2021-10-27 19:59:41

Szaflary

Zmarł Ujek Stasek. Przewodnik, instruktor, gawędziarz

W wieku 71 lat zmarł Stanisław Piętka Ujek Staszek. Był jednym z górali sportretowanych przez Bartłomieja Jureckiego i opisanych przez dziennikarzy Tygodnika w książce "Twardy jak skała, silna jak halny. Portrety polskich górali".

W tym smutnym momencie przypominamy tekst o Ujku Staszku autorstwa Beaty Zalot:

Bawił dzieci w Kasprowym, uczył plastyki w Bukowinie Tatrzańskiej, Rabce i Zaskalu. Przede wszystkim to przewodnik tatrzański, instruktor narciarski, gawędziarz.

Ujka Staska z Szaflar wszyscy znają. W stroju góralskim nie tylko oprowadza turystów po Tatrach, wspiął się tak ubrany także na najwyższy szczyt Norwegii. Zabrał bukowe portki i serdak również na wyprawę do Chin, by po góralsku zaprezentować się na Wielkim Murze.

Tak naprawdę nazywa się Stanisław Piętka, a "Ujek Stasek" to nazwa firmy, którą założył na początku lat 90. Pochodzi z Żywiecczyzny, tam spędził pierwsze 12 lat życia. Z Szaflar pochodziła jego mama. - W 1962 r. tata postawił dom na "babowiznie" i od tego czasu mieszkam w Szaflarach - tłumaczy.

Ponieważ od najmłodszych lat miał ciągoty artystyczne, chodził do Liceum Plastycznego A. Kenara w Zakopanem. - Tata był drwalem, jako dziecko często wędrowałem z tatą po lesie. Lubiłem drewno, stolarstwo artystyczne, miałem do tego smykałkę - opowiada powody wyboru szkoły.

Mieszkał w internacie "Roma" w Zakopanem. - W nocy uciekaliśmy z internatu, zjeżdżając po rynnach, żeby być o wschodzie słońca na Giewoncie. Kiedyś wyczaiła nas Halina Rząsa, która była kierownikiem Romy, i tak trafiliśmy na dywanik do Michała Jagiełły, kierownika zespołu internatów i polonisty w Kenarze. A on nam mówi: "Po co łazicie po rynnach? Jak was interesuje taternictwo, to przyjdźcie w niedzielę rano o godzinie 6 na zbiórkę - wspomina.

Cała paczka przyszła. Jagiełło wziął ich na Kogutki nad skocznią i pokazał sprzęt do wspinaczki - haki, liny. Wytłumaczył na czym polega asekuracjai bezpieczne chodzenie po górach. Staszek połknął bakcyla. Nie zdążył się jednak powspinać po Tatrach, bo po maturze trafił na 2-letnie studium plastyczne w Legnicy. Każdy wolny czas spędzał jednak w Sudetach. Potem wrócił na Podhale. Uczył plastyki w ogólniaku w Rabce i chodził po Gorcach.

- Kiedyś miałem lekcje rano, potem długą przerwę i kolejne lekcje dopiero o g. 15. Postanowiłem więc w międzyczasie skoczyć na Turbacz - opowiada. - Wpadam do pokoju nauczycielskiego zdyszany, a dyrektor, gdy usłyszał, gdzie byłem, powiedział: "Takich właśnie ludzi nam potrzeba" i namówił mnie na kurs przewodnika beskidzkiego.

Kiedy zaczął uczyć w Bukowinie Tatrzańskiej, zdobył także uprawnienia do oprowadzania turystów po Tatrach. Egzaminował go sam Witold Paryski. Przez jakiś czas był też nauczycielem w Zaskalu, w maleńkiej szkole uczył praktycznie wszystkich przedmiotów - od plastyki, przez zajęcia praktyczno-techniczne, po historię czy język polski na zastępstwie.

- Byłem tam jedynym facetem. Jak mnie chcieli zrobić dyrektorem, uciekłem ze szkoły - opowiada.

Pod koniec lat 90. zaczął pracę jako przewodnik w PTTK w Zakopanem. Jest przewodnikiem tatrzańskim, beskidzkim, ma też uprawnienia Międzynarodowego Przewodnika Górskiego UIMLA.

W góry zawsze chodzi z ciupagą, która - jak twierdzi - pracuje za niego. - Na każdej wycieczce jest kilku "ścigantów", facetów maczo, którzy muszą się wykazać i prują do przodu. W środku jest trochę normalnych, a na końcu ci opadający z sił i wiecznie zmęczeni - opowiada. - Jak idę z ciupagą, każdy wie, że przed ciupagę nie można wyjść. Bo istnieje Pon Bucek, ciupaga i jo... - zaczyna opowieść, którą w Tatrach motywuje turystów do podporządkowania się.

Bardzo często pojawia się na szlaku w pełnym góralskim ubiorze. Pierwszy raz w góry założył bukowe portki dla potrzeb filmowych. Grał Maćka Sieczkę w serialu "Zdobywcy Tatr". Boso, w stroju góralskich i bez asekuracji wspiął się na Mnicha.

- Wtedy zauważyłem, ze jak się siedzi na stromej płycie, to w portkach bukowych człowiek się nie zsuwa i zacząłem w nich chodzić w Tatry - opowiada. Do tego koszula, serdak, kapelusz, a czasem także opasek i pistolet, dzięki czemu wygląda jak prawdziwy zbójnik. - Dawniej po góralsku chodzili po górach Kazek Byrcyn, Maśniak, dziś spośród przewodników zostałem chyba tylko ja - podkreśla.

Nie tylko strój go wyróżnia. Ujek Stasek to świetny gawędziarz, skarbnica legend, a swoje opowieści lubi przeplatać góralskimi przyśpiewkami. Ma swoje sposoby na najmłodszych i nieco starszych. Potrafi nawet wyzwolić wśród turystów "gorączkę złota".

- Noszę ze sobą chalkopiryt, taki kamień, który wygląda jak złoto. Dyskretnie wrzucam do potoka, a potem ze zdumieniem pokazuję, co znalazłem w wodzie - zdradza.

Kiedy wybuchł stan wojenny, skończył się ruch turystyczny w Tatrach, żeby przeżyć, Ujek Stasek musiał zmienić fach. Zaczął robić półki i lampki nocne z elementami rzeźbiarskimi. Potem znalazł zatrudnienie w hotelu Kasprowym jako opiekun dziecięcy.

- Bawiłem dzieci różnych ambasadorów i innych osobistości z Afryki, Azji, Europy - wspomina. Zajmował się pociechami w wieku od 3 do 15 lat, choć przytrafiło mu się i niemowlę. - Kiedyś takie małe dziecko zostawili mi Francuzi, którzy chcieli pojeździć na nartach. Musiałem je przewinąć, nakarmić, poradziłem sobie, bo przy swoich się nauczyłem. Dostałem za to niezłą premię, pół mojej miesięcznej pensji - wspomina.

Potem wrócił do przewodnictwa, został też instruktorem narciarskim i snowboardu.

Mimo 67 lat, tryska energią i kondycją. Zapowiada, że jak będzie obchodził 70-lecie swojego przewodnictwa w Tatrach, pójdzie na Gerlach z muzyką góralską.

- Jak miałem 44 lata, byłem wrakiem człowieka. Miałem zwyrodnienie kręgosłupa. Mogłem wybrać operację i szybkie wyleczenie, ale bez gwarancji, i długi proces leczenia, ale z gwarancją, że z tego wyjdę. Postawiłem na to drugie - opowiada. Zaczął codziennie ćwiczyć, dbać o właściwe odżywianie, zawierzył medycynie chińskiej. - Trzeba wsłuchać się we własny organizm, nasz ster i częsty powód chorób jest w naszym mózgu - przekonuje i długo opowiada o swoich sposobach samoregeneracji organizmu i tajemnicach witalności.

Rzeczywiście, nie wygląda na swój wiek, a kondycji mogą mu pozazdrościć młodsi.

Beata Zalot

Reklama

Komentarze Facebook

Powyższe komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników portalu społecznościowego Facebook.
Redakcja 24tp.pl nie wpływa na treść oraz nie odpowiada za wpisy dokonane przez użytkowników portalu Facebook.

Dodaj komentarz

Reklama

Ja 2021-10-27 23:08:39

Wieczny odpoczynek! Gdzie i kiedy pogrzeb? Mam wielki szacunek dla zmarłego.

Galerie

Slalom Gigant i walka o Puchar Wójta Gminy Poronin

Medalowy Pierwszy Krok wojowników z Czerwiennego

Pół wieku Muzeum Karola Szymanowskiego w Atmie

Kabaretowo-teatralne ferie w Poroninie za nami

Nowe elementy ekspozycji stałej w Muzeum Tatrzańskim

Strategia rozwoju Zakopanego

IV Bal Charytatywny PSONI Zakopane 2026

Gala rozdania Marek Tatrzańskich za rok 2025

Czas się kończy, przyjdźcie koniecznie obejrzeć prace Władysława Trebuni-Tutki

Poetyckie spotkania w Białym Dunajcu

Morze i góry spotykają się w Zakopanem

Andrzej Krzeptowski Bohac w Czerwonym Dworze

EABS w zakopiańskim Kombinacie

Kolekcja w Okszy otwarta dla publiczności

Dziadkowie, wnukowie, radość

Światło serca w Czerwonym Dworze

Muzyczne pasje Władysława Trebuni-Tutki

Szumny i Bogu Miłe w Kościele Św. Krzyża

Nowe muzeum pod Giewontem

Basia Giewont z Zakopanego walczy o Eurowizję

Akademia Lotnika pod Giewontem

Rzeźby Berbeki i obrazy Zaborowskiego w Witkacym

Szkolnie i kolędowo

Zaglądamy do Czerwonego Dworu

Jedla z koncertem w Atmie

Żółty żonkil nadzieją dla hospicjum

Złote, srebrne i brązowe medale dla karateków

Wychowanie fizyczne na nartach

Kraków - Zakopane - 50 lat elektryfikacji linii kolejowej

Powiatowa Gala Stypendialna w Teatrze Witkacego

Zobacz pozostałe galerie

Ogłoszenia zobacz więcej dodaj ogłoszenie

NIERUCHOMOŚCI | wynajem
ZAKOPANE - KOŚCIELISKO DO WYNAJĘCIA KOMFORTOWE, WYPOSAŻONE MIESZKANIA 35-38m2. 608 806 408
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 38 m2 i 50 m2 W CENTRUM NOWEGO TARGU, UL. KRZYWA, STANDARD DO ZAMIESZKANIA, NOWE, ŚWIEŻE. 608 806 408
PRACA | dam
ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHARZA/-KĘ, GRILLOWEGO, DOŚWIADCZONĄ POMOC KUCHENNĄ. Kontakt: 600 035 355 lub osobiście: Zakopane, Droga na Bystre 2A (9-13).
PRACA | dam
STATUS STUDENCKI/ WEEKEND/ 100 zł/h. PRACA EXCEL itp./ +mieszkanie/ micheelkowalski@gmail.com. Zakopane
PRACA | dam
PRACA DLA TYNKARZA LUB BRYGADY NA TYNKI. 535 290 865.
PRACA | dam
Hotel "Foluszowy Potok" Zakopane, ul. Zamoyskiego 42 zatrudni do restauracji hotelowej: KELNERA/-KĘ. Zapewniamy stabilną, całoroczną pracę w restauracji hotelowej. Kontakt wyłącznie telefoniczny: 660 41 00 46
PRACA | dam
Hotel **** w Zakopanem zatrudni KUCHARZA a la Carte tel. + 48 792 276 261
PRACA | dam
Młoda energiczna osoba poszukiwana do pracy na weekendy pod Gubałówką.... szczegoly pod numerem telefonu 781271166.
USŁUGI | inne
WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
ZAKOPANE - STYLOWY DOM (zadbany, urządzony), na działce 3000 m, widok na góry - 607 506 428.
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Do wynajęcia MIESZKANIE 80 m2 - Szaflary. 660 876 537.
PRACA | dam
Przyjmę DO OPIEKI NAD STARSZĄ OSOBĄ. 665 602 766.
USŁUGI | budowlane
BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DACHY, ELEWACJE. 608729122.
BIZNES
Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy Targ-Czarny Dunajec lub przyjmę reklamę. 608 729 122.
PRACA | dam
Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122.
NIERUCHOMOŚCI | wynajem
Emerytka szuka DOMU Z OGRODEM do wynajęcia - Nowy Targ i okolice. 575 450 977.
USŁUGI | budowlane
BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW ORAZ WIĘŹBY DACHOWE WRAZ Z POKRYCIEM. 572624414.
PRACA | dam
PIEKARNIA W ZAKOPANEM ZATRUDNI KIEROWCĘ. Mile widziane doświadczenie. Praca na stałe. 602 759 709
PRACA | dam
Zatrudnię SPRZEDAWCZYNIĘ DO SKLEPU SPOŻYWCZEGO W ZAKOPANEM. 606 115 465.
PRACA | dam
Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA KUCHNI ZIMNEJ ORAZ GORĄCEJ. Praca na stałe lub dorywczo. CV na: rabka@siwydym.pl Informacje pod numerem 887 080 004
USŁUGI | budowlane
MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
KUPNO
KUPIĘ STARY POROZBIÓRKOWY SOSRĘB. Proszę wysłać zdjęcie na numer 605 306 244.
USŁUGI | budowlane
OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
SPRZEDAŻ | różne
DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.