Reklama
2021-04-01 22:20:36
Orawa
Dźwięk kołatek
Od Wielkiego Czwartku do Wielkanocy terkotki miały zastępować kościelne dzwony.
Obrzędy wielkopostne tradycyjnie zaczynają się w Wielki Czwartek, pod Babią Górą nazywany Zielonym Czwartkiem. Zanim w kościele umilkły dzwony, słychać już było kołatki. Bezpośrednio po zawiązaniu dzwonów chłopcy obiegali kościół trzykrotnie, robiąc wielki hałas. W okresie od Wielkiego Czwartku do Wielkanocy terkotki miały zastępować kościelne dzwony i dzwonki ministrantów. Wierzono też, że ich dźwięk odpędza złe siły. - W Wielki Piątek obieganie z kołatkami po wsi miało prawdopodobnie zwoływać ludzi do kościoła - przypuszcza Marcin Kowalczyk.
W Wielki Czwartek przy dźwiękach klekotek wielkopostnych i obrzędowych śpiewów chłopcy palili Judasza. - Kukłę, która była podobizną Judasza, wykonaną ze słomy i ubraną w łachmany, wieszali na dzwonnicy lub drzewie, potem zrzucali, bili kijami i palili na ognisku - wyjaśnia Karolina Kowalczyk z Lipnicy Wielkiej, etnograf.
A tak o kołatce wielkopostnej opowiada Zofia Warciak ze orawskiego skansenu w Zubrzycy Górnej:
"Ostatnie dni Wielkiego Tygodnia maja szczególne znaczenie w tradycji ludowej i chrześcijańskiej. Jest to zwykle zarazem czas budzenia się przyrody do życia, jak i czas święty, związany z refleksją nad śmiercią Jezusa Chrystusa i Zmartwychwstaniem.
W Wielki Czwartek w Kościele rzymskokatolickim milkną dzwony i dzwonki (tzw. zawiązanie zwonów). Aż do Wielkanocy do wydawania dźwięków używa się kołatek. Dawniej dumą każdego chłopca było samemu zrobić taką kołatkę. Można ją wykonać i dzisiaj. Z drewna wykonujemy mała deseczkę. W deseczce trzeba zrobić otwór. Do otworu wstawiamy drewnianą rączkę. Mocujemy ją od spodu, a na wierzchu w tej rączce mocujemy obok siebie dwa młoteczki drewniane. Poruszając rączką ruchem ręki wprawimy w ruch młoteczki, które będą uderzały w deseczkę i wydając charakterystyczny klekot.W tradycji ludowej wierzono, że dźwięk kołatki odpędza złe duchy i różne demony. Dlatego też dawniej nie zabraniano dzieciom zabawy kołatkami. Zwyczajnym był widok dzieci biegających w Wielki Czwartek po wsi wokół domostw z kołatkami, których dźwięk odpędzał zło jednocześnie informując o nadchodzącej radości Zmartwychwstania Pana Jezusa".
jof
1
/ Fot. Jolanta Flach
2
/ Fot. Jolanta Flach
3
/ Fot. Jolanta Flach
4
/ Fot. Jolanta Flach
5
/ Fot. Jolanta Flach
6
/ Fot. Jolanta Flach
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Karol
2021-04-02 12:39:02
Jakie kołatki. Po nasymu to były klepacki.
2026-01-09 21:05
Tajny trening i skład kadry Polaków na Puchar Świata
1
2026-01-09 21:00
Prawie trzydzieści stopni na minusie, padł akumulator w stacji pomiarowej
2026-01-09 20:00
Uwaga kierowcy - w sobotę możliwe spore utrudnienia na zakopiance
1
2026-01-09 19:00
Kilkudziesięciu śmiałków wzięło udział w Próbie Prędkości (ZDJĘCIA)
2026-01-09 18:00
Czarny Dunajec potęgą sportów zimowych
2
2026-01-09 17:00
Noworoczny koncert zespołu Hamernik
2026-01-09 16:00
Święty Mikołaj skoczył ze skoczni i nie ustał, Akademia Lotnika pod Giewontem (WIDEO)
3
2026-01-09 15:31
Taki poranek w Tatrach nie zdarza się często (WIDEO, ZDJĘCIA)
2026-01-09 15:00
Prezydent Karol Nawrocki jednak nie przyjedzie na Slalom Maraton. Będzie na skokach?
15
2026-01-09 14:31
Już w niedzielę - 12H Slalom Maraton Zakopane
2026-01-09 13:30
Piękna pogoda w Kuźnicach. Turystów niewielu (WIDEO)
2026-01-09 13:30
Schronisko w Pięciu Stawach pod śniegiem, z pomocą ruszyły "czołgi"
3
2026-01-09 12:42
Poszukiwany właściciel tego pieska
2026-01-09 12:01
Promesa banku na wykreślenie hipoteki - co musisz wiedzieć przed sprzedażą nieruchomości
2026-01-09 12:00
Co robić w weekend w Zakopanem?
2026-01-09 11:00
Pensjonariusze rabczańskiego DPS będa podróżować nowym busem
1
2026-01-09 10:00
Pasażerska trzynastka
1
2026-01-09 09:00
Za nami mroźna noc. Piątek zaczął się od okienka pogodowego
2026-01-09 08:00
Nowy quad dla druhów ze Sromowiec Niżnych
2
2026-01-08 22:03
A wiecie, że Baciary świętują już 23 lata istnienia? (WIDEO)
7
2026-01-08 21:36
Blisko 300 młodych biegaczy rywalizowało w Klikuszowej (ZDJĘCIA)
2026-01-08 21:00
Prawie pół miliona aut przejechało w okresie świąt tunelem na zakopiance
11
2026-01-08 20:27
Zmiany w komunikacji miejskiej w czasie Pucharu Świata
2026-01-08 20:03
Zabójca Pershinga wyszedł na wolność
2
2026-01-08 19:31
Pierwsza trasa dla narciarzy biegowych gotowa
2
2026-01-08 19:00
Kolej na rozliczenia
4
2026-01-08 18:29
Góry śniegu zasłaniają wyjazd na skrzyżowaniu
4
2026-01-08 18:17
Ostrzeżenie przed silnym mrozem
2026-01-08 18:00
Polacy będą mieli łatwiej na Wielkiej Krokwi. Japończycy, Austriacy i Niemcy bez liderów w Zakopanem
2026-01-08 17:00
Prezydent Karol Nawrocki przyjedzie na skoki i na Slalom Maraton?
15
2026-01-08 16:00
Zakopane i Szczawnica nominowane w plebiscycie Zimowych Gwiazd Travelist 2026
1
2026-01-08 15:30
Slalom gigant na stoku Stacji Narciarskiej Harenda
2026-01-08 15:00
Na drodze do Morskiego Oka i zakopiance posypały się mandaty dla pieszych
1
2026-01-08 14:30
Slalom Maraton dla profesjonalnych narciarzy i amatorów
2026-01-08 14:00
Rabka w statystykach Urzędu Stanu Cywilnego
1
2026-01-08 14:00
12 stycznia ostatnie pożegnanie Krzysztofa Owczarka
2026-01-08 13:03
Zimowa radość na Równi Krupowej
4
2026-01-08 13:03
Turysta dziękuję policjantom za pomoc w odnalezieniu małżonki
1
2026-01-08 12:29
W Zakopanem przybywa śniegu (WIDEO)
2026-01-08 12:00
Drifterzy na lawecie. Policja zatrzymała dowody rejestracyjne i nałożyła wysokie mandaty
2
2026-01-08 11:30
Trudne "Ścieżki życia". Mamy dla Was bilety
2026-01-08 11:00
Niebezpiecznie w Tatrach. TOPR ogłosiło trzeci stopień zagrożenia lawinowego
2026-01-08 10:30
Policja apeluje o ostrożność na drogach podczas trudnych zimowych warunków
2
2026-01-08 10:00
Po tragedii w Białym Dunajcu. Ofiara to 30-40-letni mężczyzna
2026-01-08 09:10
Zderzenie osobówki z dostawczakiem
2026-01-08 09:09
Rozdajemy bilety na skoki
2
2026-01-08 09:00
W kilku przypadkach specjalna brygada usunie śnieg z chodników
12
2026-01-08 07:59
Policjant do bólu
4
2026-01-07 22:00
Piękne krajobrazy na nartostradzie z Goryczkowej (WIDEO)
2026-01-07 21:01
Bachledówka połączona ze Śląskiem (ZDJĘCIA, WIDEO)
1
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
2026-01-09 15:31
1.
Taki poranek w Tatrach nie zdarza się często (WIDEO, ZDJĘCIA)
2026-01-09 16:00
2.
Święty Mikołaj skoczył ze skoczni i nie ustał, Akademia Lotnika pod Giewontem (WIDEO)
2026-01-09 12:48
3.
Łukasz Hradecki
2026-01-09 08:00
4.
Nowy quad dla druhów ze Sromowiec Niżnych
2026-01-09 14:30
5.
Janina Pilarska
2026-01-09 10:00
6.
Pasażerska trzynastka
2026-01-09 21:05
7.
Tajny trening i skład kadry Polaków na Puchar Świata
2026-01-09 14:51
8.
Marian Pękala
2026-01-09 14:51
9.
Tadeusz Pajerski
2026-01-09 12:00
10.
Co robić w weekend w Zakopanem?
2026-01-07 19:00
1.
Krąg dobrych ludzi się powiększa (ZDJĘCIA, WIDEO)
2026-01-08 09:10
2.
Zderzenie osobówki z dostawczakiem
2026-01-09 15:31
3.
Taki poranek w Tatrach nie zdarza się często (WIDEO, ZDJĘCIA)
2026-01-07 16:35
4.
Czesława Żółtek
2026-01-08 19:00
5.
Kolej na rozliczenia
2026-01-06 12:00
6.
Zespół Ratownictwa Medycznego stacjonujący we Wróblówce wzmocniony
2026-01-05 11:59
7.
Policyjna akcja w Szczawnicy. Chodzi o przestępczość narkotykową
2026-01-09 16:00
8.
Święty Mikołaj skoczył ze skoczni i nie ustał, Akademia Lotnika pod Giewontem (WIDEO)
2026-01-08 15:30
9.
Slalom gigant na stoku Stacji Narciarskiej Harenda
2026-01-06 07:00
10.
Krakowiacy i górale na wspólnym kolędowaniu (ZDJĘCIA, WIDEO)
2026-01-07 19:00
1.
Krąg dobrych ludzi się powiększa (ZDJĘCIA, WIDEO)
2026-01-08 09:10
2.
Zderzenie osobówki z dostawczakiem
2025-12-22 20:00
3.
Wygrały wszystkie mecze
2026-01-09 15:31
4.
Taki poranek w Tatrach nie zdarza się często (WIDEO, ZDJĘCIA)
2025-12-30 18:49
5.
Pożar budynku na Olczy Stachonie w Zakopanem (WIDEO)
2025-12-28 18:02
6.
Poważne wypadki w Tatrach. Turysta spadał z Rysów, a po upadku zrezygnował z pomocy ratowników TOPR
2025-12-31 20:00
7.
Państwowe Polskie Koleje Linowe
2025-12-31 10:38
8.
Na Równi Krupowej wyrastają stragany
2026-01-02 09:00
9.
Dzień z chmurami na niebie, uwaga na silny wiatr i zamiecie
2026-01-02 12:00
10.
Co robić w weekend w Zakopanem?
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
2026-01-09 15:00
1.
Prezydent Karol Nawrocki jednak nie przyjedzie na Slalom Maraton. Będzie na skokach?
2026-01-09 16:00
2.
Święty Mikołaj skoczył ze skoczni i nie ustał, Akademia Lotnika pod Giewontem (WIDEO)
2026-01-09 13:30
3.
Schronisko w Pięciu Stawach pod śniegiem, z pomocą ruszyły "czołgi"
2026-01-09 08:00
4.
Nowy quad dla druhów ze Sromowiec Niżnych
2026-01-09 18:00
5.
Czarny Dunajec potęgą sportów zimowych
2026-01-09 10:00
6.
Pasażerska trzynastka
2026-01-09 21:05
7.
Tajny trening i skład kadry Polaków na Puchar Świata
2026-01-09 11:00
8.
Pensjonariusze rabczańskiego DPS będa podróżować nowym busem
2026-01-09 20:00
9.
Uwaga kierowcy - w sobotę możliwe spore utrudnienia na zakopiance
2026-01-06 08:00
1.
Lata mijają, a zimowy problem na mostku pozostał. Na chodnikach lodowisko
2026-01-03 13:00
2.
Rosyjscy skoczkowie nie pojawią się w Zakopanem
2026-01-07 11:00
3.
(Nie)Odśnieżony chodnik, Straż Miejska kontroluje zimowe bezpieczeństwo w Zakopanem
2026-01-03 10:00
4.
Razem wobec klimatycznych wyzwań na pograniczu polsko-słowackim
2026-01-05 21:04
5.
Oświadczenie COS po słowach Kubackiego. Skocznie i trasy są gotowe dla zawodników
2026-01-05 18:59
6.
Plac dla ludzi czy dla autobusów? Incydent w sercu Zakopanego
2026-01-08 17:00
7.
Prezydent Karol Nawrocki przyjedzie na skoki i na Slalom Maraton?
2026-01-09 15:00
8.
Prezydent Karol Nawrocki jednak nie przyjedzie na Slalom Maraton. Będzie na skokach?
2026-01-03 12:00
9.
Pies bez budy, na łańcuchu, turyści okazali mu serce, a straż gminna ruszyła do boju
2026-01-04 09:00
10.
Zakopane droższe niż Warszawa. Dwa miliony za mieszkanie
2025-12-13 08:00
1.
44. rocznica wprowadzenia stanu wojennego
2025-12-19 18:25
2.
Kierowca autobusu wyrzucił niemieckojęzyczną turystkę w lesie
2025-12-23 10:00
3.
Aplikacja Gdzie się ukryć. W Zakopanem 20 miejsc, w Nowym Targu 5
2026-01-01 16:24
4.
Czy te skutery mogą wjeżdżać na polany na Bachledzkim Wierchu?
2026-01-06 08:00
5.
Lata mijają, a zimowy problem na mostku pozostał. Na chodnikach lodowisko
2025-12-20 12:00
6.
Andrzej Andrysiak: Tak się kradnie w mediach
2026-01-03 13:00
7.
Rosyjscy skoczkowie nie pojawią się w Zakopanem
2026-01-07 11:00
8.
(Nie)Odśnieżony chodnik, Straż Miejska kontroluje zimowe bezpieczeństwo w Zakopanem
2025-12-26 14:00
9.
Przeorany Biały Potok
2025-12-24 16:00
10.
Poradnik bezpieczeństwa trafi do wszystkich domów. Poczta Polska rozpoczęła dystrybucję
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-01-09 22:32
1.
fkeBvtQjCUTOnxRRR
2026-01-09 22:20
2.
Jak dla mnie, tych "schronisk" i całej tej masowej pseudoturystyki to może w ogóle nie być.
2026-01-09 22:17
3.
Hejterzy (sorry, "osoby hejterskie") niech prezydenta hejtują, bo taka hejterska natura.
Nawrocki to najlepszy prezydent w dotychczasowej historii po 1989.
2026-01-09 22:14
4.
nawet nie umiesz dokładnie zacytować tego co ci przekazał AL bo on pisze jeszcze o cłach, recyklingu, grzywnach itd. a teraz do kłeczka i sakiwicza
2026-01-09 21:51
5.
Nie żeby mi to przeszkadzało, że mniej wariatów z trąbkami, ale faktycznie COS ZAKOPANE dajecie ciała na całej linii.
2026-01-09 21:47
6.
A przeciwko czemu będą protestować?
ROG mógłby coś z tym zrobić?
2026-01-09 21:06
7.
Żeby stanął w korku na Ul Nowotarskiej Powstańców Śląskich
Obwodnica Centrum Zakopanego
2026-01-09 20:57
8.
W Dunajcu teraz liczą się tylko skoki, piłka kopana i jakieś ciężary. Wszystko inne jest przeszkodą. A powinna być po równo traktowana każda dyscyplina sportowa. Jak najwięcej młodych osób powinna mieć kontakt ze sportem. Bo sportowcami którzy z tego utrzymają rodzinę będzie może 1/2 osoby. Dorośli również powinni zadbać o ruch, niestety tak nie jest.
2026-01-09 20:51
9.
@MadMax masz rację umowa Mercosur podpisana i tylko ten człowiek może wyprowadzić Polskę z UE.
2026-01-09 20:50
10.
O, bucomat zadebiutowal .
2026-01-03 13:15
1.
Ładne góalki.
2025-12-29 19:33
2.
Znakomity poMYSł panie @jarząbek
2025-12-03 15:38
3.
Świetny POmysl, zwłaszcza że w Zakopanem mimo otwartej Gubałówka m.in. przez Pana Szwajcara i czwartego burmistrza G.J. to lepiej na desce windsurfingowej po równiach pojeździć
2025-12-01 17:12
4.
Panowie dobra robota! A tak swoją drogą nie ma wojny, jest woda, ogólcie się do tej służby, a nie wyglądajcie jak krasnale...
2025-11-21 15:51
5.
Brawo Agatko! Piękne, cudne, zachwycające prace!
2025-11-17 21:21
6.
Teraz górale wprzedają swoją ojcowiznę żeby kupić nowe auto. Wszystkie te biznesy ze starym śmierdzącym sprzętem (mówiąc złomem) powinny być nakaz ogrodzenia blochą od ulicy. Podobnie ze składami budowlanymi. Tyle pięknych miejsć zostało oszpeconych przez lokalny interes.
2025-11-14 20:05
7.
@Abeto, w samo sedno!
2025-11-14 04:43
8.
tzn. niezłej. Dla wielu świetnej, dla mnie - niezłej.
2025-11-12 21:31
9.
Towarzystwo własnej adoracjii..przykre...
2025-11-11 21:23
10.
Jerzy Gruszczyński to też twórca świetnej muzyki ambient trochę w klimatach new age i berlin school, np.cykl Medytacje Tatrzańskie.
Reklama
Jarmark Bożonarodzeniowy w Zakopanem
Władysław Matlakowski. Potęga umysłu. Wystawa w Warce
Festiwal Kolęd, Pastorałek i Pieśni Bożonarodzeniowych: Dobrze ześ sie Jezu pod Giewontem zrodziył
Tribute to Zbigniew Wodecki. Koncert w Nowym Targu
Kino Sokół/Zakopane
Kino Miejsce/Zakopane
Kino Tatry/Nowy Targ
Akademia Lotnika w Zakopanem
Puchar Zakopanego Amatorów w Narciarstwie Alpejskim
Amatorski Turniej Piłki Siatkowej o Puchar Burmistrza Miasta i Gminy Czarny Dunajec
Konkurs kolęd i pastorałek dla dzieci i młodzieży. Skawa
Koncert kolęd tradycyjnych Nowy Targ
12H Slalom Maraton Zakopane
Koncert kolęd i pastorałek. Czarny Dunajec
Kolędowanie w Sercu Podhala. Bańska Wyżna
Wilijo w góralskiyj chałupie. Bukowina Tatrzańska
Konkurs Poezji i Gawęd Góralskich. Nowy Targ
Eliminacje miejskie do Przedglądu Młodych Recytatorów i Gawędziarzy. Szczawnica
Kabaret Hrabi i Wojtek Kamiński. Nowy Targ
Spotkanie Dyskusyjnego Klubu Książki. Zakopane
Lykorz mimo włosnyj woli. Bukowina Tatrzańska
Gminny Przegląd Kolęd i Pastorałek. Rabka-Zdrój
Babiogórskie Podłazy. Zawoja
Puchar Związku Podhalan w Narciarstwie Biegowym
Ogólnopolska Liga dla Przedszkolaków w Narciarstwie Alpejskim
Koncert noworoczny zespołu Hamernik
Ogólnopolski Konkurs Kolęd, Pastorałek. Nowy Targ
Kolęda czterech miast. Maków Podhalański
Polecamy
REKLAMA
REKLAMA
Dołącz do nas - facebook