Reklama

2021-12-31 23:33:44

Lipnica Wielka

Dawniej na Orawie sylwester nie był hucznie obchodzony

A kiedy nadszedł Nowy Rok, zgodnie z tradycją chodzono po domach z życzeniami i sypano zbożem.

Karol Fitak (1926 – 2008) z Lipnicy Wielkiej był jednym z ostatnich, który umiał opowiadać o dawnej Orawie, obrzędach i zwyczajach. Pamiętał wydarzenia, które już przeszły do historii.
Tak kiedyś opowiadał o sylwestrze, Nowym Roku i karnawale.

Sylwester i Nowy Rok
Dawniej sylwester nie był zbyt hucznie obchodzony. Wieczorem mieszkańcy Lipnicy szli do kościoła na nabożeństwo. - Z tyk downyk casów to jo nie pamiyntom, zeby były takie duze zabawy zbiorowe, ba racyj w gronie rodzinnym - wracał pamięcią Karol Fitak. - Z rodziny sie zesło tam kilku i zrobiyli takom potańcówke. Downiyj to było tak, ze bawili się prziy harmoniji. To nazywali heligonki - dodał.
A kiedy nadszedł Nowy Rok, zgodnie z tradycją chodzono po domach z życzeniami i sypano zbożem. - Nieroz i całom izbe zasypali. Przewoznie tam sypali duzo, gdzie były panny. Kawalerzy prziychodzili w nocy i mieli w woreckach zboze - mówił pan Karol. A żona dodała: - Jo jak doma miała córki, jesce nie wydane, to jak prziysła kawalerka to jo sie nie mogła późniyj dorobić rano, bo syndy było pełno zboza. Nawet mi do gorków nasuli, i po łózkach, i po podłodze. To była tako tradycyjo, zeby w tym gospodarstwie sie darzyło cały rok sytko. Jak prziyśli do nos, to juz tak piyknie nom zycyli, zeby sie nom bydło wiedło, zeby sie nom dzieci dobrze chowały. I furt zycyli, a chodzili tu dookoła i suli tym zbozem. Trza sie było tyz prziygotować. Te pół litry gazda musioł mieć. I to sie po kielusku nalało. A mielimy takom sąsiadke co wdy prziysła pozycyć. W Nowy Rok to obleciała sytkich. Było i tak, ze my chodzili jeden ku drugiemu.

Karnawał

Pod Babią Górą zabawy karnawałowe powiązane były przeważnie ze skubarkami. - Tyk skubarek było duzo. I piynć i wiencyj jednego wiecora. To w Murowanicy. Gdzieś tu na Kamieńcu. Prziy kościele były. U Kudzi były. Kawalerzy prziyśli tam, pozazierali jakie tam panny. I tak chodzili. I tak jak na sylwestra, grali na heligonkach. Nojwienkso cynść moich kolegów, to prowie kozdy mioł heligonke i umioł grać. Jeden lepiyj, drugi gozej. Ale grunt, ze tempo trziymoł do tańca. I te melodyjo znoł. Utońcyli tak, uhulali. Młodziez miała sie gdzie wysumieć, bo to kozdy wiecór było roz tu, drugi roz tam - zakończył opowieść pan Karol. I tak bawiono się aż do środy popielcowej.

jof

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

1
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
2
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
3
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
2026-01-15 21:00 Chochołowska gra z WOŚP. Górskie schronisko sercem 34. Finału 2026-01-15 20:00 Policja w Babiogórskim Parku Narodowym 1 2026-01-15 19:00 Uciekał przed policją. Mężczyzna był pijany 2026-01-15 18:00 Susza cmentarna 1 2026-01-15 17:00 Tak ma wyglądać tabliczka zamocowana na domu w Dzianiszu, Kościelisku czy Witowie 5 2026-01-15 16:00 Złota Tarcza dla Ekonoma, srebro dla Goszcza 2026-01-15 15:41 Dzień Babci i Dziadka już niedługo - co wybrać w ostatniej chwili? 2026-01-15 15:29 Sztab #6362 w Hotelarzu gotowy do działania 4 2026-01-15 15:00 Powiedzcie, że kochacie nas... 1 2026-01-15 14:31 Pomóżcie nam 3 2026-01-15 14:00 Na Kasprowym doskonałe warunki narciarskie (WIDEO) 2026-01-15 13:47 Praca z dziećmi to dla Ciebie przyjemność? Wybierz kurs na asystenta nauczyciela przedszkola! 2026-01-15 13:30 Niebawem rusza Zakopane Classical Music Series 2026-01-15 13:00 Odwilż na całego 2 2026-01-15 12:00 Nocny wywóz śniegu w Nowym Targu 2 2026-01-15 11:27 Nadciąga Zakopiański Dzień Śniegu 2026 2026-01-15 11:00 Wodospad Siklawica za lodową zasłoną (WIDEO) 2026-01-15 10:30 Koncert noworoczny zespołu Hamernik 2026-01-15 10:00 Kolejny brutalny atak na pracownika SOR nowotarskiego szpitala 4 2026-01-15 09:00 Karnawał w Mediatece, będą tańce, parady i warsztaty tworzenia bajkowych strojów 2026-01-15 08:31 Podwójny zgon w Bańskiej Niżnej 2026-01-15 08:00 35 tysięcy złotych za metr 18 2026-01-14 23:02 Tragedia w Bańskiej Niżnej 2026-01-14 21:30 Wilcza dezinformacja zatacza coraz większe kręgi, dociera też na Orawę 12 2026-01-14 21:00 Delikatna odwilż, ale w Dolinie Strążyskiej piękne, zimowe krajobrazy (WIDEO) 2026-01-14 20:00 Kolędowanie u salezjanów (ZDJĘCIA) 2026-01-14 19:30 Chciałabym opowiedzieć jak zginęło miasto... 2 2026-01-14 19:00 Basia Giewont z hitem "Zimna woda" znalazła się w preselekcjach do Eurowizji 5 2026-01-14 18:30 317 litrów nielegalnego alkoholu podczas zawodów w Zakopanem 9 2026-01-14 18:00 Jutro wielkie odśnieżanie parkingu przy Polanie Szaflarskiej w Nowym Targu 2026-01-14 17:30 Dobrze ześ sie Jezu pod Giewontem zrodziył 1 2026-01-14 17:00 Hotelarz gra z Orkiestrą po raz 34. Trwają przygotowania do Finału WOŚP w Zakopanem 9 2026-01-14 16:30 Wywóz śniegu z centrum Rabki 1 2026-01-14 16:00 VI Kolędowanie w Sercu Podhala za nami 2026-01-14 15:47 Uwaga na marznące opady i gołoledź, będzie bardzo ślisko 2026-01-14 15:32 Pod halą w Szaflarach błąkał się mały piesek 2026-01-14 15:30 Nowy rozdział w Miejskiej Bibliotece Publicznej w Nowym Targu 2026-01-14 15:00 Grupa Podhalańska podsumowała ubiegły rok 2026-01-14 14:30 COŚ się dzieje w Kombinacie 2026-01-14 14:00 Czy rozpoznajesz na śniegu tropy zwierząt? 2026-01-14 13:30 Zabawa karnawałowa dla Seniorów w Poroninie 2026-01-14 13:00 Śnieżny armagedon na parkingu przy Sikorskiego w Nowym Targu 7 2026-01-14 12:28 Samba Brasil na śniegu z promilami, kierowca ledwo stał na nogach 6 2026-01-14 12:00 Rozpoczęła się akcja wywożenia śniegu z ulic. Ził w akcji (WIDEO) 8 2026-01-14 11:30 Zasługują na dobry, bezpieczny dom 1 2026-01-14 11:00 Pojadł, popił i nie chciał zapłacić, policyjna interwencja w restauracji na Krupówkach 3 2026-01-14 10:30 Chmury, chmury, chmury i opady deszczu ze śniegiem 2026-01-14 10:00 Wilk, ryś, a może niedźwiedź 2026-01-14 09:00 Policja wskazuje najbardziej niebezpieczne miejsca w Rabce i Chabówce 2 2026-01-14 08:00 Najlepsi skoczkowie znowu wystartują w Red Bull Skoki w Punkt
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-01-15 21:49 1. wójt nawpuszczał deweloperów, zabetonuje całą Gminę nowym planem a dla zamydlenia oczu pokazuje jakies tabliczki.... co za jaja 2026-01-15 21:14 2. Dobry felieton! Przypomniało mi się pełne "życzliwego" nastroju występy t.zw. ELYTY tolerancji i miłości pod oczkiem na Krupówkach i na skrzyżowaniu Alei z Kościuszki. Może jak by ten "życzliwy" złożył życzenia gwiazdkami, to by problemu nie było. 2026-01-15 20:58 3. @Mmm. Że nie ma znaczenia jaka opcja polityczna w tym temacie, to powiedz temu panu w różowych okularach i krążących koło niego fanów. 2026-01-15 20:58 4. No i znowu kluczysz, piszesz o pojedynczych przypadkach i jakiś tablicach, pytałem o konkretne dane a nie wrażenia i dowody anegdotyczne (bo komuś zjadł psa haha) . Właśnie z braku wiedzy powstają błędne decyzję np wybór kibola czy bajki o szkodliwości 5g. Jedynie edukacja na faktach jest remedium. Jedynym trolem jesteś ty, mieszasz ciągle bez odniesienia się do faktów. Wolność słowa nie oznacza wolności do kłamstwa i dezinformacji. 2026-01-15 20:51 5. Jak byś się głębiej zainteresował tematem budowy term przy szymaszkowej to byś wiedział ze w planach jest również rozbudowa drogi z przejściem podziemnym aby nie bylo takiego armagedonu jak w Chochołowie 2026-01-15 20:46 6. A może zamiast porozumień i uśmiechów, szybkie reakcje policji wobec patologii rozjeżdżającej lasy na kładach, krosach i innych terenówkach? 2026-01-15 20:05 7. Historia tego cmentarza gdyby nie dotyczyła cmentarza nadawała by się do kabaretu . Cmentarz zbudowany na siłę bez pozwoleń ,bez pytania ,bez zdrowego rozsądku. Bo ma być cmentarz i już . To teraz kiedy uregulowano jego status to kwestię wody tym ludziom którym pod oknami wybudowano cmentarz powinni uregulować ci którzy tak zaciekle walczyli o ten cmentarz......proste. 2026-01-15 19:58 8. Kiedy powstanie pierwsza ścieżka rowerowa??? Kiedy coś zrobicie z tym zabytkiem na Buforowym??? W tej gminie tylko deweloperka się rozwija. 2026-01-15 18:26 9. mącicielu pisowski a pamiętasz za jakich rządów była po 2,05? :-) wy macie zawirowania ale w głowinach :-) była też putininflacja :) ale wystarczy tylko spojrzeć na to na jakim poziomie była w styczniu 2022 i wszystko jasne :) 2026-01-15 18:25 10. Ty sie chłopie wez za wywozenie śniegu z niektorych ulic bo jest wąsko nie ma jak sie minac samochodami w Zakopanem,Rabce,Nowym Targu ,Poroninie wywożą śnieg a ty sie pierdołami tabliczkami zajmujesz
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama