Instytut ludów karpackich

W 2020 roku - z inicjatywy marszałka województwa małopolskiego - Związek Podhalan przekazał na 25 lat Dom Podhalański im. Kazimierza Przerwy-Tetmajera i Władysława Orkana w Ludźmierzu w nieodpłatne użytkowanie Małopolskiemu Centrum Kultury "Sokół" w Nowym Sączu.

Już niedługo rozpocznie się generalny remont i modernizacja Domu Podhalańskiego, który był budowany w latach 1968-1975. - To będzie pierwszy taki remont obiektu, połączony z modernizacja i rozbudową - mówi Piotr Gąsienica, wicedyrektor nowosądeckiego "Sokoła" i wiceprezes Związku Podhalan. - Dobudujemy hol, który będzie pełnił rolę poczekalni i schronienia dla ludzi, którzy zechcą wejść do sali widowiskowej. Sala też będzie zmodernizowana. Będzie zrobiona zapadnia sceny, nowe oświetlenie - wymienia. Na zewnątrz budynku - od strony bacówki - powstanie scena plenerowa. Nowe schody będą służyły za miejsca siedzące.

Po remoncie, który ma się zakończyć jesienią 2023 roku, w Domu Podhalańskim powstanie Instytut Dziedzictwa Niematerialnego Ludów Karpackich - Sekcja Dziedzictwa Kulturowego Ludźmierz. - Planujemy zorganizować pracownię, której będą archiwizowane, opracowywane i udostępniane materiały dotyczące niematerialnego dziedzictwa ludów karpackich. Będzie biblioteka, czytelnia, archiwum - wymienia Piotr Gąsienica.

Jednym z cenniejszych materiałów, które trafią do instytutu, będzie całe archiwum "Orła Tatrzańskiego", które było wydawane w Nowym Jorku. - Jest spakowane i zdeponowane w konsulacie. Teraz czeka na przyjazd do Polski - zdradza wicedyrektor "Sokoła". Bardzo bogate archiwum posiada też Oddział Związku Podhalan w Ludźmierzu. Jest w nim wiele dokumentów dotyczących całego związku.

W planach jest zorganizowanie pracowni tańca i śpiewu góralskiego, kultury agrarnej, zwyczajów i obrzędów.

- Pracownicy instytutu zajmą się zbieraniem materiałów od ludzi. Jeśli ktoś nie zechce przekazać oryginałów, będziemy je skanować i przegrywać. Zależy nam na tym, aby nie przepadły - zapowiada Piotr Gąsienica.

Obecnie Dom Podhalański czeka na przekazanie firmie budowlanej, która za kilka dni rozpocznie remont.