2021-12-31 23:33:44

Lipnica Wielka

Dawniej na Orawie sylwester nie był hucznie obchodzony

A kiedy nadszedł Nowy Rok, zgodnie z tradycją chodzono po domach z życzeniami i sypano zbożem.

Karol Fitak (1926 – 2008) z Lipnicy Wielkiej był jednym z ostatnich, który umiał opowiadać o dawnej Orawie, obrzędach i zwyczajach. Pamiętał wydarzenia, które już przeszły do historii.
Tak kiedyś opowiadał o sylwestrze, Nowym Roku i karnawale.

Sylwester i Nowy Rok
Dawniej sylwester nie był zbyt hucznie obchodzony. Wieczorem mieszkańcy Lipnicy szli do kościoła na nabożeństwo. - Z tyk downyk casów to jo nie pamiyntom, zeby były takie duze zabawy zbiorowe, ba racyj w gronie rodzinnym - wracał pamięcią Karol Fitak. - Z rodziny sie zesło tam kilku i zrobiyli takom potańcówke. Downiyj to było tak, ze bawili się prziy harmoniji. To nazywali heligonki - dodał.
A kiedy nadszedł Nowy Rok, zgodnie z tradycją chodzono po domach z życzeniami i sypano zbożem. - Nieroz i całom izbe zasypali. Przewoznie tam sypali duzo, gdzie były panny. Kawalerzy prziychodzili w nocy i mieli w woreckach zboze - mówił pan Karol. A żona dodała: - Jo jak doma miała córki, jesce nie wydane, to jak prziysła kawalerka to jo sie nie mogła późniyj dorobić rano, bo syndy było pełno zboza. Nawet mi do gorków nasuli, i po łózkach, i po podłodze. To była tako tradycyjo, zeby w tym gospodarstwie sie darzyło cały rok sytko. Jak prziyśli do nos, to juz tak piyknie nom zycyli, zeby sie nom bydło wiedło, zeby sie nom dzieci dobrze chowały. I furt zycyli, a chodzili tu dookoła i suli tym zbozem. Trza sie było tyz prziygotować. Te pół litry gazda musioł mieć. I to sie po kielusku nalało. A mielimy takom sąsiadke co wdy prziysła pozycyć. W Nowy Rok to obleciała sytkich. Było i tak, ze my chodzili jeden ku drugiemu.

Karnawał

Pod Babią Górą zabawy karnawałowe powiązane były przeważnie ze skubarkami. - Tyk skubarek było duzo. I piynć i wiencyj jednego wiecora. To w Murowanicy. Gdzieś tu na Kamieńcu. Prziy kościele były. U Kudzi były. Kawalerzy prziyśli tam, pozazierali jakie tam panny. I tak chodzili. I tak jak na sylwestra, grali na heligonkach. Nojwienkso cynść moich kolegów, to prowie kozdy mioł heligonke i umioł grać. Jeden lepiyj, drugi gozej. Ale grunt, ze tempo trziymoł do tańca. I te melodyjo znoł. Utońcyli tak, uhulali. Młodziez miała sie gdzie wysumieć, bo to kozdy wiecór było roz tu, drugi roz tam - zakończył opowieść pan Karol. I tak bawiono się aż do środy popielcowej.

jof

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

1
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
2
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
3
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
2026-03-13 21:14 Zakopiańska Kawka. Nowa inicjatywa spotkań dla kobiet w Zakopanem 2026-03-13 21:00 Będzie nowy mostek na wjeździe do rabczańskiego szpitala 2026-03-13 20:00 Będą kolejne mieszkania komunalne w Rabce 2026-03-13 19:00 107 km/h w terenie zabudowanym. Stracił prawo jazdy po kontroli grupy Speed 2026-03-13 18:00 Kontrole strażników miejskich na ul. Weteranów Wojny 1 2026-03-13 17:00 Góralski świat w malowidłach 2026-03-13 16:00 Wycinka drzew przy ul. Chyców Potok 7 2026-03-13 15:00 Będzie protest przed schroniskiem w Nowym Targu. Głos zabrała też Doda (WIDEO) 7 2026-03-13 14:30 Konkurs Muzyk Podhalańskich i Góralskie Śpiewanie w niedzielę w Nowym Targu 2026-03-13 14:00 Kapliczki odzyskają blask 4 2026-03-13 13:42 73% Polaków zamierza częściej podróżować po Polsce. Geopolityka wzmacnia krajową turystykę 2026-03-13 13:30 W poniedziałek przerwy w dostawie wody w Zakopanem 2026-03-13 13:00 Tylko pojedyncze krokusy na Kalatówkach 2026-03-13 12:00 Co robić w weekend w Zakopanem? 3 2026-03-13 11:30 Pixar odkrywa sekrety królestwa zwierząt. Mamy dla Was bilety 2026-03-13 11:00 Przestępcy przejmują konta na Facebooku. Policja ostrzega przed oszustwem, nie klikaj w link 1 2026-03-13 10:11 Utrudnienia w Witowie. Remont drogi przy budynku wielofunkcyjnym 2026-03-13 10:00 Pusto i pięknie w Dolinie Kościeliskiej (WIDEO) 2026-03-13 09:16 Zderzenie auta dostawczego i osobówki w Czarnym Dunajcu 2 2026-03-13 09:00 Terenowa akcja szczepienia psów w Kościelisku. Sprawdź godziny i miejsca 4 2026-03-13 08:01 Niesamowity film pokazuje, jak zmieniało się Zakopane i Tatry w latach 1860-2026 (WIDEO) 3 2026-03-12 21:38 Miejskie Igrzyska Szkół Podstawowych w Narciarstwie Biegowym (ZDJĘCIA) 2026-03-12 21:00 Zakopiańska Trójka Przedszkolem Roku w powiecie tatrzańskim 2 2026-03-12 20:06 Prezydent Karol Nawrocki zawetował program SAFE 57 2026-03-12 20:00 Uczniowie z Zakopanego oddali 21 litrów krwi. Kolejna udana akcja krwiodawstwa 2026-03-12 19:00 Kto chce przejąć Szpital Miejski 6 2026-03-12 18:30 Nowe wsparcie dla seniorów w Bukowinie Tatrzańskiej. Podpisano umowę na realizację inwestycji 1 2026-03-12 18:01 Otwarte kosze przyciągają dzikie zwierzęta 5 2026-03-12 17:33 Gorczański park ostrzega 2026-03-12 17:00 Od pierwszego wyjazdu koleją linową na Kasprowy Wierch do lidera branży czasu wolnego 2 2026-03-12 15:55 Bombowe znalezisko w Maruszynie 1 2026-03-12 15:00 Pod Tatrami na majówkę ruszy Karta Turysty (WIDEO) 23 2026-03-12 13:50 Interwencja policji w Gliczarowie. Niewłaściwa opieka nad grupą nastolatków? 1 2026-03-12 13:20 Dachowanie na Chyżniance 2026-03-12 13:00 Uzdrowisko z ofertą dla kuracjuszy 1 2026-03-12 12:00 Kolizja auta z rowerzystą w Zakopanem. Policja apeluje o ostrożność na drogach 4 2026-03-12 10:59 Olga Łyjak i Marcin Piętka zwycięzcami 38. Memoriału Jana Strzeleckiego w narciarstwie wysokogórskim 2026-03-12 09:59 Krokusy i cudowny poranek w Zakopanem (WIDEO) 2026-03-12 09:00 Wojewoda bada likwidację szkoły w Rzepiskach. Są wątpliwości co do procedury 2026-03-12 08:00 Słodka inwazja na Krupówki 4 2026-03-11 21:35 Dyplomowy hołd muzyczny dla bohaterów Armii Krajowej i Polskiego Państwa Podziemnego 2026-03-11 21:00 Nie dla planu miejscowego 2 2026-03-11 20:30 Podstawówka z Poronina zdobyła Puchar Wójta. Wiemy kto jeszcze stanął na pudle 2026-03-11 20:03 Nikt nie chce kupić niedokończonej galerii Color Park w Nowym Targu 1 2026-03-11 19:00 Nielegalny tytoń i papierosy zabezpieczone przez policję 2 2026-03-11 18:00 Hotelarze z Ponic w telewizyjnym programie walczą o klientów 5 2026-03-11 17:21 Nowy sprzęt dla służb w Zakopanem. Miliony złotych na bezpieczeństwo mieszkańców (WIDEO) 19 2026-03-11 17:00 Nie żyje długoletnia dyrektorka orawskiego skansenu w Zubrzycy Górnej 2026-03-11 16:30 Historia życia jednego z najlepszych fałszerzy dzieł sztuki, ale nie tylko. Mamy dla Was książki 2026-03-11 16:25 Bartłomiej Jurecki nagrodzony za super zdjęcie. Portalem roku został jawnylublin.pl 2
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-03-13 22:09 1. @polexit, to czytasz niemieckie gazety? bo tytuł podałeś jakiejś spisiałej 2026-03-13 21:55 2. Czy może być mądry post napisany przez kogoś kto pisze "zwruciłem" przez u zwykłe? 2026-03-13 21:46 3. świetny pomysł i dobra realizacja ale nie chcąc się przywalać bardzo rażą błędy w nazwach topograficznych w Tatrach i nazwach własnych miejsc w Zakopanem!!!! drobna korekta z kimś kto rozróżnia Halę Gąsienicową od Doliny Stawów Gąsienicowych i Mały Kościelec od Skrajnej Turni albo okolice Kasprusi od Równi Krupowej itp i byłaby perełka!!!! do tego fajna muza i niesamowity czar naszych stron 2026-03-13 21:44 4. #dziadeek - ano ano. Tak z czapy sobie poszukałem wydatków na zbrojenia w PL (w PLN) 2015-2017 - pi* oko 37 mld 2018-2019 - ca 42 mld 2020-2022 - średnio 55mld (2,2% PKB) 2023-2024 - ca 130 mld (4% PKB) 2025 - ca 190 mld (4,7% PKB) I tak sobie myślę, że skoro PIS zbrojeniami doprowadził nas do ruiny to teraz co ? Przy okazji do SAFE doliczamy Policję - niby dlaczego ? To nie powinno lecieć z budżetu ? Z SAFE będziemy też wozy strażackie i motopompy rozliczać ? Czy też SAFE to pożyczka na ratowanie budżetu ? Już nie mówię, że niby ma być mechanizm warunkowości czyli jeśli PIS wygra wybory to kasę dostanie, ale przelewu nie dostanie. Pewnie tylko odsetki będziemy płacić :):):) Przy okazji cały czas mamy pakiet klimatyczny i wchodzi dyrektywa budynkowa. A ma być przecież super i coraz taniej. YHY. Plan C jest gwarantowany i cały czas realizowany. Widzę co dzieje się w branży zamienników tytoniowych - rozbój. Z doniesień medialnych to jak nic Rosja miała nas zaatakować najmniej rok temu. Wszyscy lali latami na zbrojenia bo to wyłącznie koszty a teraz będziemy lepsi jak USA ? Jak zawsze ze skrajności w skrajność. Tyle przyznam, że PIS jakoś tam odkupił to co dał UA więc szału na magazynie nie ma, ale jakoś mam mieszane uczucia. 2026-03-13 21:24 5. Mimo zakazu parkowania ppoazdów na końcu ulicy Małaszyńskiego na końcu ulicy gdzie samochody prywatne parkują w miejscu poboru wody do mycia naszych ulic niestety bardzo często nie mają gdzie wjechać przez parkujące samochody pytam .Gdzie jest SYRAŻ MIEJSKA NA DWORCU CZY W KUŹNICACH tam lepsza kasa ?? 2026-03-13 21:12 6. Jako ZAKUTY ŁEB zwruciłem uwagę na pojawiające się od dłuższego czasu niusach o szybko rosnącym długu publicznym i wysokim deficycie finansów publicznych. Z miesiąc temu nawet Komisja Europejska opublikowała dokument wyrażający zatroskanie naszymi finansami publicznymi. Ekspert unijny wyliczył, że nasze zadłużenie rośnie 940 mln. zł. dziennie. No i Ci inteligentni, wykształceni, uśmiechnięci szpece od siedmiu gwiazdek się cieszą, że pan premier ma wariant B i kredyt następny nas nie ominie. Jako ZAKUTY ŁEB wiem że lekarstwem na ten stan żeczy jest wariant C. Czyli ciąć wydatki socjalne, na pierdzistołków no i podwyżka podatków. Można przypuszczać, że plan C jest powiązany z planem B. i za te dutki co to podobno już do Polski jadą w pierwszej kolejności będą kupione nowoczesne wozy pancerne przystosowane do tłumienia rozrób ulicznych. Dzięki Najwyższemu żyjemy w ciekawych czasach! 2026-03-13 21:07 7. Bo to jest polski prezydent, a nie shogun Bronek. Mam gdzieś hasła w stylu: jedna rzesza, jedna Unia, jedna Urszula, jedna ideologia 2026-03-13 20:45 8. No cóż patologiczna influecentka o tyle, dla rozgłosu robi się ws,ystko bez zapoznaniem się z faktami, w tym przypaku liczą się adopcje a nie nagonki 2026-03-13 20:41 9. Ciekawe czy ta sfora owczarków podhalański i kilku kundelków biegająca w regionie Ostrysza(Dzianisz) jest zaszczepiona? 2026-03-13 20:21 10. Jeszcze raz napiszę bo mnie przeraża niewiedza tych którzy są zwolennikami SAFE w wydaniu brukselskim poczytajcie sobie najbardziej opiniotwórczaą gazetę niemiecką.Frankfurter Ange Maine tylko uważajcie by wam szczęki nie opadły z wrażenia
2026-03-11 08:14 1. Strategia rozwoju... Stawiać jak najwięcej deweloperki, reszta to ch... 2026-03-06 08:53 2. moze zamiast organizować te rozchwytywane i konsultacje miasta uruchomi druga zmiane u w urzedzie dla pracujacych obywateli petentów? 2026-03-06 08:25 3. Chętnie bym się dowiedział jakie studia i na jakich poważnych uczelniach mają ukończone uczestnicy dyskusji. Wprawdzie obowiązuje zasada, że wystarczy chęć szczera ale oni chcą zmarnować nasze pieniądze. Oj tam, oj tam. 2026-02-16 21:51 4. "Na spotkaniu zjawił się burmistrz Łukasz Filipowicz, radni Tymoteusz Mróz, Mateusz Łękawski i mieszkańcy. Ci ostatni niezbyt licznie." A kto miałby się tam pojawić jak spotkanie zorganizowane w godzinach gdzie normalni ludzie pracują a miejsca tam w tej "stacji kultura" było może jeszcze na jakieś 20 osób. Przecież to klita na poddaszu gdzie jest miejsce dla dzieci na zabawy a nie dla 100 czy więcej dorosłych. Przecież to była jawna kpina. Dlaczego spotkanie nie było bardziej komunikowane i nie zapewniono odpowiednio dużej sali? I przede wszystkim dlaczego w godzinach pracy a nie w weekend??? Wywalić miliona na sylwestra potrafią a zmobilizować mieszkańców "nie da się". Widać zależy im żeby przyszło jak najmniej mieszkańców. Boją się usłyszeć to i owo. 2026-02-08 13:18 5. Fajne eksponaty :) 2026-02-04 21:19 6. Nie moje klimaty ani dla uszu ani dla oczu 2026-01-29 15:43 7. Kasia Rysy 2026-01-03 13:15 8. Ładne góalki. 2025-12-29 19:33 9. Znakomity poMYSł panie @jarząbek 2025-12-03 15:38 10. Świetny POmysl, zwłaszcza że w Zakopanem mimo otwartej Gubałówka m.in. przez Pana Szwajcara i czwartego burmistrza G.J. to lepiej na desce windsurfingowej po równiach pojeździć
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama