2021-04-01 22:20:36
Orawa
Dźwięk kołatek
Od Wielkiego Czwartku do Wielkanocy terkotki miały zastępować kościelne dzwony.
Obrzędy wielkopostne tradycyjnie zaczynają się w Wielki Czwartek, pod Babią Górą nazywany Zielonym Czwartkiem. Zanim w kościele umilkły dzwony, słychać już było kołatki. Bezpośrednio po zawiązaniu dzwonów chłopcy obiegali kościół trzykrotnie, robiąc wielki hałas. W okresie od Wielkiego Czwartku do Wielkanocy terkotki miały zastępować kościelne dzwony i dzwonki ministrantów. Wierzono też, że ich dźwięk odpędza złe siły. - W Wielki Piątek obieganie z kołatkami po wsi miało prawdopodobnie zwoływać ludzi do kościoła - przypuszcza Marcin Kowalczyk.
W Wielki Czwartek przy dźwiękach klekotek wielkopostnych i obrzędowych śpiewów chłopcy palili Judasza. - Kukłę, która była podobizną Judasza, wykonaną ze słomy i ubraną w łachmany, wieszali na dzwonnicy lub drzewie, potem zrzucali, bili kijami i palili na ognisku - wyjaśnia Karolina Kowalczyk z Lipnicy Wielkiej, etnograf.
A tak o kołatce wielkopostnej opowiada Zofia Warciak ze orawskiego skansenu w Zubrzycy Górnej:
"Ostatnie dni Wielkiego Tygodnia maja szczególne znaczenie w tradycji ludowej i chrześcijańskiej. Jest to zwykle zarazem czas budzenia się przyrody do życia, jak i czas święty, związany z refleksją nad śmiercią Jezusa Chrystusa i Zmartwychwstaniem.
W Wielki Czwartek w Kościele rzymskokatolickim milkną dzwony i dzwonki (tzw. zawiązanie zwonów). Aż do Wielkanocy do wydawania dźwięków używa się kołatek. Dawniej dumą każdego chłopca było samemu zrobić taką kołatkę. Można ją wykonać i dzisiaj. Z drewna wykonujemy mała deseczkę. W deseczce trzeba zrobić otwór. Do otworu wstawiamy drewnianą rączkę. Mocujemy ją od spodu, a na wierzchu w tej rączce mocujemy obok siebie dwa młoteczki drewniane. Poruszając rączką ruchem ręki wprawimy w ruch młoteczki, które będą uderzały w deseczkę i wydając charakterystyczny klekot.W tradycji ludowej wierzono, że dźwięk kołatki odpędza złe duchy i różne demony. Dlatego też dawniej nie zabraniano dzieciom zabawy kołatkami. Zwyczajnym był widok dzieci biegających w Wielki Czwartek po wsi wokół domostw z kołatkami, których dźwięk odpędzał zło jednocześnie informując o nadchodzącej radości Zmartwychwstania Pana Jezusa".
jof
1
/ Fot. Jolanta Flach
2
/ Fot. Jolanta Flach
3
/ Fot. Jolanta Flach
4
/ Fot. Jolanta Flach
5
/ Fot. Jolanta Flach
6
/ Fot. Jolanta Flach
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Karol
2021-04-02 12:39:02
Jakie kołatki. Po nasymu to były klepacki.
2026-02-26 08:00
Poczta (nie) znika
2026-02-25 21:59
Wieczór pełen magii
2026-02-25 21:39
Dwóch Polaków zginęło pod lawiną w Tatrach
6
2026-02-25 21:28
Zakopane zwiększa wydatki o 1,4 mln zł. Deficyt budżetu przekroczy 44 mln zł
1
2026-02-25 21:00
Testy syren alarmowych w Pieninach
2026-02-25 20:00
Kupcy z rynku maślanego walczą o pięcioletnie umowy bez przetargu
4
2026-02-25 19:23
Halny walczył z rozmachem. Siódme miejsce i cenne doświadczenie w IV lidze
2026-02-25 19:00
Olcza pod okiem kamer?
8
2026-02-25 18:50
Jest wniosek o nazwę dla nowego ronda w Nowym Targu
2026-02-25 18:37
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych
1
2026-02-25 18:00
Spór o mieszkanie blisko Krupówek, lepiej sprzedać czy wprowadzić biedną rodzinę?
