Reklama
2021-12-31 23:33:44
Lipnica Wielka
Dawniej na Orawie sylwester nie był hucznie obchodzony
A kiedy nadszedł Nowy Rok, zgodnie z tradycją chodzono po domach z życzeniami i sypano zbożem.
Karol Fitak (1926 – 2008) z Lipnicy Wielkiej był jednym z ostatnich, który umiał opowiadać o dawnej Orawie, obrzędach i zwyczajach. Pamiętał wydarzenia, które już przeszły do historii.
Tak kiedyś opowiadał o sylwestrze, Nowym Roku i karnawale.
Sylwester i Nowy Rok
Dawniej sylwester nie był zbyt hucznie obchodzony. Wieczorem mieszkańcy Lipnicy szli do kościoła na nabożeństwo. - Z tyk downyk casów to jo nie pamiyntom, zeby były takie duze zabawy zbiorowe, ba racyj w gronie rodzinnym - wracał pamięcią Karol Fitak. - Z rodziny sie zesło tam kilku i zrobiyli takom potańcówke. Downiyj to było tak, ze bawili się prziy harmoniji. To nazywali heligonki - dodał.
A kiedy nadszedł Nowy Rok, zgodnie z tradycją chodzono po domach z życzeniami i sypano zbożem. - Nieroz i całom izbe zasypali. Przewoznie tam sypali duzo, gdzie były panny. Kawalerzy prziychodzili w nocy i mieli w woreckach zboze - mówił pan Karol. A żona dodała: - Jo jak doma miała córki, jesce nie wydane, to jak prziysła kawalerka to jo sie nie mogła późniyj dorobić rano, bo syndy było pełno zboza. Nawet mi do gorków nasuli, i po łózkach, i po podłodze. To była tako tradycyjo, zeby w tym gospodarstwie sie darzyło cały rok sytko. Jak prziyśli do nos, to juz tak piyknie nom zycyli, zeby sie nom bydło wiedło, zeby sie nom dzieci dobrze chowały. I furt zycyli, a chodzili tu dookoła i suli tym zbozem. Trza sie było tyz prziygotować. Te pół litry gazda musioł mieć. I to sie po kielusku nalało. A mielimy takom sąsiadke co wdy prziysła pozycyć. W Nowy Rok to obleciała sytkich. Było i tak, ze my chodzili jeden ku drugiemu.
Karnawał
Pod Babią Górą zabawy karnawałowe powiązane były przeważnie ze skubarkami. - Tyk skubarek było duzo. I piynć i wiencyj jednego wiecora. To w Murowanicy. Gdzieś tu na Kamieńcu. Prziy kościele były. U Kudzi były. Kawalerzy prziyśli tam, pozazierali jakie tam panny. I tak chodzili. I tak jak na sylwestra, grali na heligonkach. Nojwienkso cynść moich kolegów, to prowie kozdy mioł heligonke i umioł grać. Jeden lepiyj, drugi gozej. Ale grunt, ze tempo trziymoł do tańca. I te melodyjo znoł. Utońcyli tak, uhulali. Młodziez miała sie gdzie wysumieć, bo to kozdy wiecór było roz tu, drugi roz tam - zakończył opowieść pan Karol. I tak bawiono się aż do środy popielcowej.
jof
1
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
2
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
3
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
2026-02-06 16:00
Ferie na biegówkach. Bezpłatny kurs narciarstwa biegowego dla dzieci i młodzieży
2026-02-06 15:35
Poszukiwany wpadł na Krupówkach na własne życzenie
2026-02-06 15:26
Samotny pies czeka na właściciela w Kirach. Apel o pilny kontakt
2026-02-06 15:00
Bezpłatna pomoc blisko domu. Ruszył projekt wsparcia zdrowia psychicznego na Podhalu
2026-02-06 14:30
Szukamy informacji o Bogdanie Dębskim, przed laty szefował zakopiańskiej "Solidarności"
2026-02-06 14:00
Marne warunki na stokach Jasnej. Mgła i opady zniechęcają narciarzy
2026-02-06 13:10
39-latek, który wczoraj zabił swoją macochę przyznał się do winy
2026-02-06 13:00
Wielogodzinna akcja ratunkowa w Tatrach (WIDEO)
2026-02-06 12:00
Co robić w weekend w Zakopanem?
2026-02-06 12:00
Ferie 2026 rozczarowują: Niemal połowa właścicieli obiektów ugościła mniej turystów niż przed rokiem
2026-02-06 11:25
Nocny pożar sadzy w Czerwiennem
2026-02-06 11:00
Dziś najlepiej ukryć się w Dziurze, gdzie skarby miał chować słynny zbójnik (WIDEO)
2026-02-06 10:30
Nie żegnaj się z tym światem. Mamy dla Was bilety
2026-02-06 10:00
Nasi na Igrzyskach Olimpijskich
2026-02-06 09:00
Historia Żydów to historia zapisana w mieście
1
2026-02-06 08:00
Przed nami weekend pod znakiem chmur i odwilży z opadami
2026-02-05 21:00
Trwają zapisy na Puchar Zakopanego Dzieci i Młodzieży w narciarstwie alpejskim
2026-02-05 20:35
To było zabójstwo. Mężczyzna w piątek usłyszy zarzuty?
2
2026-02-05 20:10
Ogólnopolski Bieg Gąsieniców. UWAGA! Zmiana terminu
2026-02-05 20:00
XII Memoriał Heleny Marusarzówny w Zakopanem
2026-02-05 19:00
Już 12 lutego odbędzie się wielki finał Marki Tatrzańskiej 2025
2026-02-05 18:00
Pod Giewontem i za Wielką Wodą, twórcze żywobycie Andrzeja Krzeptowskiego Bohaca
2026-02-05 17:19
Paradny przejazd na początek Karnawału Góralskiego (ZDJĘCIA)
2026-02-05 17:00
Za kilka dni poważne utrudnienia drogowe w Chabówce
1
2026-02-05 16:30
Snowlandia - cztery zimowe atrakcje w jednym miejscu
2026-02-05 16:00
Jaworzyna Krynicka stanie się stolicą światowego snowboardu
1
2026-02-05 15:09
Wyprzedzał na zakopiance i doprowadził do czołowego zderzenia. Kierowca ukarany mandatem
2026-02-05 14:00
Test syren alarmowych w powiecie tatrzańskim
2
2026-02-05 13:31
Slalomem po Puchar Gorców
2026-02-05 12:32
Rozpoczął się Karnawał Góralski w Bukowinie Tatrzańskiej (WIDEO)
2026-02-05 12:30
Zderzenie w Leśnicy
2026-02-05 12:00
Nad Tatrami chmury, w Zakopane coraz cieplej
2026-02-05 12:00
Odcinkowy pomiar prędkości w Rabce-Zarytem
2
2026-02-05 11:42
Bartłomiej Koszarek, szef Domu Ludowego zaprasza na Karnawał Góralski (WIDEO)
2026-02-05 11:37
Konsultacje społeczne w sprawie rozszerzenia Strefy Płatnego Parkowania w Nowym Targu
2026-02-05 11:15
Policja ustala, czy w Starem Bystrem doszło do zabójstwa. Zatrzymany 39-latek
1
2026-02-05 10:59
Trzy łapy, jedno wielkie serce. Ten pies czeka na ciebie w schronisku w Nowym Targu (WIDEO)
2026-02-05 09:30
"Kontrasty muzyki ludowej" w Domu Kultury w Maniowach
2026-02-05 09:25
O godz. 9 w Kuźnicach pusto
12
2026-02-05 09:00
Kolejne kontrole quadów i skuterów w gminie Kościelisko. Posypały się mandaty
6
2026-02-05 08:00
Kwatera to nie hotel
1
2026-02-04 21:40
Zmiana terminu Wielkiego Finału Pucharu Zakopanego w narciarstwie alpejskim
3
2026-02-04 20:43
Nie żyje Włodzimierz Cichocki - przyrodnik Tatr i działacz Solidarności
1
2026-02-04 20:30
Zagubiona w zakamarkach umysłu. Mamy dla Was książki
2026-02-04 20:00
Ile kosztuje Zdrój
5
2026-02-04 19:00
W czwartek rozpoczyna się Karnawał Góralski. Utrudnienia dla kierowców
1
2026-02-04 18:30
Zmiany w Prokuraturze Rejonowej w Zakopanem. Nowe nazwiska
6
2026-02-04 18:17
Hubert Hyła z Krempach na podium Mistrzostw Europy Super Enduro
2026-02-04 17:59
Wypadek na zakopiance w Białym Dunajcu. Utrudnienia w ruchu i dwie osoby poszkodowane
2026-02-04 17:00
Inspektorzy Transportu Drogowego w Zakopanem. Kontrole w czasie ferii
4
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
2026-02-06 09:00
1.
Historia Żydów to historia zapisana w mieście
2026-02-05 20:10
2.
Ogólnopolski Bieg Gąsieniców. UWAGA! Zmiana terminu
2026-02-06 12:00
3.
Ferie 2026 rozczarowują: Niemal połowa właścicieli obiektów ugościła mniej turystów niż przed rokiem
2026-02-05 16:00
4.
Jaworzyna Krynicka stanie się stolicą światowego snowboardu
2026-02-06 10:00
5.
Nasi na Igrzyskach Olimpijskich
2026-02-05 16:30
6.
Snowlandia - cztery zimowe atrakcje w jednym miejscu
2026-02-05 20:00
7.
XII Memoriał Heleny Marusarzówny w Zakopanem
2026-02-06 08:00
8.
Przed nami weekend pod znakiem chmur i odwilży z opadami
2026-02-06 11:25
9.
Nocny pożar sadzy w Czerwiennem
2026-02-06 13:00
10.
Wielogodzinna akcja ratunkowa w Tatrach (WIDEO)
2026-02-03 11:55
1.
Maria Pawlica
2026-01-31 10:03
2.
Między Tatrami a pamięcią. "Kolekcja", czyli nowe nabytki Muzeum Tatrzańskiego (WIDEO)
2026-02-01 18:37
3.
Jan Długi
2026-02-02 14:21
4.
Helena Husi
2026-02-04 18:17
5.
Hubert Hyła z Krempach na podium Mistrzostw Europy Super Enduro
2026-02-04 16:00
6.
Kuchenne rewelacje
2026-02-03 13:28
7.
Policyjna akcja TOR na Podhalu. Tatrzańskie tory pod stałym nadzorem służb
2026-02-03 20:00
8.
Małopolska gospodarzem XXXII Ogólnopolskiej Olimpiady Młodzieży w sportach zimowych
2026-02-04 10:32
9.
Andrzej Kapołka
2026-02-05 11:15
10.
Policja ustala, czy w Starem Bystrem doszło do zabójstwa. Zatrzymany 39-latek
2026-02-03 11:55
1.
Maria Pawlica
2026-01-30 13:30
2.
Góralskie kolędowanie z Hanią Malaciną
2026-01-31 10:03
3.
Między Tatrami a pamięcią. "Kolekcja", czyli nowe nabytki Muzeum Tatrzańskiego (WIDEO)
2026-01-18 14:00
4.
Bokserski wieczór dla Filipa
2026-02-01 18:37
5.
Jan Długi
2026-02-02 14:21
6.
Helena Husi
2026-02-04 18:17
7.
Hubert Hyła z Krempach na podium Mistrzostw Europy Super Enduro
2026-02-04 16:00
8.
Kuchenne rewelacje
2026-02-03 13:28
9.
Policyjna akcja TOR na Podhalu. Tatrzańskie tory pod stałym nadzorem służb
2026-02-03 20:00
10.
Małopolska gospodarzem XXXII Ogólnopolskiej Olimpiady Młodzieży w sportach zimowych
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
2026-02-05 20:35
1.
To było zabójstwo. Mężczyzna w piątek usłyszy zarzuty?
2026-02-06 09:00
2.
Historia Żydów to historia zapisana w mieście
2026-02-05 16:00
3.
Jaworzyna Krynicka stanie się stolicą światowego snowboardu
2026-02-05 17:00
4.
Za kilka dni poważne utrudnienia drogowe w Chabówce
2026-01-31 14:00
1.
Górale na kongresie Brauna
2026-01-30 19:00
2.
Trump zachwyca się miłym putinem, Rosja odpowiada rakietami na Chersoń
2026-02-03 14:12
3.
Wiceminister Raś: Przekażcie wszystkim góralom: jedna chałupa - jeden numer (WIDEO)
2026-01-31 21:00
4.
Koniec pobłażania dla piratów drogowych. Za chwilę surowsze przepisy i nowe uprawnienia Policji
2026-02-04 10:00
5.
Rząd chce zabrać samorządom część pieniędzy z opłaty turystycznej
2026-01-30 21:45
6.
Pięć razy musiałem jeździć do wulkanizatora
2026-02-04 08:00
7.
Wiceminister sportu: Nosal powinien wrócić do swojej roli szkolenia alpejczyków
2026-02-01 17:00
8.
Największa tego typu inwestycja pod Giewontem
2026-02-05 09:25
9.
O godz. 9 w Kuźnicach pusto
2026-01-30 16:00
10.
Radni odrzucili skargę dotyczącą złego odśnieżania chodników w Zakopanem
2026-01-19 19:30
1.
Kręcili film dla dorosłych na Krupówkach
2026-01-31 14:00
2.
Górale na kongresie Brauna
2026-01-11 17:09
3.
Prezydent Karol Nawrocki kibicuje polskim skoczkom (WIDEO)
2026-01-09 15:00
4.
Prezydent Karol Nawrocki jednak nie przyjedzie na Slalom Maraton. Będzie na skokach?
2026-01-17 16:55
5.
Razem wysyłamy ciepło do Kijowa, ludzie nie mają ogrzewania, za to minus 17 stopni Celsjusza za oknem
2026-01-20 14:01
6.
Burmistrz: Takie zdarzenie nie powinno mieć miejsca, nie dostaliśmy zgłoszenia
2026-01-11 14:00
7.
Deportują naszych z Ameryki
2026-01-30 19:00
8.
Trump zachwyca się miłym putinem, Rosja odpowiada rakietami na Chersoń
2026-01-15 08:00
9.
35 tysięcy złotych za metr
2026-01-25 08:00
10.
Początek "wielkiego grania". Dziś finał Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy (WIDEO)
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-02-06 09:40
1.
Sadeckie ? Nie ma takiej ulicy w Rabce....
2026-02-06 09:35
2.
dr, socjolożka, członkini, krowini, gościni......
Tak się zastanawiam, te redaktory z Czerskiej, Wiertniczej, Woronicza, Zwierzynieckiej to chodziły kiedykolwiek do jakiejkolwiek szkoły?
Pewnie nie, skorom po "dr" stawiają przecinek, zamiast kropki.
Tak, przy okazji, to to "dr," to: doktor, doktora, czy doktorini?
Za biologię już się wzięli -ślimak to ryba, 1158 płci i codziennie ich przybywa,
za jęz. polski też -same feminatywy,
kiedy się zabiorą za matematykę, żeby się dowiedzieć, że 3x3 to sześć, a 7-8 równa się siedem?
2026-02-06 09:31
3.
Odezwał się @ Byw - jeden z tych malkontentów i wiecznych krytyków - zrzęda od samego urodzenia która nie potrafi spróbować zrozumieć "bo on wie lepiej".
2026-02-06 00:25
4.
@Autor
Język wypowiedzi, chyba tylko dla wtajemniczonych. Typowy przykład jak "wypłodzić" coś na szybko, bez ładu i składu. Brawo ty!
2026-02-05 21:25
5.
Długa głowa też jest widzę.
2026-02-05 21:12
6.
Brawo dla Pana Bogdana że nie sprzedał Mańkowskim bo wiadomo jak by Wanda wyglądała.
Gratulacje dla Pana Grzegorza że wytrzymał z konserwatorem i odrestaurował piękną Wandę.
Och żeby Pan był właścicielem Uzdrowiska to ta cześć Szczawnicy byłaby piękna.
Życzę tego.!!!!
2026-02-05 20:18
7.
Pić na wodę...jak będzie prawdziwy alarm to gdzie pójdziemy
..do lasu. Farsa. Mydlenie oczu. Szkoda pieniędzy.
2026-02-05 17:50
8.
ROG się przeprawia bez użycia m9stu.
2026-02-05 17:35
9.
