Reklama

2021-12-31 23:33:44

Lipnica Wielka

Dawniej na Orawie sylwester nie był hucznie obchodzony

A kiedy nadszedł Nowy Rok, zgodnie z tradycją chodzono po domach z życzeniami i sypano zbożem.

Karol Fitak (1926 – 2008) z Lipnicy Wielkiej był jednym z ostatnich, który umiał opowiadać o dawnej Orawie, obrzędach i zwyczajach. Pamiętał wydarzenia, które już przeszły do historii.
Tak kiedyś opowiadał o sylwestrze, Nowym Roku i karnawale.

Sylwester i Nowy Rok
Dawniej sylwester nie był zbyt hucznie obchodzony. Wieczorem mieszkańcy Lipnicy szli do kościoła na nabożeństwo. - Z tyk downyk casów to jo nie pamiyntom, zeby były takie duze zabawy zbiorowe, ba racyj w gronie rodzinnym - wracał pamięcią Karol Fitak. - Z rodziny sie zesło tam kilku i zrobiyli takom potańcówke. Downiyj to było tak, ze bawili się prziy harmoniji. To nazywali heligonki - dodał.
A kiedy nadszedł Nowy Rok, zgodnie z tradycją chodzono po domach z życzeniami i sypano zbożem. - Nieroz i całom izbe zasypali. Przewoznie tam sypali duzo, gdzie były panny. Kawalerzy prziychodzili w nocy i mieli w woreckach zboze - mówił pan Karol. A żona dodała: - Jo jak doma miała córki, jesce nie wydane, to jak prziysła kawalerka to jo sie nie mogła późniyj dorobić rano, bo syndy było pełno zboza. Nawet mi do gorków nasuli, i po łózkach, i po podłodze. To była tako tradycyjo, zeby w tym gospodarstwie sie darzyło cały rok sytko. Jak prziyśli do nos, to juz tak piyknie nom zycyli, zeby sie nom bydło wiedło, zeby sie nom dzieci dobrze chowały. I furt zycyli, a chodzili tu dookoła i suli tym zbozem. Trza sie było tyz prziygotować. Te pół litry gazda musioł mieć. I to sie po kielusku nalało. A mielimy takom sąsiadke co wdy prziysła pozycyć. W Nowy Rok to obleciała sytkich. Było i tak, ze my chodzili jeden ku drugiemu.

Karnawał

Pod Babią Górą zabawy karnawałowe powiązane były przeważnie ze skubarkami. - Tyk skubarek było duzo. I piynć i wiencyj jednego wiecora. To w Murowanicy. Gdzieś tu na Kamieńcu. Prziy kościele były. U Kudzi były. Kawalerzy prziyśli tam, pozazierali jakie tam panny. I tak chodzili. I tak jak na sylwestra, grali na heligonkach. Nojwienkso cynść moich kolegów, to prowie kozdy mioł heligonke i umioł grać. Jeden lepiyj, drugi gozej. Ale grunt, ze tempo trziymoł do tańca. I te melodyjo znoł. Utońcyli tak, uhulali. Młodziez miała sie gdzie wysumieć, bo to kozdy wiecór było roz tu, drugi roz tam - zakończył opowieść pan Karol. I tak bawiono się aż do środy popielcowej.

jof

Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

1
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
2
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
3
Zespół OwCok z Jabłonki. / Fot. Anna Olesińska
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
Nie ma jeszcze komentarzy do tego artykułu.
2026-01-17 21:00 16 narodzin - Przegląd Jasełkowy w Czarnym Dunajcu. 2026-01-17 20:13 Czy ktoś znalazł kluczyki do samochodu, właścicielka prosi o kontakt 2026-01-17 20:00 XIII Bieg Podhalański Jana Pawła II przyciągnął blisko 600 zawodników 2026-01-17 19:00 Chodzenie po ściernisku już nie będzie tak bolało 2026-01-17 18:00 Dziś ruszyło Lawinowe Centrum Treningowe na Kalatówkach (WIDEO) 2026-01-17 17:38 Nowy Targ zagra z sercem. 34. Finał WOŚP już 25 stycznia w MCK 2026-01-17 17:15 10 minut od Kuźnic i ponad 100 lat historii. Niezwykła pustelnia w Tatrach 1 2026-01-17 16:55 Razem wysyłamy ciepło do Kijowa, ludzie nie mają ogrzewania, za to minus 17 stopni Celsjusza za oknem 5 2026-01-17 16:30 Na szczycie wieży widokowej spotykamy szefa Polskich Kolei Linowych 1 2026-01-17 16:18 Dziś w Krynicy-Zdroju podziwiamy Tatry z nowej wieży widokowej (WIDEO) 2026-01-17 16:00 Parlamentarny Zespół o przyszłości turystyki górskiej. Samorządowcy Podhala przeciwko giełdzie dla PKL 2 2026-01-17 15:29 Na Krupówkach coraz więcej turystów (WIDEO) 2026-01-17 15:24 XIV Dzień Górala w Maruszynie 2026-01-17 15:00 Nowa remiza OSP w Sromowcach Niżnych otwarta. Strażacy świętowali 95-lecie jednostki 1 2026-01-17 14:00 Przegląd Jasełkowy w Czarnym Dunajcu (ZDJĘCIA) 1 2026-01-17 13:00 RCB nie konsultowało treści sms w sprawie lawin. Jest oświadczenie naczelnika TOPR 4 2026-01-17 12:36 Królowa nart znów triumfuje. Justyna Kowalczyk-Tekieli najlepsza w Nowym Targu 2 2026-01-17 12:15 Basia Giewont jedzie do Wiednia walczyć o Eurowizję (WIDEO) 7 2026-01-17 11:55 World Snow Day, czyli Światowy Dzień Śniegu, bawimy się na Równi Krupowej (WIDEO) 1 2026-01-17 11:20 Ważny komunikat suskiej policji. Poszkodowanych kobiet może być więcej 2026-01-17 11:00 Ponad 600 tysięcy złotych na bezpieczeństwo mieszkańców. Podsumowanie ważnego projektu w Poroninie 1 2026-01-17 10:30 Na Nosalu pusto o poranku, a widoki cudowne (WIDEO) 1 2026-01-17 10:00 Pizza pod Tatrami, dziś jest jej wielkie święto! 4 2026-01-17 09:00 Lawinowy alert o poranku, w Tatrach panują trudne warunki do uprawiania turystyki 2 2026-01-17 08:00 Spotkanie Noworoczne u Starosty Nowotarskiego 2026-01-16 21:06 Atak botów na stronę Urzędu Miasta w Nowym Targu 2026-01-16 21:00 Ratownicy TOPR ogłosili trzeci stopień zagrożenia lawinowego 2026-01-16 20:00 Nowa zakopianka pęka 11 2026-01-16 19:00 Dwie poszukiwane osoby zatrzymane przez tatrzańskich policjantów 2026-01-16 18:00 Kolędowanie na ludowo i na dodatek z tańcem (WIDEO) 2026-01-16 17:00 Zaczynają się ferie. Na początek Warszawa 11 2026-01-16 16:00 Ratrak na manowcach 7 2026-01-16 15:00 Cały czas trwa policyjna akcja TOR 5 2026-01-16 14:00 Dziś sekcja zwłok kobiety i mężczyzny, których ciała odnaleziono w jednym z domów w Bańskiej Niżnej 2026-01-16 13:00 Piękny dzień na Kalatówkach. Prawie, jak w marcu (WIDEO) 1 2026-01-16 12:00 Co robić w weekend w Zakopanem? 2026-01-16 11:30 Pięć lat później na Grenlandii. Mamy dla Was bilety 2026-01-16 11:00 Policyjne patrole czuwają, by na stokach można było bezpiecznie szusować 2 2026-01-16 10:00 Platforma Widokowa powstanie w Jabłonce 4 2026-01-16 08:53 24-latek z Juszczyna odnaleziony 2026-01-16 08:00 Czujki, które ratują życie. Strażacy z Kościeliska walczą z cichym zagrożeniem 14 2026-01-16 07:00 Nocna akcja na Krupówkach (WIDEO plus FOTO) 6 2026-01-16 04:35 Do sprzedania STÓŁ BILARDOWY 2026-01-15 21:00 Chochołowska gra z WOŚP. Górskie schronisko sercem 34. Finału 9 2026-01-15 20:00 Policja w Babiogórskim Parku Narodowym 2 2026-01-15 19:00 Uciekał przed policją. Mężczyzna był pijany 2026-01-15 18:00 Susza cmentarna 1 2026-01-15 17:00 Tak ma wyglądać tabliczka zamocowana na domu w Dzianiszu, Kościelisku czy Witowie 10 2026-01-15 16:00 Złota Tarcza dla Ekonoma, srebro dla Goszcza 1 2026-01-15 15:29 Sztab #6362 w Hotelarzu gotowy do działania 10
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-01-17 22:30 1. Mój kolega pali pelletem co 4 dzień bo go nie stać na opał. Ile ludzi jest w Polsce, których nie stać na ogrzewanie i nie skamlą. 28 punkt nie podoba się Ukraińcom a dotyczy audytu na otrzymane środki od początku wojny. Chcą "grubej kreski". Gdyby nie korupcja, to kasy by nie zabrakło. 2026-01-17 22:30 2. Kiedy wyjazdowy parlamentarny spęd marionetek do spraw bierzących? Kiedy wezmą się za fantazyjne grille, poidełka i resztę samowoli na wynajem? Delegacje wzięte, pogadali, nic w temacie nie wiedzą, nic się nie zmieni, samowole, bezprawie, oszustwa będą nadal królować w lunaparku. Amen. Rozwarcie kolejne 100 tysięcy na darmozjadów. 2026-01-17 22:22 3. Oddział ROG u chętnie zje tą pizzę. Byle by nie było tam obcych naleciałości. 2026-01-17 21:42 4. W Zakopanem tylko knajpę potrafili postawić 2026-01-17 21:18 5. Powtórze jeszcze raz Dopuścili do konkursu .przedstawiciela Izraela który w imię pokoju w barbarzyński sposób morduje cywilną ludność strefy Gazy. 5 państw się wycofało. POLSKA oczywiście idzie na pasku pewnego lobby i przymyka oczy. Jak donoszą media zostało 8 wykonawców startujących w Polskiej preselekcji z 20. Reszta się wycofała. Jeżeli ktoś chce zaistnieć na Eurowizji to nie ma w sobie krzty moralności i przyzwoitości. I tyle mojego komentarza w tym temacie, A wnioski każdy przyzwoity człowiek powinien sam wyciągnąć. 2026-01-17 20:28 6. Po co wysyłać. Niech im osobiście zawiozą te młode poborowe byczki, które się u nas chowają. 2026-01-17 19:49 7. A jutro zaprośmy do polski Beniamina Netenuahu, który dokonuje jeszcze gorszych zbrodni niż Putin i przeznaczmy kolejne środki na "walkę z antysemityzmem" czyli krytykowaniem państwa pana Netanyahu. 2026-01-17 19:30 8. Czy mnie oczy zawodzą, czy to jednak Wójt Tadeusz z Wójciną wstęgę przecina. To tak te audyty wyglądają. Ej ludzie jak tu komuś zaufać. 2026-01-17 18:52 9. elwis- trudno się powstrzymać , ale na podstawie twojej wypowiedzi wydajesz się być kretynem. A poprawniej napisać pacjent. 2026-01-17 18:25 10. Ze względu na to, że to jest kobieta, wypowiem się krótko i grzecznie: TEJ PANI JUŻ DZIĘKUJEMY.
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama
Polecamy


REKLAMA



REKLAMA


Pożegnania

FILMY TP

Dołącz do nas - facebook