Bach w Łapszach Wyżnych

Ten jeden z najbardziej lubianych przez publiczność festiwali muzyki poważnej został w tym roku bez wsparcia marszałka i ministra kultury. - Niewiele brakowało, by "Barok na Spiszu" nie odbył się - mówi Katarzyna Wiwer, dyrektor artystyczna festiwalu w rozmowie z Beatą Zalot.

- Barok na Spiszu to nietypowy festiwal, jest nie tylko okazją do intrygujących wędrówek po muzyce, ale także poznawania kościołów na Spiszu, ich historii i różnych ciekawostek. Jestem waszą fanką od początku, wiem, że to jest impreza lubiana przez mieszkańców, a także turystów. Niektórzy nawet planują terminy urlopów tak, by uczestniczyć w tym wydarzeniu. W tym roku tylko trzy koncerty zamiast sześciu. Władza was jednak nie lubi.

  - Trudno mi to komentować, staramy się trzymać daleko od polityki. Rzeczywiście, od dwóch lat nie otrzymaliśmy wsparcia od urzędu marszałkowskiego, chociaż wcześniej nasz festiwal był doceniany. Przy ostatniej edycji korzystaliśmy ze środków z projektu dwuletniego, a w tym roku pierwszy raz w historii naszego festiwalu nie dostaliśmy od marszałka małopolskiego żadnego wsparcia. Nie udało się też uzyskać funduszy ministerialnych. Trochę nam to podcięło skrzydła i niewiele brakowało, a impreza by się nie odbyła. Na szczęście tę edycję uratował nasz mecenas - ZEW Niedzica SA, a mimo skromnych w tym roku środków wsparła także gmina Łapsze Niżne i starostwo nowotarskie.

 - Z ambitnych planów musieliście jednak zrezygnować.

- Mam nadzieję, że to tylko przesunięcie w czasie. Oczywiście plany festiwalowe powstają z dużym wyprzedzeniem, a na dziewiątą odsłonę szykowaliśmy muzyczne podróże przez barok w różnych krajach. Plany były bogate, a w nich koncerty z muzyką ze Szwecji, Meksyku, Szwajcarii, Włoch, Węgier i muzyki polskiej na styku prawosławia (jak wiadomo, w czasach baroku granice Polski sięgały dużo dalej na wschód). Mieli wystąpić także wykonawcy z zagranicy, m.in. Szwajcarii, Włoch czy Węgier. Pierwsza zrewidowała nasze plany pandemia, a w tym roku do listy kłopotów doszły jeszcze bardzo skromne fundusze. Dlatego na ten rok zaproponowaliśmy nowy temat, co nie znaczy, że odbiło się to na jakości prezentowanej muzyki. Temat tegorocznej edycji brzmi „Perły i cacuszka” i rzeczywiście będą wyszukane przez nas muzyczne perełki, których na co dzień nie sposób usłyszeć w salach koncertowych, Wybraliśmy niewielkie formy muzyczne, na małe składy, ale koncerty będą jak zawsze bardzo ciekawe.

- Formuła jest taka jak zawsze, czyli zwiedzanie kościoła z przewodnikiem, potem miniwykład i koncert?

- Oczywiście tak, to sprawdzona formuła.

- Jesteśmy już po koncercie we Frydmanie.

 - Wystąpił zespół Donne Armoniche z towarzyszeniem klawesynisty Andrzeja Zawiszy. To były utwory z kancjonałów staniąteckich, czyli ksiąg, w których siostry benedyktynki ze słynnego klasztoru w podkrakowskich Staniątkach zapisywały swoje pieśni. Utwory te nie były przeznaczone do liturgii, ale służyły mniszkom do prywatnego muzykowania.

- Siostry bawiły się muzyką?

- Tak! Mniszki ze Staniątek to były szlachcianki, dobrze wykształcone panny - także muzycznie, które nie zawsze szły do zakonu z własnej woli. Wykonywały muzykę dla przyjemności, bawiły się nią, znajdowały w niej wytchnienie. To naprawdę ciekawe utwory, a warto też zwrócić uwagę na ich teksty, które są często bardzo intymną barokową poezją religijną.

- W ten weeken spotkamy się w Łapszach Wyżnych i Niedzicy. Usłyszymy kameralne sonaty Jana Sebastiana Bacha na skrzypce i klawesyn.

- W sobotę 21 sierpnia zapraszamy państwa do Łapsz Wyżnych na „Bachowskie delicje” - czyli kameralne sonaty Jana Sebastiana Bacha na skrzypce i klawesyn. Natomiast w Niedzicy w niedzielę 22 sierpnia odbędzie się koncert finałowy pod tytułem „Teatr instrumentalny”. Wystąpi duet klawesynowy Clave Duo, a posłuchamy sonat włoskiego kompozytora Bernarda Pasquiniego, których część została zapisana w formie tzw. partimenti, czyli skrótowego zapisu, który dla doświadczonego wykonawcy jest okazją do twórczej interpretacji, współkomponowania. Jest to coś w rodzaju muzycznego szyfru zakodowanego za pomocą cyfr, który jest w stanie odczytać tylko muzyk wyszkolony w takiego rodzaju zapisie. O rozwiązywaniu takich muzycznych zagadek będzie można się więcej dowiedzieć podczas miniwykładu.

- Tak więc spotykamy się już dziś o godz. 18 w kościele w łapszach Wyżnych. Ci, którzy chcą poznać historię i ciekawostki związane z tym miejscem, powinni pojawić się pół godziny wcześniej. A ja już trzymam kciuki, by podczas kolejnego - jubileuszowego już festiwalu w 2022 r. ta uczta muzyczna trwała dłużej, przynajmniej tak, jak bywało to w poprzednich latach.

 - Dziękuję. Mam ogromną nadzieję, że osoby i instytucje, od których zależy wsparcie tego typu działań kulturalnych, spojrzą na nasz festiwal łaskawszym okiem.
Fot. Koncert we Frydmanie rozpoczynający tegoroczny festiwal .