Reklama

2021-10-10 10:00:00

Ktokolwiek wie

Poszukiwanie zaginionej arki

Co stało się z rzeźbą, którą Wałęsa ofiarował w Tatrach Papieżowi?

Ponury stan wojenny, tysiące ludzi internowanych. 1983 rok, krajem rządzi Wojskowa Rada Ocalenia Narodowego pod dowództwem Jaruzelskiego. Represje i szykany nie ustają. W maju pogrzeb zamordowanego przez milicję Grzegorza Przemyka. Lech Wałęsa od kilku miesięcy jest już w domu - w listopadzie 1982 roku zostaje zwolniony z internowania. W mieszkaniu w Gdańsku na Zaspie pilnują go funkcjonariusze SB. Słoneczny czerwiec przynosi nowinę. Ojciec Święty przyjedzie do Polski. Jego druga pielgrzymka zostaje wyznaczona na 16 czerwca 1983 roku.

Manewry na polanie
Na Chochołowskiej już przekwitają krokusy. Janina Pawłowska, kierowniczka schroniska, ma pełne ręce roboty. Personel schroniska to przypadkowi ludzie z całej Polski. Sezon letni za pasem, a tu same problemy. Ciągle węszą wopiści z Witowa. Przychodzą codziennie. Na szczęście tylko oglądają telewizję, kolejne odcinki „Pippi Langstrump”, i wychodzą. Czego oni tu szukają? Wczoraj zabrali palacza. Warszawiak, podobno coś kombinował z Solidarnością. Ci z WOP-u chodzą po górach i szukają zakazanych napisów, ułożonych z kamieni przez turystów. Pawłowska nie wie, że kilku jej pracowników to współpracownicy służby bezpieczeństwa. Wszystko się zaczęło od tych wojskowych manewrów. Jak to? W parku narodowym urządzają manewry wojskowe?

Ciepła rzeźba
Giedymin Jabłoński, artysta rzeźbiarz z Gdańska. Dobrze zna się z Wałęsami. Gdy Lech dzwoni i mówi, że jedzie na spotkanie z Papieżem i musi coś ze sobą zabrać, Jabłoński wie, że musi to być coś wyjątkowego. Nie ma dużo czasu - najpierw pomysł, potem rzeźbienie, a przecież trzeba jeszcze odlać całość z brązu. Pomysł na łódź, arkę, przyszła, gdy przeglądał setki rycin. Potem ten krzyż, to nawiązanie do pierwszej pielgrzymki, gdy dzieci wyciągały ręce z krzyżykami do papieskiego święcenia. Arka jest jeszcze ciepła od pieca odlewniczego, gdy wiezie ją Wałęsie na Zaspę. Podoba się. Bo gdańska łódź, bo arka, bo wyjątkowa. Wałęsa długo się jej przygląda.

Do Zakopanego
Papież jest już w Polsce. Biskup Tadeusz Gocłowski dostaje informację, że ma pojawić się natychmiast w Poznaniu, bo czeka tam na niego sekretarz departamentu stanu. Szybko okazuje się, że nazajutrz ma pojechać na spotkanie z Ojcem Świętym w towarzystwie Wałęsy, jego żony i czterech synów. Rano mają mieć podstawionego busa i dalej śmigłowcem - gdzie? - do Krakowa. Nazajutrz, ze sporym opóźnieniem, są już w powietrzu. Na lotnisku wojskowym w Bemowie, gdzie helikopter tankuje paliwo, dowiadują się, że lecą do Zakopanego, a nie do Krakowa. Konsternacja. Lądują na Cyrhli. Noc spędzają w tajnej willi należącej do SB, nazajutrz wcześnie rano bocznymi ulicami Zakopanego jadą na Chochołowską. W schronisku trafiają do małego pokoju na poddaszu. Mają czekać i nie wychodzić. Wałęsa siedzi koło małego okienka, na kolanach trzyma arkę.

Esbeckie kłamstwa
Chochołowska i Siwa Polana wyglądają jak oblężona twierdza. Od dziesięciu dni trwają tu manewry wojskowe. Tak przynajmniej głoszą oficjalne doniesienia. To musi być jakiś kamuflaż - głowią się zakopiańczycy. Coś w tym jest, skoro nawet na Siwej Tadkowi Ziębie z chałupy nie pozwalają się ruszyć. Do ostatniej chwili, w ścisłej tajemnicy utrzymywana jest papieska wizyta w górach. Za dezinformację wśród miejscowych odpowiada kapitan Henryk Majchrzak (w wolnej Polsce awansowany do stopnia generała!), nowotarżanin, dowódca karpackiej brygady - w schronisku ma do dyspozycji kilku tajnych współpracowników, m.in goprowca Jana Miłka (TW Kowalski), Elżbietę Ripper (TW Limba), Annę Arvay (KO Klarysa) i cały podhalański personel bezpieki. WOP jest w tym czasie w strukturach MSW - ściśle współpracuje z SB. Na kilka godzin przed wizytą Papieża traci jednego z najbardziej zaufanych pracowników, odpowiadających za spokój w schronisku. Na drewnianej budzie dla psa, stojącej obok schroniska, przypadkowo masakruje sobie twarz chor. Zygmunt Schab, pełniący obowiązki pomocnika dowódcy strażnicy w Witowie. Na co dzień wielki miłośnik „Pippi Langstrump”.

Ostatni ślad
23 czerwca 1983 roku przed schroniskiem na Polanie Chochołowskiej Ojca Świętego wita Janina Pawłowska w towarzystwie dwóch działaczy PTTK, faktycznie dwóch pracowników SB. Na piętrze w holu na Papieża czeka już Wałęsa z żoną, czterema synami i biskupem Gocłowskim. Ojciec Święty podchodzi do nich w towarzystwie ks. Stanisława Dziwisza i kard. Macharskiego. Arka trafia na moment do papieskich rąk. Potem przez całe 40 min. rozmowy Jan Paweł II co jakiś czas zerka na nią. Biskup Gocłowski widzi, jak Papież z zaciekawieniem przygląda się jej. Taki symbol, zarys łodzi i ten krzyż trzymany dłonią u jej zwieńczenia. Tu urywa się ślad arki.

Dziwisz nie wie
Po 28 latach od tamtego wydarzenia kontaktuję się w tej sprawie z krakowską kurią. Za pośrednictwem ks. Roberta Nęcka, rzecznika kurii, wypytuję kard. Stanisława Dziwisza o dalsze losy arki. Był wśród tych, którzy ostatni raz ją widzieli. Metropolita krakowski pamięta ją, ale nie wie, co się z nią stało. Dokąd trafiła. Najpewniej jest w Watykanie? O pomoc w tej sprawie prosimy polskiego księdza - Władysława Zarębczana, pracującego w stolicy apostolskiej. Ten kieruje nas dalej. Ks. Paweł Ptasznik radzi nam zwrócić się z tym pytaniem do ks. Andrzeja Dobrzyńskiego, człowieka który, kieruje ośrodkiem dokumentacji papieskiej w Domu Polskim. Ks. Dobrzyński zgadza się nam pomóc. Prosi o wysłanie mu zdjęcia arki. Nie ma z tym problemu. Kilka lat temu Giedymin Jabłoński wykonał replikę łodzi i ofiarował ją schronisku na Chochołowskiej. Są też zdjęcia z  1983 roku. Jedno z nich Danuta Wałęsowa umieszcza ostatnio w wydanej przez siebie książce, biografii pt. „Marzenia i tajemnice”. Zdjęcie wysyłam do Włoch.

Szukamy dalej
Odpowiedź dostaję w ekspresowym tempie. „Spieszę poinformować, po dokładnym sprawdzeniu, że w naszych zbiorach darów przekazanych Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II nie ma poszukiwanej przez Pana arki. Nie wszystkie rzeczy do nas docierały. Bardzo mi przykro, ale nie umiem też wskazać, gdzie ewentualnie można by o to pytać. Z wyrazami szacunku s. Remigia sł. NSJ”. Drążę więc dalej. Na Jasną Górę trafiało wiele pamiątek i darów po papieskich pielgrzymkach. Ojciec Cyryl Motyl nie ma żadnej wątpliwości, że takiej rzeźby nie ma na wystawie w klasztorze. Obiecuje przejrzeć pozostałe, na co dzień niewystawione zbiory. Nie daje wielkiej nadziei, bo nigdy tej arki nie widział.

Tutaj jej nie ma
Wracam do Krakowa. Muzeum archidiecezjalne jest jednym z niewielu miejsc na świecie, gdzie znajdują się tzw. dary papieskie, które Ojciec Święty Jan Paweł II otrzymywał od różnych ludzi na różnych kontynentach świata. Dary wybitnych polityków, prezydentów, premierów, pielgrzymów. Na wystawie znajdują się przedmioty podarowane przez prezydentów: Włoch, Polski, Argentyny, Jemenu itp. Jest też np. order podarowany przez Komitet Olimpijski oraz złoty medal. Na wystawie znajduje się wiele obiektów, przekazanych przez sportowców z różnych stron świata, artystów, wspólnoty diecezjalne i parafialne. Naszej arki nie znajdujemy. Może zakurzona leży gdzieś w piwnicach tego muzeum. Ks. Andrzej Nowobilski, kustosz muzeum, stanowczo zaprzecza.

Hipotezy
- Nie mam pojęcia, co się z nią stało. Może Ojciec Święty dał ją na Chochołowskiej komuś z otoczenia. Księdza Fidelusa nawet nie pytajcie, bo on jej nie dostał. Może podarował komuś z ochrony - zastanawia się ks. Nowobilski. To już kolejna hipoteza, którą słyszę. Ta jednak o ochroniarzach wydaje się mało prawdopodobna. Wracam więc do świadka wydarzeń - biskupa Tadeusza Gocłowskiego - Nie wiem co się z nią potem stało. Wydaje mi się jednak, że zabrali ją do Watykanu, ale skoro jej tam nie ma, to już sam nie wiem. Na temat Chochołowskiej zadano mi w ciągu tych wielu lat setki pytań, ale co stało się z arką - nigdy - przyznaje były metropolita gdański. Gdy oddajemy ten tekst do druku, wyjeżdżam do Przemyśla. Tamtejsze muzeum archidiecezjalne ma także dary papieskie. Może tam natknę się na jakiś ślad?
Jurek Jurecki
Tygodnik Podhalański 49/2011
Arki szukamy nadal. Jeśli ktokolwiek coś wie, prosimy o kontakt mailowy j.jurecki@24tp.pl 

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
ABC 2021-10-10 16:34:31
Spytajcie się Michnika,lub Urbana,bo Kiszczak już nie żyje,a jego żona za pieniądze powie wszystko.
Berger 2021-10-10 11:27:24
Bolek i Lolek.
Dobre, nie?

Reklama
  • PRACA | dam
    Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA, KUCHARZA WYDAWKOWEGO, BARMANA, PRACOWNIKA GOSPODARCZEGO. Praca na stałe lub dorywczo, CV na: rabka@siwydym.pl, informacje pod numerem: 887 080 004
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Szukam do wynajęcia LOKAL UŻYTKOWY przy Krupówkach - parter z witryną. 602 441 440.
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    DESKI ŚWIERKOWE gr. 52mm, dł. 5m. 660 079 941.
  • USŁUGI | budowlane
    REMONTY, WYKOŃCZENIA WNĘTRZ, ZABUDOWY GK, ADAPTACJA PODDASZY. 660 079 941.
  • USŁUGI | budowlane
    WYKAŃCZANIE WNĘTRZ, ZABUDOWY GK, MALOWANIE. 660 079 941.
  • SPRZEDAŻ | różne
    OPAŁ BUK. 660 079 941.
  • ZDROWIE I URODA
    MOJA PRZESTRZEŃ ZDROWIA - mgr MONIKA ODRZYWOŁEK. Masaż terapeutyczny, powrót do sprawności po kontuzjach i operacjach, praca z napięciami mięśniowymi i przeciążeniami, terapia blizn. WIZYTY DOMOWE: 601 772 831.
  • PRACA | dam
    Piekarnia w Zakopanem zatrudni CUKIERNIKA. Praca stała, dobre warunki. 604 102 804, 602 285 793.
  • PRACA | dam
    Piekarnia w Zakopanem zatrudni PIEKARZA. Praca stała, dobre warunki. 604 102 804, 602 285 793.
  • BIZNES
    DO WYNAJĘCIA DZIAŁKA W ZAKOPANEM (w pobliżu "Szymonka") - 886 145 908.
  • PRACA | dam
    Willa Zarębek w Łopusznej poszukuje osoby do pracy w kuchni. 507549659 www.willazarebek.pl willazarebek@outlook.com
    Tel.: 507549659
  • SPRZEDAŻ | różne
    SPRZEDAM ODŚNIEŻARKĘ CRAFTSMAN. Stan bdb., cena 1000zł. 602 619 106
  • PRACA | dam
    PRACOWNIKA BIUROWEGO na hali sprzedaży (faktury, itp.), DO BUDKI GASTRONOMICZNEJ (sprzedaż). Praca stała. Zakopane. 602 74 31 38, gobo10@wp.pl
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHARZA/-KĘ, DOŚWIADCZONĄ POMOC KUCHENNĄ, OBSŁUGĘ BARU MLECZNEGO, KELNERA/-KĘ. Kontakt: 600 035 355, 600 035 080 lub osobiście: Zakopane, Droga na Bystre 2A (9-13).
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    KOŃ KARY 4-letni, 8.500 zł. 790 759 407.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DZIAŁKA BUDOWLANA 10 arów, wraz z DOMEM do remontu, 250.000 zł. 790 759 407.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DZIAŁKI ROLNE W SIDZINIE 1 HA oraz DZIAŁKA BUDOWLANA 4 ary i DZIAŁKA PRZEMYSŁOWA 7 arów. Cena za całość 280.000 zł. 790 759 407.
  • SPRZEDAŻ | budowlane
    WIĘŹBY DACHOWE, DESKI SZALUNKOWE, ŁATY, PODBITKI, BOAZERIA, LEGARY, DESKI ELEWACYJNE. WYKONUJEMY WIATY, ZADASZENIA. 790 759 407.
  • PRACA | dam
    PIEKARNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KIEROWCĘ. Mile widziane doświadczenie. Praca na stałe. 602 759 709
  • PRACA | dam
    Pracownia Projektowa SŁOWIK ARCHITEKTURA z siedzibą w Zakopanem, poszukuje ARCHITEKTA.. 668 309 058 https://slowikarchitektura.pl/ biuro@slowikarchitektura.pl
    Tel.: 668
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
  • PRACA | dam
    Zakopane - zatrudnimy KONSERWATORA. tel: 502 350 981, 602 484 233
  • PRACA | dam
    PIEKARNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI PIEKARZA. Na stałe, umowa. 602 759 709
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    SPRZEDAM MIESZKANIE KRAKÓW - KURDWANÓW - ŚWIETNA LOKALIZACJA. Oferujemy na sprzedaż jasne i przestronne mieszkanie położone w zadbanym budynku na osiedlu Kurdwanów. Powierzchnia 28,12 m kw. Budynek wyposażony jest w trzy windy, w tym jedną towarową. UKŁAD MIESZKANIA: - duży pokój z wnęką (nyżą), - jasna kuchnia z oknem, - duża, oszklona loggia, - piwnica przynależna do mieszkania. Mieszkanie jest słoneczne i ustawne, IDEALNE DLA SINGLA, PARY lub JAKO INWESTYCJA POD WYNAJEM. Lokalizacja zapewnia szybki dojazd do centrum oraz dostęp do pełnej infrastruktury - sklepy, przystanki komunikacji miejskiej, szkoły i tereny zielone w zasięgu kilku minut spacerem. SPRZEDAŻ BEZ POŚREDNIKÓW. Cena 450 tys zł - do negocjacji. Kontakt: 604 08 16 43
  • USŁUGI | budowlane
    "Tedy" Usługi budowlane: sprzedaż domów w stanie deweloperskim, budowa domów murowanych i drewnianych, wszelkie pokrycia dachowe, ocieplenia/termomodernizacja domów/budynków, sprzedaż materiałów budowlanych, nadzory budowlane, usługi transportowe. 608 729 122, +49 15 205 734 746, mail: tedy32@o2.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum Narciarstwa. 608 729 122.
  • BIZNES
    Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy Targ-Czarny Dunajec lub przyjmę reklamę. 608 729 122.
  • PRACA | dam
    Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122.
  • USŁUGI | budowlane
    BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DACHY, ELEWACJE. 608729122.
  • SPRZEDAŻ | różne
    DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.
2026-01-14 15:00 Grupa Podhalańska podsumowała ubiegły rok 2026-01-14 14:30 COŚ się dzieje w Kombinacie 2026-01-14 14:00 Czy rozpoznajesz na śniegu tropy zwierząt? 2026-01-14 13:30 Zabawa karnawałowa dla Seniorów w Poroninie 2026-01-14 13:00 Śnieżny armageddon na parkingu przy Sikorskiego w Nowym Targu 2026-01-14 12:28 Samba Brasil na śniegu z promilami, kierowca ledwo stał na nogach 2026-01-14 12:00 Rozpoczęła się akcja wywożenia śniegu z ulic. Ził w akcji (WIDEO) 1 2026-01-14 11:30 Zasługują na dobry, bezpieczny dom 2026-01-14 11:01 Odszedł śp. lek. med. Janusz Szczepka 2026-01-14 11:00 Pojadł, popił i nie chciał zapłacić, policyjna interwencja w restauracji na Krupówkach 1 2026-01-14 10:30 Chmury, chmury, chmury i opady deszczu ze śniegiem 2026-01-14 10:11 Jaki blat wybrać do kuchni w stylu glamour? 3 typy projektantów 2026-01-14 10:00 Wilk, ryś, a może niedźwiedź 2026-01-14 09:00 Policja wskazuje najbardziej niebezpieczne miejsca w Rabce i Chabówce 2026-01-14 08:00 Najlepsi skoczkowie znowu wystartują w Red Bull Skoki w Punkt 2026-01-14 07:04 Kto zgubił tego pieska w Poroninie? 2026-01-13 22:29 Tak dziś wyglądało przejście dla pieszych w Poroninie 6 2026-01-13 21:32 Ważny jubileusz OSP w Sromowcach Niżnych 2026-01-13 21:00 Apel do premiera rządu i władz Małopolski w sprawie Polskich Kolei Linowych 9 2026-01-13 19:59 O opłacie miejscowej, PKL-u na giełdzie i elektrycznych busach do Morskiego Oka (WIDEO) 4 2026-01-13 19:00 Nowa sala gimnastyczna w Podszklu oficjalnie otwarta 1 2026-01-13 18:31 Fiakrzy kontra eko-busy czyli transportowa nierównowaga na drodze do Morskiego Oka 10 2026-01-13 18:31 Baśniowy Las w Nowym Targu. Rodzinna gra terenowa w zimowej scenerii 2026-01-13 18:00 Gmina Jabłonka przestrzega mieszkańców przed oszustami 2026-01-13 17:40 Piesek z czerwoną obrożą znaleziony w Jabłonce 2026-01-13 17:36 Zima nas nie zaskoczyła - twierdzą władze Rabki 2026-01-13 16:59 Odwołany pociąg z Zakopanego do Krakowa. Opóźnienia innych składów 3 2026-01-13 16:30 Koncert kolęd w Ludźmierzu 2026-01-13 16:01 Ubezpieczenie podróżne last minute - jak szybko wybrać najlepszą polisę? 2026-01-13 16:00 Zagórzanie pokazali się jako pierwsi 2026-01-13 15:00 XIII Bieg Podhalański w Nowym Targu startuje już 17 stycznia 2026-01-13 14:09 Ściernisko. Wernisaż w nowotarskich Jatkach 2026-01-13 14:00 Samorządowcy z ministrem Rasiem dyskutowali o najmie krótkoterminowym 8 2026-01-13 13:15 Akademia Lotnika dotarła do Nowego Targu (WIDEO) 2026-01-13 12:30 Awaria w Mlekovicie w Zakopanem (AKTUALIZACJA) 1 2026-01-13 12:08 Trudne warunki na drogach. Noga z gazu 1 2026-01-13 11:59 Kolejne opady śniegu, ale zrobiło się trochę cieplej 2026-01-13 10:59 Zbiórka dla osoby poszkodowanej w pożarze na Krupówkach 1 2026-01-13 10:00 Radość dziś nastała. Chór Kanto z kolędami (ZDJĘCIA, WIDEO) 2026-01-13 08:37 Nocny pożar poddasza budynku mieszkalnego w Zakopanem 2026-01-13 08:00 Oświata pochłania miliony 11 2026-01-12 21:30 Mali Hyrni z jasełkami w parafii św. Brata Alberta 2026-01-12 20:30 Wybuch gazu w Pyzówce - młody mężczyzna poszkodowany 2026-01-12 20:00 Trzy akcje strażackie w jeden dzień 2026-01-12 19:30 Już tylko chwile dzielą nas od największej zimowej imprezy w regionie 2026-01-12 19:13 Kolejne ostrzeżenie przed opadami śniegu 2026-01-12 19:00 Poronin ostrzega, zabierz auto, bo je odholujemy na twój koszt 4 2026-01-12 18:30 Praca strażaków w konkursie plastycznym 1 2026-01-12 18:00 Pędzili jak szaleni w trudnych warunkach pogodowych 1 2026-01-12 18:00 Plan na Rabkę 4
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-01-14 12:14 1. ZiŁ pali 100/100 Gdzie tu zielony ład na planecie, która płonie? 2026-01-14 11:32 2. Byłoby dobrze, gdyby policja szybko i sprawnie działała w obronie zwykłego szarego obywatela przed poważnymi przestępcami. Bo opisany przypadek to raczej robienie za agencję ochroniarską dla drogich knajp na Krupówkach. 2026-01-14 11:31 3. Nie potrzeba Specjalistów, żeby rozumieć, że śnieg z jezdni i chodników należy wywozić, a z kury znoszącej złote jajka powinni mieć korzyść wszyscy mieszkańcy. Czy to w postaci akcji, czy tańszej energii. Czego nie rozumiecie? 2026-01-14 11:15 4. bo tam jest wójcina pisowska a w Zakopanem rządzą bbbłłłeee! bbbłłłee! pryjazne karpiusie i dlatego śnieg jest wywieziony :) 2026-01-14 10:38 5. Czołem notariusze ! Czołem kolekcjonerzy !! Czołem Panie Jerzy !!! 2026-01-14 10:33 6. Poważnie?Przy ul.Tatrzanskiej 122 nie ma ani przejścia,ani apteki,ani ośrodka zdrowia.Komus chyba się nudzi. 2026-01-14 10:31 7. ROG coś musi z tym zrobić ! 2026-01-14 10:25 8. Taka prawda, najpierw obniża się kapitał spółki a później oddaje za darmo, tak działa Ryży . Czyż Nie ? Niby głupia trasa , wyciąg, czy tam inne imprezy generujące ogromne straty przyczyniają się do tego. Wy chcecie jeszcze dokapitalizowania kogoś kto jest " jeszcze "milionerem " patrząc na to jakie są zamysły sprzedaży to za chwilę będzie "bankrut" może nie do końca, ale tak było z innymi państwowymi spółkami, które przejął obcy kapitał a i nawet PKLem przed pierwszą sprzedażą. Zaczyna się likwidacja małymi krokami. 2026-01-14 10:00 9. Czegoś tu nie rozumiem ,ta kura znosząca złote jajka przynosi straty ,ciągle ją trzeba dofinansowywać z budżetu państwa. 2026-01-14 09:58 10. Oddajcie góry góralom. To są prywatne ziemie, na których TPN uprawia swój folwark.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama