Reklama

2021-08-27 20:20:23

Gmina Czorsztyn

Apartament na cmentarzu

Komu zależy, by ślady po cmentarzu cholerycznym na Dziole w Maniowach zniknęły?

Piękne, równe pole nad Jeziorem Czorsztyńskim z widokiem na Tatry. Inwestycyjne marzenie, gdyby nie ten krzyż, a nawet dwa. Ci, którzy o nie pytają, docierają do zagadkowej historii. Przed laty mieli być tu pochowani członkowie rodziny Plewów, Bednarczyków, Grywalskich, dawni mieszkańcy starych Maniów - miejscowości, która zniknęła pod wodą Jeziora Czorsztyńskiego. Dni pochówku są różne, rok jeden: 1873.

Zmarli świecą w ciemnościach 

Rzekomo zmarłych grzebano na istniejącym od pół wieku specjalnym cmentarzu cholerycznym zlokalizowanym wówczas na wzniesieniu zwanym "Dzioł", pomiędzy Maniowami a potokiem Ciechorzyn. "W obecnej chwili po tym cmentarzu nie pozostało śladu, jedynym świadkiem i stróżem tego ponurego miejsca jest żelazny krzyż, stojący nad brzegiem pobliskiego jeziora" - pisze Andrzej Niemiec w książce "Huba". Cholera zabiła wówczas 230 osoby. Szukając informacji o zmarłych, można natrafić na wyjątkowe zdjęcie lotnicze starych Maniów. Działki, na których miał się znajdować cmentarz, mocno odróżniają się od pozostałych. Wyróżnia je kilkanaście jasnych punktów położonych równolegle, w podobnych odległościach. Czyżby to były ślady pochówków? Informacji o zmarłych na cholerę w Maniowach jest więcej, choćby na stronie internetowej, gdzie jest wzmianka o kaplicy na miejscowym cmentarzu, a także w aktualnym dokumencie gminy Czorsztyn przyjętym przez radnych, a dotyczącym "Planu odnowy miejscowości na lata 2016-2022".

Jest, ale nie ma

Choć żyją jeszcze mieszkańcy, którzy pamiętają o tym, że na Dziole byli chowani mieszkańcy Maniów, w dokumentach  urzędowych nie ma o tym informacji. Działki, na których był cmentarz, należą do prywatnych właścicieli, a sam teren przeznaczony jest pod zabudowę rekreacyjno-letniskową. W pobliżu miejsca, gdzie znajdują się krzyże, raz po raz wyrastają nowe budynki, powstaje tu jedno z modniejszych osiedli w gminie Czorsztyn. - To dziwna sprawa - mówi konserwator. Paweł Dziuban, kierownik delegatury Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Nowym Targu. Przyznaje, że w archiwach nie ma śladu żadnej karty cmentarnej, choć gmina takie powinna  posiadać. - Nie mamy także karty ewidencyjnej tego cmentarza. Jednak to dla nas aktualny temat, dokładnie 30 sierpnia będziemy na oględzinach tego terenu, wówczas sprawdzimy, czy są podstawy, by objąć ten obszar takim wpisem  - dodaje konserwator.

Jak tłumaczy kierownik, we wszystkich miejscowościach na Podhalu znajdują się tzw. cmentarze choleryczne, większość z nich jest zlokalizowana na wzgórzach, w miejscach trudno dostępnych, gdzie nie ma możliwości zabudowy. - Niestety zauważamy od jakiegoś czasu, że tereny inwestycyjne zaczynają się mocno wciskać w miejsca, w które nie powinny - podkreśla Paweł Dziuban. - Nie wyobrażam sobie, by w pobliżu cmentarza cholerycznego można było wykopać studnie. Pytanie, jak do tego podchodzi sanepid. Zdaniem konserwatora osoby, które mogą zaświadczyć o tym, że na Dziole był cmentarz choleryczny, nie powinny milczeć. Dzięki tym informacjom to miejsce objęte zostanie ochroną, podobnie zresztą jak znajdujące się tam krzyże. - Osoba, która zgłosiła nam tę sprawę, wystąpiła do architekta zajmującego się zmianą Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego dla gminy Czorsztyn. Myślę, że również Rada Gminy Czorsztyn powinna czuwać nad tym, by informacja o tym cmentarzu znalazła się w studium - mówi kierownik. 

