Wejść na Mnicha, popatrzeć i nie spaść - to jest dopiero życie. Jak to zrobić opowiadają TP Marcin Kotelnicki i Michał Król.

Wspinanie w różnorodnych formacjach litej, granitowej skały, ogromna ekspozycja, rzadko spotykane sekwencje przechwytów, duża dawka adrenaliny - to wszystko oferują trzy superdrogi na Mnichu: "Wariant R", "Saduś" i "Metallica", z którymi zmierzyli się z powodzeniem Marcin Gąsienica Kotelnicki z Zakopanego i Michał Król z Nowego Targu.

"Czy na ten spiczasty szczyt można wejść?" - pytają nieraz przewodnika, objaśniającego panoramę przy Morskim Oku, uczestnicy wycieczek.

Ten najniższy w tym rejonie szczyt, liczący zaledwie 2068 m n.p.m., przykuwa uwagę prawie wszystkich odwiedzających najatrakcyjniejszy rejon polskich Tatr.

Urwisko północno-wschodniej ściany Mnicha od lat stanowiło wyzwanie dla taterników i odegrało kluczową rolę w historii polskiego taternictwa, a autorzy dróg wspinaczkowych, którzy wytyczali na niej coraz to nowe linie, to zwykle taternicy z najwyższej półki, o znanych w środowisku wspinaczkowym nazwiskach.

Obecnie ściana ta pocięta jest siatką wielu dróg wspinaczkowych i ich wariantów, w tym również tych z ostatnich lat, o ekstremalnej skali trudności.

Dokładna data, a nawet rok pierwszego wejścia na Mnicha nie są znane. Wiadomo tylko, że w 1879 lub 1880 roku na szczyt weszli Maciej Sieczka - świetny przewodnik tatrzański, i Jan Gwalbert Pawlikowski z Medyki.

Zdobyli go od najłatwiejszej strony północno-zachodniej, być może drogą dość trudną, "przez płytę". Pierwszy krok w podboju turni został zrobiony.

Zimą 1910 roku Henryk Bednarski, Jerzy Cybulski, Walery Goetel, Józef Lesiecki, Zenon Loria i Stanisław Zdyb dokonali pierwszego wejścia zimowego.

Już przed II wojną światową przymierzano się parę razy do przejścia urwiska północno-wschodniej ściany, zwanej obecnie ścianą wschodnią, jednak próby wykruszały się w trudnościach górnej cześci.

Dopiero latem 1942 roku, Czesław Łapiński i Kazimierz Paszucha przy pomocy techniki hakowej pokonali trudności w podszczytowych partiach, dokonując pierwszego przejścia.

Po wojnie weszło w Tatry nowe pokolenie wspinaczy, wyszkolone w nowych technikach wspinaczkowych na podkrakowskich skałkach. Pęknięcie, wiodące środkiem górnej części ściany, przez gładkie płyty i wywieszone nad nimi okapy, było znakomitym celem dla specjalistów od techniki hakowej.

W 1955 roku Jan Długosz i Andrzej Pietsch dokonali przejścia tej linii, co rozpoczęło nową epokę w polskim taternictwie. Była to wówczas droga nr 1, a jej przejście nobilitowało wspinacza. Sergiusz Sprudin z pomocą taterników zrealizował w 1961 roku film "Wariant R", który ogląda się po latach z dużym sentymentem.

Dopiero w 1991 roku drogę tę przeszli klasycznie Piotr Dawidowicz i Michał Wayda.

Dróg i wariantów na ścianie przybywało, ale jak się okazało, były jeszcze białe plamy. Wykorzystali to byli mistrzowie wspinaczki skałkowej i sportowej - Piotr Korczak, Andrzej Marcisz i Tomasz Opozda, którzy w ostatnich czterech latach wytyczyli sześć nowych dróg sportowych o trudnościach od VIII do X-, "Superata Młodości" VIII+/IX-, "Metallica" IX+, Misterium Nieprawości" X-, "American Beauty" VIII, "Luftwaffe" VIII+, oraz "Aleja Potępienia" IX/IX+, która jest dziełem Marcisza i Korczaka.

Marcin Gąsienica Kotelnicki (TOPR) wspina się kilkanaście lat i ma pokaźny dorobek dróg skałkowych, a także tatrzańskich, o ekstremalnej skali trudności.

Przez kilka lat wspinał się prawie wyłącznie w formacjach wapiennych, ale ostatnio posmakował również w granicie. Michał Król (Vasque Team) uprawia różne rodzaje wspinaczki - letniej i zimowej. Wspinał się przed kilku laty w USA, gdzie wyspecjalizował się w rysach i pęknięciach, a jego dwukrotny wyjazd w Himalaje zaowocował nowymi mikstowymi drogami.

"Wariant R"

Sezon rozpoczęli już w maju od "Wariantu R" na Mnichu. Marcin. - Droga ta zawsze była kultowa - zarówno jako hakówka, jak i klasyczna.

Wybraliśmy się na tę drogę już w drugiej połowie maja, bo na wschodniej ścianie panowały niezłe warunki do wspinania, podczas gdy na Zerwie było jeszcze mokro. W tym samym dniu wspinali się obok Rafał Mikler i Przemek Wójcik, którzy zrobili kombinacje dróg "Wachowicza" i "Metallici".

"Er" zaczyna się na Dolnych Półkach i ma cztery wyciągi, w tym dwa krótsze. - Na pierwszym były dwa haki i dwa spity po Dawidowiczu z pierwszego klasycznego przejścia tej drogi. Wyżej rysa i cała droga została wyczyszczona ze starych ubezpieczeń, w ramach akcji "Tatry bez Młotka", przez zespół Marcisz, Korczak, Opozda. Zatem w rysie trzeba się było asekurować z camalotów-zerówek - wyjaśnia Marcin.

Najtrudniejszy - pierwszy wyciąg VIII+/IX- poprowadził w zanikającej rysie Michał, który ma cieńsze palce, mieszczące się w "hakodziurach". Wyciąg trzeci VIII+ w okapie, Michał zrobił w stylu OS, są tam trzy spity.

Ze stanowiska nad Okapem wiedzie łatwiejszy wyciąg, wspólny z "Drogą Sadusia", a następnie "Wariant Nyki" uklasyczniony w 1992 roku, wyprowadzający na siodełko między wierzchołkami. Przejście Marcina i Michała było prawdopodobnie ósmym klasycznym, a po "wyczyszczeniu" drogi, trzecim powtórzeniem.

"Droga Sadusia"

W czerwcu postanowili wybrać się na "Drogę Sadusia" z 1964 roku, która również została uklasyczniona przez Dawidowicza na początku lat 90. - Wyciągami podzieliliśmy się z Michałem, według wzrostu i upodobań wspinaczkowych, korzystając z sugestii Szalonego (Piotra Korczaka), którego poznałem przed dwoma laty na Jarońcu. Od czasu, kiedy przed kilkunastu laty przeczytałem w Optymiście jego artykuł "Metafizyka przechwytu", został moim guru i tak jest do dziś - przyznaje Marcin.

- Na "Sadusiu" są bardzo duże wysięgi, dlatego przypadł mi czwarty i piąty wyciąg. Sympatyczny jest pierwszy VII-, pod Dolnymi Półkami - dobry na rozgrzewkę. Drugi VIII już sprężający - wspinanie w rysie, a trzeci VIII+/IX-, idący w rysce stającej dęba (cieniutkie paluszki pożądane), więc Michał, dobrze czując ten klimat, znakomicie sobie tam radził. Potem przyszła kolej na mnie - dwa wyciągi: IX i VIII+. Zaraz na starcie koszmarnie dalekie sięgnięcie do podchwytu. Następne ruchy również koszykarskie.

Przy moich 180 cm wzrostu posiadałem niezbędne minimum do tego wyciągu. Dalej czujnie do wygodnego stanowiska przed trawersem w okapie. Po kilku łatwiejszych ruchach, znów maksymalne wysięgi w trawersie, a przy wyjściu spod okapu można jeszcze spaść.

Za pierwszym podejściem na "Sadusiu", po trzecim wyciągu deszcz nakazał odwrót. Wrócili za tydzień i zrobili drogę w całości. "Saduś" to ciągowa droga, trzeba się mocno powspinać, nie ma łatwych wyciągów - podsumował Marcin. Było to czwarte powtórzenie tej drogi.

"Metallica"

1 lipca Marcin i Michał ponownie stanęli pod wschodnią ścianą Mnicha. Tym razem postanowili zrobić najdłuższą drogę na tej ścianie - "Metallicę".

Sześciowyciągowa droga jest niezwykłej urody. Poszczególne wyciągi zostały nazwane przez autorów pierwszego przejścia, którzy przeszli ją w 2003 roku i osadzili na niej 80 spitów.

Już pierwszy wyciąg IX, w fantastycznym przewieszeniu, Michał pokonał w stylu flash, a drugi VIII+ - Marcin. Na trzecim, najtrudniejszym IX+ czekało ich wspinanie techniczno-siłowe.

Marcin wybrał ten wyciąg, gdyż nie robił go, jak razem z Darkiem Kałużą dokonali w zeszłym roku pierwszego powtórzenia, jak i pierwszego przejścia w ciągu jednego dnia, drogi "Misterium Nieprawości" X-, najtrudniejszej drogi w Tatrach Polskich.

Czwarty wyciąg VIII+ to niezwykłe formy chwytów i czujny trawers bez stopni pod okapem, z arcytrudnym wyjściem. Michał zrobił go w drugiej próbie.

Potem kolejny wyciąg VII i ostatni, wyprowadzający pod wierzchołek VIII+ , który oferuje również niezwykłe ruchy łącznie z haczeniem pięty przy wyjściu do podchwytu i inne techniczne triki. Z tej drogi podobnie jak na "Sadusiu", Adam Kokot zrobił serię zdjęć. Było to piąte powtórzenie tej pięknej i wymagającej drogi.

Wszystkie opisane powyżej drogi są niezwykłej urody, chociaż każda z nich jest trochę inna.

Uzupełnia je ostatnia nowość - "Aleja Potępienia" IX+, poprowadzona przez Andrzeja Marcisza i Piotra Korczaka, która wiedzie lewą częścią wschodniej ściany. Być może również niebawem znajdzie się w kolekcji Marcina i Michała.

Apoloniusz Rajwa | Foto | Wschodnia ściana Mnicha z liniami dróg:zielona - "Saduś",żółta - "Wariant R" -czerwona "Metallica" | Marcin i Michał w drodze na szczyt.