11 września 1905 roku Klimek Bachleda powiedział: "jesce się tyn nie urodził, co by na te turnie wyloz". Mylił się.

Nazajutrz stanęli na jej szczycie Simon Häberlein i Katherine Bröske. Dokładnie sto lat później weszli na Żabiego Konia drogą pierwszych zdobywców czterej młodzi zakopiańczycy.

apoloniusz Rajwa

W Głównej Grani Tatr wznoszącej się nad Morskim Okiem na odcinku od Rysów po Cubrynę, jest to najniższy szczyt o wysokości zaledwie 2291 metrów, ale charakterystyczny, gdyż przypomina żabę z podniesiona głową, jak pisał swego czasu Zygmunt Klemensiewicz.

Z obu stron ograniczony jest trudno dostępnymi przełęczami, a ściany turni opadają prawie pionowo na polską i słowacką stronę.

Grań wiodąca na jego wierzchołek od strony Żabiej Przełęczy jest tak ostra, że nieraz pokonywano ją okrakiem. W kierunku Żabiej Przełęczy Wyżniej grań urywa się kilkunastometrową przewieszką.

Opisane wyżej trudności oraz fakt, że nie jest to szczyt wysoki sprawiły, że w pierwszym okresie zdobywania dziewiczych szczytów, kiedy wchodziło się na nie z przewodnikiem, nie był on brany pod uwagę, aż do momentu narodzin samodzielnego taternictwa, w pierwszych latach XX wieku.

Pięć dni w Tatrach Wysokich

We wrześniu 1905 roku przyjechał w Tatry na zaproszenie Katheriny i Maksymiliana Bröske, zamieszkałych w Zabrzu, monachijski alpinista Simon Häberlein.

Miał on już na swym koncie trudne wspinaczki w Alpach, w niektórych towarzyszyli mu małżonkowie Bröske.

W czasie wrześniowego wypadu w Tatry pięć dni spędzili na wspinaczkach. Dokonali wtedy trzech przejść nowymi drogami. Najpierw Häberlein z panią Bröske przeszli grań od Przełęczy Mięguszowieckiej pod Chłopkiem po Żabią Turnię Mięguszowiecką, a w następnym dniu 12 września ta sama dwójka wspięła się od strony południowej, na dziewiczego i nienazwanego jeszcze Żabiego Konia.

Trzy dni później, tym razem również z Maksymilianem Bröske, dokonali pierwszego wejścia z Doliny Staroleśnej na Ostry Szczyt zwany wówczas Szczytem Spiczastym. Wspinaczki te opisał potem Häberlain w XXXIII tomie Rocznika Węgierskiego Towarzystwa Karpackiego, podając fachowy opis dróg.

Kiedy wspinali się w pierwszym dniu, granią do Żabiej Turni Mięguszowieckiej, Häberlein przyglądnął się południowej ścianie Żabiego Konia, który stał się celem wspinaczki następnego dnia.

Dolną jego partię, poprzetykaną trawkami, przeszli ukośnym trawersem, ruszając z piargów podchodzących pod Żabią Przełęcz.

Większe trudności czekały ich w górnej części ściany. Weszli na grań kilkanaście metrów poniżej wierzchołka, skąd wspięli się na szczyt. Ułożyli tam kopczyk z kamieni i głośno wiwatowali.

Z wierzchołka wracali tą samą drogą, wschodnią granią, po czym zjechali na linie pod pionową ścianę partii szczytowej, a następnie zeszli do Doliny Żabiej Mięguszowieckiej.

Pierwsze powtórzenia i nowe drogi

Zdobycie Żabiego Konia natychmiast zmobilizowało polskich taterników. Już w następnym roku dokonano dwóch wejść drogą Häberleina. Najpierw Janusz Chmielowski w towarzystwie przewodników - Klimka Bachledy i Wojciecha Tylki Suleji, dokonali pierwszego polskiego wejścia, a 21 sierpnia 1906 roku na wierzchołku Żabiego Konia stanęli Zygmunt Klemensiewicz, Roman Kordys i Jerzy Maślanka.

Z tej wspinaczki zachował się opis zamieszczony w Taterniku. Wspinając się napotkali w ścianie pętle i dwa pierścienie wbite przez Häberleina, służące do zjazdu, a na szczycie kopczyk z wetkniętymi karteczkami poprzedników.

Klemensiewicz pisze: W drodze na szczyt doszliśmy stopniowo do przekonania, że Żabi Koń jest niewątpliwie jednym z najtrudniejszych szczytów w Tatrach, jednakże opis jego zdobywcy jest nieco przesadzonym, zwłaszcza o ile się odnosi do górnych części drogi. W każdym razie turnia ta zasługuje na zwiedzanie, choćby dlatego, że i dziś należy w połowie przynajmniej do Polski."

5 sierpnia 1907 roku Klemensiewicz, Kordys i Znamięcki dokonali pierwszego trawersowania Żabiego Konia od Żabiej Przełęczy po Wyżnią Żabią Przełęcz.

Przejście to podsumowali: "Niesłychanie efektowne, jedyne w swoim rodzaju. Trudności niemal jak na zwykłej drodze (Häberleina), ekspozycja daleko większa". Schodzili granią zachodnią ze zjazdem przez 12-metrową przewieszkę.

Północna, znacznie trudniejsza ściana, padła dopiero 16 czerwca 1929 roku. Pokonali ją: 19-letni Wiesław Stanisławski, który od tej wspinaczki rozpoczął podbój tatrzańskich ścian, Bronisław Czech i 16-letnia Lidia Skotnicówna, która cztery miesiące później zginęła razem z siostrą Marzeną na Zamarłej Turni.

Północna ściana Żabiego Konia oraz droga uchodziły przez jakiś czas za najtrudniejsze w Tatrach. To sprężyło innych taterników. Już w następnym roku doczekała się ośmiu powtórzeń.

Jej pierwszego zimowego przejścia dokonali dopiero w 1949 roku znani wspinacze słowaccy - Arno Puškáš i Josef Brandobur. Obecnie Żabi Koń stracił już wiele ze swej sławy i popularności wśród taterników i dość rzadko jest odwiedzany. Wspinaczki jego graniami i ścianami są nadal piękne i chociaż krótkie, to należą do klasycznych w Tatrach.

W jubileusz

12 września 2005 rok. Czwórka młodych zakopiańczyków - Andrzej Górka, Michał Ślusarczyk, Przemysław Wójcik i najmłodszy z nich 15-letni Mateusz Wójcik doszła po trzech godzinach pod południową ścianę Żabiego Konia.

Jak to zwykle bywa, w takim przypadku gdy się nie zna drogi, wyciągnęli z plecaka przewodnik WHP, by zorientować się, którędy biegnie droga pierwszych zdobywców, którą postanowili przejść dokładnie sto lat później po Häberleinie i Bröske.

- Niestety, nie było z nami dziewczyny, ponieważ żadna nie zdecydowała się nam towarzyszyć w tej historycznej wspinaczce - usprawiedliwiał się Andrzej.

Dolny odcinek ściany, ukośnie wznoszący się na zachód, przeszli pojedynczo bez asekuracji i stanęli pod spiętrzeniem szczytowym.

Tam związali się liną w dwa zespoły - Andrzej z Michałem i Przemek z Mateuszem. Jeden wyciąg wspinali się tą samą drogą. Potem pierwszy zespół poszedł dalej, dokładnie drogą Häberleina, aż na grań wschodnią i nią na wierzchołek, a drugi wspinał się drogą trudniejszą prawie wprost na szczyt, gdzie spotkały się oba zespoły.

Na wierzchołku zrobili wspólne zdjęcie samowyzwalaczem i kilka zdjęć z widokiem na Rysy oraz na Czarny Staw i Morskie Oko.

- W czasie wspinaczki, a także jak byliśmy na szczycie, denerwowało nas głośne zachowywanie się turystów, których w tym dniu wielu podchodziło do schroniska pod Wagą i na Rysy - twierdzi Michał.

- Z wierzchołka zeszliśmy potem kilka metrów zachodnią granią - dodaje Mateusz - w kierunku Żabiej Przełęczy Wyżniej do stanowiska zjazdowego założonego kilka lat temu przez Vlado Tatarkę.

- Jest tam batinox i ring połączone porządnym łańcuchem - wyjaśnia Andrzej. - Związaliśmy dwie liny i w ten sposób mogliśmy zjechać 60 metrów z pionowej górnej partii. Potem były jeszcze trzy zjazdy w terenie skalno-trawiastym, aż do piargów, gdyż doszliśmy do wniosku, że lepiej zjeżdżać prosto w dół, niż wyszukiwać słabo wydeptaną perć.

Po wspinaczce wracali już o zmroku z Doliny Żabiej Mięguszowieckiej do Popradzkiego Stawu, a następnie drogą do parkingu, gdzie zostawili samochód.

Foto | Andrzej Górka | Mateusz Wojcik na Żabim Koniu | 2. Cel wyprawy

Czytaj też
Duchy Kościelca