Marek Żołądek i Michał Apollo, absolwenci geografii Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, kompletują najwyższe szczyty kontynentów do Korony Ziemi. Ostatnio weszli i zjechali na nartach z Elbrusa, najwyższego szczytu Europy. Mają już w swym dorobku najwyższe szczyty Ameryki Południowej i Północnej, Afryki i Australii.

Wejście na Elbrus nie jest zbyt trudne, ale wszystko zależy od pogody i warunków śniegowych. Nie bez znaczenia jest też znaczna wysokość nad poziom morza. Dzięki różnym środkom transportu można stosunkowo szybko osiągnąć bazę – „Beczki Garabashi” na wysokości 3700 metrów, a następnie wyjechać jeszcze kilkaset metrów ratrakiem w górę, skąd sam szczyt jest łatwiej osiągalny. Ta pozorna łatwość może okazać się jednak zgubna. Na szybkie wejście na szczyt mogą pozwolić sobie tylko nieliczni, dobrze zaaklimatyzowani na większych wysokościach – pozostali powinni przed wyruszeniem z bazy na szczyt poświęcić co najmniej dzień lub dwa na aklimatyzację. Nie bez znaczenia jest też pogoda, na ogół niezła w nocy i w godzinach przedpołudniowych. Na samym szczycie często utrzymuje się czapa chmur, utrudniająca orientację, wieją też silne wiatry, przed którymi nie ma się gdzie schronić. Oba wierzchołki Elbrusa, a zwłaszcza główny, o wysokości 5642 m, pokryte są na ogół twardym zlodowaciałym śniegiem, więc raki, a często i czekan są konieczne. To wszystko należy wziąć pod uwagę przy planowaniu ataku szczytowego, o czym przekonał się już niejeden, kiedy musiał zawrócić, nie osiągając wierzchołka, a czasem nawet nie docierając do przełęczy. Zdarzają się również wypadki śmiertelne.

***

– Już od dwóch lat planowaliśmy wyjazd w Kaukaz, ale jakoś stale nie było na to czasu, bo ostatnio dwukrotnie wyjeżdżaliśmy na Alaskę – tłumaczy Marek Żołądek. – Wreszcie w tym roku postanowiliśmy pojechać na Elbrus – zabraliśmy z sobą narty – Marek skiturowe, a ja takie krótkie snowfoody z fokami. Na ogół wszyscy udający się na Elbrus lecą od razu samolotem do Mineralnych Wód, a my postanowiliśmy polecieć najpierw do Soczi, żeby zobaczyć, jak wyglądają przygotowania do Igrzysk Olimpijskich w 2014 roku – dodaje Michał. Stamtąd, po 14 godzinach jazdy autobusem, dojechali do Mineralnych Wód, a po kolejnych 2 godzinach – do Nalczika, skąd busem do wioski Elbrus, na nocleg w hotelu Sakja. Właściciel hotelu – Osman załatwił im pozwolenie na przebywanie w strefie przygranicznej za 100 rubli oraz zameldowanie za 200 rubli, natomiast rejestracja u ratowników jest bezpłatna. Wioska położona jest około 15 km od szczytu. Nazajutrz pojechali stamtąd taksówką do podnóża góry, do miejscowości Azau na 2350 m, gdzie jest dolna stacja dwuodcinkowej kolejki. Na dolnym odcinku, do stacji pośredniej na 3000 m, kursuje nowa sześcioosobowa kolejka gondolowa, a na górnym, do stacji Mir, stara kolejka wagonikowa do Garbachi na 3500 m. Stamtąd do „Beczek” (3700 m), gdzie znajduje się baza główna, można jeszcze dojechać kolejką krzesełkową, jeżeli kursuje, lub podejść. Marka i Michała do „Beczek” dowiózł ratrak, a ponieważ była dopiero godz. 16, to stamtąd wyruszyli na nartach z całym ekwipunkiem w górę i minąwszy „Prijut” doszli do wysokości 4150 m, gdzie ustawili swój namiot.

W następnym dniu nie chcieli od razu atakować szczytu, postanowili się aklimatyzować i pochodzić trochę po okolicy. Po południu zachmurzyło się, zaczął padać śnieg, ale na noc się rozpogodziło. Rano również było pogodnie. Wyruszyli z namiotu o godz. 4., podchodząc na nartach. Minął ich ratrak, który podwoził turystów pod Skały Pastuchowa (ok. 4650 m). Michał z Markiem podchodzili zakosami między skałami, a potem długim trawersem, na którym było trochę lodu. Około południa doszli na przełęcz między wierzchołkami (5380 m). Tam chwilę odpoczęli i zjedli, pozostawili narty i w rakach weszli o godz. 14 na główny wierzchołek (5642 m). Widoków nie było, gdyż znaleźli się w czapie chmur. Wśród różnych, pozostawionych na szczycie przez „turystów” rzeczy, które tworzą już pokaźny stos, jest m.in. gitara i kałasznikow. Zrobili zdjęcia, po czym zeszli na przełęcz. Tam, po przepakowaniu się, przypięli narty i rozpoczęli zjazd. Około godz. 15 dojechali do górnej stacji kolejki, gdzie kończył się śnieg. W zjeździe na nartach pokonali niespełna 2000 metrów deniwelacji. Powrót odbył się tą samą drogą – do Nalczika, następnie autobusem do Krasnodaru i pociągiem do Soczi, skąd powrócili do kraju.

Już w 2004 roku Maciej Berbeka, przewodnik wysokogórski IVBV, oraz Wojciech Kamiński z Warszawy i Czesław Szołtys, mieszkający w Niemczech, potraktowali wejście na Elbrus na nartach jako ambitną ski-turę. Jednak warunki pogodowe nie pozwoliły im wówczas na zdobycie szczytu. Doszli do wysokości około 5200 m, skąd zawrócili z powody gęstej mgły i silnego wiatru.

Marek Żołądek i Michał Apollo, uczestnicy „UP Tatra Trade Elbrus Ski”, dziękują: prof. hab. Janowi Lachowi, dr hab. Romanowi Malarzowi, Robertowi Pieczarze i Michałowi Królowi oraz sponsorom. Wyprawę wspierali: Uniwersytet Pedagogiczny w Krakowie, Samorząd Studencki i Samorząd Doktorantów UP, gmina Moszczenica, gmina Niedźwiedź, kantory, Gob&Merr Krosno, www.green.shop.pl, Społem Zakopane, D&S, Consulting Company, KW Warszawa, a sprzętowo: Tatra Trade Zakopane, Marabut, Salewa, hurtownia DUO Zakopane, Extreme Sport Zakopane.

Apoloniusz Rajwa