Cmentarz widmo

W nowotarskim starostwie słyszymy, że w gminnych dokumentach nie ma informacji, by w Maniowach, na osiedlu Dzioł znajdował się cmentarz choleryczny. - Nie mamy żadnych podstaw prawnych by w tym miejscu nie wydawać pozwoleń na budowę - tłumaczy starosta Krzysztof Faber.Pytana o sprawę Agata Jasińska, sekretarz gminy Czorsztyn zapewnia, że w ewidencjach i zbiorach urzędu gminy nie ma informacji, aby w Maniowach - na terenie o nazwie lokalnej Dzioł znajdował się choleryczny, stąd też ten teren nie jest objęty kultem religijnym.W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego także nie ma śladu tego cmentarza "Nie występowano do tworzonych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego z wnioskiem o wskazanie tego cmentarza, przedstawiając odpowiednie dokumenty (np. historię, lokalizację, zdjęcia) (...)" - tłumaczy powód takiej sytuacji sekretarz.

ad

Kup e-wydanie Tygodnika Podhalańskiego.

1
2
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Do iwo 2021-08-30 12:00:27
Mylisz się.
Wykopywali i do worów ładowali.
Niektóre chłopy z maniow mogą dużo na ten temat powiedzieć.
Iwo 2021-08-28 16:16:49
Pamięć jest ważna, jest istotą istnienia społeczności i tego co społeczność sobą reprezentuje, brak szacunku dla umarłych źle świadczy o człowieku. A jeżeli chodzi o Kluszkowce to przy pracach budowlanych nikt z inwestorowi nic nie wykopał, a jeżeli żyją ci co pamiętają to jakieś szczątki powinny zostać znalezione a ani Tawerna, ani sąsiednie osady nie znalazły szczatkow, choć gdyby były takie miejsca zaznaczone na mapach czy zapisane w księgach to tak nie powinno się budować.
Z maniow 2021-08-28 14:07:08
W Maniowach grzebali w bardzo różnych miejscach.
I stosując się do podejścia nic nie budować taam gdzie dawno temu grzebali nic by tam nie było oprócz cmentarzy.
Na przykład w Kluszkowcach na zboczu przy zatoce tam gdzie teraz jest Restauracja i domki same groby było starzy ludzie mówią.
I co Tawerna i domki do rozebrania czy żyjemy dalej.
Mieszkaniec 2021-08-28 08:35:05
Z całym szacunkiem dla wiedzy Pani Sekretarz Gminy Czorsztyn ale jest ona znikoma z uwagi na krótki okres pracy w Urzędzie Gminy i pochodzenie spod Sącza. Informację winien tu przekazać Wój jako rodowity Maniowianin i organ który wyznaczył w 2012 r w Planie Zagospodarowania te tereny pod zabudowę.
szpadel 2021-08-28 08:24:27
Czyli wszyscy wiedzą a jednak nie ma. Jakie to genialne że papier wszystko przyjmie a naiwni wyborcy wszystko łykną.
A w rzeczywistości wystarczy szpadel...
Procent 2021-08-28 06:20:48
Nie sądźcie abyście nie byli sądzeni. Uczciwą pracą ludzie się bogacom, a urzędnicy też ludzie
Grywalski 2021-08-27 20:59:59
Jak to komu, a kto tam wszystko wykupił. Zapytajcie Wójta

