Zupełnie jak 50 lat temu, w sposób zaskakujący i niezwykły spotkali się alpiniści polscy i japońscy. Tym razem miejscem spotkania nie była baza pod Noszakiem, lecz gorczańska polana na osiedlu Ariake, w pensjonacie prowadzonym przez uroczą, rodowitą Japonkę Akiko. 29 sierpnia 2010 roku ożyły wspomnienia ludzi, którzy nie widzieli się ze sobą przez całe pół wieku.

Do tego spotkania nie doszłoby, gdyby nie wydarzenia z sierpnia 1960 roku, kiedy to pod Noszak (7492 m n.p.m.) w Hindukuszu dotarły dwie wyprawy. 6-osobowa japońska i 12-osobowa polska. Różne były losy wypraw w drodze do Hindukuszu. O ile Japończycy dotarli spokojnie drogą lądową od strony Pakistanu, o tyle Polacy musieli przeżyć gehennę, przedzierając się przez Imperium Czerwonej Gwiazdy. Ciekawostką i absurdem w czasach głębokiego komunizmu było to, że alpinistom łatwiej było pojechać w Hindukusz, niż w „niedalekie” Alpy.

Celem obydwu wypraw było zdobycie dziewiczego Noszaka. Ani alpiniści z kraju „kwitnącej wiśni”, ani polska wyprawa nie wiedziały o sobie nic. Przypadek sprawił, że spotkali się pod ścianą. – To był pierwszy powojenny wyjazd w góry wysokie, wszystko było utrudnione w związku z sytuacją polityczną. Mieliśmy tylko jedną mapę w skali 1:1 000 000. O ile grań główna między Pakistanem a Afganistanem była skartowana przez kartografów angielskich w latach 30.,  o tyle teren naszych działań między Afganistanem a ZSRR, gdzie jest tzw. Worek Łachajski, mający szerokość 40-50 km i długość 100 km, aż do granicy chińskiej, był zupełną „terra incognito” – wspomina Staszek Biel – wybitny taternik, alpinista i himalaista, który zrobił drugie powtórzenie dróg Łapińskiego i Paszuchy na Kazalnicy Mięguszowieckiej oraz Mnichu.

W  sierpniu 1960 roku Japończycy mieli lepszą aklimatyzację. Byli dłużej o około 19 dni na wysokości. Polska wyprawa próbowała dogonić Japończyków, ale była to zbyt ryzykowna taktyka. Powstał pomysł, aby połączyć siły w zdobywaniu siedmiotysięcznika. Szybka aklimatyzacja nie powiodła się. Japończycy, będąc w pełni sił, zdecydowali się na atak szczytowy. 17 sierpnia na szczycie stanęli Toshiaki Sakai i Goro Iwatsubo. Obecni w Gorcach Japończycy relacjonują po 50 latach tamto nagłe spotkanie – Nagle wyrośli przed nami ogromni, silni alpiniści. Pojawili się jak spod ziemi – opowiadał z uśmiechem Goro Iwatsubo. – My byliśmy kiepsko wyposażeni. Polacy pożyczyli nam kartusz z gazem i altimetr – wspomina zdobywca Noszaka.
 
Cały, obszerny tekst w papierowym wydaniu Tygodnika.

Jakub Brzosko