1
2026-02-25 17:31
Sport pod dachem
2026-02-25 17:30
"Zapiski oficera Armii Czerwonej" z Piotrem Cyrwusem
7
2026-02-25 16:46
Lawina w rejonie Koziego Wierchu. TOPR ostrzega przed bardzo niebezpiecznymi warunkami w Tatrach (WIDEO)
2026-02-25 16:30
Skomunalizowana działka z wielkim akwarium zostanie sprzedana dzierżawcy
1
2026-02-25 16:04
Kradzież w drogerii
2026-02-25 15:03
Jak znaleźć firmę, która zajmuje się recyklingiem odpadów niebezpiecznych?
2026-02-25 15:00
Dziewczyna z Ochotnicy Dolnej na wybiegu w Londynie. Izabela Mazurek podbija świat mody
2026-02-25 14:38
Jak wygląda proces projektowy u architekta wnętrz dla wymagających klientów?
2026-02-25 14:31
Koniec świątecznego klimatu pod Tatrami. Znika iluminacja sprzed urzędu w Zakopanem
1
2026-02-25 14:00
Nie dla "Ognia" ten hołd
6
2026-02-25 13:30
Kapołka Quartet na scenie MCK
2026-02-25 13:00
Będzie poczekalnia na dworcu busów
2026-02-25 12:30
W czwartek przerwy w dostawie wody w Zakopanem
7
2026-02-25 12:26
Kultura w regionie: Jakie koncerty warto zaplanować w tym sezonie? Przegląd najciekawszych wydarzeń muzycznych
2026-02-25 12:00
XXXVIII Memoriał Jana Strzeleckiego w Tatrach. Najstarsze zawody skiturowe wracają na Kalatówki
1
2026-02-25 11:22
Zawyją syreny pod Babią Górą
2026-02-25 11:03
Bombowe alarmy również w Nowym Targu
2026-02-25 10:59
W Tatrach lawinowa trójka i trudne warunki. Ponad metr śniegu na Kasprowym (WIDEO)
2026-02-25 10:00
Turniej tenisa stołowego w Lipnicy Wielkiej
2026-02-25 09:17
Blisko 3 promile i kolizja w Białym Dunajcu. 41-latek zatrzymany
2
2026-02-25 08:06
Informacje o ładunkach wybuchowych i ewakuacja szkoły w Zakopanem (WIDEO)
10
2026-02-25 08:00
I Marsz Żołnierzy Wyklętych im. Józefa Kurasia
33
2026-02-24 21:00
Pracowity poniedziałek pienińskich druhów
2026-02-24 20:00
Seniorzy w ruchu. Ruszyły warsztaty Trzymajmy dobrą formę w Poroninie
1
2026-02-24 19:37
Urazy kręgosłupa, jamy brzusznej, klatki piersiowej i głowy u polskiego taternika
2026-02-24 19:25
Mieszkańcy piszą o uciążliwych kuligach. Radni: kuligi to tradycja
24
2026-02-24 18:37
Zawieja w Zakopanem. W Tatrach trzeci stopień zagrożenia lawinowego! (WIDEO)
2026-02-24 18:00
Robert Rzepka z Ratułowa: Cieszy mnie to muzykowanie
2026-02-24 17:00
Odświeżona ekspozycja etnograficzna zaprasza zwiedzających
2026-02-24 16:30
Frajdowa Akademia Baletu i Tańca zaprasza na "Dziadka do orzechów"
2026-02-24 16:00
X Parafialny Turniej Tenisa Stołowego (ZDJĘCIA)
2026-02-24 15:30
W głowie psychopaty. Mamy dla Was książki
1
2026-02-24 15:00
Co dalej z rabczańskim lodowiskiem
13
2026-02-24 14:00
Memoriał Kornela Makuszyńskiego rozpocznie się w sobotę
1
2026-02-24 13:00
Radni za służebnością przy Alejach 3 Maja. Spór o metry i miejsca parkingowe
3
2026-02-24 12:00
Ankieta potrzeb kulturalnych mieszkańców Gminy Biały Dunajec
6
2026-02-24 11:06
Sygnalizacja świetlna na skrzyżowaniu przy Watrze naprawiona
2
2026-02-24 11:00
Turyści utknęli w trudnych warunkach w Tatrach. Z pomocą poszli ratownicy TOPR
4
2026-02-24 10:10
Dziesięć jednostek strażackich walczyło z ogniem w Białym Dunajcu
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
2026-02-25 09:23
1.
