Reklama

2021-07-18 12:45:36

Chyżne

U Podgórniyk i Zołny. Czy ktoś pamięta te chyżniańskie chaty?

Dwie chaty z Chyżnego - jedna z wyżką, druga kurna. Chałupy zamieszkiwali prości gazdowie. Teraz zostały opisane w książce "Chyżne Marii Małysy i Jana Żołny", której promocja jest dziś o godz. 14 w skansenie w Zubrzycy Górnej.

„Jest na Orawie jedna wieś, do której znaki wiodą już spod Gdańska. We wsi tej, jak to we wsi, były i chałupy, w chałupach ludzie, a z ludźmi ich małe i duże historie. Chałupa z numerem 178 należała do Małysów, choć ani po numerze, ani po nazwisku nikt by ich nie znalazł, za to po przydomku już tak.

W Chyżnem, u Podgórniyk – bo tak ich nazywano, ostały się w końcu bezdzietne siostry Maria i Wieróna, obie zmarły w1994 roku, w odstępie kilku dni, dom zaś wraz ze swoją historią trafił do nas rok później, stając się z czasem ozdobą rozbudowywanego skansenu.

Dziś stanowi wspaniały przykład nie tylko ludowej architektury, ale i jej przemian. Z jednej strony widzimy piękną wyżkę, łukowate odrzwia i otwór w powale zwany woźnicą – ślad dawnej kurności, z drugiej  mamy dobudowany komin,drewnianą podłogę i białe ściany w… czarnej izbie.

Bo taka jest właśnie dynamika kultury - często coś, co było „od zawsze” trwa jedynie tyle, ile pamięć człowieka, zaś coś, co wydaje nam się nowością stanowi tylko nowe otwarcie lub adaptację tego,co niegdyś zapomniane. Dlatego… warto zwiedzać skanseny!”

Taka opowieść znajduje się na Facebooku Muzeum – Orawskiego Parku Etnograficznego w Zubrzycy Górnej. To tu przed laty została przeniesiona z Chyżnego chałupa sióstr Marii i Weronki. Pamiętam ją z dawnych lat, kiedy żyły jeszcze obie Orawianki. Później, gdy zmarły, zaczęła popadać w ruinę, ale natychmiast zainteresował się nią orawski skansen, bo była niepowtarzalna i na terenie muzeum nie było nawet podobnej. Gdy została rozebrana, w Chyżnem został pusty plac, a po pewnym czasie w Zubrzycy Górnej, w nowym sektorze skansenu pojawiła się piękna dwubudynkowa zagroda. Trudno było poznać, że to właśnie chałupa z Chyżnego. Odzyskała dawny blask. W słońcu lśnią niebieskie obramowania okien. Po wejściu do wnętrza przenosimy się w świat dawnej chyżniańskiej izby.

*

Teraz chałupa Małysów została jedną z bohaterek niedawno wydanej książki pt. „Chyżne Marii Małysy i Jana Żołny”,autorstwa Ryszarda M. Remiszewskiego, Jana Świdronia i Romana Cioka. Najpierw o chałupie Podgórniyk powstał program telewizyjny w ramach serii „W cztery świata strony” (magazyn turystyczny pod redakcją Krzysztofa Smereki, ówczesnego szefa Telewizji Katowice). Były to lata 90. ubiegłego wieku, gdy obie siostry jeszcze żyły. – Do Chyżnego przyjechaliśmy na zaproszenie o. Michała Wojnarowskiego, proboszcza chyżniańskiej parafii, który chciał pokazać zabytkowe już wtedy obiekty. Było ich niewiele, ale co najważniejsze, użytkowane przez właścicieli– wspomina Ryszard Remiszewski, redaktor, regionalista, miłośnik Orawy, Spisza i Pienin, który współpracował z Krzysztofem Smereką. – Były dwie chałupy orawskie, jedna z tak zwaną wyżką, druga kurna bez komina i przewodów dymowych.Trzecim obiektem była izba muzealna, którą się opiekował o. Michał – wymienia.

*

Kilka lat temu materiał filmowy o zabytkowych chyżniańskich chałupach stał się pretekstem do powstania książki. – Doszedłem do wniosku, że sama relacja z Chyżnego wraz z materiałem filmowym i zdjęciowym to trochę za mało. Należałoby ją tak uatrakcyjnić, aby publikacja była przeznaczona dla osób, które ogólnie zainteresowane są Orawą. Stąd do współpracy zaprosiłem pasjonatów historii i kultury materialnej Jana Świdronia z Chyżnego oraz Romana Cioka, który od lat pracuje w skansenie – opowiada Ryszard Remiszewski. I tak publikacja została uzupełniona o informacje o trakcie kazimierzowskim do Chyżnego, zabudowie wioski, cechach budownictwa o rawskiego. Roman Ciok opisuje chałupy na podstawie dokumentów inwentaryzacyjnych, które zachowały się w skansenie. Za to Jan Świdroń (regionalista, chyżniański historyk i prezes Podhalańskiego Zrzeszenia Pszczelarzy)  częściowo gwarą orawską, opowiada o zabytkowych obiektach i ich mieszkańcach. Spisał wszystko to, co sam obserwował przez wiele lat, ale też z przekazów. Przeprowadził też kwerendę w archiwum parafialnym. – Gdyby dzisiaj zapytać młodych mieszkańców Chyżnego o Podgórnich,to nie będą wiedzieć o co chodzi. Powiedzą, że nie słyszeli o takich. Gdyby jednak w dawnych czasach zapytać w Chyżnem, gdzie mieszkają Małysowie, to zapewne usłyszelibyśmy, ze takiyk tutok nima – przekonuje Jan Świdroń. – Dawniej było inaczej. Każdy wiedział,gdzie Podgórni siedzieli, chociaż pod koniec mówiło się o Marysi i Wierónie.

*

W Chyżnem z dawnych licznych domów zwyżką ostała się tylko jedna, Małysów. Tym bardziej był to wartościowy obiekt,bo zachowany jako dwubudynkowa zagroda. Ryszard Remiszewski przechodzi do spotkania z mieszkankami domu. „Wita nas gościnnie w jej progach Maria Małysowa, żwawa staruszka, urokliwie rozmowna. Chałupę zbudował jej dziad,Tomasz Sobczak, jak na belce zapisał: »dnia 7-koJunii 1869«, podpisał się Sopcak. Biała izba, prawdziwie orawska, przenosi nas o dziesiątki lat wstecz.Stara piękna listwa wzdłuż całej ściany, wkoło pozatykane i wiszące stare oleodruki i szalki. (…) Wyżka kryta jest słomą, mocno już sfatygowaną,spracowaną przez deszcze i śnieg”.

Jan Świdroń wspomina: „Był cas, ze do Chyźnego, do Podgórnik obziyrać dóm przijezdzali panowie i panicki jaze kasik ze świata. Jednego razu, to nawet dwa autobusy ludzi naroz były. Marysia oprowadzała ik po izbak, pokazywała kany có, tłumacyła po có, na có kómu, a pote dumnie wyprowadzała na pasternik i prowadziyła ku autobusowi”. Jan Świdroń mówi, że do 1967 r. z siostrami mieszkał ich brat Józek, ale jednego dnia odekciało mu się zyć i poseł na drugi świat.

*

Drugą opisywaną chałupą jest kurna chata Jana Żołny. Kiedyś w Chyżnem takich domów było 160, ale do lat 90. ubiegłego wieku zachowała się tylko jedna chałupa. Na tragarzu widniał Stefan Capjak,jako budowniczy, i rok 1897. Chałupa zamieszkana była do 1992 r. Później zawaliła się ze starości. „Zachwycamy się od razu izbą czarną i białą. Dym gryzie w oczy, jest półmrok, ściany osmolone na czarno, aż święcące. W drugiej izbie znów stara listwa i sporo starych świętych oleodruków. Na zewnątrz obserwujemy, jak przez strzechę na całej powierzchni dachu przenika dym”.

Jan Świdroń opowiada, że Andrzej oraz Maria Żołna z rodu Łaciak, mieli ośmioro dzieci, ale trójka zmarła. Zostało czterech synów, w tym Jan, oraz córka. „Dóm Zołnowie mieli na Dole, niedaleko zwónice, na brzyzku. Kupiyli go od jakiegosik Capioka – takie nazwisko było wyryte na tragarzu. Drewniany dom z cornom i biołom izbom, i duzom siyniom, ktoro była tyz z kumorom. Dach kryty góntym, połotany pod kalynicom złómianymi kicokami” – opisuje kurną chatę pan Jan.

Dymną chatę, nawet dawniej nie każdy widział i wiedział, że przez dach wydobywa się z wnętrza dym. Jan Świdroń tak opisuje jedno zdarzenie: „Jednego razu, na pocontku piyńćdziesiontyk roków Jano Zołna warzół w rudzianym gorku na ogniu kapuste. Naroz dó dómu zlecieli zdysani wojocy i zacyni sie drzić: Uciekać!Uciekać! Uciekać! Brali tyz do ryncy, có sie jacy dało i wynoisiyli do pola, na pasternik. Jano stanół na środku izby wystrasony, bioły na gymbie jako śmiyrzć i słowa nimóg ze sie wydusić. Zrozumioł, có sie robi, dopiyrzo wtedy,kie jedyn z tyk wojoków go chyciół za ramie i pedzioł: Uciekajcie gazdo, dom wam się pali! Tak po prowdzie, to sie nic nie polyło, za wyjontkiym malutkiego ognia pod gorkiym postawionym na nolypie na trajfusie”.

Jan Żołna zakończył swoją ziemską wędrówkę w 1996 r., ostatni na Orawie mieszkaniec kurnej chaty.

*

Scenariusz filmowy nie kończył się na tych dwóch obiektach. Do dziś przetrwała stara plebania z XIX wieku, a w niej izba regionalna pamiątek orawskich, którą opiekował się o. Michał Wojnarowski.Powstała po przeniesieniu siedziby plebanii do nowego budynku. Tu swoje miejsce znalazły zbierane po orawskich wioskach łyżniki, listwy, obrazy, rzeźby,świątki, sprzęty gospodarcze, skrzynie malowane, ornaty, jasełka, chorągwie. Niecodzienne muzeum powstało w 1976 r. staraniem ówczesnego proboszcza ks. Arkadiusza Klejnowskiego. Wiele zgromadzonych przez niego eksponatów zaginęła.

Na końcu książki Ryszard Remiszewski zamieścił wspomnienie o karmelicie o. Michale Wojnarowskim, którego znał wiele lat.

*

Publikacja została wydana nakładem Ośrodka KTG w Pieninach, którego kustoszem jest Ryszard Remiszewski. Książkę wzbogaca wiele fotografii archiwalnych i współczesnych. Jest też dołączona płytka DVD z fragmentami nagrań dla programu „W cztery świata strony”.

Jolanta Flach

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.

Reklama
  • PRACA | dam
    Potrzebni Panowie 2.11.2021 r. do przenoszenia mebli i sprzętu narciarskiego. Stawka 240 zł.. 692987940
    Tel.: 692987940
  • PRACA | dam
    Austria! Praca blisko granicy, wysokie zarobki+diety, 14 wypłat, weekendy w domu. Najlepsze oferty dla budowlańców na www.clubsilesius.pl tel. 664468573. 664468573praca@csopole.pl www.clubsilesius.pl
    Tel.: 664468573
  • USŁUGI | inne
    PRALNIA "ZAWRAT" W ZAKOPANEM, ZAPRASZAMY DO WSPÓŁPRACY APARTAMENTY, PENSJONATY ORAZ KLIENTÓW INDYWIDUALNYCH.. +48698636096pralniazawrat.zakopane@gmail.com
    Tel.: 48698636096
  • SPRZEDAŻ | różne
    Sprzedam GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY JUHASKIE. CHODNIKI TKANE NA KROŚNIE. Tel. 793 887 893
  • PRACA | dam
    Firma z Nowego Targu zatrudni pracownika do profilowania (wycinania) skór owczych - możliwość przyuczenia, mile widziane doświadczenie. Dzwonić od poniedziałku-piątku w godz. 8-16. 888343695shop@vanuba.com
    Tel.: 888343695
  • PRACA | dam
    PRZYJMĘ SPRZEDAWCĘ RTV AGD NA PEŁNY ETAT, UMOWA O PRACĘ. 502 303 913
  • PRACA | dam
    Karczma w Zakopanem zatrudni KELNERKĘ, KUCHARZA, POMOC KUCHENNĄ - 602 611 999.
  • POŻYCZKI
    PROVIDENT. 571 240 909.
  • USŁUGI | inne
    PROFESJONALNA WYCINKA DRZEW, GAŁĘZI Z PODNOŚNIKA I Z UŻYCIEM LINY. 889 105 476
  • PRACA | dam
    PRZYJMĘ SPRZEDAWCĘ NA PEŁNY ETAT, UMOWA O PRACĘ. 502 303 913
    Tel.: 502 303 913
  • PRACA | dam
    PENSJONAT W ZAKOPANEM - PRZYGOTOWANIE ŚNIADAŃ/SPRZĄTANIE POKOI (DORYWCZA, 8-10 DNI W MIESIĄCU), 18 zł/godz., umowa zlecenie. 511 397 987.
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA REGIONALNA W ZAKOPANEM ZATRUDNI ZASTĘPCĘ SZEFA KUCHNI. 606 208 503
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI OSOBY DO PRACY W WEEKENDY, ŚWIĘTA, od 17zł/h na rękę. 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KELNERKĘ I POMOC KELNERSKĄ - PRACA STAŁA, 17zł/h na rękę. 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    RESTAURACJA W ZAKOPANEM ZATRUDNI OSOBĘ DO PRACY ZA BAREM, 17 za godzinę. 601 533 566, 18 20 64 305
  • PRACA | dam
    Nowo otwarty Aparthotel w Białce Tatrzańskiej zatrudni RECEPCJONISTĘ/TKĘ -praca zmianowa ,umowa o pracę na pełny etat ,elastyczny grafik ,atrakcyjne wynagrodzenie 512576206 /aparthotelbialczanski@gmail.com. 512576206aparthotelbialczanski@gmail.com
    Tel.: 512576206
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię KUCHARZA, POMOCE KUCHENNE, KELNERKI - ZAKOPANE - 600 035 355.
  • PRACA | dam
    Zatrudnimy TECHNICZNEGO w małym hotelu 4* w centrum Zakopanego. Tel 720 762 779. Mail: biznes@hotelcrocus.pl
  • PRACA | dam
    Firma DREWNEX Spytkowice przyjmie pracowników budowlanych do montażu i budowy domów drewnianych. Praca na montażu i stolarni. 692 193 449.
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIMY OSOBY DO SPRZĄTANIA MARKETU BUDOWLANEGO przy ul. Szaflarskiej w Nowym Targu. Praca dwuzmianowa. Stawka od 13,85 zł na godzinę netto (na rękę). Kontakt pon. - pt. w godz.8 - 15, tel. 601 156 466
    Tel.: 601 156 466
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ SPRZEDAWCZYNIE DO SKLEPU SPOŻYWCZEGO w SUCHEM, na stałe - umowa o pracę. Elastyczny grafik. Tel. 606 751 451.
  • PRACA | dam
    Zatrudnię DO KWIACIARNI W PORONINIE. Praca stała. 507 02 06 04.
  • PRACA | dam
    POMOC DO PENSJONATU - KOŚCIELISKO - 600 403 706.
  • PRACA | dam
    DOM OPIEKI W ZAKOPANEM ZATRUDNI POKOJOWĄ . STAŁA I PEWNA PRACA. 698-673-260swiatkowska.w@wp.pl
    Tel.: 698
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    PENSJONAT w Kościelisku. 607 506 428.
  • USŁUGI | budowlane
    KOMINKI, PARAPETY, SCHODY MARMUROWE, NAGROBKI, GROBOWCE. KRÓTKIE TERMINY. 601 958 378
  • PRACA | dam
    Karczma na Krupówkach - zatrudnimy PRACOWNIKÓW NA BAR ORAZ KELNERÓW. Od już. Zakopane. Kontakt: 533 226 109.
  • PRACA | dam
    Dom Wypoczynkowy przyjmie kucharza/kucharkę oraz pomoc do obsługi w obiekcie na sezon zimowy. Praca od połowy grudnia. Wysokie wynagrodzenie!. 668 021 047
    Tel.: 668 021 047
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    LAS Z GRUNTEM ROLNYM, 8000 m, obrzeża Zakopanego. 607 506 428.
  • PRACA | dam
    Zatrudnimy OSOBY DO PUNKTU GASTRONOMICZNEGO OD JUŻ - SPRZEDAŻ GOFRÓW I WINA GRZANEGO - KRUPÓWKI. Kontakt: 533 226 109.
  • PRACA | dam
    NORWEGIA (Oslo) - BUDOWLAŃCY. Zatrudnimy na warunkach norweskich pomocników, tynkarzy, malarzy, dekarzy. Języki obce NIE wymagane - praca tylko z pracownikami z Podhala. Praca całoroczna, również w zimie. Zjazdy do kraju co 1-3 tygodnie (samolot) wg. własnego uznania. Pełna elastyczność co do wyjazdów do kraju. Zarobki od 15-25 Euro /godz. Zapraszamy. Tel. 667 602 602.
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
2021-10-27 19:59 Zmarł Ujek Stasek. Przewodnik, instruktor, gawędziarz 2021-10-27 19:00 Rodzeństwo mężczyzny, który zginął na Krupówkach poszukuje świadków. Pomóżcie! 1 2021-10-27 18:15 A może by miasto wykupiło starą aptekę 2021-10-27 18:15 Panele czy wykładziny? 2021-10-27 17:30 Liczą kozice 2021-10-27 16:44 Setne urodziny Andrzeja Gombosa (WIDEO) 2021-10-27 16:25 Obrazy i słowa 2021-10-27 15:56 Dzień Bezpieczeństwa w Ruchu Drogowym 2021-10-27 15:15 Z odblaskiem za pan brat 2021-10-27 14:26 Nie płacili za pokoje i okradali hotele. Podróżowali z 2,5-letnim dzieckiem 4 2021-10-27 13:45 Kolejna atrakcja dla rowerzystów w Nowym Targu 2021-10-27 12:58 Słowackie Tatry w czarnej strefie 2021-10-27 12:25 Nietrzeźwy traktorzysta zatrzymany w Lipnicy Wielkiej 1 2021-10-27 12:00 Pogoda piękna, a w Kuźnicach pustki. Nikt nie stoi w kolejce po bilety! 2021-10-27 11:14 Teren skażony chemicznie i ewakuacja kolejki linowej (WIDEO, ZDJĘCIA) 2021-10-27 10:44 Młode niedźwiedzie już niewiele mniejsze od matki (WIDEO) 2021-10-27 10:38 W całym kraju najwięcej zakażeń od kwietnia. Na Podhalu ponad 20 przypadków 4 2021-10-27 10:00 Symboliczne cmentarze w Tatrach 1 2021-10-27 09:00 Mieszkańcy Buflaku nie chcą masztu 5G: nigdy wieża tu nie stanie! 6 2021-10-27 08:22 Skocznia pięknie oświetlona 2021-10-27 07:36 Zmarł Roman Dzioboń 1 2021-10-26 21:30 Dostaliśmy pięć, a stracimy osiem milionów złotych 25 2021-10-26 21:00 Po pandemicznej przerwie wraca konkurs dla młodych tancerzy 1 2021-10-26 20:12 Panorama Tatr z masztem. Mieszkańcy mają mieszane odczucia 15 2021-10-26 19:30 Do Ostrowska samochodem, dalej - pieszo 1 2021-10-26 18:45 Puste jesienne Zakopane 2021-10-26 18:11 Dwór w Łopusznej w remoncie 2021-10-26 18:01 Jesienne torfowiska (ZDJĘCIA) 2021-10-26 17:15 Covidowe przepełnienie w szpitalu powiatowym i apel o szczepienia 7 2021-10-26 16:34 Lawina wypadków na Babiej Górze. Goprowcy nie mieli odpoczynku 1 2021-10-26 16:15 Ktoś rozpylił nieznany gaz na stoku, konieczna ewakuacja ludzi z kolejki linowej 2021-10-26 16:14 Zaduszki jazzowo-bluesowe 2021-10-26 15:30 Redyk Hyrczyków (ZDJĘCIA, WIDEO) 1 2021-10-26 14:45 Ratownicy TOPR musieli się desantować 1 2021-10-26 14:26 Sprawdź bezpłatnie ustawienie świateł w samochodzie 4 2021-10-26 14:15 Jakie rajstopy na zimę wybrać? 2021-10-26 14:00 Trwa remont linii kolejowej. Przyniesie on zamknięcie przejazdu na Ustupie 1 2021-10-26 13:15 Spacerkiem wokół odnowionego centrum kultury. Jak Wam się podoba? 2 2021-10-26 12:40 Część Zakopanego bez prądu 6 2021-10-26 12:30 Dziś znów ponad 6000 nowych zakażeń koronawirusem w Polsce. Bardzo dużo zgonów z powodu Covid-19 5 2021-10-26 11:30 Oderwała się Turnica Kurczaba. Nowe nagranie z kamiennej lawiny w Tatrach (WIDEO) 2 2021-10-26 10:50 Nie dziś, lecz 9. grudnia upamiętnimy "UJKA" Krzeptowskiego 2021-10-26 10:45 Mroźny poranek w Zakopanem, a w Tatrach inwersja. Słoneczne prognozy 2021-10-26 10:00 Walonki dla góralek 2021-10-26 09:00 Słońce wzeszło nad Tatrami 2021-10-26 08:00 Zakopane dostanie 5 milionów złotych 11 2021-10-25 21:15 Nie wiadomo, kiedy odjeżdża bus. Wciąż brakuje rozkładów jazdy 3 2021-10-25 21:02 Auto w rowie 2021-10-25 20:30 Akwen w jesiennym wystroju 2021-10-25 20:00 Wiem, kto zabił. Jedno z was będzie następne. Konkurs dla czytelników
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2021-10-27 19:58 1. Jest pięknie , jestem zadowolony z rządów PiSu. Właśnie dzisiaj kupiłem butle z gazem z 84 zł, 1 tone węgla za 1500 zł, 2 tony peletu po 1300 zł, zatankowałem 40 litrów benzyny po 6,07 zl, zrobiłem małe zakupy dla 6 osób za 200 zł( starczy do pojutrza), wymieniłem olej i przczyściłem klime w samochodzie za 890 zł, kupiłem pare butów męskich za 239 zł. Kto tu mówi o drożyźnie i inflacji. Na pewno przeciwnicy PiSu i naszgo kochanego Prezesa Jarosława. 2021-10-27 19:27 2. Rodzina to powinna pisać ale o pulne przekazanie sprawy z Prok Okręgowej w Nowym Sączu do innej równorzędnej jednostki bo w Sączu sprawę nadzoruje li tylko radca prawny od Pana Trybusa a nie żaden prokurator...chłop nigdy nie prowadził nawet dochodzenia a co dopiero takiego śledztwa...mam nadzieję że Wasz pełnomocnik przeczyta ten komentarz... 2021-10-27 19:05 3. @kierowca bombowca. ....i to będzie twoja (jak właściciel będzie z PiSu) wina bo papuga udowodni, że poprzedzający pojazd miał dziłające światła. 2021-10-27 18:37 4. @zły podatnik . Odpowiadam. Nie! nie będziemy już więcej głosować za oszustwami demagogią, populizmem, niekompetencją i rozkradaniem Polski , dosyć głosowania PO i wszelakiej maści lewactwo! Przekonał nas do tego twój prostacki komentarz , pełen chamstwa , arogancji , inwektyw , wyzwisk i nienawiści, prymitywie jeden! 2021-10-27 18:33 5. "Rząd nie ma swoich pieniędzy" - hehehehe ale odkrycie. Ale po 30tys kwoty wolnej to się należy. A jakby tak każdemu dać po tyle i więcej zmian nie robić ? To ile wtedy miasto straci ? Aaaaaaaaaaa ..... no właśnie. 2021-10-27 18:06 6. Oooooo , zaczyna się cenzura . W "WOLNYCH MEDIACH" ! Kto by to PO myślał! @derty , a kto ci powiedział , że to wyborcy PiSlamu ? Oni sami ? A to dziwne , bo mnie mówili , że są wyznawcami róbta co chceta , mniej klęczą więcej myślą a PiS to oni *****. 2021-10-27 17:21 7. @kurrrze zawsze można oddać suwerenność, dla was jaki problem ''wczoraj Moskwa dziś Brukselaa '' i po długu a i wiadomość dla @zły podatnik tak my zawsze będziemy głosować za PIS bo pamiętamy '' nocną zmiane '' największy strzał w plecy świeżo odzyskanej niepodległości i kto to zrobił no kto, Pan Donald Tusk tak to właśnie on , to tak dla tych do informacji bo w TVN tego nie powiedzą ale przynajmniej cieszy postawa @tadka nawracającego się po latach do korzeni bo przecie ohrzcony no i my cieszymy się z tej 99 owieczki Pan Bóg z tobą i trzymaj się żony to prędzej znajdziesz się na łonie Abrahama 2021-10-27 17:20 8. @byw. Nie pisz bzdur, nie spotkałem takich sytuacji. Gorzej jest ze światłami dziennymi, które ledwo się świcą (gdzie homolongacja) i to no kolor blue. Policjanci lepiej niech sprawdzają światła STOP bo za takim pojazdem to strach jechać zwłaszcza jak ciągniesz kilkanaście ton. 2021-10-27 17:12 9. Typowy suweren..wyborcy pislamu.. 2021-10-27 15:37 10. @podatnik , chyba masz rację. Musiałeś dostać naprawdę niezłego kopa
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Album TP

Bojcorka

Pożegnania

FILMY TP