2022-01-27 18:30:18

Historia

Tylko oni nosili pasiaki z fioletowym trójkątem

Dziś Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu, wśród więźniów i ofiar byli też chrześcijanie, a jako pierwsi z tej grupy do obozów trafiali Świadkowie Jehowy.

Zgromadzenie Ogólne ONZ wyznaczyło dzień 27 stycznia na Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Mało znany jest fakt, że wśród więźniów i ofiar znalazło się tysiące chrześcijan, również Świadków Jehowy z terenu Polski i Europy. 

Wielu z nich cierpiało lub zostało straconych w nazistowskich obozach koncentracyjnych wraz z milionami Żydów i przedstawicielami innych prześladowanych grup. 

Dlaczego naziści nienawidzili tych chrześcijan?

- Według historyczki Christine King reżim nazistowski nazywał Świadków Jehowy "wrogami państwa", ponieważ "publicznie odmawiali przyjęcia nawet najmniejszych elementów nazizmu, które nie pasowały do ich wiary i przekonań" - wyjaśnia Piotr Jarząbek rzecznik Świadków Jehowy w Zakopanem - 
Na przykład, opierając się na swoim rozumieniu nauk Chrystusa, Świadkowie Jehowy zajmowali neutralne politycznie stanowisko i odmawiali pozdrowienia "Heil Hitler", udziału w aktach rasizmu i przemocy oraz wstępowania do niemieckiej armii.

Historyczka przypomina też, że publicznie wskazywali na zło reżimu, w tym na to, co działo się z Żydami. W konsekwencji jako jedni z pierwszych trafili do obozów koncentracyjnych i otrzymali unikalny symbol - fioletowy trójkąt. Co ciekawe, w przeciwieństwie do innych grup ofiar, Świadkowie mieli wybór, który mógł ich uratować przed nazistowskim terrorem.

Wolność za podpis

- Złamanie przekonań religijnych Świadków było dla reżimu większym zwycięstwem niż ich zabicie lub umieszczenie w obozach. Dlatego naziści oferowali Świadkom możliwość uniknięcia egzekucji i zwolnienia z obozu, przez podpisanie zobowiązania do wyrzeczenia się wiary, donoszenia na policję o innych Świadkach, całkowitego podporządkowania się rządom nazistów i obrony "ojczyzny" z bronią w ręku. Funkcjonariusze więzienni i obozowi często stosowali tortury, aby nakłonić Świadków do złożenia podpisu - dodaje Piotr Jarząbek. 

Przeważająca większość z nich nie odstępowała od swoich przekonań. 

Badacze Pisma w czasie Holokaustu

- Spośród około 35 tysięcy Świadków w okupowanej przez nazistów Europie, ponad jedna trzecia doznała bezpośrednich prześladowań - przypomina Piotr Jarząbek - Około 4 200 wysłano do nazistowskich obozów koncentracyjnych.  Około 1600 zostało zgładzonych. Setki dzieci zostały uprowadzone z rodzin Świadków i zabrane do nazistowskich domów dziecka lub poprawczaków.

Nazistowski terror dotykał milionów ludzi z powodu ich cech, narodowości czy poglądów politycznych. Świadkowie Jehowy, zwani wówczas Badaczami Pisma Świętego, byli jedyną grupą w Trzeciej Rzeszy, którą prześladowano wyłącznie z powodu ich przekonań religijnych. - W muzeach i miejscach pamięci na całym świecie można znaleźć artefakty i tablice upamiętniające prześladowania Świadków Jehowy. Pamięć o przeżyciach Świadków Jehowy jest ważna, ponieważ w niektórych krajach, z Rosją na czele, są oni nadal systematycznie atakowani - więzieni, bici i torturowani za pokojowe praktykowanie swojej wiary - podsumowuje Piotr Jarząbek. 

Rocznica wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau 27 stycznia, zbiega się z Międzynarodowym Dniem Pamięci o Ofiarach Holokaustu. Jak podaje Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau na swojej stronie internetowej: "W literaturze dotyczącej historii KL Auschwitz, poza krótkimi wzmiankami, nie uwzględniono Świadków Jehowy (określanych w ewidencji obozowej jako Badacze Biblii), którzy byli więzieni z powodu swoich przekonań religijnych. Więźniowie ci zasługują na bliższą uwagę ze względu na sposób, w jaki w warunkach obozowych potrafili zachować swoje zasady moralne."

Świadkowie Jehowy byli wśród pierwszych więźniów w Auschwitz. Według zapisów muzealnych trafiali tu "już w pierwszych miesiącach funkcjonowania obozu". Co najmniej 387 Świadków Jehowy wysłano do Auschwitz w ciągu pięciu lat jego funkcjonowania. Blisko 40% Badaczy zginęło w obozie.

Odmówił wstąpienia do armii

Andrzej Szalbot (więzień nr 108703) został aresztowany i przewieziony do siedziby cieszyńskiego gestapo za odmowę wstąpienia do armii niemieckiej w 1943 roku. Obiecano mu natychmiastową wolność, jeśli podpisze dokument zrzekający się członkostwa w organizacji i uznający jej nauki za błędne. Andrzej odmówił złożenia podpisu. Był torturowany i wielokrotnie bity. Andrzej relacjonuje: "Kilka razy straciłem przytomność. Nie byłem w stanie wyjść stamtąd o własnych siłach". Po sześciu tygodniach przesłuchań, w wieku 19 lat, Andrzej został wysłany do Auschwitz.

Rodzina Cienciała. W 1943 r. gestapo aresztowało Helenę Cienciałę i wysłało ją do Auschwitz (więźniarka nr 45856). Dwa miesiące później do Auschwitz przybył jej ojciec Paweł, a za kolejne dwa miesiące matka Ewa (która zginęła w obozie). Powodem aresztowania całej rodziny było to, że byli Świadkami Jehowy.

Świadkowie silnej wiary

Anna Pawełczyńska, ocalała z obozu (nie będąca Świadkiem Jehowy), w swojej książce "Wartości a przemoc. Zarys socjologicznej problematyki Oświęcimia" stwierdza: "Była to grupa więźniów stanowiąca zwartą siłę ideologiczną, która wygrała swą walkę z hitleryzmem. Grupa niemiecka tej sekty istniejąc w łonie sterroryzowanego narodu, jako mała wysepka niesłabnącego oporu, w takim samym, niezłamanym kształcie funkcjonowała w Oświęcimiu. Zdołała ona wzbudzić szacunek we współwięźniach, w funkcyjnych, a nawet w SS-manach. Wiadomo było, że żaden z "Bibelforscherów" nie wykona rozkazu sprzecznego z swą wiarą religijną".

Praca zabija

W swojej książce "Arbeit macht tot - Eine Jugend in Auschwitz" (Praca zabija - młodość w Oświęcimiu) Tibor Wohl, który ocalał z obozu, relacjonuje rozmowę między współwięźniami. Jeden z nich, Austriak, mówił: "Oni nie idą na wojnę. Wolą umrzeć, niż kogoś zabić. Myślę, że właśnie tak postępują prawdziwi chrześcijanie. I wiesz, przeżyłem z nimi coś pięknego. W obozie w Stutthofie mieszkaliśmy w jednym bloku - Żydzi razem z Badaczami Pisma Świętego. Badaczy zmuszano wtedy do ciężkiej pracy na dworze, na dotkliwym zimnie. Nikt nie pojmował, jak to wytrzymywali. Mówili, że Jehowa dodaje im sił. Byli głodni, więc otrzymywane racje chleba były im bardzo potrzebne. Co jednak robili? Zbierali cały chleb, jaki mieli, dla siebie brali połowę, a drugą połowę odkładali dla swoich braci - braci duchowych - którzy wygłodzeni przyjeżdżali z innych obozów. Serdecznie ich witali i całowali. Przed jedzeniem się modlili, a potem wszyscy mieli rozjaśnione i szczęśliwe twarze. Mówili, że już żaden z nich nie jest głodny. Widzisz, wtedy sobie pomyślałem: To są prawdziwi chrześcijanie, tak sobie zawsze ich wyobrażałem. Jakże by to było miło, gdybyśmy tu w Oświęcimiu zgotowali takie przyjęcie naszym przymierającym głodem współbraciom!".


Tegoroczny temat przewodni Międzynarodowego Dnia Pamięci o Ofiarach Holokaustu to "Pamięć, godność i sprawiedliwość". ONZ wyjaśnia: "Pisanie o historii i upamiętnianie jej zapewnia godność i sprawiedliwość tym, których sprawcy Holokaustu zamierzali wymazać z pamięci". 

rav



Zostań Patronem Tygodnika Podhalańskiego.

Reklama
Komentarze Facebook
Dodaj komentarz
Wysłanie komentarza oznacza akceptację regulaminu komentowania na łamach 24tp.pl
gt 2022-01-28 06:22:36
A ci zdegenerowanymi naziści, którzy nadzorowali i organizowali tą zagładę ,co się z nimi stało , pouciekali najpierw do Watykanu, a później z pomocą kolaborującego z nimi cały czas kleru katolickiego dalej, do Argentyny, Paragwaju, czy Kanady.
  • SPRZEDAŻ | zwierzęta
    Szczenięta OWCZARKI PODHALAŃSKIE. 788 679 465.
  • PRACA | dam
    Spółdzielni Mieszkaniowej L-W "POŁONINY" 34-460 Szczawnica Os. Połoniny 2a, ogłasza nabór na stanowisko GŁÓWNEGO KSIĘGOWEGO SPÓŁDZIELNI. Dodatkowe informacje można uzyskać w ramach kontaktu osobistego lub telefonicznego 18 262 25 95 lub 18 262 20 91.
  • PRACA | dam
    STATUS STUDENCKI/ WEEKEND/ 100 zł/h. PRACA EXCEL itp./ +mieszkanie/ micheelkowalski@gmail.com. Zakopane
  • PRACA | dam
    Praca na budowie, elewacje, budowa od podstaw, wykończenia, Zakopane i okolice. 500160574
    Tel.: 500160574
  • USŁUGI | budowlane
    "Tedy" Usługi budowlane: sprzedaż domów w stanie deweloperskim, budowa domów murowanych i drewnianych, wszelkie pokrycia dachowe, ocieplenia/termomodernizacja domów/budynków, sprzedaż materiałów budowlanych, nadzory budowlane, usługi transportowe. 608 729 122, +49 15 205 734 746, mail: tedy32@o2.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    Sprzedam DOMY po 100 m2 - Klikuszowa, koło Centrum Narciarstwa. 608 729 122.
  • BIZNES
    Wydzierżawię działkę w Ludźmierzu przy trasie Nowy Targ-Czarny Dunajec lub przyjmę reklamę. 608 729 122.
  • PRACA | dam
    Przyjmę MURARZY. Praca Polska, Niemcy. 608729122.
  • USŁUGI | budowlane
    BUDOWY DOMÓW OD PODSTAW, STANY SUROWE OTWARTE, DACHY, ELEWACJE. 608729122.
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIĘ DORYWCZO OPERATORA KOPARKO-ŁADOWARKI W ZAKOPANEM. 608 806 408
  • PRACA | dam
    ZLECĘ PRACE OGÓLNOBUDOWLANE W KOŚCIELISKU. 608 806 408
  • PRACA | dam
    PENSJONAT W KOŚCIELISKU ZATRUDNI NA STAŁE LUB DOCHODZĄCO: OSOBĘ DO GOTOWANIA, POMOC KUCHENNĄ, OBSŁUGA GOŚCI, SPRZĄTANIE. 608 806 408
  • PRACA | dam
    Restauracja Siwy Dym w Rabce-Zdrój zatrudni: KUCHARZA KUCHNI ZIMNEJ ORAZ GORĄCEJ. Praca na stałe lub dorywczo. CV na: rabka@siwydym.pl Informacje pod numerem 887 080 004
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    DZIAŁKA UZBROJONA W ŁOPUSZNEJ. 506 525 884.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia LOKAL 50 m2 (pod zakład fryzjerski lub pod inna działalność) oraz LOKAL 25 m2 - I piętro - Łapsze Niżne, Delikatesy "Centrum". 504 230 942.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA LOKAL HANDLOWO - USŁUGOWO - BIUROWY o powierzchni ok. 50 m2. Zakopane centrum, ul. Kościuszki - 691 124 272.
  • SPRZEDAŻ | różne
    WYPRZEDAŻ WYPOŻYCZALNI NART, pakiety niskie ceny tel. 692001268
  • PRACA | dam
    PRACOWNIKA WYPOŻYCZALNI ROWERÓW Zakopane centrum tel. 692001268 info@fun-time.pl
  • PRACA | dam
    Zatrudnimy STERNIKÓW PONTONOWYCH na Dunajcu tel. 608806030 info@fun-time.pl
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    ZAKOPANE - KOŚCIELISKO DO WYNAJĘCIA KOMFORTOWE, WYPOSAŻONE MIESZKANIA 35-38m2. 608 806 408
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    DO WYNAJĘCIA MIESZKANIE 38 m2 i 50 m2 W CENTRUM NOWEGO TARGU, UL. KRZYWA, STANDARD DO ZAMIESZKANIA, NOWE, ŚWIEŻE. 608 806 408
  • PRACA | dam
    ZATRUDNIMY W KARCZMIE oraz W BARZE MLECZNYM: KUCHARZA/-KĘ, GRILLOWEGO, DOŚWIADCZONĄ POMOC KUCHENNĄ. Kontakt: 600 035 355 lub osobiście: Zakopane, Droga na Bystre 2A (9-13).
  • PRACA | dam
    Młoda energiczna osoba poszukiwana do pracy na weekendy pod Gubałówką.... szczegoly pod numerem telefonu 781271166.
  • USŁUGI | inne
    WYCINKA, PRZYCINKA DRZEW W TRUDNYCH WARUNKACH - 691 317 098.
  • NIERUCHOMOŚCI | sprzedaż
    ZAKOPANE - STYLOWY DOM (zadbany, urządzony), na działce 3000 m, widok na góry - 607 506 428.
  • NIERUCHOMOŚCI | wynajem
    Do wynajęcia MIESZKANIE 80 m2 - Szaflary. 660 876 537.
  • USŁUGI | budowlane
    MALOWANIE DACHÓW I ELEWACJI. 602 882 325.
  • USŁUGI | budowlane
    OGRODZENIA, www.hajdukowie.pl. 692 069 284.
  • SPRZEDAŻ | różne
    DREWNO KOMINKOWE. 501 577 105.
2026-03-26 21:43 Miasto nie kupi budynku przy dworcu busów 2026-03-26 21:27 Konkurs palm w Szczawnicy 2026-03-26 21:00 Będzie przebudowa przejścia podziemnego w Zakopanem 2026-03-26 20:32 Burmistrz czeka na kontakt od mieszkańców Walowej Góry 2026-03-26 19:28 Petycja o rezygnację z modlitwy na początku sesji odrzucona 5 2026-03-26 19:12 Drugi i trzeci stopień zagrożenia lawinowego w Tatrach 2026-03-26 19:00 Pięknie wyglądają Krupówki w zimowej szacie (WIDEO) 2026-03-26 18:28 Dramat młodej matki: 7 dni na spłatę długu, który zostawił ojciec jej dzieci 2026-03-26 18:00 Skarga na burmistrza rozpala radnych do czerwoności, niektórzy nie wiedzą o co chodzi 3 2026-03-26 17:35 Kacper Tomasiak nie wystąpi w zawodach Red Bull Skoki w Punkt w Zakopanem 2026-03-26 17:30 W mroku podziemi. Mamy dla Was książki 2026-03-26 17:01 Z Krupówek znika kolejny sklep. W jego miejscu pojawi się nowa Żabka 3 2026-03-26 16:30 Na Jarmarku Wielkanocnym w Krościenku 2 2026-03-26 16:00 Kompletnie pijany mężczyzna przewoził dziecko w samochodzie 2026-03-26 15:31 Zapraszamy na biegówki - to już ostatnie dni sezonu zimowego! 2026-03-26 15:24 Zaczęło się. Zasypuje Zakopane (WIDEO) 2026-03-26 14:50 Hala sportowa zamiast nielegalnego boiska API? Różne głosy na sesji Rady Miasta 2026-03-26 14:40 Będę bronił prawdy - emocjonalne wystąpienie Marcina Królczyka, sołtysa Grywałdu (WIDEO) 12 2026-03-26 14:06 Władzy się nie spieszy 2026-03-26 14:00 Rezolucja i wystawa Jolanty Flach na rozpoczęcie obchodów Roku Pasterstwa (WIDEO) 2 2026-03-26 13:30 Kartki świąteczne młodych artystów 2026-03-26 13:00 Palmy wielkanocne w starym kościółku 2026-03-26 12:00 Zbyt krótka majówka w tym roku 3 2026-03-26 12:00 Kandydaci na ratowników TOPR się szkolą 2026-03-26 11:32 Miasto Zakopane nie brało udziału w odwoływaniu prezesa PKL 4 2026-03-26 10:59 Spór o sprzedaż mieszkania w Zakopanem. Radni uchwalili porządek obrad w 90 minut 5 2026-03-26 10:41 18-latka z Nowego Targu odnalazła się 2026-03-26 10:30 Uroczyste powitanie paraolimpijczyków z Gminy Czorsztyn 2026-03-26 09:59 Spór o boisko API na Pardałówce. Radni zdejmują punkt z obrad 4 2026-03-26 09:30 Jarmark Wielkanocny w Ochotnicy Dolnej 2026-03-26 09:10 Rozpoczęła się sesja zakopiańskiej Rady Miasta 4 2026-03-26 08:30 Ostrzeżenie przed intensywnymi opadami śniegu 2 2026-03-26 08:00 Schronisko 2026-03-25 23:25 Nie żyje ofiara tragicznego w skutkach pożaru na Krupówkach 2026-03-25 21:28 Rusza nabór na kursy zawodowe w ZSB w Zakopanem 1 2026-03-25 20:58 72-letni polski turysta zginął na Zamku Orawskim na Słowacji 2 2026-03-25 20:00 Cztery warianty zmian na ul. Krzywej. Ruszyły konsultacje społeczne w Nowym Targu 2026-03-25 19:25 Porodówka w Zakopanem rusza z kampanią Rodzić w Zakopanem i zaprasza panie do kontaktu 14 2026-03-25 19:00 PKL wspiera PSONI Zakopane. Darowizna, która zmienia codzienność podopiecznych 2026-03-25 18:00 Porozumienie między policją i strażakami 2026-03-25 17:28 Nowy budynek przy kościele parafialnym Świętego Krzyża (WIDEO) 11 2026-03-25 16:59 Mieszkańcy Zakopanego zniecierpliwieni zamkniętym Parkiem Miejskim 8 2026-03-25 16:30 Tunel przełomu dla południa Małopolski. Podłęże-Piekiełko przyspieszy drogę na Podhale 4 2026-03-25 15:47 Nocne poszukiwania pary nastolatków. Uciekli z ośrodka wypoczynkowego 2026-03-25 15:30 Artystki z Podhala nominowane do Fryderyków 2026. Sukces Basi Giewont i Katarzyny Lassak 2026-03-25 15:00 Nowa atrakcja pod Gubałówką. Multimedialne centrum inspirowane podhalańskimi legendami 4 2026-03-25 14:21 Pożar traw w Szaflarach, w pogorzelisku znaleziono zwłoki 2026-03-25 14:00 Piękny poranek na Kalatówkach. Zbliża się załamanie pogody (WIDEO) 2026-03-25 13:00 Mieszkańcy oburzeni decyzjami starosty w sprawie lodowiska. Starosta przeprasza, a właściciel działki odpowiada (WIDEO) 7 2026-03-25 12:17 Zawody No Limit Kasprowy 2026 zakończone. Legenda powróciła na szczyt
NAJPOPULARNIEJSZE ARTYKUŁY
NAJCZĘŚCIEJ KOMENTOWANE
OSTATNIE KOMENTARZE
2026-03-26 22:25 1. Ciekawe, który to taki co wystosował tą petycje idę o zakład, że to ten kalwin, który ma dzieci w szkole katolickiej, jest za aborcją i podobno ma niezłe obrywy od tych co światełka w parku za państwowe świecą;)))) 2026-03-26 22:08 2. Następny etap to lombardy i lumpeksy. 2026-03-26 21:48 3. O jakiej super inwestycji mówimy, skoro zwykły obywatel dopiero po trzech latach i przejażdżce na karuzeli odwołań dowiaduje się, że jednak miał rację w sprawie swojej ziemi? Państwo dla cierpliwych. 2026-03-26 21:36 4. Hej @frg. Kilka dni temu czytałem o tym świetnym innowacyjnym pomyśle żeby za urodzenie dzidziusia mamusia kasowała 200 tys. zł. Fajna sprawa. Mamusia urodzi, szubciutko do banku z jakimś zaświadczeniem po dutki, a dzidziusiem zajmą się fachowcy w szpitalu. A za rok powtórka. No i wreszcie to co najważniejsze, ta wspaniała władza zlikwidowałaby ten PiSowski populizm 800+. Zaiste w ciekawych czasach żyjemy! Świeży artykół na infor.pl "Nowe świadczenie: 2333 zł miesięcznie dla każdego Polaka od 3 roku życia." Mamy jeszcze do tego te mieszkania co to dzisiaj nasi radni rozdawali. Po co się uczyć, po co pracować wystarczy PiSowców z ich POPULIZMEM oderwać od koryta. 2026-03-26 21:30 5. Po takiej kompromitacji gdzie pewno już wszyscy wójtowie i burmistrzowie z okolic widzieli. Porażka. Pojechał się dalej kompromitować. A taki dobry człowiek był... 2026-03-26 21:25 6. I tony święconej wody aby urzędowało się lepej. 2026-03-26 21:14 7. Jest więcej takich przekrętów ze strony wójta tu prokurator powinien wejść i sprawdzić nie mówiąc o NIK-u. A radni powinni obniżyć mu wynagrodzenie, jego nie ma na komisjach sesjach itd itd to jest ta leprza perspektywa.porazka. panie przewodniczący brać chłopa za fraki i won z naszej gminy niech wstydu więcej nie robi 2026-03-26 20:57 8. Panie Krolczyk brawo dla Pana za odwagę! 2026-03-26 20:50 9. Panie Górka tobie też już dziękujemy. Wracaj skond ześ przyszed. Robisz z siebie pośmiewisko. U ciebie też się wyznali na Tobie dlatego Cie nie wybrali 2026-03-26 20:38 10. A Wójt tymczasem bawi w Zakopanem na forum Wójtów i Burmistrzów z Marszałkiem i Wojewodą  i wiecie co kochani Radni, jak będzie mędzie miał czas i ochotę to może kiedyś pofatyguję się na Wasze zebranko.
2026-03-23 10:43 1. Pan Z. i koledzy.... i potem powiecie ze to prostest w sprawie mostu a nie wiec polityczny. hehe. kogo chcecie nabrac? 2026-03-11 08:14 2. Strategia rozwoju... Stawiać jak najwięcej deweloperki, reszta to ch... 2026-03-06 08:53 3. moze zamiast organizować te rozchwytywane i konsultacje miasta uruchomi druga zmiane u w urzedzie dla pracujacych obywateli petentów? 2026-03-06 08:25 4. Chętnie bym się dowiedział jakie studia i na jakich poważnych uczelniach mają ukończone uczestnicy dyskusji. Wprawdzie obowiązuje zasada, że wystarczy chęć szczera ale oni chcą zmarnować nasze pieniądze. Oj tam, oj tam. 2026-02-16 21:51 5. "Na spotkaniu zjawił się burmistrz Łukasz Filipowicz, radni Tymoteusz Mróz, Mateusz Łękawski i mieszkańcy. Ci ostatni niezbyt licznie." A kto miałby się tam pojawić jak spotkanie zorganizowane w godzinach gdzie normalni ludzie pracują a miejsca tam w tej "stacji kultura" było może jeszcze na jakieś 20 osób. Przecież to klita na poddaszu gdzie jest miejsce dla dzieci na zabawy a nie dla 100 czy więcej dorosłych. Przecież to była jawna kpina. Dlaczego spotkanie nie było bardziej komunikowane i nie zapewniono odpowiednio dużej sali? I przede wszystkim dlaczego w godzinach pracy a nie w weekend??? Wywalić miliona na sylwestra potrafią a zmobilizować mieszkańców "nie da się". Widać zależy im żeby przyszło jak najmniej mieszkańców. Boją się usłyszeć to i owo. 2026-02-08 13:18 6. Fajne eksponaty :) 2026-02-04 21:19 7. Nie moje klimaty ani dla uszu ani dla oczu 2026-01-29 15:43 8. Kasia Rysy 2026-01-03 13:15 9. Ładne góalki. 2025-12-29 19:33 10. Znakomity poMYSł panie @jarząbek
WARUNKI W GÓRACH
POGODA W WYBRANYCH MIASTACH REGIONU
Reklama