2021-12-31 23:33:44

Lipnica Wielka

Dawniej na Orawie sylwester nie był hucznie obchodzony

A kiedy nadszedł Nowy Rok, zgodnie z tradycją chodzono po domach z życzeniami i sypano zbożem.

Karol Fitak (1926 – 2008) z Lipnicy Wielkiej był jednym z ostatnich, który umiał opowiadać o dawnej Orawie, obrzędach i zwyczajach. Pamiętał wydarzenia, które już przeszły do historii.
Tak kiedyś opowiadał o sylwestrze, Nowym Roku i karnawale.

Sylwester i Nowy Rok
Dawniej sylwester nie był zbyt hucznie obchodzony. Wieczorem mieszkańcy Lipnicy szli do kościoła na nabożeństwo. - Z tyk downyk casów to jo nie pamiyntom, zeby były takie duze zabawy zbiorowe, ba racyj w gronie rodzinnym - wracał pamięcią Karol Fitak. - Z rodziny sie zesło tam kilku i zrobiyli takom potańcówke. Downiyj to było tak, ze bawili się prziy harmoniji. To nazywali heligonki - dodał.
A kiedy nadszedł Nowy Rok, zgodnie z tradycją chodzono po domach z życzeniami i sypano zbożem. - Nieroz i całom izbe zasypali. Przewoznie tam sypali duzo, gdzie były panny. Kawalerzy prziychodzili w nocy i mieli w woreckach zboze - mówił pan Karol. A żona dodała: - Jo jak doma miała córki, jesce nie wydane, to jak prziysła kawalerka to jo sie nie mogła późniyj dorobić rano, bo syndy było pełno zboza. Nawet mi do gorków nasuli, i po łózkach, i po podłodze. To była tako tradycyjo, zeby w tym gospodarstwie sie darzyło cały rok sytko. Jak prziyśli do nos, to juz tak piyknie nom zycyli, zeby sie nom bydło wiedło, zeby sie nom dzieci dobrze chowały. I furt zycyli, a chodzili tu dookoła i suli tym zbozem. Trza sie było tyz prziygotować. Te pół litry gazda musioł mieć. I to sie po kielusku nalało. A mielimy takom sąsiadke co wdy prziysła pozycyć. W Nowy Rok to obleciała sytkich. Było i tak, ze my chodzili jeden ku drugiemu.

Karnawał

Pod Babią Górą zabawy karnawałowe powiązane były przeważnie ze skubarkami. - Tyk skubarek było duzo. I piynć i wiencyj jednego wiecora. To w Murowanicy. Gdzieś tu na Kamieńcu. Prziy kościele były. U Kudzi były. Kawalerzy prziyśli tam, pozazierali jakie tam panny. I tak chodzili. I tak jak na sylwestra, grali na heligonkach. Nojwienkso cynść moich kolegów, to prowie kozdy mioł heligonke i umioł grać. Jeden lepiyj, drugi gozej. Ale grunt, ze tempo trziymoł do tańca. I te melodyjo znoł. Utońcyli tak, uhulali. Młodziez miała sie gdzie wysumieć, bo to kozdy wiecór było roz tu, drugi roz tam - zakończył opowieść pan Karol. I tak bawiono się aż do środy popielcowej.

jof

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

1
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
2
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
3
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
2026-03-27 19:59 Uwaga! TOPR ogłosił trzeci stopień zagrożenia lawiowego 2026-03-27 19:11 Bardzo trudne warunki na drogach. Pługi nie dojechały (WIDEO) 2026-03-27 19:00 Worek dobrych uczynków 2026-03-27 18:31 Na Polanie Chochołowskiej już nie widać krokusów. Są pod śniegiem 2026-03-27 17:59 Samotny finał Żyły 2026-03-27 17:00 Gmina zamieniała się gruntami w imię zgody 2026-03-27 16:21 Przegląd palm wielkanocnych w Lipnicy Wielkiej 2026-03-27 16:00 Uzdrowisku jest potrzebna komunikacja miejska - uważają władze Rabki 1 2026-03-27 15:30 W środę rozpoczną się pierwsze Mistrzostwa Szkół Zakopanego w Szachach 2026-03-27 15:30 W sobotę ponownie rusza kolejka w Dolinie Goryczkowej 2026-03-27 15:15 Dziś Duet z Pienin w Must Be the Music Polsat 1 2026-03-27 15:00 Leśniczy z Morskiego Oka odradza wyjścia w góry (WIDEO) 2026-03-27 14:30 Nowy sprzęt dla Szczawnicy 2026-03-27 14:21 Pomysły na wyjątkowy upominek dla niej na różne okazje 2026-03-27 14:18 Dwójka lawinowa na Babiej Górze 2026-03-27 14:08 Jak tanio i wygodnie dojechać z Wielkopolski do Holandii? Busy do Holandii, komfortowy przewóz osób i łatwa rezerwacja 2026-03-27 13:44 Coraz więcej kolizji. Policja apeluje 2026-03-27 13:00 Piękne krajobrazy w Kuźnicach. Spadło już prawie 30 cm śniegu (WIDEO) 2026-03-27 12:30 Nowy sprzęt dla druhów z Lipnicy Wielkiej 2026-03-27 12:04 Trudne warunki na drogach, ale kolizji niewiele 2026-03-27 12:00 Co robić w weekend w Zakopanem? 1 2026-03-27 11:20 Czy tanie powerbanki z Aliexpress to ryzyko? 2026-03-27 11:18 Poszukiwania seniorki w Groniu 2026-03-27 11:00 Wybory uzupełniające składu ławniczego dla sądu w Zakopanem 2026-03-27 10:06 Zablokowana droga Nowy Targ - Krościenko nad Dunajcem 4 2026-03-27 10:04 Stłuczka w Chochołowie 1 2026-03-27 10:00 Radny Chowaniec: potrzebna transparentność ws. transportu do Morskiego Oka 8 2026-03-27 10:00 Międzynarodowa produkcja Jana Komasy. Mamy dla Was bilety 2026-03-27 09:30 Misterium Męki Pańskiej w Lipnicy Wielkiej 2026-03-27 08:58 Tyle śniegu w całym mieście! Zakopane i Tatry zasypane (WIDEO) 2026-03-27 08:40 Poranna interwencja strażaków w Białce Tatrzańskiej. Powalone drzewo przy stacji paliw 2026-03-27 08:38 Nocna interwencja strażaków. Powalone drzewo zablokowało drogę i uszkodziło linię energetyczną 2026-03-27 08:30 Kiermasz wielkanocny w Szczawnicy 2026-03-27 08:00 Potrójna Korona Gorczańska 1 2026-03-26 21:43 Miasto nie kupi budynku przy dworcu busów 2 2026-03-26 21:27 Konkurs palm w Szczawnicy 2026-03-26 21:00 Będzie przebudowa przejścia podziemnego w Zakopanem 9 2026-03-26 20:32 Burmistrz czeka na kontakt od mieszkańców Walowej Góry 2 2026-03-26 19:28 Petycja o rezygnację z modlitwy na początku sesji odrzucona 16 2026-03-26 19:12 Drugi i trzeci stopień zagrożenia lawinowego w Tatrach 2026-03-26 19:00 Pięknie wyglądają Krupówki w zimowej szacie (WIDEO) 2026-03-26 18:28 Dramat młodej matki: 7 dni na spłatę długu, który zostawił ojciec jej dzieci 2026-03-26 18:00 Skarga na burmistrza rozpala radnych do czerwoności, niektórzy nie wiedzą o co chodzi 4 2026-03-26 17:35 Kacper Tomasiak nie wystąpi w zawodach Red Bull Skoki w Punkt w Zakopanem 2026-03-26 17:30 W mroku podziemi. Mamy dla Was książki 2026-03-26 17:01 Z Krupówek znika kolejny sklep. W jego miejscu pojawi się nowa Żabka 6 2026-03-26 16:30 Na Jarmarku Wielkanocnym w Krościenku 2 2026-03-26 16:00 Kompletnie pijany mężczyzna przewoził dziecko w samochodzie 2026-03-26 15:24 Zaczęło się. Zasypuje Zakopane (WIDEO) 2026-03-26 14:50 Hala sportowa zamiast nielegalnego boiska API? Różne głosy na sesji Rady Miasta 2
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-03-27 19:39 1. Zapomniałem dodać że ten którego nikt w uni miał nie ograć znów dostał pstryczka w nos od ursuli,bo jego CPN jest niezgodny z prawem unijnym czyli ceny watu na paliwa kopane nie podlegają obniżce można obniżyć Wat na energię elektryczną by nie doszło do zubożenia energetycznego obywateli lecz paliwa kopalne takie ja węgiel i ropa naftowa nie podlega ja tym uzgodnienią,więc nici z tańszego paliwa 2026-03-27 19:13 2. Nie bez powodu tusk wysłał henie klęske do Zakopanego niemieckie elektryki a zwłaszcza busy od paru lat bardzo źle się sprzedają,fabryki który produkują busy elektryczne wstrzymały produkcję, więc trwa promocja niemieckich elektryków.Jedną z takich promocji jest przekonanie rynku turystycznego w krajach sąsiednich by transport komuny lub kolejowy wąskotorowy zamienić na elektryki,a czym że jest umowa merkosur jak nie jedną z takich promocji, przypominają mi się strajki doklejonych przeciwko wycince kosmetycznej by w Polskich lasach nie panoszył się kornik drukarz, leśnicy tą walkę przegrali z odklejencam którzy byli na garnuszku zachodniego przemysłu drzewnego,natomiast w Niemczech czy w Austrii taka wycinka obejmowała tysiące chelatów lasu,to samo jest z parkiem dolnej Odry, gdzie ministra zielona próbowała nie udolnie przekonać polską opinię publiczną że transport wodny jest nie opłacalny i nie efektywny,śmiechu warte bo w Europie zachodniej taki transport ma się dobrze i z każdym rokiem jest coraz to wiekszy.skoro nie wiadomo o co chodzi to zawsze chodzi o dobro Zachodnich korporacji 2026-03-27 18:24 3. Prawaku!!! To chciałbyś pod korytem potoku kopać? 5 m może 10 ? To obniżenie wjazdu do tego tunelu zaczynałoby się gdzieś od ronda czy byłoby takie nagłe i zaczynałoby się tuż przed potokiem:) :) :) 2026-03-27 18:23 4. Kiedy powiat wraz z medialnym lokalnie, wprowadzi ograniczenie predkosci w Szczawnicy 30 km h na tej dunajcostradzie ,tak waska jeszcze wysepki na cala droge ,oj bedzie tam wapadkow 2026-03-27 17:55 5. Kidać, kidać i jeszcze raz kidać! Jak chłopi pańszczyźniani! Żeby jaśniepaństwo z lewych kwater i apartamentów miało pięknie odśnieżone chodniki. 2026-03-27 17:52 6. TY! Esteto! Byłeś chociaż w okolicy tego przejścia albo przechodziłeś nim? Kpisz sobie? Szukasz estetyki w największym lunaparku w Polsce? To idź do parku miejskiego! A w kwestii potoku to przejedź się tunelem pod Świną! Nie, to nie jest na księżycu! 2026-03-27 16:24 7. Radni upychają swoich po stanowiskach na siłę a później prubuja robić szum wokół wójta.radni przez 20 lat nic nie zrobili dla gminy ich zasługa ten burdel a teraz chcą zbawić świat. 2026-03-27 16:09 8. Komunikacja dla brata? 2026-03-27 15:50 9. Wojtek bardzi z gminy Kroscianko ,bo tom chodzil do skył ,a tak to Krolowo Beskid sadecki jak i jego pomagier z za Grajcarka. 2026-03-27 15:40 10. Konie do rzeźni, a do wozów zaprząc ekologów - taką mam koncepcję. Prawdziwy ekolog trawy poje, wodą z kałuży popije i pociągnie wóz bez problemu.
2026-03-23 10:43 1. Pan Z. i koledzy.... i potem powiecie ze to prostest w sprawie mostu a nie wiec polityczny. hehe. kogo chcecie nabrac? 2026-03-11 08:14 2. Strategia rozwoju... Stawiać jak najwięcej deweloperki, reszta to ch... 2026-03-06 08:53 3. moze zamiast organizować te rozchwytywane i konsultacje miasta uruchomi druga zmiane u w urzedzie dla pracujacych obywateli petentów? 2026-03-06 08:25 4. Chętnie bym się dowiedział jakie studia i na jakich poważnych uczelniach mają ukończone uczestnicy dyskusji. Wprawdzie obowiązuje zasada, że wystarczy chęć szczera ale oni chcą zmarnować nasze pieniądze. Oj tam, oj tam. 2026-02-16 21:51 5. "Na spotkaniu zjawił się burmistrz Łukasz Filipowicz, radni Tymoteusz Mróz, Mateusz Łękawski i mieszkańcy. Ci ostatni niezbyt licznie." A kto miałby się tam pojawić jak spotkanie zorganizowane w godzinach gdzie normalni ludzie pracują a miejsca tam w tej "stacji kultura" było może jeszcze na jakieś 20 osób. Przecież to klita na poddaszu gdzie jest miejsce dla dzieci na zabawy a nie dla 100 czy więcej dorosłych. Przecież to była jawna kpina. Dlaczego spotkanie nie było bardziej komunikowane i nie zapewniono odpowiednio dużej sali? I przede wszystkim dlaczego w godzinach pracy a nie w weekend??? Wywalić miliona na sylwestra potrafią a zmobilizować mieszkańców "nie da się". Widać zależy im żeby przyszło jak najmniej mieszkańców. Boją się usłyszeć to i owo. 2026-02-08 13:18 6. Fajne eksponaty :) 2026-02-04 21:19 7. Nie moje klimaty ani dla uszu ani dla oczu 2026-01-29 15:43 8. Kasia Rysy 2026-01-03 13:15 9. Ładne góalki. 2025-12-29 19:33 10. Znakomity poMYSł panie @jarząbek
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama