Reklama
2021-04-01 22:20:36
Orawa
Dźwięk kołatek
Od Wielkiego Czwartku do Wielkanocy terkotki miały zastępować kościelne dzwony.
Obrzędy wielkopostne tradycyjnie zaczynają się w Wielki Czwartek, pod Babią Górą nazywany Zielonym Czwartkiem. Zanim w kościele umilkły dzwony, słychać już było kołatki. Bezpośrednio po zawiązaniu dzwonów chłopcy obiegali kościół trzykrotnie, robiąc wielki hałas. W okresie od Wielkiego Czwartku do Wielkanocy terkotki miały zastępować kościelne dzwony i dzwonki ministrantów. Wierzono też, że ich dźwięk odpędza złe siły. - W Wielki Piątek obieganie z kołatkami po wsi miało prawdopodobnie zwoływać ludzi do kościoła - przypuszcza Marcin Kowalczyk.
W Wielki Czwartek przy dźwiękach klekotek wielkopostnych i obrzędowych śpiewów chłopcy palili Judasza. - Kukłę, która była podobizną Judasza, wykonaną ze słomy i ubraną w łachmany, wieszali na dzwonnicy lub drzewie, potem zrzucali, bili kijami i palili na ognisku - wyjaśnia Karolina Kowalczyk z Lipnicy Wielkiej, etnograf.
A tak o kołatce wielkopostnej opowiada Zofia Warciak ze orawskiego skansenu w Zubrzycy Górnej:
"Ostatnie dni Wielkiego Tygodnia maja szczególne znaczenie w tradycji ludowej i chrześcijańskiej. Jest to zwykle zarazem czas budzenia się przyrody do życia, jak i czas święty, związany z refleksją nad śmiercią Jezusa Chrystusa i Zmartwychwstaniem.
W Wielki Czwartek w Kościele rzymskokatolickim milkną dzwony i dzwonki (tzw. zawiązanie zwonów). Aż do Wielkanocy do wydawania dźwięków używa się kołatek. Dawniej dumą każdego chłopca było samemu zrobić taką kołatkę. Można ją wykonać i dzisiaj. Z drewna wykonujemy mała deseczkę. W deseczce trzeba zrobić otwór. Do otworu wstawiamy drewnianą rączkę. Mocujemy ją od spodu, a na wierzchu w tej rączce mocujemy obok siebie dwa młoteczki drewniane. Poruszając rączką ruchem ręki wprawimy w ruch młoteczki, które będą uderzały w deseczkę i wydając charakterystyczny klekot.W tradycji ludowej wierzono, że dźwięk kołatki odpędza złe duchy i różne demony. Dlatego też dawniej nie zabraniano dzieciom zabawy kołatkami. Zwyczajnym był widok dzieci biegających w Wielki Czwartek po wsi wokół domostw z kołatkami, których dźwięk odpędzał zło jednocześnie informując o nadchodzącej radości Zmartwychwstania Pana Jezusa".
jof
1
/ Fot. Jolanta Flach
2
/ Fot. Jolanta Flach
3
/ Fot. Jolanta Flach
4
/ Fot. Jolanta Flach
5
/ Fot. Jolanta Flach
6
/ Fot. Jolanta Flach
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Karol
2021-04-02 12:39:02
Jakie kołatki. Po nasymu to były klepacki.
