2021-09-09 10:30:00

Reklama

Z archiwum

Życie w sepii

Reklama

Czy gdyby Awit Szubert żył dziś, wystąpiłby w jury programu "Top model", zachwycił się photoshopem i namiętnie kupował kolejne karty fotograficzne? A może jednak - tak jak kiedyś - spędzałby czas w ciemni, w magicznym atelier w Szczawnicy?

Stare fotografie mają w sobie coś niezwykłego. Są niczym dobrze zapisany zbiór wspomnień. Pożółkłe, może trochę wyblakłe, potrafią przenieść w czasie. Uzmysłowić, dokąd zmierzamy i czy warto tak bardzo się spieszyć. Pokazują, jak wszystko się zmienia. Bo dziś miejsca, które z taką starannością utrwalił na zdjęciach jeden z najznakomitszych zawodowych polskich fotografów XIX wieku, odszuka niewielu. Części zabytkowych szczawnickich willi już nie ma, inne zmieniły się nie do poznania. Krajobraz Pienin i Tatr także wygląda inaczej. Górale również.

Pewnie nie poznalibyśmy tak dobrze historii naszego regionu, gdyby Awit Szubert nie był pasjonatem, odkrywcą i erudytą. Studiował na Akademii Sztuk Pięknych razem z Janem Matejko, Arturem Grottgerem i Antonim Kozakiewiczem. Spędził 3 lata na stypendium rządowym w Rzymie, gdzie odkrył rejestrację obrazów – fotografię. Po upadku powstania styczniowego, w którym brał udział, poświęcił się poznanej na obczyźnie sztuce. Nawiązał współpracę z najlepszymi zakładami fotograficznymi w Wiedniu, Wilnie i Warszawie. Z czasem otworzył własne atelier w Oświęcimu.

Co go przyciągnęło do Szczawnicy? Nie najlepszy stan zdrowia. Modne w ówczesnych czasach uzdrowisko zachwyciło fotografa. Wspólnie z żoną założył swój zakład przy ul. Krupniczej 7 w Krakowie oraz w maleńkiej willi za „Domem Kawalerskim” w Pieninach (obecnie jest to dom „Pod Różami” na ul. Jana Wiktora). Fotograf Heleny Modrzejewskiej i wielickiej kopalni – Głównym polem jego działalności była fotografia portretowa – tłumaczy Barbara Węglarz, dyrektor Muzeum Pienińskiego w „Awit Szubert Szczawnickie Atelier”.

– W 1868 r. umieścił pierwsze ogłoszenie w prasie: „Fotografuję portrety z ulepszeniami momentalnymi, zdejmując grupy do 30 osób w salonie (…). Polecając się Szanownej Publiczności, upraszam o łaskawe względy”. Wykonywał portrety znanych osób ze świata polityki i kultury, m.in. światowej sławy aktorki Heleny Modrzejewskiej, biskupa krakowskiego Albina Dunajewskiego. Fotografował też obrazy: „Lithuanię” Grottgera, niedokończoną jeszcze w 1877 r., „Bitwę pod Grunwaldem” Matejki.

Szubert nie ograniczał się jedynie do portretów. Robił zdjęcia, które wykorzystywano do celów naukowych: w chirurgii, archeologii i astronomii. Jako pierwszy sfotografował wnętrze kopalni soli w Wieliczce oraz kopalni węgla kamiennego, należącej do Potockich w Tenczynku.

Zapamiętany został jednak jako znakomity fotograf Pienin i Tatr – Szczawnicy oraz Zakopanego. Jego prace nagradzano medalami na międzynarodowych wystawach w Wiedniu, Brukseli, we Lwowie oraz Paryżu. Docenił je także król Włoch, który za album „Widoki Tatr i Pienin” wysłał Szubertowi list gratulacyjny i brylantową szpilkę. Nagroda nie trafiła do rąk fotografa, zarekwirował ją szef krakowskiej policji. Powód? Znany portrecista miał zatrudniać współtowarzyszy Ludwika Waryńskiego, sądzonego razem z nim w procesie krakowskim.

Tragarze, przewodnicy i gumowe namioty

– W owym czasie, chcąc fotografować panoramiczne widoki gór, trzeba było prócz aparatów mieć pod ręką całe laboratorium – butelki z płynami do natychmiastowego wywoływania zdjęć na miejscu i utrwalania ich na dużych, szklanych kliszach – wyjaśnia Barbara Węglarz. – Wymagało to zaimprowizowania ciemni fotograficznej. Ilość sprzętu była tak duża, że musiała być transportowana przez kilku tragarzy. W wyprawie z Szubertem, prócz górali dźwigających skrzynie, uczestniczyli także przewodnicy i laboranci.

Szubert przemierzał Tatry i Pieniny z dwoma gumowymi namiotami. Jeden z nich służył mu jako ciemnia, drugi był przez niego wykorzystywany do odpoczynku, gdyż jego wyprawa w góry trwała przeważnie 2 tygodnie. – Prace fotografa z owych górskich plenerów przyniosły mu rozgłos i uznanie. Wysoko oceniano jego warsztat i artyzm, każda fotografia miała przemyślaną kompozycję, co niewątpliwie było zasługą jego artystycznego wykształcenia i uprawianego przez niego malarstwa pejzażowego – podkreśla w „Awit Szubert Szczawnickie Atelier” dyrektor Muzeum Pienińskiego. – Sława i zastrzyk pieniędzy wpłynęły na decyzję o budowie domu w Szczawnicy i własnego atelier. Powstało ono na pierwszym piętrze Dworca Gościnnego. Fotograf wyłożył na nie kwotę 2770 florenów austriackich. Głównym wyposażeniem studio było 6-metrowe tło – widok na Pieniny: Trzy Korony, Sokolicę, Dunajec, zamek w Czorsztynie i w Niedzicy. Artysta ustawiał grupy na jego fragmencie, w zależności od pomysłu. Wykorzystywał także inne elementy aranżacji – sztuczne skały, siano, kilkuszczeblowy płot, dzbanki i koszyki.

Wykonywane przez Szuberta zdjęcia były czarno-białe lub w kolorze sepii, na życzenie kolorowane. Każda jego fotografia naklejana była na tekturkę, na której znajdowała się informacja o zakładzie fotograficznym, a na jej odwrocie wydrukowane były medale, którymi nagrodzono fotografa. Szczawnickie atelier było miejscem, w którym Szubert pracował nad osiągnięciem najwyższej czułości emulsji, udoskonaleniem proszku magnezjowego, wykorzystywanego do fotografii z fleszem.

Portrecista prowadził zakład w Szczawnicy do pierwszych lat XX w. – Po śmierci Awita 27 maja 1919 r. szczawnickie atelier straciło swoją rangę. Fotografia szła już inną drogą, niż ta wyznaczona przez XIX-wiecznych mistrzów. Zakład chylił się ku upadkowi. Pod koniec lat 20. wdowa po Awicie i syn podjęli decyzję o likwidacji atelier – kończy opowieść o artyście Barbara Węglarz.

Aneta Dusik

Tygodnik Podhalański 03/2011

Reklama

Komentarze Facebook

Powyższe komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu społecznościowego Facebook.
Redakcja 24tp.pl nie wpływa na treść oraz nie odpowiada za wpisy dokonane przez użytkowników portalu Facebook.

Dodaj komentarz

Reklama

Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.

Galerie

Harda młodość pod chmurką

Porwanie kryminalne, czyli ostatni smrek na Zgorzelisku

150 urodziny Zespołu Szkół Budowlanych w Zakopanem

Obchody Dnia Katyńskiego w Gminie Poronin

Nieznana Konradówka, willa Antoniny i Konrada Nikorowiczów

Najpiękniejsze palmy w Kościele Św. Krzyża w Zakopanem

Zdzisław Walczak. Kronikarz naszej tradycji

Gorąco na Walowej Górze, taki remont ludzi bulwersuje

Tatrzańskie kolory świata dla Ewy

Wagary z żonkilem w zakopiańskiej Mediatece

III Memoriał Włodzimierza Weselskiego w Zakopanem

Slalom Gigant i walka o Puchar Wójta Gminy Poronin

Medalowy Pierwszy Krok wojowników z Czerwiennego

Pół wieku Muzeum Karola Szymanowskiego w Atmie

Kabaretowo-teatralne ferie w Poroninie za nami

Nowe elementy ekspozycji stałej w Muzeum Tatrzańskim

Strategia rozwoju Zakopanego

IV Bal Charytatywny PSONI Zakopane 2026

Gala rozdania Marek Tatrzańskich za rok 2025

Czas się kończy, przyjdźcie koniecznie obejrzeć prace Władysława Trebuni-Tutki

Poetyckie spotkania w Białym Dunajcu

Morze i góry spotykają się w Zakopanem

Andrzej Krzeptowski Bohac w Czerwonym Dworze

EABS w zakopiańskim Kombinacie

Kolekcja w Okszy otwarta dla publiczności

Dziadkowie, wnukowie, radość

Światło serca w Czerwonym Dworze

Muzyczne pasje Władysława Trebuni-Tutki

Szumny i Bogu Miłe w Kościele Św. Krzyża

Nowe muzeum pod Giewontem

Zobacz pozostałe galerie

Ogłoszenia zobacz więcej dodaj ogłoszenie

NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Szukam MIESZKANIA do wynajęcia. 663 440 708.
USŁUGI | budowlane
OCIEPLANIE DOMÓW na materiałach wysokiej jakości. 787 479 002.
USŁUGI | budowlane
MALOWANIE, SZPACHLOWANIE, DROBNE REMONTY. 787 036 888.
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
DZIAŁKA BUDOWLANA 8.5 ARA. 505 429 375.
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
Sprzedam trzy DZIAŁKI BUDOWLANE, Z WIDOKIEM NA TATRY, graniczące ze sobą, łącznie ok. 40 arów oraz DZAŁKĘ ROLNĄ 17 arów - DURSZTYN. 793 008 357.
PRACA | dam
Przyjmę murarza, cieśle. 604 131 899
Tel.: 604
USŁUGI | budowlane
TYNKI I WYLEWKI MASZYNOWE tanio i solidnie, zacieranie mechaniczne, technika silosowa. Realizujemy małe i duże obiekty 18 26 550 39, 503 532 680.
SPRZEDAŻ | różne
Sprzedam GOBELIN - pejzaż zimowy - (145/80). TORBY JUHASKIE. Tel. 793 887 893
SPRZEDAŻ | różne
NOWE KILIMY RĘCZNIE TKANE (z owczej wełny). Wzór: jarzębina (60/80). Tel. 793 887 893
PRACA | dam
Zatrudnię pracowników budowlanych ekipy. 601 508 736.
USŁUGI | inne
WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
PRACA | dam
NIEMCY: brygadzista do 5000 Euro, kranista do 4000 Euro, murarz cieśla do 3600 Euro, malarz ocieplenia elektryk spawacz do 2700 Euro. Umowa na warunkach niemieckich. 0048 575-001-116
PRACA | dam
Praca na budowie, elewacje, budowa od podstaw, wykończenia, Zakopane i okolice. 500160574
Tel.: 500160574
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
ZAKOPANE - STYLOWY DOM (zadbany, urządzony), na działce 3000 m, widok na góry - 607 506 428.
USŁUGI | budowlane
MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
USŁUGI | budowlane
OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
SPRZEDAŻ | różne
DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.