2021-04-01 22:20:36
Orawa
Dźwięk kołatek
Od Wielkiego Czwartku do Wielkanocy terkotki miały zastępować kościelne dzwony.
Obrzędy wielkopostne tradycyjnie zaczynają się w Wielki Czwartek, pod Babią Górą nazywany Zielonym Czwartkiem. Zanim w kościele umilkły dzwony, słychać już było kołatki. Bezpośrednio po zawiązaniu dzwonów chłopcy obiegali kościół trzykrotnie, robiąc wielki hałas. W okresie od Wielkiego Czwartku do Wielkanocy terkotki miały zastępować kościelne dzwony i dzwonki ministrantów. Wierzono też, że ich dźwięk odpędza złe siły. - W Wielki Piątek obieganie z kołatkami po wsi miało prawdopodobnie zwoływać ludzi do kościoła - przypuszcza Marcin Kowalczyk.
W Wielki Czwartek przy dźwiękach klekotek wielkopostnych i obrzędowych śpiewów chłopcy palili Judasza. - Kukłę, która była podobizną Judasza, wykonaną ze słomy i ubraną w łachmany, wieszali na dzwonnicy lub drzewie, potem zrzucali, bili kijami i palili na ognisku - wyjaśnia Karolina Kowalczyk z Lipnicy Wielkiej, etnograf.
A tak o kołatce wielkopostnej opowiada Zofia Warciak ze orawskiego skansenu w Zubrzycy Górnej:
"Ostatnie dni Wielkiego Tygodnia maja szczególne znaczenie w tradycji ludowej i chrześcijańskiej. Jest to zwykle zarazem czas budzenia się przyrody do życia, jak i czas święty, związany z refleksją nad śmiercią Jezusa Chrystusa i Zmartwychwstaniem.
W Wielki Czwartek w Kościele rzymskokatolickim milkną dzwony i dzwonki (tzw. zawiązanie zwonów). Aż do Wielkanocy do wydawania dźwięków używa się kołatek. Dawniej dumą każdego chłopca było samemu zrobić taką kołatkę. Można ją wykonać i dzisiaj. Z drewna wykonujemy mała deseczkę. W deseczce trzeba zrobić otwór. Do otworu wstawiamy drewnianą rączkę. Mocujemy ją od spodu, a na wierzchu w tej rączce mocujemy obok siebie dwa młoteczki drewniane. Poruszając rączką ruchem ręki wprawimy w ruch młoteczki, które będą uderzały w deseczkę i wydając charakterystyczny klekot.W tradycji ludowej wierzono, że dźwięk kołatki odpędza złe duchy i różne demony. Dlatego też dawniej nie zabraniano dzieciom zabawy kołatkami. Zwyczajnym był widok dzieci biegających w Wielki Czwartek po wsi wokół domostw z kołatkami, których dźwięk odpędzał zło jednocześnie informując o nadchodzącej radości Zmartwychwstania Pana Jezusa".
jof
1
/ Fot. Jolanta Flach
2
/ Fot. Jolanta Flach
3
/ Fot. Jolanta Flach
4
/ Fot. Jolanta Flach
5
/ Fot. Jolanta Flach
6
/ Fot. Jolanta Flach
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Karol
2021-04-02 12:39:02
Jakie kołatki. Po nasymu to były klepacki.
2026-03-25 21:28
Rusza nabór na kursy zawodowe w ZSB w Zakopanem
2026-03-25 20:58
72-letni polski turysta zginął na Zamku Orawskim na Słowacji
2
2026-03-25 20:00
Cztery warianty zmian na ul. Krzywej. Ruszyły konsultacje społeczne w Nowym Targu
2026-03-25 19:25
Porodówka w Zakopanem rusza z kampanią Rodzić w Zakopanem i zaprasza panie do kontaktu
1
2026-03-25 19:00
PKL wspiera PSONI Zakopane. Darowizna, która zmienia codzienność podopiecznych
2026-03-25 18:25
Nie żyje ofiara tragicznego w skutkach pożaru na Krupówkach
2026-03-25 18:00
Porozumienie między policją i strażakami
2026-03-25 17:28
Nowy budynek przy kościele parafialnym Świętego Krzyża (WIDEO)
8
2026-03-25 16:59
Mieszkańcy Zakopanego zniecierpliwieni zamkniętym Parkiem Miejskim
7
2026-03-25 16:30
Tunel przełomu dla południa Małopolski. Podłęże-Piekiełko przyspieszy drogę na Podhale
2
2026-03-25 15:47
Nocne poszukiwania pary nastolatków. Uciekli z ośrodka wypoczynkowego
2026-03-25 15:30
Artystki z Podhala nominowane do Fryderyków 2026. Sukces Basi Giewont i Katarzyny Lassak
2026-03-25 15:00
Nowa atrakcja pod Gubałówką. Multimedialne centrum inspirowane podhalańskimi legendami
2
2026-03-25 14:21
Pożar traw w Szaflarach, w pogorzelisku znaleziono zwłoki
2026-03-25 14:00
Piękny poranek na Kalatówkach. Zbliża się załamanie pogody (WIDEO)
2026-03-25 13:00
Mieszkańcy oburzeni decyzjami starosty w sprawie lodowiska. Starosta przeprasza, a właściciel działki odpowiada (WIDEO)
6
2026-03-25 12:17
Zawody No Limit Kasprowy 2026 zakończone. Legenda powróciła na szczyt
2026-03-25 12:01
Wielkanocne rękodzieło z sercem. Internetowy kiermasz WTZ w Zakopanem rusza po raz kolejny
2026-03-25 11:00
Zakopiański tydzień skoków
2026-03-25 10:19
Dni Lawinowo-Skiturowe 28-29 marca w Pięciu Stawach
2026-03-25 10:00
Przed nami 79. edycja legendarnych zawodów o Puchar PKL
2026-03-25 09:31
Pijany kierowca zatrzymany w Kościelisku. 62-latek miał 1,5 promila alkoholu
1
2026-03-25 09:00
Koncert wielkopostny w zabytkowym kościele w Orawce
2026-03-25 08:23
Pijany kierowca z rocznym dzieckiem w samochodzie. Interweniowała policja w powiecie suskim
1
2026-03-25 08:00
Proboszcz z Jurgowa ukarany za dewastację obszaru cennego przyrodniczo
10
2026-03-24 21:55
Ceny na stacjach benzynowych w Zakopanem znacząco wyższe niż w Polsce
49
2026-03-24 21:35
Niedźwiedzie ślady w Gorcach
1
2026-03-24 21:00
Bunt strażników trwa
2
2026-03-24 20:40
Rezolucja w sprawie Roku Pasterstwa i wystawa fotografii Jolanty Flach
1
2026-03-24 20:00
Spór o stoiska pod Gubałówką. Handlarze protestują, ZCK broni decyzji
17
2026-03-24 19:00
Drogowe dylematy
1
2026-03-24 18:26
Po zderzeniu samochody wylądowały w rowie
1
2026-03-24 18:00
Prognozy pogody się nie zmieniają. W Tatrach spadnie dużo śniegu, biało też na Podhalu?
1
2026-03-24 17:30
Staw czoła pradawnym istotom, zanurz się w świat lokalnych legend
2026-03-24 17:00
Przekroczyła prędkość, miała nieważne prawo jazdy
5
2026-03-24 16:00
Jeszcze trochę wiosennych godzin w Dolinie Białego, a od czwartku wraca zima (WIDEO)
2026-03-24 15:30
MCK na walizkach - wspomnienie o Mirku Mące
2026-03-24 15:00
Blisko dwa miliony złotych na modernizację ulicy Kasprusie w Zakopanem
12
2026-03-24 14:00
Rewolucja u wylotu Doliny Strążyskiej?
13
2026-03-24 13:00
Zderzenie osobówki z ciężarówką. Dwie osoby poszkodowane
1
2026-03-24 12:30
Tak szkoliły się toprowskie psy lawinowe (WIDEO)
2026-03-24 12:08
Niewybuch znaleziony w Lipnicy Wielkiej
2026-03-24 11:00
Blisko 2 tysiące kontroli jednego dnia. Policja wyłapała nietrzeźwych kierowców na Podhalu
2
2026-03-24 10:00
Nowy sprzęt dla Szpitala Powiatowego w Zakopanem
1
2026-03-24 09:00
Prace Zdzisława Walczaka w Czerwonym Dworze
2026-03-24 08:00
Sportowe wyróżnienia wracają do Nowego Targu. Ruszyły zgłoszenia do jubileuszowej gali
2026-03-23 22:21
Zaginęła 20-letnia Alicja Czajka
2026-03-23 21:00
Gorce na osi czasu
2026-03-23 20:31
Skandal w Grywałdzie (WIDEO)
62
2026-03-23 20:00
Lokomotywa, która wyjechała na ulicę. Rocznica niezwykłego zdarzenia w Zakopanem
8
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
2026-03-25 12:17
1.
Zawody No Limit Kasprowy 2026 zakończone. Legenda powróciła na szczyt
2026-03-25 16:19
2.
Łucja Piech-Chełmińska
2026-03-25 19:25
3.
Porodówka w Zakopanem rusza z kampanią Rodzić w Zakopanem i zaprasza panie do kontaktu
2026-03-25 14:44
4.
Andrzej Szpernoga
2026-03-25 11:00
5.
Zakopiański tydzień skoków
2026-03-25 14:21
6.
Pożar traw w Szaflarach, w pogorzelisku znaleziono zwłoki
2026-03-25 14:00
7.
Piękny poranek na Kalatówkach. Zbliża się załamanie pogody (WIDEO)
2026-03-25 18:25
8.
Zofia Piecuch
2026-03-25 07:56
9.
Jan Czerwiński
2026-03-25 14:15
10.
Józef Rusnak
2026-03-22 07:30
1.
Znamy zwycięzców drugiej edycji konkursu Jazzowe Talenty
2026-03-20 13:00
2.
Zabrzmiały dźwięki dud! (ZDJĘCIA, WIDEO)
2026-03-24 21:00
3.
Bunt strażników trwa
2026-03-24 12:34
4.
Józef Łojek
2026-03-24 14:31
5.
Danuta Bigos
2026-03-23 09:57
6.
Antoni Pastuch
2026-03-24 21:35
7.
Niedźwiedzie ślady w Gorcach
2026-03-24 15:00
8.
Blisko dwa miliony złotych na modernizację ulicy Kasprusie w Zakopanem
2026-03-22 09:36
9.
Na Orawie znów płonęły trawy
2026-03-20 08:00
10.
Poznaj historię niezwykłych ludzi z Orawy (WIDEO)
2026-03-12 18:30
1.
Nowe wsparcie dla seniorów w Bukowinie Tatrzańskiej. Podpisano umowę na realizację inwestycji
2026-03-22 07:30
2.
Znamy zwycięzców drugiej edycji konkursu Jazzowe Talenty
2026-03-07 08:00
3.
Zabytkowe altany w Parku Dolnym odzyskują dawny blask
2026-03-20 13:00
4.
Zabrzmiały dźwięki dud! (ZDJĘCIA, WIDEO)
2026-03-24 21:00
5.
Bunt strażników trwa
2026-03-15 20:00
6.
Przed nami trzynaste Dni Lawinowo-Skiturowe
2026-03-13 21:00
7.
Będzie nowy mostek na wjeździe do rabczańskiego szpitala
2026-03-07 18:43
8.
125,5 metra Kacpra Tomasiaka w drugiej serii
2026-03-08 11:00
9.
Piąta olimpiada Grzegorza Momota
2026-03-24 12:34
10.
Józef Łojek
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
2026-03-25 08:00
1.
Proboszcz z Jurgowa ukarany za dewastację obszaru cennego przyrodniczo
2026-03-25 17:28
2.
Nowy budynek przy kościele parafialnym Świętego Krzyża (WIDEO)
2026-03-25 13:00
3.
Mieszkańcy oburzeni decyzjami starosty w sprawie lodowiska. Starosta przeprasza, a właściciel działki odpowiada (WIDEO)
2026-03-25 16:59
4.
Mieszkańcy Zakopanego zniecierpliwieni zamkniętym Parkiem Miejskim
2026-03-25 20:58
5.
72-letni polski turysta zginął na Zamku Orawskim na Słowacji
2026-03-25 15:00
6.
Nowa atrakcja pod Gubałówką. Multimedialne centrum inspirowane podhalańskimi legendami
2026-03-25 16:30
7.
Tunel przełomu dla południa Małopolski. Podłęże-Piekiełko przyspieszy drogę na Podhale
2026-03-25 09:31
8.
Pijany kierowca zatrzymany w Kościelisku. 62-latek miał 1,5 promila alkoholu
2026-03-25 08:23
9.
Pijany kierowca z rocznym dzieckiem w samochodzie. Interweniowała policja w powiecie suskim
2026-03-23 20:31
1.
Skandal w Grywałdzie (WIDEO)
2026-03-24 21:55
2.
Ceny na stacjach benzynowych w Zakopanem znacząco wyższe niż w Polsce
2026-03-21 12:04
3.
Trwa protest przed schroniskiem dla psów na Kokoszkowie (WIDEO)
2026-03-22 10:00
4.
Arabskie lato pod Giewontem zagrożone? Wojna i drożyzna niepokoją branżę
2026-03-21 21:00
5.
Nie wypadek, ale upadek. Miejska Droga Krzyżowa
2026-03-24 20:00
6.
Spór o stoiska pod Gubałówką. Handlarze protestują, ZCK broni decyzji
2026-03-23 09:59
7.
Rusza remont mostu na Walową Górę. Mieszkańcy protestują - odetną nas od świata (WIDEO)
2026-03-21 11:22
8.
Dody nie ma, za to policja dopisała (WIDEO)
2026-03-24 14:00
9.
Rewolucja u wylotu Doliny Strążyskiej?
2026-03-24 15:00
10.
Blisko dwa miliony złotych na modernizację ulicy Kasprusie w Zakopanem
2026-03-12 20:06
1.
Prezydent Karol Nawrocki zawetował program SAFE
2026-03-23 20:31
2.
Skandal w Grywałdzie (WIDEO)
2026-03-08 15:00
3.
Prywatny protest przy rondzie Romana Dmowskiego w Zakopanem. Transparent z ostrą krytyką UE w pasie drogowym
2026-03-24 21:55
4.
Ceny na stacjach benzynowych w Zakopanem znacząco wyższe niż w Polsce
2026-03-01 10:00
5.
Poczta przy Krupówkach zaprasza na frytki, kotleta i piwko. A na deser coś słodkiego
2026-03-21 12:04
6.
Trwa protest przed schroniskiem dla psów na Kokoszkowie (WIDEO)
2026-03-10 11:35
7.
Tyle dziś płacimy za benzynę w Zakopanem i Nowym Targu. Jest światełko w tunelu
2026-03-04 18:00
8.
Rosną ceny paliw. Ile zapłacimy na zakopiańskich stacjach benzynowych
2026-02-25 08:00
9.
I Marsz Żołnierzy Wyklętych im. Józefa Kurasia
2026-02-24 19:25
10.
Mieszkańcy piszą o uciążliwych kuligach. Radni: kuligi to tradycja
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-03-26 07:43
1.
umowa dzierżawy jest do 31.03 a te biedaczki prawackie już płakusiają :) i do tego jak zwykle nie umieją cytać przecież wyraźnie pisze że za sprzątanie najemca zapłaci
2026-03-26 07:34
2.
Ludzie ludziom zgotowali ten los. Ale tacka musi się zgadzać.
Najśmieszniejsze będzie jak dzwony będą musiały być zdemontowane nakazem sądowym - bo będą przeszkadzać nowym-nowobogackim mieszkańcom.
2026-03-26 07:34
3.
ooooo! @jancio wodnik, rozsierdziłsia tak jak i jego alfonsik :) :) :) prawda w oczy kole oj!! kole :)
2026-03-26 07:14
4.
Zakopanego już nie ma. Zimowej stolicy Polski już nie będzie.
Teraz to zwykłe miasteczko jak każde inne chciało by się rzec ale niestety dzika zabudowa stylowych domków, regionalnych, bloków, jakiś dobudówek, apartamentów. Kicz, nieład i obłuda.
2026-03-26 06:19
5.
No widzicie brygada tam gdzie na tuska głosowali wszystko jest cacy to nic że w całej Polsce porodówki są likwidowane,tylko uważajcie by lekarzyca roku Glizdela jaaborcja nie została zszefem placówki
2026-03-25 22:51
6.
I karma wróciła. Nie trzeba było długo czekać. Każdego pracownika podejrzewał a przekręty, w każdym widział złodzieja. No to już wiadomo dlaczego.
2026-03-25 22:48
7.
Widzę,że niektórzy już traktują te stoiska jak swoje,a przypominam ze są na przetarg i każdy może wziąć udział
2026-03-25 22:23
8.
Zabudowana i zabetonowana całą działka.Czy plany na to pozwalają ? Ale widać nie wszystkim to przeszkadza .
2026-03-25 22:08
9.
E tam, e tam. Idzie ku lepszemu!
Orlen obniżył we wtorek ceny hurtowe paliw.
Pb 95 o 45 zł. ON o 87 zł. za metr sześcienny.
POliczcie sobie ile mamy taniej na litrze i podziękujcie uśmiechem.
2026-03-25 22:01
10.
@kalaluch
ty faktycznie jesteś kalaluch czy inny owad żyjący we włosach
2026-03-23 10:43
1.
Pan Z. i koledzy.... i potem powiecie ze to prostest w sprawie mostu a nie wiec polityczny. hehe. kogo chcecie nabrac?
2026-03-11 08:14
2.
Strategia rozwoju... Stawiać jak najwięcej deweloperki, reszta to ch...
2026-03-06 08:53
3.
moze zamiast organizować te rozchwytywane i konsultacje miasta uruchomi druga zmiane u w urzedzie dla pracujacych obywateli petentów?
2026-03-06 08:25
4.
Chętnie bym się dowiedział jakie studia i na jakich poważnych uczelniach mają ukończone uczestnicy dyskusji. Wprawdzie obowiązuje zasada, że wystarczy chęć szczera ale oni chcą zmarnować nasze pieniądze. Oj tam, oj tam.
2026-02-16 21:51
5.
"Na spotkaniu zjawił się burmistrz Łukasz Filipowicz, radni Tymoteusz Mróz, Mateusz Łękawski i mieszkańcy. Ci ostatni niezbyt licznie."
A kto miałby się tam pojawić jak spotkanie zorganizowane w godzinach gdzie normalni ludzie pracują a miejsca tam w tej "stacji kultura" było może jeszcze na jakieś 20 osób. Przecież to klita na poddaszu gdzie jest miejsce dla dzieci na zabawy a nie dla 100 czy więcej dorosłych. Przecież to była jawna kpina. Dlaczego spotkanie nie było bardziej komunikowane i nie zapewniono odpowiednio dużej sali? I przede wszystkim dlaczego w godzinach pracy a nie w weekend??? Wywalić miliona na sylwestra potrafią a zmobilizować mieszkańców "nie da się". Widać zależy im żeby przyszło jak najmniej mieszkańców. Boją się usłyszeć to i owo.
2026-02-08 13:18
6.
Fajne eksponaty :)
2026-02-04 21:19
7.
Nie moje klimaty ani dla uszu ani dla oczu
2026-01-29 15:43
8.
Kasia Rysy
2026-01-03 13:15
9.
Ładne góalki.
2025-12-29 19:33
10.
Znakomity poMYSł panie @jarząbek
Reklama
Kino MCK/Nowy Targ
Kino Sokół/Zakopane
Kino Miejsce/Zakopane
Nie wyrzucaj, podaj dalej! Piąte ciuchobranie w Sokolni
Kino Tatry/Nowy Targ
Uprzedź depresję. Stop hejtowi!
Warsztaty rodzinne: Palmy Wielkanocne. Raba Wyżna
Co w lesie huczy? Nowy Targ
Koncert Pasyjny w Nowym Targu
Wspomnienie o Mirku Mące. MCK na walizkach. Nowy Targ
Kuratorskie oprowadzanie po wystawie Kolekcja. Zakopane
Zdzisław Walczak. Kronikarz naszej tradycji. Wernisaż w Czerwonym Dworze
Joga dla kręgosłupa. Rabka-Zdrój
Droga Krzyżowa w góralskiej oprawie. Łopuszna
Wielkanocne dekoracje. Warsztaty. Nowy Targ
Andrzej Wodziński. Koncert w Nowym Targu
XIII Dni Lawinowo-Skiturowe
Ochotnicki Jarmark Wielkanocny
Akcja sprzątania Dunajca. Szczawnica
Sprzątamy naszą gminę. Akcja w Makowie Podhalańskim
Misterium Pasyjne pod zasłonami wielkopostnymi. Orawka
Impro wajb. Jam session. Nowy Targ
Misterium Męki Pańskiej. Rabka-Zdrój
Koncert wielkopostny. Rabka-Zdrój
Droga Krzyżowa z Tylmanowej na górę Błyszcz
Kiermasz Wielkanocny w Szczawnicy
Konkurs na Tradycyjną Palmę Wielkanocną. Zawoja
Słodki Sztorm powraca! Maków Podhalański
Konkurs Palm Wielkanocnych. Rabka-Zdrój
Konkurs Palm Wielkanocnych w Szczawnicy
Polecamy
REKLAMA
REKLAMA
Dołącz do nas - facebook