Ok władzo kochana. Nie radzicie sobie z problemem quadów i skuterów na Podhalu. A zarabiające na tym cwaniaki i nożowniki śmieją wam się w twarz. Naprawdę nie da się wprowadzić obowiązku montażu GPS w każdej maszynie, egzekwować poruszanie się jedynie po oznaczonych i z góry wytyczonych trasach? Róbcie coś z tymi głupolami na quadach i skuterach. Od ego jesteście!!!
2026-02-05 16:52
10.
Funkcjonariusze ROG u n7e mają czasu na naukę ani grzebanie w internecie, zresztą tam jest samo zuo.
Mahabharata na ten przykład.
2026-02-04 21:19
1.
Nie moje klimaty ani dla uszu ani dla oczu
2026-01-29 15:43
2.
Kasia Rysy
2026-01-03 13:15
3.
Ładne góalki.
2025-12-29 19:33
4.
Znakomity poMYSł panie @jarząbek
2025-12-03 15:38
5.
Świetny POmysl, zwłaszcza że w Zakopanem mimo otwartej Gubałówka m.in. przez Pana Szwajcara i czwartego burmistrza G.J. to lepiej na desce windsurfingowej po równiach pojeździć
2025-12-01 17:12
6.
Panowie dobra robota! A tak swoją drogą nie ma wojny, jest woda, ogólcie się do tej służby, a nie wyglądajcie jak krasnale...
2025-11-21 15:51
7.
Brawo Agatko! Piękne, cudne, zachwycające prace!
2025-11-17 21:21
8.
Teraz górale wprzedają swoją ojcowiznę żeby kupić nowe auto. Wszystkie te biznesy ze starym śmierdzącym sprzętem (mówiąc złomem) powinny być nakaz ogrodzenia blochą od ulicy. Podobnie ze składami budowlanymi. Tyle pięknych miejsć zostało oszpeconych przez lokalny interes.
2025-11-14 20:05
9.
@Abeto, w samo sedno!
2025-11-14 04:43
10.
tzn. niezłej. Dla wielu świetnej, dla mnie - niezłej.
Reklama
Southfest - gwiazdy polskiej sceny hip-hopowej. Nowy Targ
Kurs strzyżenia owiec. Skrzypne
Kino Tatry/Nowy Targ
54. Góralski Karnawał w Bukowinie Tatrzańskiej
Kino Sokół/Zakopane
Kino Miejsce/Zakopane
Warsztaty komiksu i książki obrazkowej. Nowy Targ
Śpiew koi emocje. Warsztaty dla kobiet. Kluszkowce
Góry-Morze-Morze-Góry. Wystawa w Miejskiej Galerii Sztuki w Zakopanem
Prawdziwa magia. Stacja Kultura. Zakopane
Pod Sokolicom. Spektakl. Zawoja
Spotkanie autorskie z Anną Malaciną-Karpiel, Biały Dunajec
Koncert w Velo Stacji. Nowy Targ
ZMIANA TERMINU! 41. Ogólnopolski Bieg Gąsieniców. Zakopane
Oby do wiosny! Muzeum Drukarstwa, Nowy Targ
Energetyczny koncert w Luzik Pubie. Maniowy
Zawody Narciarskie o Puchar Gorców
Zawody Narciarskie w Slalomie Gigancie. Zawoja
Amatorski Turniej Koszykówki Open. Zakopane
Walentynkowy Bieg Narciarski Parami
Jubileusz zespołu Mały Owcok
Promocja tomiku Stanisławy Noworolnik. Tylmanowa
Pamiętamy o Karłowiczu. Koncert. Zakopane
COŚ się dzieje w Kombinacie. TABU koncert
Za górala czy za pana. Sztuka teatralna. Ludźmierz
Zdolne do wszystkiego. Spektakl. Mszana Dolna
Tanga naszego serca. Recital fortepianowy. Rabka-Zdrój
Puchar Zakopanego Dzieci i Młodzieży w Narciarstwie Alpejskim
Młodzież mówi NIE hejtowi! Raba Wyżna
Spotkanie Dyskusyjnego Klubu Książki. Zakopane
Polecamy
REKLAMA
REKLAMA
Dołącz do nas - facebook