Reklama

2021-12-31 23:33:44

Lipnica Wielka

Dawniej na Orawie sylwester nie był hucznie obchodzony

A kiedy nadszedł Nowy Rok, zgodnie z tradycją chodzono po domach z życzeniami i sypano zbożem.

Karol Fitak (1926 – 2008) z Lipnicy Wielkiej był jednym z ostatnich, który umiał opowiadać o dawnej Orawie, obrzędach i zwyczajach. Pamiętał wydarzenia, które już przeszły do historii.
Tak kiedyś opowiadał o sylwestrze, Nowym Roku i karnawale.

Sylwester i Nowy Rok
Dawniej sylwester nie był zbyt hucznie obchodzony. Wieczorem mieszkańcy Lipnicy szli do kościoła na nabożeństwo. - Z tyk downyk casów to jo nie pamiyntom, zeby były takie duze zabawy zbiorowe, ba racyj w gronie rodzinnym - wracał pamięcią Karol Fitak. - Z rodziny sie zesło tam kilku i zrobiyli takom potańcówke. Downiyj to było tak, ze bawili się prziy harmoniji. To nazywali heligonki - dodał.
A kiedy nadszedł Nowy Rok, zgodnie z tradycją chodzono po domach z życzeniami i sypano zbożem. - Nieroz i całom izbe zasypali. Przewoznie tam sypali duzo, gdzie były panny. Kawalerzy prziychodzili w nocy i mieli w woreckach zboze - mówił pan Karol. A żona dodała: - Jo jak doma miała córki, jesce nie wydane, to jak prziysła kawalerka to jo sie nie mogła późniyj dorobić rano, bo syndy było pełno zboza. Nawet mi do gorków nasuli, i po łózkach, i po podłodze. To była tako tradycyjo, zeby w tym gospodarstwie sie darzyło cały rok sytko. Jak prziyśli do nos, to juz tak piyknie nom zycyli, zeby sie nom bydło wiedło, zeby sie nom dzieci dobrze chowały. I furt zycyli, a chodzili tu dookoła i suli tym zbozem. Trza sie było tyz prziygotować. Te pół litry gazda musioł mieć. I to sie po kielusku nalało. A mielimy takom sąsiadke co wdy prziysła pozycyć. W Nowy Rok to obleciała sytkich. Było i tak, ze my chodzili jeden ku drugiemu.

Karnawał

Pod Babią Górą zabawy karnawałowe powiązane były przeważnie ze skubarkami. - Tyk skubarek było duzo. I piynć i wiencyj jednego wiecora. To w Murowanicy. Gdzieś tu na Kamieńcu. Prziy kościele były. U Kudzi były. Kawalerzy prziyśli tam, pozazierali jakie tam panny. I tak chodzili. I tak jak na sylwestra, grali na heligonkach. Nojwienkso cynść moich kolegów, to prowie kozdy mioł heligonke i umioł grać. Jeden lepiyj, drugi gozej. Ale grunt, ze tempo trziymoł do tańca. I te melodyjo znoł. Utońcyli tak, uhulali. Młodziez miała sie gdzie wysumieć, bo to kozdy wiecór było roz tu, drugi roz tam - zakończył opowieść pan Karol. I tak bawiono się aż do środy popielcowej.

jof

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
1
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
2
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
3
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.