2026-01-17 20:13
Czy ktoś znalazł kluczyki do samochodu, właścicielka prosi o kontakt
2026-01-17 20:00
XIII Bieg Podhalański Jana Pawła II przyciągnął blisko 600 zawodników
2026-01-17 19:00
Chodzenie po ściernisku już nie będzie tak bolało
2026-01-17 18:00
Dziś ruszyło Lawinowe Centrum Treningowe na Kalatówkach (WIDEO)
2026-01-17 17:38
Nowy Targ zagra z sercem. 34. Finał WOŚP już 25 stycznia w MCK
2026-01-17 17:15
10 minut od Kuźnic i ponad 100 lat historii. Niezwykła pustelnia w Tatrach
2026-01-17 16:55
Razem wysyłamy ciepło do Kijowa, ludzie nie mają ogrzewania, za to minus 17 stopni Celsjusza za oknem
2026-01-17 16:18
Dziś w Krynicy-Zdroju podziwiamy Tatry z nowej wieży widokowej (WIDEO)
2026-01-17 16:00
Parlamentarny Zespół o przyszłości turystyki górskiej. Samorządowcy Podhala przeciwko giełdzie dla PKL
2026-01-17 15:29
Na Krupówkach coraz więcej turystów (WIDEO)
2026-01-17 15:24
XIV Dzień Górala w Maruszynie
2026-01-17 15:00
Nowa remiza OSP w Sromowcach Niżnych otwarta. Strażacy świętowali 95-lecie jednostki
2026-01-17 14:00
Przegląd Jasełkowy w Czarnym Dunajcu (ZDJĘCIA)
1
2026-01-17 13:00
RCB nie konsultowało treści sms w sprawie lawin. Jest oświadczenie naczelnika TOPR
4
2026-01-17 12:36
Królowa nart znów triumfuje. Justyna Kowalczyk-Tekieli najlepsza w Nowym Targu
1
2026-01-17 12:15
Basia Giewont jedzie do Wiednia walczyć o Eurowizję (WIDEO)
4
2026-01-17 11:55
World Snow Day, czyli Światowy Dzień Śniegu, bawimy się na Równi Krupowej (WIDEO)
1
2026-01-17 11:20
Ważny komunikat suskiej policji. Poszkodowanych kobiet może być więcej
2026-01-17 11:00
Ponad 600 tysięcy złotych na bezpieczeństwo mieszkańców. Podsumowanie ważnego projektu w Poroninie
1
2026-01-17 10:30
Na Nosalu pusto o poranku, a widoki cudowne (WIDEO)
1
2026-01-17 10:00
Pizza pod Tatrami, dziś jest jej wielkie święto!
3
2026-01-17 09:00
Lawinowy alert o poranku, w Tatrach panują trudne warunki do uprawiania turystyki
2
2026-01-17 08:00
Spotkanie Noworoczne u Starosty Nowotarskiego
2026-01-16 21:06
Atak botów na stronę Urzędu Miasta w Nowym Targu
2026-01-16 21:00
Ratownicy TOPR ogłosili trzeci stopień zagrożenia lawinowego
2026-01-16 20:00
Nowa zakopianka pęka
10
2026-01-16 19:00
Dwie poszukiwane osoby zatrzymane przez tatrzańskich policjantów
2026-01-16 18:00
Kolędowanie na ludowo i na dodatek z tańcem (WIDEO)
2026-01-16 17:00
Zaczynają się ferie. Na początek Warszawa
11
2026-01-16 16:00
Ratrak na manowcach
7
2026-01-16 15:00
Cały czas trwa policyjna akcja TOR
5
2026-01-16 14:00
Dziś sekcja zwłok kobiety i mężczyzny, których ciała odnaleziono w jednym z domów w Bańskiej Niżnej
2026-01-16 13:00
Piękny dzień na Kalatówkach. Prawie, jak w marcu (WIDEO)
1
2026-01-16 12:00
Co robić w weekend w Zakopanem?
2026-01-16 11:30
Pięć lat później na Grenlandii. Mamy dla Was bilety
2026-01-16 11:00
Policyjne patrole czuwają, by na stokach można było bezpiecznie szusować
2
2026-01-16 10:00
Platforma Widokowa powstanie w Jabłonce
4
2026-01-16 08:53
24-latek z Juszczyna odnaleziony
2026-01-16 08:00
Czujki, które ratują życie. Strażacy z Kościeliska walczą z cichym zagrożeniem
14
2026-01-16 07:00
Nocna akcja na Krupówkach (WIDEO plus FOTO)
6
2026-01-16 04:35
Do sprzedania STÓŁ BILARDOWY
2026-01-15 21:00
Chochołowska gra z WOŚP. Górskie schronisko sercem 34. Finału
9
2026-01-15 20:00
Policja w Babiogórskim Parku Narodowym
2
2026-01-15 19:00
Uciekał przed policją. Mężczyzna był pijany
2026-01-15 18:00
Susza cmentarna
1
2026-01-15 17:00
Tak ma wyglądać tabliczka zamocowana na domu w Dzianiszu, Kościelisku czy Witowie
10
2026-01-15 16:00
Złota Tarcza dla Ekonoma, srebro dla Goszcza
1
2026-01-15 15:29
Sztab #6362 w Hotelarzu gotowy do działania
10
2026-01-15 15:00
Powiedzcie, że kochacie nas...
2
2026-01-15 14:31
Pomóżcie nam
9
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
2026-01-17 10:42
1.
Aleksander Gał
2026-01-17 10:40
2.
Maria Chowaniec
2026-01-17 20:00
3.
XIII Bieg Podhalański Jana Pawła II przyciągnął blisko 600 zawodników
2026-01-17 12:15
4.
Basia Giewont jedzie do Wiednia walczyć o Eurowizję (WIDEO)
2026-01-17 10:00
5.
Pizza pod Tatrami, dziś jest jej wielkie święto!
2026-01-16 21:00
6.
Ratownicy TOPR ogłosili trzeci stopień zagrożenia lawinowego
2026-01-17 16:55
7.
Razem wysyłamy ciepło do Kijowa, ludzie nie mają ogrzewania, za to minus 17 stopni Celsjusza za oknem
2026-01-17 11:55
8.
World Snow Day, czyli Światowy Dzień Śniegu, bawimy się na Równi Krupowej (WIDEO)
2026-01-17 11:00
9.
Ponad 600 tysięcy złotych na bezpieczeństwo mieszkańców. Podsumowanie ważnego projektu w Poroninie
2026-01-17 10:42
10.
Franciszek Nowak
2026-01-12 18:00
1.
Pędzili jak szaleni w trudnych warunkach pogodowych
2026-01-16 18:00
2.
Kolędowanie na ludowo i na dodatek z tańcem (WIDEO)
2026-01-12 11:37
3.
Małgorzata Ciesielska
2026-01-12 09:00
4.
Tablice ostrzegawcze na tatrzańskich szlakach
2026-01-15 15:00
5.
Powiedzcie, że kochacie nas...
2026-01-14 12:21
6.
Marian Szewczyk
2026-01-14 15:47
7.
Uwaga na marznące opady i gołoledź, będzie bardzo ślisko
2026-01-17 10:42
8.
Aleksander Gał
2026-01-13 08:00
9.
Oświata pochłania miliony
2026-01-11 13:00
10.
XII Puchar Zakopanego Amatorów w Narciarstwie Alpejskim zainaugurowany na Harendzie!
2026-01-12 18:00
1.
Pędzili jak szaleni w trudnych warunkach pogodowych
2025-12-30 18:49
2.
Pożar budynku na Olczy Stachonie w Zakopanem (WIDEO)
2026-01-01 18:00
3.
Oczyszczalnia ścieków w Spytkowicach gruntownie zmodernizowana
2025-12-28 18:02
4.
Poważne wypadki w Tatrach. Turysta spadał z Rysów, a po upadku zrezygnował z pomocy ratowników TOPR
2026-01-16 18:00
5.
Kolędowanie na ludowo i na dodatek z tańcem (WIDEO)
2026-01-12 11:37
6.
Małgorzata Ciesielska
2025-12-30 13:33
7.
W Krościenku trwa Jarmark Świąteczny (WIDEO)
2026-01-12 09:00
8.
Tablice ostrzegawcze na tatrzańskich szlakach
2026-01-05 11:59
9.
Policyjna akcja w Szczawnicy. Chodzi o przestępczość narkotykową
2026-01-15 15:00
10.
Powiedzcie, że kochacie nas...
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
2026-01-17 12:15
1.
Basia Giewont jedzie do Wiednia walczyć o Eurowizję (WIDEO)
2026-01-17 13:00
2.
RCB nie konsultowało treści sms w sprawie lawin. Jest oświadczenie naczelnika TOPR
2026-01-17 10:00
3.
Pizza pod Tatrami, dziś jest jej wielkie święto!
2026-01-17 09:00
4.
Lawinowy alert o poranku, w Tatrach panują trudne warunki do uprawiania turystyki
2026-01-17 11:55
5.
World Snow Day, czyli Światowy Dzień Śniegu, bawimy się na Równi Krupowej (WIDEO)
2026-01-17 11:00
6.
Ponad 600 tysięcy złotych na bezpieczeństwo mieszkańców. Podsumowanie ważnego projektu w Poroninie
2026-01-17 10:30
7.
Na Nosalu pusto o poranku, a widoki cudowne (WIDEO)
2026-01-17 14:00
8.
Przegląd Jasełkowy w Czarnym Dunajcu (ZDJĘCIA)
2026-01-17 12:36
9.
Królowa nart znów triumfuje. Justyna Kowalczyk-Tekieli najlepsza w Nowym Targu
2026-01-11 17:09
1.
Prezydent Karol Nawrocki kibicuje polskim skoczkom (WIDEO)
2026-01-11 14:00
2.
Deportują naszych z Ameryki
2026-01-15 08:00
3.
35 tysięcy złotych za metr
2026-01-10 20:39
4.
Bardzo zła jakość powietrza w dolnej części Zakopanego
2026-01-13 21:00
5.
Apel do premiera rządu i władz Małopolski w sprawie Polskich Kolei Linowych
2026-01-13 22:29
6.
Tak dziś wyglądało przejście dla pieszych w Poroninie
2026-01-14 21:30
7.
Wilcza dezinformacja zatacza coraz większe kręgi, dociera też na Orawę
2026-01-16 08:00
8.
Czujki, które ratują życie. Strażacy z Kościeliska walczą z cichym zagrożeniem
2026-01-13 08:00
9.
Oświata pochłania miliony
2026-01-12 10:00
10.
Szarpał pielęgniarkę, wykręcił jej rękę
2025-12-19 18:25
1.
Kierowca autobusu wyrzucił niemieckojęzyczną turystkę w lesie
2026-01-11 17:09
2.
Prezydent Karol Nawrocki kibicuje polskim skoczkom (WIDEO)
2025-12-23 10:00
3.
Aplikacja Gdzie się ukryć. W Zakopanem 20 miejsc, w Nowym Targu 5
2026-01-09 15:00
4.
Prezydent Karol Nawrocki jednak nie przyjedzie na Slalom Maraton. Będzie na skokach?
2026-01-01 16:24
5.
Czy te skutery mogą wjeżdżać na polany na Bachledzkim Wierchu?
2026-01-06 08:00
6.
Lata mijają, a zimowy problem na mostku pozostał. Na chodnikach lodowisko
2025-12-20 12:00
7.
Andrzej Andrysiak: Tak się kradnie w mediach
2026-01-03 13:00
8.
Rosyjscy skoczkowie nie pojawią się w Zakopanem
2026-01-07 11:00
9.
(Nie)Odśnieżony chodnik, Straż Miejska kontroluje zimowe bezpieczeństwo w Zakopanem
2025-12-26 14:00
10.
Przeorany Biały Potok
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-01-17 17:07
1.
Co na to @kurka wodna, @X.Teofil i inni piewcy kapitału.
Kpina z czasów PRL "trzymaj Franek ścianę, ja lecę po wypłatę" dopiero teraz nabrała sensu.
Bloki z wielkiej płyty za Gierka miały wytrzymać 30 lat a stoją do tej pory i piwnic nic nie zalewa.
2026-01-17 17:00
2.
Ktoś bierze to RCB na poważnie?
Nie rekomendują czasem czwartej dawki cudownej stuprocentowoskutecznej dwudawkowej szczepionki bez skutków ubocznych?
2026-01-17 16:34
3.
Cały Krupa
2026-01-17 16:28
4.
Przyszedł znów rudy architekt i rujnuje kraj, byle jak i byle zniszczyć
2026-01-17 15:21
5.
Ani głosu, ani wyglądu. Drażniąca na maxa.
2026-01-17 15:01
6.
Już wiadomo, że ona jedzie???
2026-01-17 14:16
7.
Sieją propagandę od czasów covida poprzez wojnę ,żółtaczki ,sraczki i inne dziwaczki
A ludzie łykają jak pelikany żyjąc w wiecznym strachu.
2026-01-17 14:14
8.
Jak można z taką piosenką pchać się na Eurowizję Nie da się słuchać tego krzyku góralskiego ani nie ma na co patrzeć !
2026-01-17 14:07
9.
A jak tam idą remonty zabytkowych nagrobków na cmentarzu katolickim...? Bo remont synagogi już klepnięty...
2026-01-17 13:50
10.
Potrzebniejsze byłyby alerty o kłamstwach i oszustwach włatców lunaparku.
2026-01-03 13:15
1.
Ładne góalki.
2025-12-29 19:33
2.
Znakomity poMYSł panie @jarząbek
2025-12-03 15:38
3.
Świetny POmysl, zwłaszcza że w Zakopanem mimo otwartej Gubałówka m.in. przez Pana Szwajcara i czwartego burmistrza G.J. to lepiej na desce windsurfingowej po równiach pojeździć
2025-12-01 17:12
4.
Panowie dobra robota! A tak swoją drogą nie ma wojny, jest woda, ogólcie się do tej służby, a nie wyglądajcie jak krasnale...
2025-11-21 15:51
5.
Brawo Agatko! Piękne, cudne, zachwycające prace!
2025-11-17 21:21
6.
Teraz górale wprzedają swoją ojcowiznę żeby kupić nowe auto. Wszystkie te biznesy ze starym śmierdzącym sprzętem (mówiąc złomem) powinny być nakaz ogrodzenia blochą od ulicy. Podobnie ze składami budowlanymi. Tyle pięknych miejsć zostało oszpeconych przez lokalny interes.
2025-11-14 20:05
7.
@Abeto, w samo sedno!
2025-11-14 04:43
8.
tzn. niezłej. Dla wielu świetnej, dla mnie - niezłej.
2025-11-12 21:31
9.
Towarzystwo własnej adoracjii..przykre...
2025-11-11 21:23
10.
Jerzy Gruszczyński to też twórca świetnej muzyki ambient trochę w klimatach new age i berlin school, np.cykl Medytacje Tatrzańskie.
Reklama
Festiwal Kolęd, Pastorałek i Pieśni Bożonarodzeniowych: Dobrze ześ sie Jezu pod Giewontem zrodziył
Tribute to Zbigniew Wodecki. Koncert w Nowym Targu
Kino Sokół/Zakopane
Kino Miejsce/Zakopane
Kino Tatry/Nowy Targ
Southfest - gwiazdy polskiej sceny hip-hopowej. Nowy Targ
Bliźniok Harnasia. Sztuka teatralna. Białka Tatrzańska
Powiatowy Przegląd Zespołów Kolędniczych. Kasina Wielka
Kolędy z tańcem. Poronin i Biały Dunajec
Two Ways. Koncert w Appendixie
Puchar Związku Podhalan w Narciarstwie Biegowym
Ogólnopolska Liga dla Przedszkolaków w Narciarstwie Alpejskim
Charytatywny koncert kolęd w Pieniążkowicach
Jasełka z okazji Dnia Babci i Dziadka. Bukowina Tatrzańska
Uroczystość opłatkowa. Groń-Leśnica
Hej kolynda, kolynda. Bukowina Tatrzańska
Koncert noworoczny zespołu Hamernik
ŻYCZlive spotkania w Kombinacie. Zakopane
Noworoczny koncert muzyki filmowej. Skomielna Biała
Ogólnopolski Konkurs Kolęd, Pastorałek. Nowy Targ
Klub uważnych czytaczy i słuchaczy. Nowy Targ
Muzyczna gratka dla babci i dziadka. Nowy Targ
Wiliojo w góralskiyj chałupie. Bukowina Tatrzańska
Jasełna na Wikarówce z okazji Dnia Babci i Dziadka
Zatraceniec. Sztuka teatralna. Bukowina Tatrzańska
Kolędowanie z Hanką Wójciak. Nowy Targ
Ferie w Atmie. Oprowadzanie kuratorskie
Dyskusyjny Klub Książki. Mszana Dolna
Muzyczny bukiet dla babci i dziadka. Jaworki
Kolęda czterech miast. Maków Podhalański
Polecamy
REKLAMA
REKLAMA
Dołącz do nas - facebook