Włodzimierz Hoc
2026-02-25 16:46
2.
Lawina w rejonie Koziego Wierchu. TOPR ostrzega przed bardzo niebezpiecznymi warunkami w Tatrach (WIDEO)
2026-02-25 10:59
3.
W Tatrach lawinowa trójka i trudne warunki. Ponad metr śniegu na Kasprowym (WIDEO)
2026-02-25 09:22
4.
Oskar Reiterer
2026-02-25 11:03
5.
Bombowe alarmy również w Nowym Targu
2026-02-25 17:45
6.
Władysława Ścisłowicz
2026-02-25 18:50
7.
Jest wniosek o nazwę dla nowego ronda w Nowym Targu
2026-02-25 21:39
8.
Dwóch Polaków zginęło pod lawiną w Tatrach
2026-02-25 21:28
9.
Zakopane zwiększa wydatki o 1,4 mln zł. Deficyt budżetu przekroczy 44 mln zł
2026-02-26 08:00
10.
Poczta (nie) znika
2026-02-20 16:00
1.
Kontrola z narkotykami
2026-02-21 21:28
2.
Zakopane kupiło kilkanaście defibrylatorów
2026-02-20 21:00
3.
Urodziny Jacka Zamoyskiego. Z Podhalem zdobył sześć tytułów mistrzowskich
2026-02-25 09:23
4.
Włodzimierz Hoc
2026-02-24 13:34
5.
Danuta Kubic
2026-02-22 18:47
6.
Olimpia Grudziądz wygrywa w Nowym Targu
2026-02-21 20:30
7.
Remiza OSP w Szczawnicy po remoncie (WIDEO)
2026-02-23 17:00
8.
Od płótna do szkła - artystyczna droga Anieli Stanek
2026-02-23 09:00
9.
Zepsute windy i światełko w tunelu
2026-02-24 12:00
10.
Ankieta potrzeb kulturalnych mieszkańców Gminy Biały Dunajec
2026-02-17 09:37
1.
Tragiczny wypadek polskiego autokaru na Słowacji
2026-02-18 09:41
2.
Maria Faron
2026-02-15 10:00
3.
Morze, Maanam, góry
2026-02-20 16:00
4.
Kontrola z narkotykami
2026-02-21 21:28
5.
Zakopane kupiło kilkanaście defibrylatorów
2026-02-15 08:59
6.
Zrobiło się biało (WIDEO)
2026-02-20 21:00
7.
Urodziny Jacka Zamoyskiego. Z Podhalem zdobył sześć tytułów mistrzowskich
2026-02-13 18:30
8.
Tragedia w Tatrach Słowackich. Pod lawiną zginął czeski taternik
2026-02-25 09:23
9.
Włodzimierz Hoc
2026-02-24 13:34
10.
Danuta Kubic
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
2026-02-25 17:30
1.
"Zapiski oficera Armii Czerwonej" z Piotrem Cyrwusem
2026-02-25 12:30
2.
W czwartek przerwy w dostawie wody w Zakopanem
2026-02-25 19:00
3.
Olcza pod okiem kamer?
2026-02-25 14:00
4.
Nie dla "Ognia" ten hołd
2026-02-25 21:39
5.
Dwóch Polaków zginęło pod lawiną w Tatrach
2026-02-25 09:17
6.
Blisko 3 promile i kolizja w Białym Dunajcu. 41-latek zatrzymany
2026-02-25 20:00
7.
Kupcy z rynku maślanego walczą o pięcioletnie umowy bez przetargu
2026-02-25 12:00
8.
XXXVIII Memoriał Jana Strzeleckiego w Tatrach. Najstarsze zawody skiturowe wracają na Kalatówki
2026-02-25 14:31
9.
Koniec świątecznego klimatu pod Tatrami. Znika iluminacja sprzed urzędu w Zakopanem
2026-02-25 18:37
10.
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych
2026-02-25 08:00
1.
I Marsz Żołnierzy Wyklętych im. Józefa Kurasia
2026-02-22 11:00
2.
Nierozliczona śmierć. Od pobicia w remizie minęło półtora roku
2026-02-22 12:00
3.
Romscy muzykanci porzucili instrumenty i uciekli
2026-02-23 18:00
4.
Kryzys pocztowy. Brak listonoszy dla starszych odbiorców oznacza dramat
2026-02-24 19:25
5.
Mieszkańcy piszą o uciążliwych kuligach. Radni: kuligi to tradycja
2026-02-20 14:00
6.
Jeleń z porożem zaplątanym w sznurki spaceruje po Zakopanem
2026-02-21 12:15
7.
Dziękujemy za wolność. Uroczystość wręczenia medali w Miejskij Galerii Sztuki (WIDEO)
2026-02-23 20:00
8.
Quady i skutery znów dewastują Antałówkę i Bachledzki Wierch. Serce boli, gdy się na to patrzy
2026-02-24 15:00
9.
Co dalej z rabczańskim lodowiskiem
2026-02-22 20:00
10.
Blisko 27 mln zł na drogi w trzech powiatach naszego regionu. Rząd dzieli środki z RFRD
2026-02-06 18:34
1.
Policja poszukuje Zbigniewa Ziobry. Jest oficjalny list gończy
2026-02-09 13:00
2.
Wicepremier Władysław Kosiniak-Kamysz z wizytą w Zakopanem
2026-01-31 14:00
3.
Górale na kongresie Brauna
2026-02-25 08:00
4.
I Marsz Żołnierzy Wyklętych im. Józefa Kurasia
2026-02-15 16:20
5.
Tragiczny finał poszukiwań w Tatrach
2026-02-15 16:00
6.
Listy nie dochodzą, awiza znikają, apelujemy o więcej (dla) listonoszy, mniej dyrektorów
2026-02-18 16:00
7.
Tak działa Poczta. Wezwanie na przesłuchanie dostaliśmy po terminie
2026-01-30 19:00
8.
Trump zachwyca się miłym putinem, Rosja odpowiada rakietami na Chersoń
2026-02-22 11:00
9.
Nierozliczona śmierć. Od pobicia w remizie minęło półtora roku
2026-02-22 12:00
10.
Romscy muzykanci porzucili instrumenty i uciekli
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-02-26 08:35
1.
Głupota przecież w ten dzień na stronie TOPR były filmy z lawiniami i III stopień.
2026-02-26 07:44
2.
@ella, wiesz gdzie nie można kupić warzyw i owoców? na Szkolnej nad potokiem :) tam gdzie twoja idolka myszka agresorka chciała przenieść ten rynek!
2026-02-26 07:08
3.
Fajnie ze Tatar chce kamery na przystankach, bedzie pieknie widac jak nielegalnie sie zatrzymuje i na wydre podbiera ludzi komunikacji miejskiej...
2026-02-26 07:07
4.
Dorula zostawil po sobie same dlugi wiec i tak nie za duzy ten deficyt wam wychodzi przy tych inwestycjach wszystkich.
2026-02-26 06:48
5.
"Mieszkańcy tu żyją od pokoleń" :) :) :) kasinioku!!!! w latach 90 było tam kilka domów
2026-02-26 06:41
6.
Absolutnie nie wyrażam zgody na takie uprzywilejowane traktowanie części tzw. biznesmenów. Inaczej ja też chcę by mi zamrozić na 5 lat podatek od nieruchomości1
2026-02-26 06:37
7.
Jakieś brednie. Ani TOPR ani HZS nie proszą nigdy postronnych osób (tym bardziej zza granicy) o sprawdzenie zagrożenia lawinowego.
2026-02-26 06:36
8.
Rozdmuchane ego jednego z nich musiało sie tak skończyć.. gość bez fb i ista nie istniał.... i nie powielajcie info ze ktoś z HZS prosił go o sprawdzenie warunków bo to nie prawda!,nagrał sobie filmik na którym co sobie chciał to mógł sobie powiedzieć i tyle a durne media powielają takie informacje ...a z tym jego "doswiadczeniem" tez bym sie nie rozpędzała bo przy bitej lawinowej trójce nikt doświadczony nie wchodzi w strome żleby
2026-02-26 06:29
9.
GT prawda jest taka że ogień likwidował ubeckich kapusi którzy uprzyjemnial życie codzienne zwykłych ludzi,ci kapusie przez komuchów zostali wystawieni na ołtarze byli patronami ulic i szkół podstawowych na Podhalu to się zmieniło dopiero gdy zmieniano nazwy ulicy w Polsce,Taka jest prawda komuchu GT
2026-02-26 06:20
10.
Jak by byli doświadczeni to by nie poszli tam. Przykre to szkoda naprawdę szkoda dwóch, żyć kim kolwiek ci ludzie byli ale tak to widzę. Na palcach 1 ręki zliczę moje wyprawy freridowe i zawsze powiem że to było ryzykowneR ++.
2026-02-16 21:51
1.
"Na spotkaniu zjawił się burmistrz Łukasz Filipowicz, radni Tymoteusz Mróz, Mateusz Łękawski i mieszkańcy. Ci ostatni niezbyt licznie."
A kto miałby się tam pojawić jak spotkanie zorganizowane w godzinach gdzie normalni ludzie pracują a miejsca tam w tej "stacji kultura" było może jeszcze na jakieś 20 osób. Przecież to klita na poddaszu gdzie jest miejsce dla dzieci na zabawy a nie dla 100 czy więcej dorosłych. Przecież to była jawna kpina. Dlaczego spotkanie nie było bardziej komunikowane i nie zapewniono odpowiednio dużej sali? I przede wszystkim dlaczego w godzinach pracy a nie w weekend??? Wywalić miliona na sylwestra potrafią a zmobilizować mieszkańców "nie da się". Widać zależy im żeby przyszło jak najmniej mieszkańców. Boją się usłyszeć to i owo.
2026-02-08 13:18
2.
Fajne eksponaty :)
2026-02-04 21:19
3.
Nie moje klimaty ani dla uszu ani dla oczu
2026-01-29 15:43
4.
Kasia Rysy
2026-01-03 13:15
5.
Ładne góalki.
2025-12-29 19:33
6.
Znakomity poMYSł panie @jarząbek
2025-12-03 15:38
7.
Świetny POmysl, zwłaszcza że w Zakopanem mimo otwartej Gubałówka m.in. przez Pana Szwajcara i czwartego burmistrza G.J. to lepiej na desce windsurfingowej po równiach pojeździć
2025-12-01 17:12
8.
Panowie dobra robota! A tak swoją drogą nie ma wojny, jest woda, ogólcie się do tej służby, a nie wyglądajcie jak krasnale...
2025-11-21 15:51
9.
Brawo Agatko! Piękne, cudne, zachwycające prace!
2025-11-17 21:21
10.
Teraz górale wprzedają swoją ojcowiznę żeby kupić nowe auto. Wszystkie te biznesy ze starym śmierdzącym sprzętem (mówiąc złomem) powinny być nakaz ogrodzenia blochą od ulicy. Podobnie ze składami budowlanymi. Tyle pięknych miejsć zostało oszpeconych przez lokalny interes.
Reklama
Kurs strzyżenia owiec. Skrzypne
Kino Sokół/Zakopane
Kino Miejsce/Zakopane
Portret kolekcjonera. Warsztaty w Atmie
Bliźniok Harnasia. Sztuka teatralna. Białka Tatrzańska
Warsztaty tkania krajek na bardku. Nowy Targ
Kino Tatry/Nowy Targ
Tropem Wilczym. Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Zakopane
Dyskusyjny Klub Książki. Mszana Dolna
Koncert dyplomantów. Jabłonka
Frida Loren. Akwarela. Wernisaż. Nowy Targ
Spotkanie z Beatą Sabałą-Zielińską. Kościelisko
Błękitne zadumanie. Koncert. Nowy Targ
Władysław Trebunia-Tutka. Sztuka to moja główna domena
Wędrówki z pasją. Rabka-Zdrój
Spotkanie z Jadwigą Sobczuk. Biblioteka w Makowie Podhalańskim
Ogólnopolskie Mistrzostwa Strażaków OSP w narciarstwie alpejskim i snowboardzie
Memoriał Kornela Makuszyńskiego. Zakopane
Słodka zabawa z Wawel Truck w Zakopanem
Turniej o Puchar Wójta Gminy Łapsze Niżne
Kapołka Quartet. Koncert w Nowym Targu
41. urodziny Teatrzu Witkacego
Dziadek do orzechów. Spektakl. Dzianisz
Salon odnowy. Komedia. Maków Podhalański
Tribute to Pink Floyd. Koncert. Ochotnica Dolna
Zbiórka krwi w Jabłonce
Parada Gazdowska 2026
Tropem Wilczym. Bieg Pamięci Żołnierzy Wyklętych. Rabka-Zdrój
Marsz Pamięci Żołnierzy Wyklętych w Nowym Targu
Piotr Cyrwus w Ludźmierzu
Polecamy
REKLAMA
REKLAMA
Dołącz do nas - facebook