Reklama

2021-12-31 23:33:44

Lipnica Wielka

Dawniej na Orawie sylwester nie był hucznie obchodzony

A kiedy nadszedł Nowy Rok, zgodnie z tradycją chodzono po domach z życzeniami i sypano zbożem.

Karol Fitak (1926 – 2008) z Lipnicy Wielkiej był jednym z ostatnich, który umiał opowiadać o dawnej Orawie, obrzędach i zwyczajach. Pamiętał wydarzenia, które już przeszły do historii.
Tak kiedyś opowiadał o sylwestrze, Nowym Roku i karnawale.

Sylwester i Nowy Rok
Dawniej sylwester nie był zbyt hucznie obchodzony. Wieczorem mieszkańcy Lipnicy szli do kościoła na nabożeństwo. - Z tyk downyk casów to jo nie pamiyntom, zeby były takie duze zabawy zbiorowe, ba racyj w gronie rodzinnym - wracał pamięcią Karol Fitak. - Z rodziny sie zesło tam kilku i zrobiyli takom potańcówke. Downiyj to było tak, ze bawili się prziy harmoniji. To nazywali heligonki - dodał.
A kiedy nadszedł Nowy Rok, zgodnie z tradycją chodzono po domach z życzeniami i sypano zbożem. - Nieroz i całom izbe zasypali. Przewoznie tam sypali duzo, gdzie były panny. Kawalerzy prziychodzili w nocy i mieli w woreckach zboze - mówił pan Karol. A żona dodała: - Jo jak doma miała córki, jesce nie wydane, to jak prziysła kawalerka to jo sie nie mogła późniyj dorobić rano, bo syndy było pełno zboza. Nawet mi do gorków nasuli, i po łózkach, i po podłodze. To była tako tradycyjo, zeby w tym gospodarstwie sie darzyło cały rok sytko. Jak prziyśli do nos, to juz tak piyknie nom zycyli, zeby sie nom bydło wiedło, zeby sie nom dzieci dobrze chowały. I furt zycyli, a chodzili tu dookoła i suli tym zbozem. Trza sie było tyz prziygotować. Te pół litry gazda musioł mieć. I to sie po kielusku nalało. A mielimy takom sąsiadke co wdy prziysła pozycyć. W Nowy Rok to obleciała sytkich. Było i tak, ze my chodzili jeden ku drugiemu.

Karnawał

Pod Babią Górą zabawy karnawałowe powiązane były przeważnie ze skubarkami. - Tyk skubarek było duzo. I piynć i wiencyj jednego wiecora. To w Murowanicy. Gdzieś tu na Kamieńcu. Prziy kościele były. U Kudzi były. Kawalerzy prziyśli tam, pozazierali jakie tam panny. I tak chodzili. I tak jak na sylwestra, grali na heligonkach. Nojwienkso cynść moich kolegów, to prowie kozdy mioł heligonke i umioł grać. Jeden lepiyj, drugi gozej. Ale grunt, ze tempo trziymoł do tańca. I te melodyjo znoł. Utońcyli tak, uhulali. Młodziez miała sie gdzie wysumieć, bo to kozdy wiecór było roz tu, drugi roz tam - zakończył opowieść pan Karol. I tak bawiono się aż do środy popielcowej.

jof

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

1
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
2
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
3
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
2026-01-24 19:00 Dopłacają za owce na hali. Małopolska wyda 2 mln zł na wypas kulturowy 2026-01-24 18:35 Rozpoczyna się licytacja WOŚP w schronisku PTTK na Polanie Chochołowskiej (WIDEO) 2026-01-24 18:28 Startuje 2. edycja konkursu Jazzowe Talenty 2026. Zagraj na Wiośnie Jazzowej 2026-01-24 18:00 Zimą zakochaj się w Gorcach! VIII edycja Gorce Ultra-Trail WINTER już tej zimy 2026-01-24 17:00 Przemyt maszyn budowlanych 2 2026-01-24 16:00 Maryna Gąsienica Daniel nie ukończyła drugiego przejazdu 2026-01-24 15:31 Poznajcie Mediatekę w Zakopanem (WIDEO) 1 2026-01-24 15:00 Kaplica Szalayowska, ważny zabytek Szczawnicy, odzyskała dawny blask 2026-01-24 14:00 Nowa trasa do narciarstwa biegowego 1 2026-01-24 13:01 To na tym wyciągu wielu zakopiańczyków uczyło się jeździć na nartach (WIDEO) 6 2026-01-24 12:40 Korki na zakopiance 2026-01-24 12:01 W Tatrach opady śniegu i wiatr. Pierwszy stopień zagrożenia (WIDEO) 2026-01-24 11:00 Zdjęcia, które żyją 2026-01-24 10:29 Orawski skansen w zimowej odsłonie 2026-01-24 10:00 Taksówkarze chcą wjeżdżać na dworzec. Co na to burmistrz? 14 2026-01-24 09:30 Mnóstwo "orkiestrowych" atrakcji w Mszanie Dolnej 2026-01-24 09:00 Paliły się sadze 2026-01-24 08:00 "Stajenka na Włosienicy". Dodatkowy pokaz widowiska 2026-01-23 23:31 NOWE DOMY W ZABUDOWIE SZEREGOWEJ W CENIE MIESZKANIA 2026-01-23 21:30 Kolędowo z WOŚP w Jordanowie 3 2026-01-23 21:00 Światło serca Janiny Maślanki w pośmiertnej wystawie w Czerwonym Dworze (WIDEO) 2026-01-23 20:30 Rockowe Serce dla WOŚP w Suchej Beskidzkiej 2026-01-23 20:00 Zakopane jednym z najcieplejszych miejsc w Polsce 1 2026-01-23 19:30 Tydzień ciężkiej pracy i trasy biegowe na Równi Krupowej otwarte dla narciarzy 2 2026-01-23 19:14 Zawoja dołącza do wielkiej orkiestry 2026-01-23 19:00 Karta turysty coraz bliżej. Zakopane celuje w maj 6 2026-01-23 18:26 Fatalny start Polaków na Mistrzostwach Świata. Tylko weteran skacze dalej 6 2026-01-23 18:00 Władysława Trebuni-Tutki granie, czyli o muzykowaniu na Podhalu słów kilka (WIDEO) 2026-01-23 17:30 Policjant i przedszkolacy 2 2026-01-23 17:00 Wicepremier Kosiniak-Kamysz wraz z samorządowcami o Polskich Kolejach Linowych (WIDEO) 7 2026-01-23 15:59 Poszukiwany wpadł w ręce policji, rozpoznała go obsługa hotelu 5 2026-01-23 15:00 Bezpieczeństwo wypoczywających na feriach oczkiem w głowie policji 1 2026-01-23 14:30 Rabka-Zdrój zagra z całego serca 2026-01-23 14:00 Góralskie korzenie, jazzowa dusza. Artystka w "Dzień Dobry TVN" 2026-01-23 13:00 Co robić w weekend w Zakopanem? 1 2026-01-23 12:30 Hotel Górski PTTK na Kalatówkach gra dla WOŚP 2 2026-01-23 12:00 Nie ma finału procesu o 10 milionów odszkodowania dla rodziny "Ognia" 2 2026-01-23 11:30 Na najwyższą górę świata. Mamy dla Was bilety 2026-01-23 11:00 Kierowca taksówki wjechał na Krupówki. Dostał wysoki mandat 12 2026-01-23 10:00 Prywatna firma przekazała samorządowi samochód dostawczy 2026-01-23 09:36 Uwaga na gołoledź w powiecie tatrzańskim. IMGW wydało ostrzeżenie drugiego stopnia 3 2026-01-23 09:00 Konkurs piosenki świątecznej obcojęzycznej 2026-01-23 08:00 Będzie się działo. Finałowe imprezy WOŚP 6 2026-01-22 21:00 "Dziewięćsił" dla strażnika podhalańskiego dziedzictwa. Krzysztof Jędrzejowski doceniony za ratowanie Jutrzenki 2 2026-01-22 20:00 Zakopane dopłaca do czystego ciepła. Nawet 10 tysięcy złotych na likwidację "kopciucha" 14 2026-01-22 19:27 Tragiczny wypadek polskiego narciarza w Tatrach Niżnych 2 2026-01-22 19:00 Wybory i spotkanie opłatkowe ZP Stare Bystre 2 2026-01-22 18:07 Zapraszamy na wielki nowotarski Finał WOŚP w Miejskim Centrum Kultury! (WIDEO) 2026-01-22 17:33 Znamy kadrę skoczków na Igrzyska Olimpijskie. Jest niespodzianka 2 2026-01-22 17:00 Pokoleniowe kolędowanie 1
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-01-24 18:40 1. oni modą bo to firma z trampkowa 2026-01-24 18:36 2. Za cały ten bałagan odpowiada były burmistrz Leszek d tyle na obiecywałial mialybyć postoje niema miała być Gubałówka niema na dworcu PKP był postój przed remontem 2026-01-24 18:14 3. TO JEST ŻENUJĄCE ,ŻE NA DWORCU NIE MA PRZECHOWALNI BAGAŻU,A MEDIATEKA TO U MUMINA W UM. 2026-01-24 18:11 4. WIADOMO,Ż EPOSTÓJ TAKSÓWEK POWINIEN BYC NA DWORCU TAK JAK W KAŻDYM MIEŚCIE W POLSCE BEZ WZGLEDU NA TO CO WYPISUJĄ TU DZIECI I CO GADA MUMIN CO CHODNIKI MIAŁ ODSNIEŻAĆ W KAMPANII WYBORCZEJ BO WSTYD. 2026-01-24 18:09 5. No i jeszcze Gubałówka parę lat temu otwarta przez Derulo i Szwajcara 2026-01-24 17:36 6. Są uczciwi. Wiele razy jechałam taksówką z dworca PKP na Cyrhlę i tylko raz (jeden raz) kierowca pojechał dłuższą drogą przez Poronin tłumacząc się remontami dróg. Proszę nie dezinformować. 2026-01-24 17:23 7. E no najlepiej żeby taksiarze podjechali pod same drzwi pociągu... Zamiast tego radził bym się zając zatoczka K+R gdyż cały czas jest zawalona taksiarzami i wysadzając pasażera nawet nie da się wyjechać bo stoją jak święte krowy... 2026-01-24 17:21 8. 80 lata był wyciag na Mrowcach 2026-01-24 17:19 9. ROG musi się tym zająć. Nie będzie caterpilar pluł nam w twarz. 2026-01-24 16:21 10. @Roman - nie pier _ _ l głupot żeś TY miejscowy , ile kroków masz do postoju na Jagiellońskiej ? , ile metrów masz do ,,Kolejarza" ? , warsiawianki - seniorki niech jadą do Torunia albo Ciechocinka jak im tu nie pasuje kilkadziesiąt kroków do postojów , epoka bagażowych z wózkiem na każdym peronie już dawnooo minęła , a ciekawe co mówią , jak muszą drałować do Biedry , że co , że Biedry mają być co 50 metrów ????
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama