Reklama

2021-12-31 23:33:44

Lipnica Wielka

Dawniej na Orawie sylwester nie był hucznie obchodzony

A kiedy nadszedł Nowy Rok, zgodnie z tradycją chodzono po domach z życzeniami i sypano zbożem.

Karol Fitak (1926 – 2008) z Lipnicy Wielkiej był jednym z ostatnich, który umiał opowiadać o dawnej Orawie, obrzędach i zwyczajach. Pamiętał wydarzenia, które już przeszły do historii.
Tak kiedyś opowiadał o sylwestrze, Nowym Roku i karnawale.

Sylwester i Nowy Rok
Dawniej sylwester nie był zbyt hucznie obchodzony. Wieczorem mieszkańcy Lipnicy szli do kościoła na nabożeństwo. - Z tyk downyk casów to jo nie pamiyntom, zeby były takie duze zabawy zbiorowe, ba racyj w gronie rodzinnym - wracał pamięcią Karol Fitak. - Z rodziny sie zesło tam kilku i zrobiyli takom potańcówke. Downiyj to było tak, ze bawili się prziy harmoniji. To nazywali heligonki - dodał.
A kiedy nadszedł Nowy Rok, zgodnie z tradycją chodzono po domach z życzeniami i sypano zbożem. - Nieroz i całom izbe zasypali. Przewoznie tam sypali duzo, gdzie były panny. Kawalerzy prziychodzili w nocy i mieli w woreckach zboze - mówił pan Karol. A żona dodała: - Jo jak doma miała córki, jesce nie wydane, to jak prziysła kawalerka to jo sie nie mogła późniyj dorobić rano, bo syndy było pełno zboza. Nawet mi do gorków nasuli, i po łózkach, i po podłodze. To była tako tradycyjo, zeby w tym gospodarstwie sie darzyło cały rok sytko. Jak prziyśli do nos, to juz tak piyknie nom zycyli, zeby sie nom bydło wiedło, zeby sie nom dzieci dobrze chowały. I furt zycyli, a chodzili tu dookoła i suli tym zbozem. Trza sie było tyz prziygotować. Te pół litry gazda musioł mieć. I to sie po kielusku nalało. A mielimy takom sąsiadke co wdy prziysła pozycyć. W Nowy Rok to obleciała sytkich. Było i tak, ze my chodzili jeden ku drugiemu.

Karnawał

Pod Babią Górą zabawy karnawałowe powiązane były przeważnie ze skubarkami. - Tyk skubarek było duzo. I piynć i wiencyj jednego wiecora. To w Murowanicy. Gdzieś tu na Kamieńcu. Prziy kościele były. U Kudzi były. Kawalerzy prziyśli tam, pozazierali jakie tam panny. I tak chodzili. I tak jak na sylwestra, grali na heligonkach. Nojwienkso cynść moich kolegów, to prowie kozdy mioł heligonke i umioł grać. Jeden lepiyj, drugi gozej. Ale grunt, ze tempo trziymoł do tańca. I te melodyjo znoł. Utońcyli tak, uhulali. Młodziez miała sie gdzie wysumieć, bo to kozdy wiecór było roz tu, drugi roz tam - zakończył opowieść pan Karol. I tak bawiono się aż do środy popielcowej.

jof

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

1
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
2
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
3
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
2026-01-26 08:25 Groźny pożar w Waksmundzie - trzy osoby poszkodowane 2026-01-26 08:00 W nas jest siła! 100-lecie ZP w Dzianiszu (ZDJĘCIA) 2026-01-25 21:00 Nauka strzyżenia owiec pod okiem fachowca 2026-01-25 20:00 Miołek se piscołke... 2026-01-25 19:00 Bezpłatny kurs narciarstwa biegowego dla dorosłych w Nowym Targu 2026-01-25 17:59 W Tatrach halny. Na Kasprowym już ponad 90 km na godz. (WIDEO) 2026-01-25 16:59 Parada Gazdowska w Zębie (ZDJĘCIA, WIDEO) 2 2026-01-25 15:59 Policjanci dbają o bezpieczeństwo uczestników WOŚP 2 2026-01-25 15:03 Budowa apartamentowca w Dolinie Białego ruszy znów pełną parą 14 2026-01-25 14:42 Burza wokół kadry alpejek. Komorowska wycofuje się z występu na IO 2026 2026-01-25 13:59 Odwiedzamy zakopiański sztab WOŚP (WIDEO) 7 2026-01-25 13:40 Rabka z Orkiestrą 2026-01-25 13:23 Burmistrz Zakopanego wspiera WOŚP i zaprasza na finał do SP nr 5 (WIDEO) 6 2026-01-25 13:00 Góralskie restauracje z włoską duszą. Tadeusz Stopka i jego Kryjówki 3 2026-01-25 12:30 Szalone emocje na Chochołowskiej. Kuba przeszedł sam siebie (Wideo) 2 2026-01-25 12:00 "Pastorałka". Historie przetworzone 2026-01-25 11:00 Trzask łamanej kości (WIDEO) 9 2026-01-25 10:00 Czy dziś mamy niedzielę handlową? 2 2026-01-25 08:59 Kolędowanie z Hanką Rybką (ZDJĘCIA, WIDEO) 5 2026-01-25 08:00 Początek "wielkiego grania". Dziś finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy (WIDEO) 16 2026-01-24 21:00 Zmiana dowódcy w 21 Brygadzie Strzelców Podhalańskich 2026-01-24 20:00 Sebastian Bryja z Pyzówki z kwalifikacją olimpijską 2026-01-24 19:00 Dopłacają za owce na hali. Małopolska wyda 2 mln zł na wypas kulturowy 2 2026-01-24 18:35 Rozpoczyna się licytacja WOŚP w schronisku PTTK na Polanie Chochołowskiej (WIDEO) 5 2026-01-24 18:28 Startuje 2. edycja konkursu Jazzowe Talenty 2026. Zagraj na Wiośnie Jazzowej 2026-01-24 18:00 Zimą zakochaj się w Gorcach! VIII edycja Gorce Ultra-Trail WINTER już tej zimy 2026-01-24 17:00 Przemyt maszyn budowlanych 8 2026-01-24 16:00 Maryna Gąsienica Daniel nie ukończyła drugiego przejazdu 1 2026-01-24 15:31 Poznajcie Mediatekę w Zakopanem (WIDEO) 5 2026-01-24 15:00 Kaplica Szalayowska, ważny zabytek Szczawnicy, odzyskała dawny blask 2026-01-24 14:00 Nowa trasa do narciarstwa biegowego 1 2026-01-24 13:01 To na tym wyciągu wielu zakopiańczyków uczyło się jeździć na nartach (WIDEO) 7 2026-01-24 12:40 Korki na zakopiance 2026-01-24 12:01 W Tatrach opady śniegu i wiatr. Pierwszy stopień zagrożenia (WIDEO) 2026-01-24 11:00 Zdjęcia, które żyją 2026-01-24 10:29 Orawski skansen w zimowej odsłonie 2026-01-24 10:00 Taksówkarze chcą wjeżdżać na dworzec. Co na to burmistrz? 15 2026-01-24 09:30 Mnóstwo "orkiestrowych" atrakcji w Mszanie Dolnej 2026-01-24 09:00 Paliły się sadze 2026-01-24 08:00 "Stajenka na Włosienicy". Dodatkowy pokaz widowiska 2026-01-23 21:30 Kolędowo z WOŚP w Jordanowie 4 2026-01-23 21:00 Światło serca Janiny Maślanki w pośmiertnej wystawie w Czerwonym Dworze (WIDEO) 2026-01-23 20:30 Rockowe Serce dla WOŚP w Suchej Beskidzkiej 2026-01-23 20:00 Zakopane jednym z najcieplejszych miejsc w Polsce 1 2026-01-23 19:30 Tydzień ciężkiej pracy i trasy biegowe na Równi Krupowej otwarte dla narciarzy 2 2026-01-23 19:14 Zawoja dołącza do wielkiej orkiestry 2026-01-23 19:00 Karta turysty coraz bliżej. Zakopane celuje w maj 6 2026-01-23 18:26 Fatalny start Polaków na Mistrzostwach Świata. Tylko weteran skacze dalej 6 2026-01-23 18:00 Władysława Trebuni-Tutki granie, czyli o muzykowaniu na Podhalu słów kilka (WIDEO) 2026-01-23 17:30 Policjant i przedszkolacy 2
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-01-26 08:16 1. Nie zapomnijcie w następną niedziele o zabraniu portfela do kościoła." Metropolita krakowski, kardynał Grzegorz Ryś, zapowiedział przekazanie datków zebranych w niedzielę 1 lutego na pomoc dla Ukrainy. To odpowiedź na apel Kijowa, w którym duża część mieszkańców jest odcięta od prądu i ogrzewania w wyniku ataków Rosji. "Nie możemy pozostać obojętni" - podkreślił kardynał Ryś." 2026-01-26 07:23 2. Psy szczekają, karawana idzie dalej. 2026-01-26 05:16 3. @zdeformowany..- dzieki za milosne wyznanie. Powiem ci tylko ze ta niby prawica pochodzi prosto od putina, dlatego jej nie toleruje, a do lewicy mi daleko. 2026-01-26 02:22 4. gasienica z lasa a czemu nie na odwrót.......? przecież oni mają salceson albo kadzidło...... 2026-01-26 01:17 5. Brawa dla burmistrza za walkę, tak trzymać i przeciwstawiać się tej machinie bezprawia! 2026-01-25 22:35 6. Niech nie bierze tej ogromnej wyplaty co miesiac za pelniona funkcje tylko pracuje dla owsika ,jesli wszystkie media ten czas antenowy przeznaczylyby na reklame za pol ceny zamiast owsa to byloby 10 razy wiecej kasy 2026-01-25 22:31 7. Ile N targ wziol za wynajecie MCK prosze radnych o dociekliwosc bo ja tez chce zrobic cos dobrego wynajmujac ten budynek , ile to kosztuje 2026-01-25 21:36 8. a miał ktos wątpliwości , że nie ruszy dopóki nie rozpie... pierwszej nielegalnej deweloperski to zawsze tak będzie , starostwo hahaha ha ha ha 2026-01-25 21:27 9. Eh PISiorki , życzę Wam żeby Wasze dzieci nigdy nie musiały korzystać ze sprzętu zakupionego przez Owsiaka 2026-01-25 21:23 10. POlska tuskowa bida
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy


REKLAMA


Pożegnania

FILMY TP


REKLAMA


Dołącz do nas - facebook