2021-12-31 23:33:44
Reklama
Lipnica Wielka
Dawniej na Orawie sylwester nie był hucznie obchodzony
Reklama
A kiedy nadszedł Nowy Rok, zgodnie z tradycją chodzono po domach z życzeniami i sypano zbożem.
Karol Fitak (1926 – 2008) z Lipnicy Wielkiej był jednym z ostatnich, który umiał opowiadać o dawnej Orawie, obrzędach i zwyczajach. Pamiętał wydarzenia, które już przeszły do historii.
Tak kiedyś opowiadał o sylwestrze, Nowym Roku i karnawale.
Sylwester i Nowy Rok
Dawniej sylwester nie był zbyt hucznie obchodzony. Wieczorem mieszkańcy Lipnicy szli do kościoła na nabożeństwo. - Z tyk downyk casów to jo nie pamiyntom, zeby były takie duze zabawy zbiorowe, ba racyj w gronie rodzinnym - wracał pamięcią Karol Fitak. - Z rodziny sie zesło tam kilku i zrobiyli takom potańcówke. Downiyj to było tak, ze bawili się prziy harmoniji. To nazywali heligonki - dodał.
A kiedy nadszedł Nowy Rok, zgodnie z tradycją chodzono po domach z życzeniami i sypano zbożem. - Nieroz i całom izbe zasypali. Przewoznie tam sypali duzo, gdzie były panny. Kawalerzy prziychodzili w nocy i mieli w woreckach zboze - mówił pan Karol. A żona dodała: - Jo jak doma miała córki, jesce nie wydane, to jak prziysła kawalerka to jo sie nie mogła późniyj dorobić rano, bo syndy było pełno zboza. Nawet mi do gorków nasuli, i po łózkach, i po podłodze. To była tako tradycyjo, zeby w tym gospodarstwie sie darzyło cały rok sytko. Jak prziyśli do nos, to juz tak piyknie nom zycyli, zeby sie nom bydło wiedło, zeby sie nom dzieci dobrze chowały. I furt zycyli, a chodzili tu dookoła i suli tym zbozem. Trza sie było tyz prziygotować. Te pół litry gazda musioł mieć. I to sie po kielusku nalało. A mielimy takom sąsiadke co wdy prziysła pozycyć. W Nowy Rok to obleciała sytkich. Było i tak, ze my chodzili jeden ku drugiemu.
Karnawał
Pod Babią Górą zabawy karnawałowe powiązane były przeważnie ze skubarkami. - Tyk skubarek było duzo. I piynć i wiencyj jednego wiecora. To w Murowanicy. Gdzieś tu na Kamieńcu. Prziy kościele były. U Kudzi były. Kawalerzy prziyśli tam, pozazierali jakie tam panny. I tak chodzili. I tak jak na sylwestra, grali na heligonkach. Nojwienkso cynść moich kolegów, to prowie kozdy mioł heligonke i umioł grać. Jeden lepiyj, drugi gozej. Ale grunt, ze tempo trziymoł do tańca. I te melodyjo znoł. Utońcyli tak, uhulali. Młodziez miała sie gdzie wysumieć, bo to kozdy wiecór było roz tu, drugi roz tam - zakończył opowieść pan Karol. I tak bawiono się aż do środy popielcowej.
jof
1
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
2
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
3
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
2026-04-04 23:00
Jedla zaśpiewała na liturgii Wielkiej Soboty (ZDJĘCIA, WIDEO)
2026-04-04 21:00
Gmina Kościelisko zachęca mieszkańców do udziału w badaniu opinii o komunikacji
2026-04-04 20:00
Strażacy proszą o pomoc dla swojego kolegi. Pożar zniszczył warsztat w Kościelisku
1
2026-04-04 19:00
Bibułkowe kwiaty
2026-04-04 18:00
Powstaje wystawa o Budowlance w Zakopanem. 150 lat historii szkoły na jednej ekspozycji
2026-04-04 17:00
Świąteczna wojna. Tym razem na herezje.
6
2026-04-04 16:00
Święcenie pokarmów w Kościelisku (WIDEO)
2026-04-04 15:00
Święcenie pokarmów przy Starym Kościółku
2026-04-04 14:08
Wielkanocno Kosołecka - konkurs na tradycyjną święconkę
2
2026-04-04 14:00
Na starej Zakopiance nie pojedziemy już 80
2
2026-04-04 13:00
Święconka na śniegu
2026-04-04 12:00
Rodzinnych, wesołych i pełnych spokoju Świąt Wielkanocnych!
2026-04-04 11:00
Nie wyrzucaj, podaj dalej! Piąte już ciuchobranie w Sokolni
2026-04-04 10:01
Centralny Ośrodek Sportu w Zakopanem z życzeniami
2026-04-04 10:00
Nowotarski Sanepid chce by mieszkańcy Spytkowic legalizowali ujęcia wody
2026-04-04 09:30
Beskidzcy ratownicy GOPR składają życzenia świąteczne (WIDEO)
2026-04-04 09:00
Od święconki po jajka Fabergé. Wielkanocne tradycje, które przetrwały wieki
2026-04-04 08:00
W poniedziałek na Kalatówkach rywalizacja o Wielkanocne Jajo
1
2026-04-03 22:20
W Wielki Piątek wcześnie rano Orawianie obmywali się w potoku
1
2026-04-03 22:05
Wypadek na Dunajcu. Polscy turyści utknęli po przewróceniu kajaków
11
2026-04-03 21:59
Liturgia Wielkiego Piątku - Król umarł (ZDJĘCIA)
2026-04-03 21:33
800 tys. zł na deszczówkę w Małopolsce. Podhale, Spisz i Orawa z szansą na dotacje
2
2026-04-03 20:57
Trzeci stopień zagrożenia lawinowego
2026-04-03 20:54
Góralskie warty przy grobach Chrystusa na Podhalu (WIDEO)
1
2026-04-03 20:00
Czerwony Dwór na Węgrzech. Podhalański haft zagościł w międzynarodowym projekcie
1
2026-04-03 19:00
Nowe atrakcje dla dzieci w Szczawnicy
2026-04-03 18:00
Opowieść o Wielkim Poście i Wielkanocy na Orawie (WIDEO)
2026-04-03 17:30
Wspaniałe widoki z Nosala. Na wyżej położone szlaki nie wychodzimy! (WIDEO)
2026-04-03 17:23
Wielkiego Wielkanocnego Zająca ulepili turyści w Dzianiszu
3
2026-04-03 17:00
Wiosna w Pięknym Sklepie w Zakopanem. Rękodzieło, które pomaga (WIDEO)
2026-04-03 16:24
Gigantyczne opóźnienie pociągu, który jechał do Zakopanego
3
2026-04-03 16:00
Zmiany w godzinach otwarcia Muzeum Tatrzańskiego w okresie świątecznym
2026-04-03 15:30
Eksplodujące bankomaty na Podhalu. Policja zatrzymała trzech podejrzanych
2
2026-04-03 15:05
Odnalazła się poszukiwana od niemal 2 tygodni mieszkanka gminy Ochotnica Dolna
4
2026-04-03 15:00
Świąteczne życzenia płyną z orawskiego skansenu (WIDEO)
2026-04-03 14:30
Wyjątkowa Kolacja Marzeń z Andrzejem Bargielem. Wieczór pełen emocji i inspiracji
1
2026-04-03 14:25
Anna Schumacher nową dyrektor Miejskiej Galerii Sztuki w Zakopanem
4
2026-04-03 14:15
Piękne słońce w Zakopanem, ale niech was pogoda nie zwiedzie (WIDEO)
2026-04-03 14:00
Nowa edycja programu Już pływam pod Giewotem. Setki uczniów rozpoczęły zajęcia
2026-04-03 13:30
Otwarcie kolei Goryczkowej i nartostrady do Kuźnic przy trudnych warunkach lawinowych
1
2026-04-03 13:00
W poszukiwaniu jedzenia łania w Zakopanem przeszukuje nie tylko śmietniki
5
2026-04-03 12:35
Wielkanocno Kosołecka w Białym Dunajcu
2026-04-03 11:53
Utrudnienia na Kasprowym Wierchu. Goryczkowa nieczynna, Gąsienicowa pracuje (WIDEO)
1
2026-04-03 11:16
Szlaki w Tatrach ponownie otwarte, ale zagrożenie lawinowe nadal wysokie
4
2026-04-03 10:48
Uciekł przed policją do lasu
2026-04-03 09:56
Od czterech dni nie ustają poszukiwania Bandziora. Rodzina bardzo tęskni za psem
2
2026-04-03 09:01
Tatrzański Park Narodowy pozostaje zamknięty. Wysokie zagrożenie lawinowe i niebezpieczne warunki
1
2026-04-03 08:14
Znaleziono psa w Kościelisku. Trwają poszukiwania właściciela (AKTUALIZACJA)
2
2026-04-03 08:00
Zmienna pogoda pod Tatrami. Przejaśnienia po deszczowym poranku, w nocy możliwe mgły
2026-04-02 21:59
Krzyż na Giewoncie nie został rozświetlony
24
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
2026-04-04 18:00
1.
Powstaje wystawa o Budowlance w Zakopanem. 150 lat historii szkoły na jednej ekspozycji
2026-04-04 15:00
2.
Święcenie pokarmów przy Starym Kościółku
2026-04-04 11:26
3.
Franciszka Obrochta
2026-04-04 08:00
4.
W poniedziałek na Kalatówkach rywalizacja o Wielkanocne Jajo
2026-04-04 11:26
5.
Stanisław Słodyczka
2026-04-04 09:00
6.
Od święconki po jajka Fabergé. Wielkanocne tradycje, które przetrwały wieki
2026-04-04 11:00
7.
Nie wyrzucaj, podaj dalej! Piąte już ciuchobranie w Sokolni
2026-04-04 13:00
8.
Święconka na śniegu
2026-04-04 17:00
9.
Świąteczna wojna. Tym razem na herezje.
2026-04-04 15:21
10.
Józef Mastela
2026-04-01 16:14
1.
Apel do zimy: Idź już sobie! A zima odpowiada śniegiem (WIDEO)
2026-03-31 19:30
2.
Bardzo trudne warunki na Babiej Górze
2026-04-03 13:00
3.
W poszukiwaniu jedzenia łania w Zakopanem przeszukuje nie tylko śmietniki
2026-04-03 11:32
4.
Wiesław Sławek Stoch
2026-04-03 21:59
5.
Liturgia Wielkiego Piątku - Król umarł (ZDJĘCIA)
2026-03-29 15:00
6.
Zasłony, muzyka, koncert (WIDEO)
2026-03-29 18:30
7.
Zimowe krajobrazy w Tatrach. Tak było dziś w Jaworzynce (WIDEO)
2026-03-30 20:00
8.
Świąteczny kiermasz w Szczawnicy
2026-03-31 13:00
9.
Kolejni poszukiwani w rękach zakopiańskich policjantów
2026-04-02 21:35
10.
Trzy pożary opon w jednym dniu. Alarm w Bystrej Podhalańskiej
2026-04-01 16:14
1.
Apel do zimy: Idź już sobie! A zima odpowiada śniegiem (WIDEO)
2026-03-31 19:30
2.
Bardzo trudne warunki na Babiej Górze
2026-03-28 20:30
3.
Takie cudeńka na ochotnickim jarmarku
2026-03-24 12:30
4.
Tak szkoliły się toprowskie psy lawinowe (WIDEO)
2026-03-22 16:43
5.
Koszmarny upadek Kacpra Tomasiaka. Najnowsze informacje Polskiego Związku Narciarskiego
2026-04-03 13:00
6.
W poszukiwaniu jedzenia łania w Zakopanem przeszukuje nie tylko śmietniki
2026-04-03 11:32
7.
Wiesław Sławek Stoch
2026-04-03 21:59
8.
Liturgia Wielkiego Piątku - Król umarł (ZDJĘCIA)
2026-03-26 18:28
9.
Dramat młodej matki: 7 dni na spłatę długu, który zostawił ojciec jej dzieci
2026-03-29 15:00
10.
Zasłony, muzyka, koncert (WIDEO)
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
2026-04-04 17:00
1.
Świąteczna wojna. Tym razem na herezje.
2026-04-04 14:00
2.
Na starej Zakopiance nie pojedziemy już 80
2026-04-04 14:08
3.
Wielkanocno Kosołecka - konkurs na tradycyjną święconkę
2026-04-04 08:00
4.
W poniedziałek na Kalatówkach rywalizacja o Wielkanocne Jajo
2026-04-04 20:00
5.
Strażacy proszą o pomoc dla swojego kolegi. Pożar zniszczył warsztat w Kościelisku
2026-03-30 12:30
1.
Rząd ogłosił maksymalne ceny paliw. Powinno być taniej
2026-04-01 08:00
2.
Zakopane chce przejść do historii. W tle nazwisko Donalda Trumpa
2026-04-02 21:59
3.
Krzyż na Giewoncie nie został rozświetlony
2026-03-29 20:00
4.
Porzucony telewizor na ulicy w Zakopanem
2026-03-29 13:59
5.
Zasypane wjazdy na ul. Żeromskiego. Starsze osoby nie dają rady (WIDEO)
2026-04-01 14:00
6.
Turystka wjechała autem na Krupówki. Tłumaczyła, że chciała zrobić zakupy
2026-04-01 11:00
7.
O krok od tragedii w tunelu na zakopiance (WIDEO)
2026-03-30 11:35
8.
Tak wygląda chodnik na Jaszczurówce
2026-04-03 22:05
9.
Wypadek na Dunajcu. Polscy turyści utknęli po przewróceniu kajaków
2026-03-31 11:41
10.
Sprawdzamy, o ile zmniejszyły się w Zakopanem ceny paliw
2026-03-23 20:31
1.
Skandal w Grywałdzie (WIDEO)
2026-03-12 20:06
2.
Prezydent Karol Nawrocki zawetował program SAFE
2026-03-24 21:55
3.
Ceny na stacjach benzynowych w Zakopanem znacząco wyższe niż w Polsce
2026-03-08 15:00
4.
Prywatny protest przy rondzie Romana Dmowskiego w Zakopanem. Transparent z ostrą krytyką UE w pasie drogowym
2026-03-30 12:30
5.
Rząd ogłosił maksymalne ceny paliw. Powinno być taniej
2026-03-21 12:04
6.
Trwa protest przed schroniskiem dla psów na Kokoszkowie (WIDEO)
2026-03-10 11:35
7.
Tyle dziś płacimy za benzynę w Zakopanem i Nowym Targu. Jest światełko w tunelu
2026-03-22 10:00
8.
Arabskie lato pod Giewontem zagrożone? Wojna i drożyzna niepokoją branżę
2026-04-01 08:00
9.
Zakopane chce przejść do historii. W tle nazwisko Donalda Trumpa
2026-03-12 15:00
10.
Pod Tatrami na majówkę ruszy Karta Turysty (WIDEO)
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-04-04 22:30
1.
Dobrze prawisz Henek, GOPR w stolicy to durnota.
2026-04-04 22:07
2.
A w Białym Dunajcu jak strażacy przyczynili się do pomocy w znalezieniu sprawcy zabicia kolegi?
2026-04-04 21:40
3.
Czy czipowanie kotów jest obowiązkowe? pytam bo w tym państwie jest boordel prawny. Raz piszom, że jestt, POtem sie wycofują następnie jakaś "dziunia" chętna złożyć wniosek 26 marca do Laski Pana Marszałka. Proszę podać POdstawę prawną.
2026-04-04 21:19
4.
Symptomatyczne, że stało się to u Salwatorianów...
@Cyklisto! Wyjaśnić Tobie i prostym czytelnikom znaczenie tego słowa?
2026-04-04 20:30
5.
Czy naprawdę problemem współczesnego świata jest dokonywany przez Niemców ponad 80 lat temu holokaust?
Czy jednak problemem współczesnego świata jest holokaust dokonywany przez żydów na palestyńskich kobietach i dzieciach?
Mordując ludzi w getcie warszawskim Jörgen Stropp opowiadał że zwalcza bandytów. Dzisiaj, mordując ludzi w Strefie Gazy, Beniamin Netanjahu opowiada, że zwalcza terrorystów.
Nie widzę większej różnicy...
2026-04-04 20:25
6.
Proponuję mundrym wprowadzić ograniczenie do 30km/h i progi zwalniające.To będzie dopełnienie pomysłowości specjalistów z PZD.
2026-04-04 19:59
7.
W twojej gwarze łącznik "to" tak samo się wymawia!!!!! kasiniok to kasiniok :) :) :)
2026-04-04 19:35
8.
Pewnie ta Pani pobiegła do synagogi, żeby zająć sobie najlepsze miejsce przed 13 kwietnia, kiedy to żydowskie bożnice zaroją się od "katolików" w rysiej skórze.
2026-04-04 19:18
9.
Dziwna interpretacja. Ja bym ich nie winił za śmierć Jezusa do końca świata, bo jakby nie było umarł za WSZYSTKICH. MTK ponoć wydał jakiś nakaz i to jakby wbrew poprawności politycznej. "naród wybrany" - takie dziwne słowa. W kontekście religijnym czy politycznym ? Każdy ma swoje na myśli. Trolle ? Ekhm - raz trolle raz wolność słowa. Każdy ma swój kontekst albo potrzeby. Nie rozumiem także dlaczego Holokaust czy antysemityzm żyją po 80 latach, a "slava Ukrainie" nie może budzić protestów. Tam była moja rodzina. Na Wołyniu. Nigdy tych słów nie wypowiem choć mogę chwalić Ukraińców, że bronią swego kraju.
"Nie ma już Żyda ani poganina, nie ma już niewolnika ani człowieka wolnego, nie ma już mężczyzny ani kobiety, wszyscy bowiem jesteście kimś jednym w Chrystusie Jezusie" - dokładnie tak, z tą adnotacją co Jezus mówił: "W ręku trzyma sito. Dokładnie przesieje wszystko, co jest na Jego klepisku. Ziarno zbierze do spichrza, plewy natomiast spali w niegasnącym ogniu." Każdy DOSTAŁ szansę, ale ...
2026-04-04 19:17
10.
A kierowca zatrzymał autobus i zaczął bić brawo.
2026-03-23 10:43
1.
Pan Z. i koledzy.... i potem powiecie ze to prostest w sprawie mostu a nie wiec polityczny. hehe. kogo chcecie nabrac?
2026-03-11 08:14
2.
Strategia rozwoju... Stawiać jak najwięcej deweloperki, reszta to ch...
2026-03-06 08:53
3.
moze zamiast organizować te rozchwytywane i konsultacje miasta uruchomi druga zmiane u w urzedzie dla pracujacych obywateli petentów?
2026-03-06 08:25
4.
Chętnie bym się dowiedział jakie studia i na jakich poważnych uczelniach mają ukończone uczestnicy dyskusji. Wprawdzie obowiązuje zasada, że wystarczy chęć szczera ale oni chcą zmarnować nasze pieniądze. Oj tam, oj tam.
2026-02-16 21:51
5.
"Na spotkaniu zjawił się burmistrz Łukasz Filipowicz, radni Tymoteusz Mróz, Mateusz Łękawski i mieszkańcy. Ci ostatni niezbyt licznie."
A kto miałby się tam pojawić jak spotkanie zorganizowane w godzinach gdzie normalni ludzie pracują a miejsca tam w tej "stacji kultura" było może jeszcze na jakieś 20 osób. Przecież to klita na poddaszu gdzie jest miejsce dla dzieci na zabawy a nie dla 100 czy więcej dorosłych. Przecież to była jawna kpina. Dlaczego spotkanie nie było bardziej komunikowane i nie zapewniono odpowiednio dużej sali? I przede wszystkim dlaczego w godzinach pracy a nie w weekend??? Wywalić miliona na sylwestra potrafią a zmobilizować mieszkańców "nie da się". Widać zależy im żeby przyszło jak najmniej mieszkańców. Boją się usłyszeć to i owo.
2026-02-08 13:18
6.
Fajne eksponaty :)
2026-02-04 21:19
7.
Nie moje klimaty ani dla uszu ani dla oczu
2026-01-29 15:43
8.
Kasia Rysy
2026-01-03 13:15
9.
Ładne góalki.
2025-12-29 19:33
10.
Znakomity poMYSł panie @jarząbek
Reklama
Nie wyrzucaj, podaj dalej! Piąte ciuchobranie w Sokolni
Kino Tatry/Nowy Targ
Podhalańska Amatorska Liga Darta. Zapisy
Kino MCK/Nowy Targ
Spektakl Makbet. ZCE w Zakopanem
Dni Otwarte Krucy Fit. Gym & OnexTattoo & Perun
Kino Miejsce/Zakopane
Kino Sokół/Zakopane
25. Zawody o Wielkanocne Jajo. Kalatówki
Charytatywny turniej piłkarski. Rabka-Zdrój
Zawody o Puchar Polan Gorczańskich
Banderia Konna z Chrystusem Zmartwychwstałym
Lany poniedziałek z kapelą Śwarni
Spotkanie Dyskusyjnego Klubu Książki. Zakopane
3. Festiwal im. Jana Kantego Pawluśkiewicza. Nowy Targ
100 rocznica śmierci Jana Bednarskiego
Warsztaty i spektakl dla dzieci. Witkacy Atelier
Działaj lokalnie. Szkolenie w Makowskim Centrum Kultury
Bajkluś w Czarnym Dunajcu
Spotkanie autorskie ze Zbigniewem Kołbą. Kościelisko
Spotkanie autorskie z Agnieszką Szymaszek. Zakopane
Lektury bez stresu. Zakopane
Tischner. Doświadczenie. Wystawa w Ludźmierzu
Jubileusz 150-lecia Zespołu Szkół Budowlanych im. dra Władysława Matlakowskiego w Zakopanem
Konkurs Gawędy, Recytacji, Śpiewu, Tańca Góralskiego i Instrumentalistów
Ansamblaże - zainspiruj się Hasiorem! Warsztaty dla dzieci. Zakopane
Kabaret Czesuaf. Mszana Dolna
Wesele Stanisława Wyspiańskiego. Spektakl. Szczawnica
Krakowski Salon Poezji w Nowym Targu
Konferencja: Autyzm. Nowy Targ
Polecamy
REKLAMA
REKLAMA
Dołącz do nas - facebook