Reklama
2021-12-06 08:32 Pamiętaliście żeby zajrzeć pod poduszkę? Dziś jedyny tak dzień! 2021-12-06 08:00 Baw się razem z nami - turniej nowotarskich podstawówek 2021-12-05 21:47 Sposób na udany prezent! 2021-12-05 21:00 Okradł bacówkę na 600 zł - może dostać 10 lat albo i więcej 2 2021-12-05 20:15 Bukowina rozbrzmiewa muzyką (WIDEO) 2021-12-05 19:33 Pali się pensjonat w Bukowinie Tatrzańskiej (WIDEO) - aktualizacja 1 2021-12-05 19:30 Wirus buntu w nowotarskim szpitalu 10 2021-12-05 18:45 Końca tunelu nie widać 2 2021-12-05 18:00 Pustki w Dolinie Chochołowskiej 1 2021-12-05 17:15 Orawscy prymiści (WIDEO) 2021-12-05 16:30 Kiermasz mikołajowy w Kościele Świętego Krzyża 1 2021-12-05 15:45 Rój... pszczelarzy w Maruszynie 2021-12-05 15:00 Prześliczni wiolonczeliści (WIDEO) 2021-12-05 14:17 Goprowcy na ratunek ciężarnej kobiecie 2021-12-05 14:15 Tatrzańskie olbrzymy na wyciągnięcie ręki (ZDJĘCIA) 2021-12-05 13:53 Szopki tradycyjne, orawskie regionalne i artystyczne 2021-12-05 13:30 Czasy się zmieniają, a góral z Krupówek dalej kiwa głową 2 2021-12-05 13:00 Nie żyje Wojciech Wilczek 1 2021-12-05 12:45 Weekend Cudów zbliża się wielkimi krokami, olimpijczycy już pomagają (WIDEO) 2021-12-05 12:00 Dzikim tropem serca. Spotkanie z Bożeną Wajdą 2021-12-05 11:15 Szczepienie bez rejestracji w nowotarskim szpitalu 4 2021-12-05 10:45 Codzienny raport covidowy 4 2021-12-05 10:25 Przybywa turystów na Siwej Polanie 2021-12-05 10:25 Z dużej chmury mały śnieg 2021-12-05 10:00 Starość się Bogu nie udała 2 2021-12-05 09:00 Szczawnica liczy na pieniądze 2 2021-12-05 08:36 Piaskarki poszły w ruch 2 2021-12-05 08:00 40. Rocznica wprowadzenia Stanu Wojennego w Polsce - zapowiedź uroczystości 17 2021-12-05 07:30 Mikołaje idą w góry (WIDEO) (Zdjęcia) 2 2021-12-04 22:39 Poważny wypadek na siódemce 1 2021-12-04 22:30 Kolej przedstawiła plany rozbudowy torowiska w Chabówce 2021-12-04 21:40 Dramat na szlaku i akcja ratunkowa na Sokolicy (WIDEO, ZDJĘCIA) 2 2021-12-04 21:00 Domek za domkiem rośnie nad Jeziorem Czorsztyńskim 6 2021-12-04 20:15 Stara Szkoła znów na sprzedaż 1 2021-12-04 19:30 Gaździny, pościel i kawalerzy 1 2021-12-04 18:45 Zakopane z perspektywy Gubałówki wygląda bajkowo 3 2021-12-04 18:25 Polacy prowadzili, ale skończyli tuż za podium 5 2021-12-04 18:20 Strażacy uratowali psa 2021-12-04 17:20 Święty Mikołaj i wenecka karuzela na Równi Krupowej 9 2021-12-04 16:45 Mikołajowy kiermasz dla każdego 2021-12-04 16:30 Tatrzańskie jeziorka zaczynają zamarzać (WIDEO) 2021-12-04 15:30 Śmierć na Sokolicy 2 2021-12-04 15:00 Obietnice panelowe 2021-12-04 14:15 Dramat na Sokolicy (aktualizacja) 1 2021-12-04 13:29 I znaleźli sposób by obejść przepisy, które sami ustanowili 4 2021-12-04 12:50 Zawiany szlak powyżej schroniska na Hali Kondratowej 2021-12-04 12:44 Góry na wyciągnięcie ręki, doskonała widoczność i gromkie sto lat! (WIDEO) 2021-12-04 12:27 Dziś w Kuźnicach spory ruch 2021-12-04 12:15 Ludzie z krakowskiej Tęczy zbadali dostępność Atmy w Zakopanem 1 2021-12-04 11:33 Tak wygląda droga wiodąca w stronę Łysej Polany i Morskiego Oka 6
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2021-12-06 08:28 1. Piękna incjatywa ale należaloby jeszcze zaprosić Prezesa którego nie chciano internowac i sie wylegiwał do południa, towarzysza Prokuratora z czasów komuny Pana Piotrowicza (obecnie wielkiego PiSowca). Ja pamiętam dobrze te czasy. Wszystkie te banialuki o wyższych ideach w komentarzach przedmówców należy włożyc między bajki. Od 40 lat rządzi jedna banda przepoczwarzając sie w rózne nazwy. Ciemny lud się żre między sobą a każda kolejna władza kradnie . Ty człowieku masz pracować jak niewolnik , wierzyć co ci powiedzą w TVPPiS Polsat PiS i TVN. Jak potrzebuje się wyluzować psychicznie jade sobie na Slowacje albo do Czech gdzie nie dopada mnie jazgot polityków od samego rana. 2021-12-06 08:23 2. A zwolnić wreszcie ten cały PiS, dosyć już szkód ludziom narobili! Biegają od ściany do ściany jak kurczaki, nie patrzą dalej niż na jeden krok do przodu czy na boki. 2021-12-06 07:42 3. @turnia wybudowanie jednej nitki tunelu, a dwóch to inna sprawa - to raz. Druga rzeczą jest teren, skaliste Pireneje porownujesz do naszych terenów gdzie większość czasu zmagano się z ogarnięciem osuwisk, czy stabilizacji góry? Góry skaliste to o niebo lepszy materiał do drążenia niż nasze Beskidy. Tak samo w Macedonii, kraj biedny ale za to tunele szybko budują, zasługa to dobrego materiału gór co już na starcie zmniejsza czas na zabezpieczenie osuwisk, zboczy etc. 2021-12-06 05:18 4. zwolnić jeszcze kilka lekarzy, położnych, pielęgniarek. Przecież ma pan dość personelu. I samemu brac sie do roboty. A pieniążki się zgadzają? medale błyszczą należycie? 2021-12-05 22:42 5. Jak to jest, taka sama kara za 600 zlotych, jak i w aferze drogowej za 750,000? Trza sie za bandziorke wziac, nie za robote. Ni ma wyjscia. 2021-12-05 22:39 6. Najlepsza wymówka w dzisiejszych czasach czyli covidek. Można zwalić na niego wszystko lenistwo, nieudolność, brak pieniędzy, podwyżki cen oraz podatków, obwinić innych za swoje błędy. Elitom światowym to jest szczególnie na rękę taka łatwa wymówka. 2021-12-05 22:30 7. 50 ... uhahahaha realnie pewnie 500 2021-12-05 21:48 8. Jasne jak kraść to miliony jak panowie z PZD. Ułaskawienie pewne wystarczy z PiSu do sejmiku startować jak W 2021-12-05 21:39 9. Trzeba więc zwolnić następne pielegniarki I opiekunki. Następnie pozbyć się najlepszej kadry wciskając kit o braku zaufania ( lekarze I pielegniarki są dobrzy dopóki zapierd.... I nie ważą się mieć innego zdania niż dyr medyczna) . ZOL już poświęcili, potem chirurgię. Jak masz zawał odrazu jedz do Zakopanego albo do Krakowa bo tu też covid zrobili. Ciekawe,który ordynator / kierownik poleci nastepny. Pewnie ten z chirurgii bo ma personel,który odważył się coś powiedzieć. A na jego miejsce pewnie szykuje sie juz jakiś kumpel Chowancowej. Taki personel zły a dyrekcja super. Kiedy starostwo przejdzie się po szpitalu i podpyta ludzi co tam się dzieje. A całodobowa to koszmar jeszcze gorszy niz w poprzedniej fali. Pani szefowa ( bo tak się przedstawiła) ma wiedzę jak siano, a ludzi traktuje jak idiotow. 2021-12-05 21:39 10. Uwielbiam Kiwaczka. Od 1996 roku zawsze idę mu się nisko pokłonić jak jestem . Aż buzia się sama uśmiecha na jego widok. Od paru lat po renowacji stoi w szklanej gablocie i Panie czasem muszą linijką go szturchnąć by wziął się do roboty . Wiem ,że było wielu chętnych na jego zakup ale dziękować ,że jest ,że stoi, że wprowadza nas bez względu na porę roku w dobry humor i sprowadza uśmiech na twarzach wszystkich. Moje dorosłe już dzieci też go uwielbiają a na wiosnę jak się uda przedstawię Kiwaczkowi następne pokolenie fanów-mojego wnusia :)
2021-12-05 00:39 1. Teksty Pana Szpilki zawsze były dla mnie ciekawe, regularnie czytam je w "Tatrach". Przy czym ciekawe to za mało powiedziane ! Przede wszystkim wskazujące nowe kierunki myślenia, a więc inspirujące, motywujące do głębokiej refleksji. Zamierzam kupić tę książkę. Dzięki Bogu za takich ludzi :)) 2021-11-16 19:26 2. I bardzo dobrze ,że odbyło się bez rac, wrzasków Bąkiewicza i jego nacjonajistów. Święto Odzyskania Niepodległości, to święto wszystkich, którzy mieszkają w granicach naszego kraju i czują się Polakami. Nie ważne jakiego jesteś wyznania, jakiego koloru skóry i na którą partię głosujesz. Oglądasz skoki narciarskie i alpejski Puchar Świata, hokej, koszykówkę ( w której wielu kolorowych graczy), czy telewizyjne seriale. Polska to nasz wspólny dom. Nie dajmy się dzielić nieodpowiedzialnym politykom. 2021-11-14 23:27 3. Nic tylko siedzieć, opalać się i podziwiać. 2021-11-08 09:59 4. Jeden z górali ze zdjęć prowadzi też busa. Kiedyś jechałem z nim, przed busem zatrzymało się taxi na przystanku, gdzie nie wolno taksówkom stawać. On mało nie doszło do rękoczynów. Pan "piękny góral z obrazka" rzucał kur... i innymi. Po czym po kilkuset metrach sam się zatrzymał w miejscu niedozwolonym, by zabrać turystę. Na moje pytanie czemu to zrobił, mając na względzie sytuację z taxi, powiedział: wie pan, no czasem trzeba. Piękne typy o podwójnej moralności w zależności od sytuacji. W zasadzie mentalność nie zmieniła się wcale od czasów, które opisał J. Kurek w "Księdze Tatry". W jakimś sensie, to takie "krokodyle" człowieka. Potrzeba przynajmniej kilkunastu pokoleń. 2021-11-07 15:58 5. Brawo....Bartłomieju... 2021-11-02 23:52 6. Piękne Tatry :-) 2021-10-26 20:35 7. Uwielbiam takie obrazki, świetnie że wciąż są ludzie którzy podtrzymują pasterskie tradycje. 2021-10-26 20:13 8. cyś ty mnie widziała, cu ci fto pedzioł, ze jo na wiyrsycku, z owieckami siedzioł, ani mi fto godoł, ino jo widziała, jak siy na wiyrsycku. owiecka biylała. 2021-10-24 13:35 9. Izba Regionalna w Sromowcach Wyżnych to super miejsce do odwiedzenia. Polecam każdemu. 2021-10-24 12:27 10. Izba Regionalna w Sromowcach Wyżnych!!
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Pożegnania

FILMY TP

Album TP

Bojcorka

Dołącz do nas - facebook