Reklama

2021-04-01 22:20:36

Orawa

Dźwięk kołatek

Od Wielkiego Czwartku do Wielkanocy terkotki miały zastępować kościelne dzwony.

Obrzędy wielkopostne tradycyjnie zaczynają się w Wielki Czwartek, pod Babią Górą nazywany Zielonym Czwartkiem. Zanim w kościele umilkły dzwony, słychać już było kołatki. Bezpośrednio po zawiązaniu dzwonów chłopcy obiegali kościół trzykrotnie, robiąc wielki hałas. W okresie od Wielkiego Czwartku do Wielkanocy terkotki miały zastępować kościelne dzwony i dzwonki ministrantów. Wierzono też, że ich dźwięk odpędza złe siły. - W Wielki Piątek obieganie z kołatkami po wsi miało prawdopodobnie zwoływać ludzi do kościoła - przypuszcza Marcin Kowalczyk.

W Wielki Czwartek przy dźwiękach klekotek wielkopostnych i obrzędowych śpiewów chłopcy palili Judasza. - Kukłę, która była podobizną Judasza, wykonaną ze słomy i ubraną w łachmany, wieszali na dzwonnicy lub drzewie, potem zrzucali, bili kijami i palili na ognisku - wyjaśnia Karolina Kowalczyk z Lipnicy Wielkiej, etnograf.

A tak o kołatce wielkopostnej opowiada Zofia Warciak ze orawskiego skansenu w Zubrzycy Górnej:

"Ostatnie dni Wielkiego Tygodnia maja szczególne znaczenie w tradycji ludowej i chrześcijańskiej. Jest to zwykle zarazem czas budzenia się przyrody do życia, jak i czas święty, związany z  refleksją nad śmiercią Jezusa Chrystusa i Zmartwychwstaniem.

W Wielki Czwartek w Kościele rzymskokatolickim milkną dzwony i dzwonki (tzw. zawiązanie zwonów). Aż do Wielkanocy do wydawania dźwięków używa się kołatek. Dawniej dumą każdego chłopca było samemu zrobić taką kołatkę. Można ją wykonać i dzisiaj. Z drewna wykonujemy mała deseczkę. W deseczce trzeba zrobić otwór. Do otworu wstawiamy drewnianą rączkę.  Mocujemy ją od spodu, a na wierzchu w tej rączce mocujemy obok siebie dwa młoteczki drewniane. Poruszając rączką ruchem ręki wprawimy w ruch młoteczki, które będą uderzały w deseczkę i wydając charakterystyczny klekot.

W tradycji ludowej wierzono, że dźwięk kołatki odpędza złe duchy i różne demony. Dlatego też dawniej nie zabraniano dzieciom zabawy kołatkami. Zwyczajnym był widok dzieci biegających w Wielki Czwartek po wsi wokół domostw z kołatkami, których dźwięk odpędzał zło jednocześnie informując o nadchodzącej radości Zmartwychwstania Pana Jezusa".

