Bacowanie pod szczególną ochroną

O bacowaniu, które jest dziedzictwem kulturowym w polskich Karpatach, była mowa na II Międzynarodowym Kongresie Kultury Wołoskiej w Ochotnicy Dolnej, który odbył się 15 września.

- Bacowanie to nie tylko wypas owiec, ale też bogata kultura. Każdego roku na wiosnę wraz z budzącą się przyrodą baca zawiązuje wspólnotę pasterską. Należą do niej właściciele owiec i ziemi, juhasi, owce, psy - podkreślił Józef Michałek z Istebnej, regionalista, upoważniony przez baców i Związek Podhalan do przygotowania wniosku o wpisanie bacowania na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. Jest też zaangażowany w prace Szlaku Kultury Wołoskiej, który jest szlakiem dziedzictwa przyrodniczo-kulturowego związanego z tradycjami wołoskimi w Karpatach.

Od kilku lat toczyły się dyskusje na temat kultury pasterskiej, bacowania i zwyczajów z nim związanych. Józef Michałek uważa, że jest coraz większe zainteresowanie pasterstwem czy pracą na bacówkach, ale bardziej pod względem kulturowym. Turyści przyjeżdżają na jesienne redyki, których jest coraz więcej, a ten najsłynniejszy odbywa się w Szczawnicy. - Chcemy wpisać bacowanie na Krajową Listę Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego, na której znajdują się najbardziej wartościowe przejawy działania kulturowego w Polsce - tłumaczy Józef Michałek.

W przygotowanym już wniosku znajduje się nie tylko sam wypas owiec, ale również cała otoczka z nim związana, m.in. redyk, muzyka i śpiew juhaski, stare zwyczaje i obrzędy, szałaśnictwo.

Podczas kongresu bacowie podpisali listę popierającą przygotowany wniosek. Pod samym wnioskiem podpisały się osoby, które bezpośrednio uczestniczyły w jego przygotowaniu. Oprócz Józefa Michałka swoje podpisy złożyli m.in. Piotr Kohut, baca z Koniakowa (w 2013 roku z owcami przeszedł łukiem Karpat, prowadząc tzw. Redyk Karpacki); Andrzej Gąsienica Makowski zaangażowany w sprawy pasterskie, prezes Towarzystwa Produkt Górski; Jarosław Buczek, baca z Ochotnicy Górnej; Władysław Klimowski, baca i prezes Regionalnego Związku Hodowców Owiec i Kóz w Nowym Targu; Julian Kowalczyk, prezes Związku Podhalan; Józef Klimowski, baca z Beskidu Niskiego, który prowadzi największy redyk z Czarnego do Nowego Targu.