2021-04-01 22:20:36
Orawa
Dźwięk kołatek
Od Wielkiego Czwartku do Wielkanocy terkotki miały zastępować kościelne dzwony.
Obrzędy wielkopostne tradycyjnie zaczynają się w Wielki Czwartek, pod Babią Górą nazywany Zielonym Czwartkiem. Zanim w kościele umilkły dzwony, słychać już było kołatki. Bezpośrednio po zawiązaniu dzwonów chłopcy obiegali kościół trzykrotnie, robiąc wielki hałas. W okresie od Wielkiego Czwartku do Wielkanocy terkotki miały zastępować kościelne dzwony i dzwonki ministrantów. Wierzono też, że ich dźwięk odpędza złe siły. - W Wielki Piątek obieganie z kołatkami po wsi miało prawdopodobnie zwoływać ludzi do kościoła - przypuszcza Marcin Kowalczyk.
W Wielki Czwartek przy dźwiękach klekotek wielkopostnych i obrzędowych śpiewów chłopcy palili Judasza. - Kukłę, która była podobizną Judasza, wykonaną ze słomy i ubraną w łachmany, wieszali na dzwonnicy lub drzewie, potem zrzucali, bili kijami i palili na ognisku - wyjaśnia Karolina Kowalczyk z Lipnicy Wielkiej, etnograf.
A tak o kołatce wielkopostnej opowiada Zofia Warciak ze orawskiego skansenu w Zubrzycy Górnej:
"Ostatnie dni Wielkiego Tygodnia maja szczególne znaczenie w tradycji ludowej i chrześcijańskiej. Jest to zwykle zarazem czas budzenia się przyrody do życia, jak i czas święty, związany z refleksją nad śmiercią Jezusa Chrystusa i Zmartwychwstaniem.
W Wielki Czwartek w Kościele rzymskokatolickim milkną dzwony i dzwonki (tzw. zawiązanie zwonów). Aż do Wielkanocy do wydawania dźwięków używa się kołatek. Dawniej dumą każdego chłopca było samemu zrobić taką kołatkę. Można ją wykonać i dzisiaj. Z drewna wykonujemy mała deseczkę. W deseczce trzeba zrobić otwór. Do otworu wstawiamy drewnianą rączkę. Mocujemy ją od spodu, a na wierzchu w tej rączce mocujemy obok siebie dwa młoteczki drewniane. Poruszając rączką ruchem ręki wprawimy w ruch młoteczki, które będą uderzały w deseczkę i wydając charakterystyczny klekot.W tradycji ludowej wierzono, że dźwięk kołatki odpędza złe duchy i różne demony. Dlatego też dawniej nie zabraniano dzieciom zabawy kołatkami. Zwyczajnym był widok dzieci biegających w Wielki Czwartek po wsi wokół domostw z kołatkami, których dźwięk odpędzał zło jednocześnie informując o nadchodzącej radości Zmartwychwstania Pana Jezusa".
jof
1
/ Fot. Jolanta Flach
2
/ Fot. Jolanta Flach
3
/ Fot. Jolanta Flach
4
/ Fot. Jolanta Flach
5
/ Fot. Jolanta Flach
6
/ Fot. Jolanta Flach
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Karol
2021-04-02 12:39:02
Jakie kołatki. Po nasymu to były klepacki.
2026-02-01 21:33
Parada Gazdowska w Ludźmierzu (ZDJĘCIA)
1
2026-02-01 21:00
Zakopane. Ostatki kolędowe z Hanką Rybką (WIDEO, ZDJĘCIA)
1
2026-02-01 20:00
Kościelisko to nie wysypisko. Gastronomiczne odpady z Krupówek trafiają do lasów
1
2026-02-01 19:30
Wypadek samochodowy na Stylhynie
2026-02-01 19:19
Pożar garażu w Zakopanem
2026-02-01 19:13
Studniówka maturzystów Liceum Ogólnokształcącego im. Balzera w Zakopanem (WIDEO)
1
2026-02-01 18:57
Mroźne kumoterki w Ludźmierzu (ZDJĘCIA, WIDEO)
2026-02-01 17:59
Zakopane najcieplejszym miastem w Polsce, a w Tatrach było jeszcze cieplej
2026-02-01 17:00
Największa tego typu inwestycja pod Giewontem
10
2026-02-01 16:00
Przed nami 54. Góralski Karnawał
2026-02-01 15:00
Nowe wyzwania Strefy Schengen. Polsko-słowacki projekt zainaugurowany w Nowym Targu
1
2026-02-01 14:20
Dwa pieski porzucone w lesie tymczasowo zabezpieczone przez sołtysa
3
2026-02-01 14:00
Opowieść z pogranicza folk horroru i kryminału. Mamy dla Was książki
2026-02-01 13:30
Tatry skąpane w słońcu. Zimowy krajobraz zachwycał na Bachledzkim Wierchu
1
2026-02-01 13:00
Janina Maślanka. Światło sercem na szkle malowane
2026-02-01 12:30
Snowboardzista chciał zjechać z Rysów. Ostatecznie interweniował TOPR
7
2026-02-01 12:03
Ferie na biegówkach w Nowym Targu. Bezpłatny kurs dla najmłodszych
1
2026-02-01 11:30
Uwaga, rodzice maturzystów Liceum im. Balzera
1
2026-02-01 10:59
-15,5 st. C. w Poroninie, kolejne dni będą coraz cieplejsze (WIDEO)
1
2026-02-01 10:33
SPRZEDAM MIESZKANIE w Krakowie, świetna lokalizacja
2026-02-01 10:00
Trzeci sparing, pierwszy remis i pierwszy transfer
1
2026-02-01 09:00
Inwestycja na Kamieńcu coraz bliżej finału
9
2026-01-31 22:00
Nie ma Zakopanego bez Liceum im. Kenara. Wernisaż pełen talentu w Stacji Kultura (WIDEO)
2026-01-31 21:00
Koniec pobłażania dla piratów drogowych. Za chwilę surowsze przepisy i nowe uprawnienia Policji
16
2026-01-31 20:30
Sport w komendzie
1
2026-01-31 20:00
Ferie na Podhalu. Mniej turystów, mniej zdarzeń, wzmożony ruch na zakopiance (WIDEO)
2026-01-31 19:00
Studniówka maturzystów Zespółu Szkół Budowlanych im. dra Władysława Matlakowskiego w Zakopanem (WIDEO)
5
2026-01-31 18:00
Folki Polki, wielki świat mody i smutek w oczach piesków z schroniska na Kokoszkowie
1
2026-01-31 17:16
Nietrzeźwy kierowca zatrzymany w Zakopanem. Czujność strażników zapobiegła zagrożeniu
6
2026-01-31 17:00
Uporczywie nękał kobietę. Już został aresztowany
2026-01-31 16:00
Jest ostrzeżenie przed silnym mrozem
4
2026-01-31 15:30
Zmiany w komunikacji miejskiej od 1 lutego 2026 roku. Nowa trasa linii 17
6
2026-01-31 15:00
W kolejce do kolejki na Kasprowy nikt nie stoi, a na górze bajka
3
2026-01-31 14:29
Awaria w Ochotnicy Górnej. Nie ma prądu
2
2026-01-31 14:00
Górale na kongresie Brauna
36
2026-01-31 13:00
To dziś najcieplejsze i jedno z najpiękniejszych miejsc w Polsce (WIDEO)
2026-01-31 12:20
Brak prądu w części Zakopanego. Wyciąg na Harendzie w trybie awaryjnym (WIDEO)
3
2026-01-31 12:00
Atak na bankomat i spalone auto, mamy oświadczenie policji po nocnym wybuchu w Murzasichu (WIDEO)
1
2026-01-31 11:00
Butelkomat to nie śmietnik. Apel do mieszkańców i turystów
10
2026-01-31 10:03
Między Tatrami a pamięcią. "Kolekcja", czyli nowe nabytki Muzeum Tatrzańskiego (WIDEO)
2026-01-31 08:55
Uszkodzony bankomat w Murzasichlu. Policja zabezpieczenia ślady
2026-01-31 08:00
Burmistrz o sylwestrze. Było bardzo bezpiecznie. Duże zasięgi
10
2026-01-30 21:45
Uwaga, rodzice maturzystów zakopiańskiej Budowlanki oraz Liceum im. Balzera!
2026-01-30 21:45
Pięć razy musiałem jeździć do wulkanizatora
17
2026-01-30 21:00
W niedzielę protest na zakopiance
2
2026-01-30 20:30
Wizyta minister Aleksandry Gajewskiej na placu budowy żłobka w Zakopanem
10
2026-01-30 20:00
Straż Miejska w Zakopanem rozpoczęła akcję usuwania wraków
10
2026-01-30 19:30
Zajrzyjcie w weekend do Centrum Lawinowego na Kalatówkach
2026-01-30 19:00
Trump zachwyca się miłym putinem, Rosja odpowiada rakietami na Chersoń
24
2026-01-30 18:00
Nowy Targ zmodernizuje infrastrukturę komunalną. Blisko 70 mln zł dofinansowania
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
2026-02-01 17:59
1.
Zakopane najcieplejszym miastem w Polsce, a w Tatrach było jeszcze cieplej
2026-02-01 16:00
2.
Przed nami 54. Góralski Karnawał
2026-02-01 18:57
3.
Mroźne kumoterki w Ludźmierzu (ZDJĘCIA, WIDEO)
2026-02-01 10:59
4.
-15,5 st. C. w Poroninie, kolejne dni będą coraz cieplejsze (WIDEO)
2026-02-01 19:30
5.
Wypadek samochodowy na Stylhynie
2026-02-01 15:00
6.
Nowe wyzwania Strefy Schengen. Polsko-słowacki projekt zainaugurowany w Nowym Targu
2026-02-01 13:00
7.
Janina Maślanka. Światło sercem na szkle malowane
2026-02-01 21:33
8.
Parada Gazdowska w Ludźmierzu (ZDJĘCIA)
2026-02-01 21:00
9.
Zakopane. Ostatki kolędowe z Hanką Rybką (WIDEO, ZDJĘCIA)
2026-02-01 10:00
10.
Trzeci sparing, pierwszy remis i pierwszy transfer
2026-02-01 17:59
1.
Zakopane najcieplejszym miastem w Polsce, a w Tatrach było jeszcze cieplej
2026-01-29 13:31
2.
Marianna Bryniarska
2026-01-30 15:30
3.
Andrzej Krzeptowski Bohac. Wieczór w Czerwonym Dworze
2026-02-01 16:00
4.
Przed nami 54. Góralski Karnawał
2026-01-31 17:00
5.
Uporczywie nękał kobietę. Już został aresztowany
2026-01-29 14:31
6.
Nieodśnieżone chodniki w Chochołowie. Piesi zmuszeni do chodzenia jezdnią
2026-02-01 18:57
7.
Mroźne kumoterki w Ludźmierzu (ZDJĘCIA, WIDEO)
2026-02-01 10:59
8.
-15,5 st. C. w Poroninie, kolejne dni będą coraz cieplejsze (WIDEO)
2026-01-31 14:02
9.
Ewa Nowicka
2026-01-29 13:03
10.
Zakopiańscy radni uczcili minutą ciszy pamięć Krzysztofa Owczarka
2026-02-01 17:59
1.
Zakopane najcieplejszym miastem w Polsce, a w Tatrach było jeszcze cieplej
2026-01-29 13:31
2.
Marianna Bryniarska
2026-01-30 15:30
3.
Andrzej Krzeptowski Bohac. Wieczór w Czerwonym Dworze
2026-02-01 16:00
4.
Przed nami 54. Góralski Karnawał
2026-01-31 17:00
5.
Uporczywie nękał kobietę. Już został aresztowany
2026-01-29 14:31
6.
Nieodśnieżone chodniki w Chochołowie. Piesi zmuszeni do chodzenia jezdnią
2026-02-01 18:57
7.
Mroźne kumoterki w Ludźmierzu (ZDJĘCIA, WIDEO)
2026-02-01 10:59
8.
-15,5 st. C. w Poroninie, kolejne dni będą coraz cieplejsze (WIDEO)
2026-01-31 14:02
9.
Ewa Nowicka
2026-01-29 13:03
10.
Zakopiańscy radni uczcili minutą ciszy pamięć Krzysztofa Owczarka
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
2026-02-01 17:00
1.
Największa tego typu inwestycja pod Giewontem
2026-02-01 09:00
2.
Inwestycja na Kamieńcu coraz bliżej finału
2026-02-01 12:30
3.
Snowboardzista chciał zjechać z Rysów. Ostatecznie interweniował TOPR
2026-02-01 14:20
4.
Dwa pieski porzucone w lesie tymczasowo zabezpieczone przez sołtysa
2026-02-01 10:59
5.
-15,5 st. C. w Poroninie, kolejne dni będą coraz cieplejsze (WIDEO)
2026-02-01 15:00
6.
Nowe wyzwania Strefy Schengen. Polsko-słowacki projekt zainaugurowany w Nowym Targu
2026-02-01 21:33
7.
Parada Gazdowska w Ludźmierzu (ZDJĘCIA)
2026-02-01 21:00
8.
Zakopane. Ostatki kolędowe z Hanką Rybką (WIDEO, ZDJĘCIA)
2026-02-01 10:00
9.
Trzeci sparing, pierwszy remis i pierwszy transfer
2026-02-01 12:03
10.
Ferie na biegówkach w Nowym Targu. Bezpłatny kurs dla najmłodszych
2026-01-31 14:00
1.
Górale na kongresie Brauna
2026-01-30 19:00
2.
Trump zachwyca się miłym putinem, Rosja odpowiada rakietami na Chersoń
2026-01-27 18:29
3.
Zapomniane ofiary hitleryzmu. Odmawiali hajlowania. Kim oni byli?
2026-01-29 19:00
4.
Miasto będzie rezygnować z tras biegowych w okolicach Doliny Białego
2026-01-29 15:56
5.
Burmistrz i przewodniczący rady piszą do ministra Rasia w sprawie najmu krótkoterminowego
2026-01-29 10:59
6.
Radni alarmują: Jeśli te przepisy wejdą w życie wiele kwater zniknie z Zakopanego
2026-01-30 21:45
7.
Pięć razy musiałem jeździć do wulkanizatora
2026-01-27 11:59
8.
Największy parking w Zakopanem nieczynny do odwołania
2026-01-30 11:48
9.
Polskie Koleje Linowe nie wejdą na giełdę!
2026-01-31 21:00
10.
Koniec pobłażania dla piratów drogowych. Za chwilę surowsze przepisy i nowe uprawnienia Policji
2026-01-19 19:30
1.
Kręcili film dla dorosłych na Krupówkach
2026-01-31 14:00
2.
Górale na kongresie Brauna
2026-01-11 17:09
3.
Prezydent Karol Nawrocki kibicuje polskim skoczkom (WIDEO)
2026-01-09 15:00
4.
Prezydent Karol Nawrocki jednak nie przyjedzie na Slalom Maraton. Będzie na skokach?
2026-01-06 08:00
5.
Lata mijają, a zimowy problem na mostku pozostał. Na chodnikach lodowisko
2026-01-17 16:55
6.
Razem wysyłamy ciepło do Kijowa, ludzie nie mają ogrzewania, za to minus 17 stopni Celsjusza za oknem
2026-01-20 14:01
7.
Burmistrz: Takie zdarzenie nie powinno mieć miejsca, nie dostaliśmy zgłoszenia
2026-01-03 13:00
8.
Rosyjscy skoczkowie nie pojawią się w Zakopanem
2026-01-07 11:00
9.
(Nie)Odśnieżony chodnik, Straż Miejska kontroluje zimowe bezpieczeństwo w Zakopanem
2026-01-11 14:00
10.
Deportują naszych z Ameryki
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-02-01 21:46
1.
Dlaczego Zakopane nie ma swoich kumoterek?
2026-02-01 21:34
2.
Jak dotąd ani jednego komentarza, który chwali to coś.
Ciekawe ... i budujące.
2026-02-01 21:26
3.
Anna Chowaniec Rybka, Anna a nie Hanna! To 2 różne imiona. Mariusz to nie Dariusz.
2026-02-01 21:10
4.
Podać nazwę Lokalu Gastronomicznego i imię i nazwisko właściciela niech się wstydzi dziod jeden.
2026-02-01 21:08
5.
Alez co Ty piszesz za bzdury Waldeczku, przeciez geotermia to spolka skarbu panstwa, hodowca grul to mogl tam sobie najwyzej z prezesem zdjecie zrobic.
2026-02-01 21:00
6.
i jeszcze Pan Sołtys na pewno nie wywodzi się z tego katolickiego, konserwatywnego społeczeństwa. Na pewno wybrali go ludzie z sercem, którzy nie wywodzi się z tego katolickiego, konserwatywnego społeczeństwa.
2026-02-01 20:41
7.
Skomunikujcie Zakopane z Tatrzanska Łomnica Popradem Liptowskim Mikulaszem
2026-02-01 20:24
8.
@EmerytOD75rokużycia. Boją się zbiórek jak za komuny. 3 to już było zebranie. Czyli średni został biedny a złodziej bogaczem.
2026-02-01 20:16
9.
Do Term będzie poprowadzona obwodnica Centrum w kierunku Krzeptówek baseny wygenerują dodatkowy ruch samochodowy w mieście super .
2026-02-01 20:15
10.
Dron uziemiony, śmigłowiec już liczy dni do swojego końca kariery w TOPR... Bezkarnych nie brakuje w dalszym ciągu na szlakach i poza nimi.
2026-01-29 15:43
1.
Kasia Rysy
2026-01-03 13:15
2.
Ładne góalki.
2025-12-29 19:33
3.
Znakomity poMYSł panie @jarząbek
2025-12-03 15:38
4.
Świetny POmysl, zwłaszcza że w Zakopanem mimo otwartej Gubałówka m.in. przez Pana Szwajcara i czwartego burmistrza G.J. to lepiej na desce windsurfingowej po równiach pojeździć
2025-12-01 17:12
5.
Panowie dobra robota! A tak swoją drogą nie ma wojny, jest woda, ogólcie się do tej służby, a nie wyglądajcie jak krasnale...
2025-11-21 15:51
6.
Brawo Agatko! Piękne, cudne, zachwycające prace!
2025-11-17 21:21
7.
Teraz górale wprzedają swoją ojcowiznę żeby kupić nowe auto. Wszystkie te biznesy ze starym śmierdzącym sprzętem (mówiąc złomem) powinny być nakaz ogrodzenia blochą od ulicy. Podobnie ze składami budowlanymi. Tyle pięknych miejsć zostało oszpeconych przez lokalny interes.
2025-11-14 20:05
8.
@Abeto, w samo sedno!
2025-11-14 04:43
9.
tzn. niezłej. Dla wielu świetnej, dla mnie - niezłej.
2025-11-12 21:31
10.
Towarzystwo własnej adoracjii..przykre...
Reklama
Kino Sokół/Zakopane
Kino Miejsce/Zakopane
Southfest - gwiazdy polskiej sceny hip-hopowej. Nowy Targ
Festiwal Kolęd, Pastorałek i Pieśni Bożonarodzeniowych: Dobrze ześ sie Jezu pod Giewontem zrodziył
Kino Tatry/Nowy Targ
Kurs strzyżenia owiec. Skrzypne
Rabczańskie kolędowanie
Wieczór w Czerwonym Dworze
Warsztaty z podróżnikami. Mszana Dolna
Portret kolekcjonera. Warsztaty w Atmie
54. Góralski Karnawał w Bukowinie Tatrzańskiej
Bliźniok Harnasia. Sztuka teatralna. Białka Tatrzańska
Góry-Morze-Morze-Góry. Wystawa w Miejskiej Galerii Sztuki w Zakopanem
41. Ogólnopolski Bieg Gąsieniców. Zakopane
Zawody Narciarskie o Puchar Gorców
Amatorski Turniej Koszykówki Open. Zakopane
Walentynkowy Bieg Narciarski Parami
Jubileusz zespołu Mały Owcok
Pamiętamy o Karłowiczu. Koncert. Zakopane
COŚ się dzieje w Kombinacie. TABU koncert
Zdolne do wszystkiego. Spektakl. Mszana Dolna
Tanga naszego serca. Recital fortepianowy. Rabka-Zdrój
Młodzież mówi NIE hejtowi! Raba Wyżna
Spotkanie z psychologiem dla kobiet. Nowy Targ
Ulepimy dziś bałwana. Koncert. Zawoja
Spotkania z Jaśkiem Sabałą. Kościelisko
Królowa Śniegu. Spektakl. Mszana Dolna
Muzyka, śpiew, taniec. Maków Podhalański
Parada Gazdowska 2026
Ogólnopolska Liga dla Przedszkolaków w Narciarstwie Alpejskim
Polecamy
REKLAMA
REKLAMA
Dołącz do nas - facebook