Reklama
2025-11-29 17:31 Wybierają Osobowość Ziem Górskich. Gala w Żywcu rozpoczęta (WIDEO) 2025-11-29 17:29 Zmiana terminu remontu ulicy Biała Woda w Jaworkach 2025-11-29 17:04 7 pomysłów na prezent na Mikołajki dla niej 2025-11-29 16:25 Zjazd z minus czterech do minus dwunastu zaledwie w pół godziny 2025-11-29 16:00 Jodełko urzędującego członka 2025-11-29 15:00 Mural rzuca się w oczy, a Izba Pamięci Andrzeja Skupnia Florka nabrała nowego blasku 2025-11-29 14:00 Piękno utkane z przędzy. Wspomnienie o Wandzie Kosseckiej 2025-11-29 13:51 Niebezpieczne sople na ul. Kościuszki. Interwencja Straży Miejskiej 2 2025-11-29 13:25 Trasy z widokiem na Tatry w dodatku oświetlane po zmroku 2025-11-29 13:00 Strażacy docenieni za najcenniejszy dar, za dar własnej krwi 2025-11-29 12:44 Burmistrz spotkał się z mieszkańca - turystyka najważniejsza 2025-11-29 12:27 Pożar samochodu w Orawce 2025-11-29 12:00 Odwilż, trochę słońca, trochę chmur. Tak jest na Drodze pod Reglami (WIDEO) 2025-11-29 11:30 Wspomnienie Henryka Mikołaja Góreckiego 2025-11-29 11:00 Senior inwestował na fałszywej giełdzie i stracił wielkie pieniądze 3 2025-11-29 10:00 Stadion Centrum Narciarstwa Biegowego otwarty dla narciarzy 2025-11-29 09:00 Prezydent Duda promował swoją książkę. Nazwisko premiera Tuska odmieniane przez wszystkie przypadki (WIDEO) 18 2025-11-29 08:00 Nowe zasady parkowania w Zakopanem. Opłaty przez cały tydzień 2 2025-11-28 21:00 Terytorialsi pomagają kapitan Barbarze Grocholskiej-Kurkowiak (WIDEO) 6 2025-11-28 20:00 Nie prosił a podwyżkę dostał 3 2025-11-28 19:00 Pierwsze spotkanie przedsiębiorczych kobiet na Podhalu 2025-11-28 18:00 Szybkie porządki i rosnące przychody. Odgruzowywanie Zakopiańskiego Centrum Edukacji 4 2025-11-28 17:00 Jak się żyje seniorom pod Babią Górą? (WIDEO) 2025-11-28 15:59 Pierwsza tragiczna lawina na Słowacji 2025-11-28 15:30 Już dziś "Zatraceniec" on-line 2025-11-28 15:00 Znany jest już termin XIII Biegu Podhalańskiego, będzie w styczniu 2025-11-28 14:59 Zakopane - sprzedam tanio różne BIURKA 2025-11-28 14:00 Rewolucja w leczeniu chorób kręgosłupa: od dziurki od klucza po robotykę (WIDEO) 5 2025-11-28 13:00 Pogoda bajkowa, a w Kuźnicach pusto 1 2025-11-28 12:15 Taki efekt halo w Trybszu 2025-11-28 12:01 Zakopane - sprzedam KOMPLET KAWIARNIANY 2025-11-28 12:00 Co robić w weekend w Zakopanem? 1 2025-11-28 11:30 Najnowszy film Jana Komasy. Mamy dla Was bilety 2025-11-28 11:00 Bajkowy poranek w Tatrach. Tak było na Hali Kondratowej (WIDEO) 2025-11-28 10:00 Złamał sądowy zakaz 2025-11-28 09:00 Dwa punkty wypadły z porządku obrad sesji powiatowej 1 2025-11-28 08:00 Uwaga na oszustwa związane z paczkami za pobraniem 10 2025-11-27 21:00 Miasto sprzedaje działkę pod Lipkami 7 2025-11-27 20:04 Radni zdecydowali: podatki w górę 7 2025-11-27 19:10 Pożar w Rabce 2025-11-27 19:00 Awantura o wysokość nagrody dla dyrektora nowotarskiego szpitala 3 2025-11-27 18:00 Będzie podwyżka rachunków za śmieci w Rabce 2 2025-11-27 17:00 Zakopiańscy radni zdecydowali o zakupie działki. Duże kontrowersje na sesji 10 2025-11-27 16:00 Przebijał opony na Skibówkach. Zatrzymali go policjanci 1 2025-11-27 15:00 Radny Donatowicz: Jest szansa na nowe boisko piłkarskie w Zakopanem 16 2025-11-27 14:00 Ostrzeżenia przed oblodzeniami 6 2025-11-27 13:00 Trzech piratów drogowych straciło uprawnienia na chyżniance w Spytkowicach 2025-11-27 12:00 Cztery osoby zatrzymane za driftowanie na zaśnieżonych drogach Podhala 3 2025-11-27 11:46 Zakopiańscy radni apelują do premiera Tuska. Chcą obronić PKL przed komercjalizacją 10 2025-11-27 11:30 Poetycka niedziela w Nowym Targu
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2025-11-29 16:10 1. @podatnik JA CI POWIEM DO CZEGO DOPROWADZIŁO WPUSZCZANIE DEWELOPERKI DOSTAŁES PISMO W Z SEWIKU?ŻE SE MASZ KLAPE W KANALIZACJI ZAMONTOWAĆ?HEHEHEHEHEHEE 2025-11-29 16:09 2. Przez całe życie się nie nażarł? Tak to jest się słucha tuska, tefałenów, wierzy wyborczej i kodziarzom 2025-11-29 16:06 3. nazywanie inaczej myślących na każdym kroku debilem, przygłupem, śmieciem, kaczym guanem przez elyty wykrztałcióchuw w żadnym wypadku nie jest nienawiścią, hejtem, szczuciem. To takie ucone, mundre że aż nawet przenajmundrezejse, POstęPOwe, miyłe dla ucha, sam miód na serce... Myślę, że czerska jest z siebie i z was dumna! 2025-11-29 15:23 4. Pałacowy bez obrazy lecz bardziej by ci pasował przydomek pacanowa dojarka do kuz.Ostatnio słońce Peru bardzo mocno świeciło na przedmieściach Lagos był odziany w tą samą koszule w której wciskał wam kity o tym że Trump jest ruskim agentem do tego na nogach miał założone podparte chińskie trampki.Ns szyi miał karton z napisem zbieram na piwa i powrót do Sopotu samolotem w drugiej klasie.Tak szczerze mówiąc to masz szczęście że prezydentem został Nawrocki który wertuje ustawy rządu tuska które uderzają w interes społeczny,bo trzaskowski zamknął by was wszystkich w gipsowe jajo i puścił z Giewontu byście se kart złamali 2025-11-29 15:18 5. Małe uzupełnienie z uchwały o ŚSPP. "§ 5. 1. (...) 2. Opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych w Śródmiejskiej Strefie Płatnego Parkowania pobiera się od poniedziałku do niedzieli w godzinach od 8:00 do 21:00, za wyjątkiem dni: 1 stycznia, 6 stycznia, Poniedziałek Wielkanocny, 1 maja, 3 maja, Boże Ciało, 15 sierpnia, 1 listopada, 11 listopada, 25 grudnia i 26 grudnia oraz innych dni wolnych od pracy ustalonych w drodze ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (j. t. Dz.U. z 2025 r. poz. 296)." Czyli wygląda trochę na to że najbardziej oblegane turystycznie dni które tradycyjnie układa się w "długie weekendy" nadal pozostają bezpłatne i zachęcają wszystkich do pchania się w centrum miasta by zaparkować najbliżej centrum ZA DARMO. A szczególnie świąteczno-sylwestrowy szczyt sezonu. W tym roku 3 dni świąt od 24 do 26 grudnia całkowicie bezpłatne. W największym szczycie, gdzie ciężko przejść przez wieś a przejechanie poniżej pół godziny graniczy z cudem. Plus 1 stycznia. Razem 4 dni totalnej wyprzedaży i promocji za darmoszkę w mega sezonie. Niegospodarność? Oczywiście wprowadzenie płatnych weekendów to duży krok naprzód. Lecz pozostawienie świąt czyli najbardziej obleganych dni jest jakimś nieporozumieniem. Na własne życzenie doprowadzamy do zabetonowania ulic w centrum w najbardziej oblężonych dniach turystycznych. I nic na tym nie zarabiamy. Rozdajemy ZA DARMO. A kto będzie płacił za utrzymanie tych miejsc i odśnieżanie? Oczywiście że mieszkańcy bo przecież nie wynajmujący lewe apartamenty. 2025-11-29 15:01 6. A może niech po kościołach obleci i z ambon promuje tą książkę , a katolicy mniej więcej są na równi z jego intelektem , to powinni kupić taką książkę. 2025-11-29 14:55 7. Zbieżność nazwisk jeden Prazydent a drugi na zdjęciu Duda były zomowiec palkarz wyjątkowa fotografia jeden wart drugiego 2025-11-29 14:37 8. Ciekawe czy opisał palenie świeczek i zabójstwo dwóch Polaków w Przewodowie? 2025-11-29 14:35 9. To tak jak oszukany wyborca który uwierzył przyjaznym karpiom... Z programu wyborczego "przyjaznego Zakopanego": "Inwestycje w oddłużenie i poprawę kondycji finansowej miasta - pozyskanie nowych źródeł finansowania tj. fundusze norweskie, szwajcarskie itp. - analiza możliwości pozyskania funduszy z UE - utworzenie zespołu weryfikującego nielegalny wynajem w apartamentowcach, powołanie grupy inkasenckiej - uczciwe opodatkowanie nieuczciwych wynajmujących w obiektach deweloperskich" A mamy podnoszenie podatków mieszkańcom i "nieszkodzenie" oszustom by mogli się nadal bogacić kosztem mieszkańców. Oszuści, kłamcy, naciągacze. 2025-11-29 14:27 10. Co z nieposypanymi miejskimi chodnikami. Nie było żadnych zgłoszeń od mieszkańców? Może strażnicy sami by to zweryfikowali podczas pieszych patroli?
2025-11-21 15:51 1. Brawo Agatko! Piękne, cudne, zachwycające prace! 2025-11-17 21:21 2. Teraz górale wprzedają swoją ojcowiznę żeby kupić nowe auto. Wszystkie te biznesy ze starym śmierdzącym sprzętem (mówiąc złomem) powinny być nakaz ogrodzenia blochą od ulicy. Podobnie ze składami budowlanymi. Tyle pięknych miejsć zostało oszpeconych przez lokalny interes. 2025-11-14 20:05 3. @Abeto, w samo sedno! 2025-11-14 04:43 4. tzn. niezłej. Dla wielu świetnej, dla mnie - niezłej. 2025-11-12 21:31 5. Towarzystwo własnej adoracjii..przykre... 2025-11-11 21:23 6. Jerzy Gruszczyński to też twórca świetnej muzyki ambient trochę w klimatach new age i berlin school, np.cykl Medytacje Tatrzańskie. 2025-11-08 22:32 7. do Dudas widzę, że jednak własność ziemi dla Ciebie jest rzeczą świętą tak jak Ty ją rozumiesz. Wspólnota 8 Wsi w Witowie zarządza m.in dolina Chochołowską i Lejową i takie rzeczy, o których piszesz nie mają miejsca. 2025-11-08 09:49 8. Biedni górale, takie dutki przepadły... Chyba łezkę uronię 2025-11-07 18:02 9. Do naleśnika. Masz racje. Własność ziemi to rzecz święta. Bez TPNu Tatry by staly tak samo gdzie stoją i górale by zarządzali tak jak i teraz.. mielibysmy płoty w poprzek Kalatowek, pijanych "stryków" zbierających opłaty przy ściezkach przez swoje przecież. Smażalnie mintaja nad Czarnym Stawem i korcmy z peruwiańską muzyką wzdłóż Doliny Kościeliskiej albo ryczące quady z łysolami na Goryczkowej. Mam dalej? Że byłoby inaczej? To dlaczego nie jest tam gdzie ta Gomora się pleni dzisiaj 2025-10-31 16:25 10. Przepiękne pracę. Wspaniałą atmosferą Czerwonego Dworu
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy

Pożegnania

FILMY TP


REKLAMA



REKLAMA


Dołącz do nas - facebook