stacji. Nowy Targ
Zlot malowania kamieni w Szczawnicy
Śluby Panieńskie. Spektakl. Maków Podhalański
Złote Kierpce. Tatrzański Festiwal Zespołów Góralskich
Ogólnopolski Konkurs Indywidualności Muzycznych Atma 2026. Finał w Zakopanem
Klimakterium... i już. Teatr Capitol w Nowym Targu
Baśniowa Odyseja. Koncert. Maków Podhalański
Koncert w ramach audycji muzycznych Gminnej Akademii Śpiewu w Poroninie
Dzień Ziemi w Nowym Targu
Międzyszkolny Konkurs Recytatorski Poezji Obozowej Więźniarek z Ravensbruck
Polecamy

Pożegnania


REKLAMA


FILMY TP


REKLAMA


Dołącz do nas - facebook