jof


Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

1
/ Fot. Jolanta Flach
2
/ Fot. Jolanta Flach
3
/ Fot. Jolanta Flach
4
/ Fot. Jolanta Flach
5
/ Fot. Jolanta Flach
6
/ Fot. Jolanta Flach
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Karol 2021-04-02 12:39:02
Jakie kołatki. Po nasymu to były klepacki.
2026-01-18 11:00 Kiermasz muzycznych rozmaitości 2026-01-18 09:59 Szadź i słoneczny poranek w Zakopanem (WIDEO) 2026-01-18 09:00 Po ukończonych kursach przybyło ratowników medycznych 1 2026-01-18 08:00 Oświadczenie w sprawie PKL po spotkaniu członków Konwentu Tatrzańskiego z wicemarszałkiem 4 2026-01-17 21:00 16 narodzin - Przegląd Jasełkowy w Czarnym Dunajcu. 2026-01-17 20:13 Czy ktoś znalazł kluczyki do samochodu, właścicielka prosi o kontakt 2026-01-17 20:00 XIII Bieg Podhalański Jana Pawła II przyciągnął blisko 600 zawodników 1 2026-01-17 19:00 Chodzenie po ściernisku już nie będzie tak bolało 2026-01-17 18:00 Dziś ruszyło Lawinowe Centrum Treningowe na Kalatówkach (WIDEO) 2026-01-17 17:38 Nowy Targ zagra z sercem. 34. Finał WOŚP już 25 stycznia w MCK 2026-01-17 17:15 10 minut od Kuźnic i ponad 100 lat historii. Niezwykła pustelnia w Tatrach 1 2026-01-17 16:55 Razem wysyłamy ciepło do Kijowa, ludzie nie mają ogrzewania, za to minus 17 stopni Celsjusza za oknem 12 2026-01-17 16:30 Na szczycie wieży widokowej spotykamy szefa Polskich Kolei Linowych 2 2026-01-17 16:18 Dziś w Krynicy-Zdroju podziwiamy Tatry z nowej wieży widokowej (WIDEO) 2026-01-17 16:00 Parlamentarny Zespół o przyszłości turystyki górskiej. Samorządowcy Podhala przeciwko giełdzie dla PKL 3 2026-01-17 15:29 Na Krupówkach coraz więcej turystów (WIDEO) 2026-01-17 15:24 XIV Dzień Górala w Maruszynie 2026-01-17 15:00 Nowa remiza OSP w Sromowcach Niżnych otwarta. Strażacy świętowali 95-lecie jednostki 1 2026-01-17 14:00 Przegląd Jasełkowy w Czarnym Dunajcu (ZDJĘCIA) 1 2026-01-17 13:00 RCB nie konsultowało treści sms w sprawie lawin. Jest oświadczenie naczelnika TOPR 5 2026-01-17 12:36 Królowa nart znów triumfuje. Justyna Kowalczyk-Tekieli najlepsza w Nowym Targu 2 2026-01-17 12:15 Basia Giewont jedzie do Wiednia walczyć o Eurowizję (WIDEO) 7 2026-01-17 11:55 World Snow Day, czyli Światowy Dzień Śniegu, bawimy się na Równi Krupowej (WIDEO) 1 2026-01-17 11:20 Ważny komunikat suskiej policji. Poszkodowanych kobiet może być więcej 2026-01-17 11:00 Ponad 600 tysięcy złotych na bezpieczeństwo mieszkańców. Podsumowanie ważnego projektu w Poroninie 1 2026-01-17 10:30 Na Nosalu pusto o poranku, a widoki cudowne (WIDEO) 1 2026-01-17 10:00 Pizza pod Tatrami, dziś jest jej wielkie święto! 4 2026-01-17 09:00 Lawinowy alert o poranku, w Tatrach panują trudne warunki do uprawiania turystyki 2 2026-01-17 08:00 Spotkanie Noworoczne u Starosty Nowotarskiego 2026-01-16 21:06 Atak botów na stronę Urzędu Miasta w Nowym Targu 2026-01-16 21:00 Ratownicy TOPR ogłosili trzeci stopień zagrożenia lawinowego 2026-01-16 20:00 Nowa zakopianka pęka 11 2026-01-16 19:00 Dwie poszukiwane osoby zatrzymane przez tatrzańskich policjantów 2026-01-16 18:00 Kolędowanie na ludowo i na dodatek z tańcem (WIDEO) 2026-01-16 17:00 Zaczynają się ferie. Na początek Warszawa 11 2026-01-16 16:00 Ratrak na manowcach 7 2026-01-16 15:00 Cały czas trwa policyjna akcja TOR 5 2026-01-16 14:00 Dziś sekcja zwłok kobiety i mężczyzny, których ciała odnaleziono w jednym z domów w Bańskiej Niżnej 2026-01-16 13:00 Piękny dzień na Kalatówkach. Prawie, jak w marcu (WIDEO) 1 2026-01-16 12:00 Co robić w weekend w Zakopanem? 2026-01-16 11:30 Pięć lat później na Grenlandii. Mamy dla Was bilety 2026-01-16 11:00 Policyjne patrole czuwają, by na stokach można było bezpiecznie szusować 2 2026-01-16 10:00 Platforma Widokowa powstanie w Jabłonce 4 2026-01-16 08:53 24-latek z Juszczyna odnaleziony 2026-01-16 08:00 Czujki, które ratują życie. Strażacy z Kościeliska walczą z cichym zagrożeniem 14 2026-01-16 07:00 Nocna akcja na Krupówkach (WIDEO plus FOTO) 6 2026-01-16 04:35 Do sprzedania STÓŁ BILARDOWY 2026-01-15 21:00 Chochołowska gra z WOŚP. Górskie schronisko sercem 34. Finału 9 2026-01-15 20:00 Policja w Babiogórskim Parku Narodowym 2 2026-01-15 19:00 Uciekał przed policją. Mężczyzna był pijany
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-01-18 10:33 1. @zawiedziony wyborca Pełna zgoda to tylko bicie piany. Jak panowie zasiądą na jakiś płatnych stanowiskach w "nowym" PKL-u to zmienią zdanie o 180 stopni. Teraz prawdopodobnie są daleko od pieniędzy PKLu, więc się silą na wielkie słowa i akcje i pokazują jak to dbają o interes mieszkańca i regionu. Ile razy już to widziałem lub słyszałem. 2026-01-18 10:33 2. @ mokra kurka, gdzieś ty się uchowoł , twierdzisz że ogrzewanie gazem czy pelletem nie potrzebuje prądu 2026-01-18 10:22 3. "Patrioto polski" - co winni są zwykli ludzie że rządowi złodzieje ukradli pieniądze dla nich przeznaczone ? Należy jeszcze ich za to ukarać ? Oni też "nie skamlą" , tylko cierpią w swojej beznadziei. Nasi prawdziwi patrioci też rozkradli i porozdawali swoim środki przeznaczone dla poszkodowanych i ofiar przestępstw i co ? Ukarać poszkodowanych bo złodzieje - tak jak tamci - uciekli jak szczury ??? U nas (na razie) nie ma wojny więc o czym ty mówisz i co porównujesz ? Mądry Człowiek powtarzał - "Nie bądźcie obojętni" ....... niestety wszelkie apele trafiają do ludzi rozumnych mających serce, sumienie i wyobraźnię. Dobrze są tacy Ludzie i chcą pomóc. Szacunek. Obojętni zrozumieją dopiero wtedy , jak sami dostaną w tyłek i NIKT im nie pomoże. 2026-01-18 10:12 4. Te alerty rcb to taki klasyczny d...chron dla urzędników, od czasów huraganu na Pomorzu w 2017, gdzie nie było ostrzeżeń i harcerze zginęli. Teraz ostrzegają przed wszystkim co się da. I w razie czego są kryci. 2026-01-18 10:09 5. Dlatego tak pisowcy walczą o tą kolejkę ,bo to jest kura znoszące złote jajka ale dla pisowców , a nie dla budżetu państwa. Cały zarząd spółki to pisowcy. 2026-01-18 10:05 6. Kurka wodna ekspertem od rzeczy wszelakich ,nie długo będzie udowadniał że w związkach homoseksualnych rodzi się więcej dzieci niż w związkach heteroseksualnych.No cóż wyborczy kaałolicji tak już mają 2026-01-18 09:59 7. A co się stało z agregatami , stacjami zasilania i innym sprzętem za setki mln. zł. wysyłanym nagminnie na początku wojny przez kaczora i kaczo-podobnych ??? , może w końcu rozliczcie tych złodziei i kombinatorów z Wiejskiej , święto-jebliwego fałszywca i naciągacza z Torunia i innych ,,niewinnych" , to będziecie mieli miliardy odzyskanych złotówek na prezenty dla Ukraińców !!!!!! 2026-01-18 09:56 8. Uderz w stół a chór onuc się odezwie. A wiecie że antysemityxm to grzech ciężki? I nienawiść też? Poczytajcie encykliki, to się dowiecie 2026-01-18 09:52 9. Nieciekawy patron. Wiedział, ale nic nie uczynił... 2026-01-18 09:46 10. Pani wójt ma ugruntowaną opinię w kwestii bezpieczeństwa mieszkańców. https://24tp.pl/n/136325 "Zapytaliśmy o progi zwalniające Anitę Żegleń, wójt Gminy Poronin. - Jestem zasmucona, że przez wypadek, który spowodowany jest przez brawurę, nieumiejętność jazdy bądź nieuwagę od razu pojawiają się tego typu żądania." Fotka z ratownikami zawsze się przyda żeby mydlić oczy mieszkańcom.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

FILMY TP

Pożegnania


REKLAMA



REKLAMA


Dołącz do nas - facebook